Vào lúc 2 giờ 07 phút sáng ngày 12 - 11- 2011 (theo giờ Việt Nam),
Việt Nam có thêm một niềm tự hào khi vịnh Hạ Long được Tổ chức New
Open World (NOW) công bố là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên mới của
thế giới.
Như vậy, sau 4 năm, vượt qua hơn 200 ứng cử viên ban đầu của cuộc
bình chọn, vịnh Hạ Long đã lọt vào danh sách các kỳ quan thiên nhiên thế
giới mới.
Theo Tổng cục du lịch VN, những ngày cuối cùng của cuộc bình chọn
lượng người truy cập vào website của NOW ngày càng đông, lượng tin nhắn
qua điện thoai đi động cũng tăng mạnh. so với những ngày đầu tiên của tháng
10-2011 chỉ có khoảng 150.000 tin nhắn/ngày thì con số này đã tăng lên gấp
10 lần vào những ngày gần 11-11-2011.
Có thể khẳng định, trong chiến dịch quảng bá vịnh Hạ Long, báo chí
nói chung và báo mạng điện tử nói riêng có một vai trò đặc biệt quan trọng, là
một trong những nhân tố quyết định góp phần đưa vịnh Hạ Long chính thức
trở thành kì quan thiên nhiên mới của thế giới.
Danh sách 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới (theo thứ tự
Alphabel) là rừng rậm Amazon (Nam Mỹ), vịnh Hạ Long (Việt Nam), thác
Iguazu (Argentina và Brazil), đảo Jeju (Hàn Quốc), đảo Komodo (Indonesia),
vườn quốc gia sông ngầm Puerto Princesca (Philippines), nơi Bàn (Nam Phi).
2
Có thể khẳng định, bân cạnh chiến dịch quảng bá vịnh Hạ Long, trong
nhiều năm qua báo chí nước ta cũng thực hiện rất nhiều chiến dịch khác như:
chiến dịch “Người Việt dựng hàng Việt” vào cuối năm 2009, Chiến dịch
“Người Việt Nam ưu tiên dựng hàng Việt Nam”,…
Những chiến dịch như thế đã có rất nhiều và mang lại hiệu quả cao. Thế
nhưng theo tôi được biết vẫn chưa có nhiều người nghiên cứu về đề tài này. Về
- Thu thập tài liêu
- Khảo sát thực tế
- Thống kê, tổng hợp, phân tích, kết luận,…
2 3%4%5%6
- Tiểu luận bao gồm 3 phần: phần mở đầu, phần nội dung và phần kết luận
- Phần nội dung bao gồm: Phần cơ sở lí luận và phần khảo sát thực tế.
Khảo sát thực tế trên hai tờ báo: Báo Quảng Ninh điện tử
(www.baoquangninh.com.vn), Tờ Tin nhanh Việt Nam (www.vnexpress.net),
từ ngày 1/11/2011 đến ngày 12/11/2011. Từ đó phân tích, rút ra kết luận và đề
xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng các bài viết cho các chiến dịch.
4
789:
0 ;55%6%"
2.1.1 Cách viết bài trên Báo mạng- điện tử.
Để chiến dịch quảng bá vịnh Hạ Long thành công nói riêng và sự tác
động của báo chí tới công chúng nói chung thì mỗi bài báo phải có sự chính
xác và hấp dẫn. Một bài báo hay cần phải đảm bảo các tiêu chuẩn cơ bản về:
nguyên tắc, tiêu đề (tớt), sapo, cách triển khai độc đáo, hấp dẫn, ngôn ngữ rõ
ràng, dễ hiểu.
Báo chí bao gồm: báo in, báo phát thanh, báo truyền hình, báo mạng-
điện tử. Do có giới hạn nên ở bài tiểu luận này tôi xin đề cập tới cách viết để
một bài báo mạng điện tử trở nên hấp dẫn.
- Kết cấu cần thiết trong bài báo mạng điện tử bao gồm:
• Tít chính: đưa sự kiện nổi bật nhất (con số, chi tiết, dữ liệu,…)
• Sapo
• Chính văn
• Tít phụ
• Tranh ảnh: mỗi bài báo nên có ít nhất 1- 2 ảnh. Và phải có chú thích ảnh.
• Đồ họa: sơ đồ, bản đồ,
• Video
sự chú ý cà định hướng thông tin cho công chúng.
Yêu cầu khi đặt tít là: Ngắn gọn, hàm xúc; Bám sát chủ đề; Dễ hiểu và
đặc biệt là phải hấp dẫn. Để tít hấp dẫn cần chú ý các yếu tố sau:
Nhấn mạnh yếu tố mới lạ, bất thường. Sáng tạo những cách nói mới
giàu ấn tượng (“Sòng đời”, “chung thân tỉnh táo”,…) Độ dài của tít báo mạng
điện tử: từ 7 đến 8 từ là hoàn hảo. tối đa là 14 từ
Ví dụ các tít độc đáo và hấp dẫn: “Vị giáo sư lương 1 đô/năm”
(tuoitreonline.com), “Viết lên đời mình bằng đôi chân” (vietnamnet.vn),…
6
- Cách viết sapo trên báo mạng điện tử:
Sapo là một từ bắt nguồn từ tiếng Pháp: chapeau (cái mũ), là một tiểu
văn bản, thường nằm dưới tít chính và trên phần nội dung, được trình bày
bằng một kiểu chữ đặc biệt, thường in đâm.
Chức năng của sapo: giới thiệu chủ đề tác phẩm một cách cụ thể, chi
tiết hơn tít; Nêu bật tính thời sự của thông tin; Thu hút sự chú ý của công
chúng; Tóm tắt ý chính.
Nguyên tắc khi viết sapo là: ngắn gọn, cô đọng, dễ hiểu. độ dài của
sapo: khoảng 3 đến 3,5 dòng, trung bình là 2 câu. Những chú ý khi viết sapo
báo mạng điện tử:
• Tạo lập các thông tin qua siêu liên kết
• Hạn chế sử dụng từ “lúng”, từ địa phương
• Hạn chế sử dụng dạng bị động với thời quá khứ
• Khai thác đặc trưng đa phương tiện.
- Bố cục của bài báo mạng điên tử: Bố cục rõ ràng, rành mạch, có sức
cuốn hút, tạo cho nguời đọc hứng thú khi đọc. Bố cục một bài bình luận
thường chia làm 3 phần: phần đặt vấn đề, phần giải quyết vấn đề và phần kết.
- Cách hấp dẫn độc giả của một bài báo mạng điện tử: một bài báo
mạng muốn hấp dẫn độc giả phải thông tin nhanh, chính xác, đề tài hấp dẫn.
ngôn ngữ dễ hiểu, phong phú, kết hợp sử dụng hình ảnh, video, audio,
Bất kì một bài báo mạng điện tử nào muốn chính xác, khách quan và
mắt Báo QN điện tử với phiên bản mới nhằm đáp ứng nhu cầu tìm kiếm thông
ngày càng cao của bạn đọc trên mạng.
Hạ Long là điểm du lịch nổi tiếng ở tỉnh Quảng Ninh. Trong chiến dịch
quảng bỏ vịnh Hạ Long, báo Quảng Ninh điện tử có một vai trò đặc biệt quan
trọng góp phần đưa vịnh Hạ Long trở thành kỳ quan thiên nhiên mới của thế
giới.
2.1.3.2 Tờ tin nhanh Việt Nam (www.vnexpress.net)
.+, /0,
9
VnExpress được thành lập bởi tập đoàn FPT vào ngày 26 tháng 2 năm
2001. Ngày thành lập, trang báo điện tử thuần túy (không có phiên bản in)
VnExpress không quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng, không
có lễ khai trương. Nhưng chỉ 6 tháng sau, với 300.000 địa chỉ IP thường
xuyên truy cập, VnExpress đã vươn lên vị trí dẫn đầu trong số các website
tiếng Việt trên toàn cầu.
Ngày 25/11/2002, VnExpress là báo đầu tiên của Việt Nam được cấp
phép chuyên hoạt động trên Internet. Cơ quan chủ quản là Bộ Khoa học Công
nghệ. Báo phát triển với nguồn thu duy nhất là từ quảng cáo.
Từ khi thành lập VnExpress luôn giữ vững và phát huy vị trí báo điện
tử tiếng Việt có số lượng độc giả truy cập lớn nhất toàn cầu. Tháng 6/2007,
VnExpress trở thành báo điện tử Việt Nam đầu tiên góp mặt vào Top 100
trong bảng xếp hạng các trang web có nhiều người đọc nhất thế giới của
Alexa, ghi dấu mốc quan trọng trong sự phát triển nội dung trực tuyến tại Việt
Nam.
Theo Google Analytics, VnExpress hiện có hơn 13 triệu độc giả thường
xuyên (unique visitors), với khoảng 30 triệu lượt truy cập (pageviews) mỗi
ngày. Trung bình mỗi ngày báo cập nhật khoảng 150 đầu mục tin bài, trong
đó 95% là sản phẩm do phóng viên, biên tập viên VnExpress thực hiện. Trong
số 14 trang nội dung chuyên đề, các trang: Xã hội, Văn hóa, Thể thao, Pháp
Luật, Thế giới có lượng bạn đọc lớn hơn cả.
và chia sẻ thông tin của phóng viên trong tòa soạn khá tốt.
Với những bài viết liên tục được cập nhập theo từng phút từng giờ, báo
Quảng Ninh điện tử góp phần rất lớn vào thành công của chiến dịch bầu chọn
cho vịnh Hạ Long, đưa vịnh Hạ Long được bầu chọn trở thành kì quan thiên
nhiên thế giới.
2.2.1.2. Khảo sát báo Vnexpress.net
Trong tháng cuối cùng của chiến dịch bầu chọn cho vịnh Hạ Long,
vnexpess.net cũng liên tục đưa những tin tức về sự kiện này. Tuy nhiên mật
độ và số lượng không nhiều bằng baoquangninh.com.vn.
Rất nhiều bài có giá trị được đưa trên trang vnexpress.net như: Học
sinh, sinh viên bầu chọn cho vịnh Hạ Long (01/11); Hạ Long, niềm tự hào của
quê hương Việt Nam (06/11); Hạ Long đang nằm trong top 10 địa danh kỳ
12
quan (07/11); Ấn tượng Hạ Long (07/11); Bộ trưởng du lịch Malaysia bầu
chọn cho vịnh Hạ Long (08/11); Đối thủ của vịnh Hạ Long đang ráo riết bầu
chọn (10/11); Vịnh Hạ Long vào top 7 kỳ quan thế giới mới (12/11/2011);…
!012324) #$%&?= 30@
Đa phần những bài viết trên trang vnexpress là do chính phóng viên của
báo thực hiện như phóng viên: "%BC 3DE%"9F"G H" I
D"GJFKI"LGMĐây chính là điểm khác biệt trong việc đưa tin của
trang vnexpress.net và baoquangninh.com.vn.
NO
Các bài viết được đăng trên trang vnexpress.net và
baoquangninh.com.vn được viết theo rất nhiều hình thức: đưa tin, bình luận,
kí sự, Các bài viết này nhìn chung đều đảm bảo được những yếu tố cơ bản
của một bài báo, có một số bài viết có tính sáng tạo cao.
A423 B2B91",!2324
%'C
Trong cùng một tác phẩm có sự kết hợp giữa : tit, sapo, ảnh. Có một số
bài báo ở giữa đoạn có video đi kèm.
cho vịnh Hạ Long” (11/11/2011); “Bầu chọn Vịnh Hạ Long - Sôi động trước
14
giờ G” (11/11/2011); “Vịnh Hạ Long lọt vào top 7 kỳ quan thiên nhiên thế
giới” (12/11/2011),….
Theo khảo sát của tôi thì khoảng 70% tít viết về vịnh Hạ Long trên
baoquangninh.com.vn và vnexpress.net “đánh thẳng vào vấn đề”, sử dụng
những chi tiết con số gây ấn tượng, những yếu tố mới lạ bất thường.
Như vậy có thể rút ra nhận xét: cách sử dụng tít viết về vịnh Hạ Long
của 2 trang báo baoquangninh.com.vn và vnexpress.net đều rất hiện đại và
hấp dẫn bạn đọc.
A4 -0I=J-8
Sapo sao cho hấp dẫn người đọc- đấy cũng là một trong những yêu cầu
có tính chất tiên quyết đảm bảo cho “sự thắng lợi” cho bài báo.
Các sapo trong các bài báo của baoquangninh.com.vn và vnexpress.net
thường rất ngắn gọn nhưng lại nêu bật được nội dung của bài viết.
Ví dụ: sapo bài báo “Vườn địa đàng vịnh Hạ Long” của tác giả JF
KI"Lngắn gọn, hấp dẫn, và mới lạ: “"Năm nào cũng vậy, tôi luôn có cơ
duyên đưa bạn bè về với Hạ Long, về với Bạch Đằng Giang, Yên Tử Với
tôi, Hạ Long là vườn địa đàng huyền ảo bốn mùa".
Cách viết sapo và đặt vấn đề từ một câu chuyện rất “lạ”, hấp dẫn độc
giả. Do đặc tính và viết về vẻ đẹp thiên nhiên của vịnh Hạ Long nên nhiều bài
báo trên trang vnexpress.net và baoquangninh.com.vn có ngôn từ rất mềm
mại và uyển chuyển.
15
$B2324)5 KL# #$%&;
Bố cục rõ ràng, mạch lạc.
Bố cục bài viết có tác động rất lớn đến bạn đọc. Bởi vì nó ảnh hưởng
đến cả bài viết. Hầu hết các bài bình luận viết về vịnh Hạ Long trên trang
vnexpress.net và baoquangninh.com.vn trả lời 5 câu hỏi: Who (ai), What (cái
gì), Where (ở đâu), When (khi nào), why (tại sao) và How (như thế nào) và
đắt. hình ảnh trong các bài báo cũng là một thứ ngôn ngữ thứ hai rất hiệu quả.
Ví dụ như bài báo: “Vịnh Hạ Long lọt vào top 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới”
trên trang baoquangninh.com.vn. Không cần quá dài dòng chỉ cần dựng một
số từ ngữ và đoạn văn ngắn kèm theo một số hình ảnh nhưng bài báo đã làm
nổi bật được nội dung trọng tam của bài viết.
17
2.2.3. Kết luận.
Như vậy thông qua quá trình khảo sát và phân tích các bài viết về vịnh
Hạ Long trên 2 tờ báo mạng điện tử: báo Quảng Ninh điện tử
(www.baoquangninh.com.vn) và tờ Tin nhanh Việt Nam
(www.vnexpress.net) ta có thế thấy được những điểm mạnh và những điểm
còn thiếu xót của các bài báo trên.
Có thể khẳng định các bài báo viết về vịnh Hạ Long trên trang
www.vnexpress.net, www.baoquangninh.com.vn đã làm nổi bật ưu điểm,
cảnh đẹp độc đáo mà chỉ có vịnh Hạ Long mới có. Các bài báo đã làm được
nhiệm vụ quan trọng là để người xem nhìn thấy là thích và muốn đến nghỉ ở
vịnh Hạ Long rồi bình chọn cho địa điểm xinh đẹp này.
Hình thức thể hiện những nội dung trên cũng rất phong phú và hấp dẫn
từ ngôn từ (cách đặt tiêu đề, cách viết sapo, cách triển khai bài báo,…) cho
đến hình ảnh, âm thanh. Mỗi bài báo là sự kết hợp của các nhân tố đó mang
đến cho bạn đọc của báo mạng điện tử những trải nghiệm thú vị về một trong
những kì quan thiên nhiên của thế giới.
Tuy nhiên bên cạnh những ưu điểm trên các bài viết trên trang
www.vnexpress.net, www.baoquangninh.com.vn cũng khó tránh khỏi những
hạn chế. Đề tài về vịnh Hạ Long là một đề tài vô cùng rộng lớn, thế nhưng
hầu nhưu các bài viết thường chỉ khai thác về vẻ chung chung của vịnh Hạ
long mà chưa khai thác đi sâu vào từng nét đẹp của vịnh Hạ Long. Bên cạnh
đó có một số bài viết còn thiếu chú thích ảnh hoặc chú thích ảnh không rõ
ràng.
2.2.4 Kiến nghị và giải pháp.
Tất nhiên, các bài viết về vịnh Hạ Long của www.vnexpress.net và
www.baoquangninh.com.vn vẫn còn tồn tại những hạn chế, cả hạn chế về nội
dung lẫn hình thức mà tôi đã mạnh dạn chỉ ra ở phần trên. Song xét đến cùng,
ý ngh•a quan trọng nhất của một bài báo, một chuyên mục phải là tính tác
động của nó đến đâu? Và thực tế điều này đã được chứng minh khi vịnh Hạ
Long được bầu chọn trở thành kì quan thiên nhiên mới của thế giới.
3.3. Khi thực hiện tiểu luận này, do còn nhiều hạn chế về mặt năng lực
nên nhiều khi tôi không khỏi rơi vào bối rối trong việc giải quyết một số vấn
19
đề nhưng nhờ vào sự tận tình chỉ bảo, giúp đỡ của thầy và các bạn, tôi cũng
đã hoàn thành tiểu luận này. Chắc chắn là tiểu luận còn có những hạn chế và
sai sót, kính mong nhận được sự góp ý để hoàn thiện trong những lần nghiên
cứu tiếp theo.
$3!4ST
20
9UV88WU3<=
1. Hữu Thọ, (2000), “U?V24L@W”, NXB
Giáo dục, Hà Nội.
2. Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Học viên Báo chí và
tuyên truyền, nhóm tác giả PGS, TS Tạ Ngọc Tấn, Nguyễn Tiến Hải,
(2001), “640X24%KY;. NXB Giáo dục.
3. Nhiều tác giả, Hợi nhà báo Việt Nam, Hà Nội, (1994), “E
0 3Z [324;JNXB Giáo dục.
4. PGS.TS Dương Xuân Sơn, (2000), “A4 O ?%24
?VV;JNXB Quốc gia Hà Nội.
5. Philippe Gadlard, (2004), “E?324;J NXB Thông Tấn
6. TS Lê Nghiêm - Trưởng Ban Nhân dân điện tử, (2011),
“A% , Z \ 4 24 C ]J
Jtruy cập ngày 10/12/2011.
7. TS Trường Giang, (2011), “60KY[U4
không đến tôi cũng không ngh• là uổng công. Vì cả quá trình vừa rồi đã rất
được nhiều trên thế giới biết đến vịnh Hạ Long, biết đến Việt Nam. Đó cũng
là một thành công đó chứ. Tôi muốn nói là tôi tự hào.
c" "%BC % _d%K E *\" %" $" e 5f
I&gI*ab
Tôi cũng nhắn tin bình chọn cho vịnh Hạ Long. Suốt tuần nay, hầu như
ngày nào cũng thấy báo chí, truyền hình nhắc đến tin tức thời sự này, đến
ngay cả những em học sinh cũng biết đến và nhắn tin vì vịnh Hạ Long. Đến
lúc này thì tôi quá hồi hộp vì cũng lo lắng rất nhiều. Biết đâu chúng ta không
may mắn thì sao? Đã mong đợi cả thời gian qua rồi. Rất khát khao là vịnh Hạ
Long của nước mình lọt vào danh sách 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế
giới.
Nếu vịnh Hạ Long lọt vào danh sách 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế
giới, là một công dân Việt Nam thì hẳn nhiên phải vui mừng vì đó là lòng tự
hào dân tộc, tự hào về đất nước ta giàu đẹp vô cùng. Việc này cũng giúp
quảng bá hình ảnh đất nước ta đến đông đảo bạn bè thế giới.
24
\ ]I%6%_:K"&#\L3ILhijk
e&^ab
Thực sự tôi không ủng hộ hình thức nhắn tin bình chọn. Nếu bình chọn
một kỳ quan thiên nhiên thì thế giới phải có những bộ tiêu chí, quy chuẩn
khoa học về lịch sử - nhân văn, địa lý - tự nhiên… nhất định, nếu đạt quy
chuẩn thì được mới công bằng chứ chỉ dựa vào số lượng bình chọn thì chỉ
mang tính quảng cáo là chính. Tuy nhiên, tôi vẫn mong chờ vịnh Hạ Long sẽ
lọt vào danh sách 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới vì nếu được thì đúng
là quá tốt. Và tôi rất vui vì điều đó.
Bởi thông qua sự kiện này, thế giới sẽ biết đến đất nước Việt Nam
nhiều hơn, vịnh Hạ Long sẽ được chú ý nhiều hơn và có lợi về nhiều mặt cho
sự phát triển của vùng đất này, nâng cao vị thế của đất nước ta trên thế giới.
]JFD"._"Kl>Imab