B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
TRN TH NGC HÂN
CÁC YU T NH HNG N
QUYT NH S DNG DCH V INTERNET
BANKING CA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN
TI A BÀN TP.HCM
LUN VN THC S KINH T
TP. H CHÍ MINH – NM 2015 B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
Các s liu c nêu trong lun vn c trích dn ngun rõ ràng và c
thu thp t thc t, áng tin cy, c x lý trung thc và khách quan.
Kt qu nghiên cu trong lun vn là trung thc và cha c công b trong
bt k công trình nghiên cu nào khác.
TPHCM, ngày tháng nm 2015
Tác gi
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
1.1.2. Khái nim Ngân hàng in t và Internet Banking. 7
1.1.3. Qúa trình hình thành và phát tri−n dch v Internet Banking. 11
1.1.4. Vai trò ca Internet Banking. 12
1.1.5. Nh.ng ti∋n ∋ phát tri−n Internet Banking. 14
1.1.6. +u và nhc i−m ca Internet Banking. 15
1.2. Lt kho các mô hình nghiên cu các yu t nh hng n quyt nh
s dng dch v Internet Banking trên th gii. 18
1.2.1. Mô hình chp nhn công ngh (Technology Acceptance Model – TAM).
18
1.2.2. Mô hình thuyt hành ng hp lý TRA. 20
1.2.3. Mô hình thuyt hành vi d nh TPB (Theory of planned behavior). 21
1.2.4. Nghiên cu v∋ các yu t nh hng n quyt nh s dng dch v
Internet Banking ca khách hàng cá nhân trên th gii 24
1.3. Xây dng mô hình nghiên cu xut, câu hi nghiên cu và gi thit
ti Vit Nam. 27
1.3.1. Xây dng mô hình nghiên cu. 27
K T LU/N CH+,NG 2. 69
CH+,NG 3 70
K!T LU∀N VÀ GI#I PHÁP NH∃M THU HÚT KHÁCH HÀNG S DNG
DCH V INTERNET BANKING 70
3.1. Kt lu%n. 70
3.2. Gii pháp i vi các yu t nh hng n quyt nh s dng Internet
Banking c&a khách hàng cá nhân trên a bàn thành ph H Chí Minh. 71
3.2.1. Nhóm gii pháp rút ra t mô hình. 71
3.2.2.
Nhóm gii pháp ngoài mô hình. 77
3.3. Nh∋ng hn ch và hng nghiên cu trong t(ng lai. 81
K T LU/N CH+,NG 3 83
K T LU/N 84
TÀI LI1U THAM KH∀O
PH LC
9
TRA Theory of Reasoned Action
10
EFA Exploratory Factor Analysis
DANH MC CÁC B#NG BI+U
Bng 1.1: S ng2i s dng Internet ti Vit Nam 6
Hình 1.2: Mô hình TAM (Davis, 1989) 20
Bng 2.24: Phân tích ANOVA nh.ng khách hàng có ngh∋ nghip khác nhau 67
1
LI M, −U
.t vn .
lnh th ph(n. “Ming bánh” ngân hàng trc tuyn c các ngân hàng thng mi
trong và ngoài nc rt quan tâm và ánh giá là có ti∋m nng vô cùng ln trong bi
cnh kinh t ngày càng phát tri−n và nhu c(u ca ng2i dân ngày càng cao.
Bên cnh ó, Vit Nam có dân s tr8, h rt ci m vi nh.ng công ngh
mi, i∋u này là mt li th i vi các ngân hàng. Nhi∋u ngân hàng hin nay ã
(u t xây dng n∋n tng và chu;n b c s h t(ng tt − s<n sàng em n dch v
ngân hàng trc tuyn vi nhi∋u tin ích cho khách hàng
Tuy nhiên, ph(n ln khách hàng còn dè d&t, thm dò và s dng còn hn ch
dch v Internet Banking. − thành công, các ngân hàng và các t4 chc tài chính
phi hi−u c ng c ca khách hàng trong quá trình tip cn và s dng ngân
hàng trc tuyn.Vì th, các ngân hàng mun phát tri−n dch v ngân hàng trc tuyn
c(n phi hi−u c các yu t nào nh hng n vic s dng ca khách hàng. Do
ó,∋ tài “Các yu t nh hng n quyt nh s dng dch v Internet Banking
ca khách hàng cá nhân ti a bàn TP.HCM” là c(n thit.
Vn c/n nghiên cu.
Xut phát t thc t tri−n khai dch v ngân hàng trc tuyn ca các ngân
hàng thng mi trên a bàn TP.HCM ã nêu trên, nghiên cu này tp trung tìm
hi−u, t4ng quan lý thuyt v∋ dch v Internet Banking, các yu t nh hng n
quyt nh s dng dch v Internet Banking.
Mc tiêu nghiên cu.
Nghiên cu tp trung vào nh.ng mc tiêu sau:
Nghiên cu c s lý thuyt v∋ dch v Internet Banking, mô hình chp nhn
công ngh TAM - The Technology Acceptance Model (TAM).
Xác nh các yu t nh hng n quyt nh s dng dch v Internet
Banking ca khách hàng cá nhân trên a bàn TP.HCM.
3
∋ xut nh.ng khuyn ngh nh0m thu hút khách hàng s dng dch v
Internet Banking.
Câu hi nghiên cu.
nhiên ti a bàn TP.HCM. Bng ph)ng vn chính thc c s dng − thu thp
d. liu b0ng cách ph)ng vn trc tip và gián tip thông qua gi email. i tng
kho sát là các khách hàng cá nhân trên a bàn TP.HCM ã s dng ho&c cha s
dng dch v Internet Banking. Mu d kin: n = 180 Sau ó tin hành sàn lc d.
liu − chn c c s d. liu phù hp cho nghiên cu.
- C s d. liu thu thp c s7 c phân tích b0ng ph(n m∋m SPSS
16.0.
- Các ki−m nh − ki−m tra mc áng tin cy ca thang o s7 c
thc hin.
- Cui cùng, phng pháp hi quy bi c s dng − xác nh mô hình
các yu t nh hng n quyt nh s dng ngân hàng trc tuyn (Internet
Banking) ti a bàn TP.HCM.
Ý ngh2a thc ti3n.
Kt qu nghiên cu giúp cho các ngân hàng quan tâm n dch v ngân hàng
trc tuyn (Internet Banking) có c s ban (u v∋ vic xác nh úng 3n các yu t
nh hng n quyt nh s dng ngân hàng trc tuyn (Internet Banking) ti a
bàn TP.HCM. Ngân hàng trc tuyn là mt hot ng còn tng i mi m8 nên rt
c(n các nghiên cu cho vic áp dng thành công trong thc t.Các yu t c xác
Quyt nh s dng
Internet Banking
Ý nh s dng Internet
Banking
D∗ s dng
H.u ích
Ri ro
Chi phí
5
nh trong mô hình có th− c các ngân hàng vn dng − t4 chc h thng ngân
hàng trc tuyn sao cho phù hp vi môi tr2ng kinh doanh.
TNG QUAN DCH V INTERNET BANKING TI NHTM
1.1. Tình hình và xu hng phát trin ngân hàng trc tuyn (Internet
Banking) trên th gii.
1.1.1. S phát trin c&a Internet.
Internet th2ng c hi−u là h thng mng ca các máy tính. Ti∋n thân ca
h thng này là mng ca B Quc phòng M9 xut hin nm 1968 di cái tên là
Arpanet dùng cho mc ích quân s. Vào nh.ng nm 1980, trên c s công ngh
ca mng này, t4 chc khoa hc quc gia M9 ã thành lp mng Nfsnet liên kt
nm trung tâm máy tính ln ca các tr2ng i hc M9 li vi nhau hot ng vi
mc tiêu phi quân s. Các tr2ng, vin i hc, c quan, các doanh nghip không
ch: riêng M9 mà c các nc khác b3t (u gia nhp Nfsnet và Nfsnet ã tr
thành h thng mng chính ca Internet. Ngày nay, Internet ã m rng ra kh3p các
quc gia trên th gii.
Internet là mt công ngh mang li li ích ln cho xã hi trong h(u ht các
lnh vc ca cuc sng t nghiên cu, hc tp, cho n kinh t, vn hóa, y t, gii
trí, Internet ngày càng có thêm nhi∋u ng2i s dng. Bng 1.1 di ây là thng
kê mc tng trng s lng ng2i s dng Internet ti Vit Nam trong nh.ng nm
g(n ây:
Bng 1.1: S ng0i s dng Internet ti Vit Nam
N4m 2008 2010 2011 2012 2013
Ng0i dùng
(triu ng0i)
21 23 27 31 32
T5 l dân s (%)
24.40 26.55 31.11 35.07 35.58
Ngun:
B3t (u t các mc tiêu h= tr công tác hc tp, nghiên cu ca các tr2ng
i hc, n nayInternet ã i sâu vào mi lnh vc hot ng khác ca xã hi,
7
Trong hình thái này, các x lý c bn ca ngân hàng c phía khách hàng và
phía ng2i qun lý ∋u c tích hp vi Internet và các kênh phân phi khác. Giai
on này c phân bit bi s gia tng v∋ sn ph;m và chc nng ca ngân hàng
vi s phân bit bi s gia tng v∋ sn ph;m và chc nng ca ngân hàng vi s
phân bit sn ph;m theo nhu c(u và quan h ca khách hàng i vi ngân hàng.
Hn th n.a, s phi hp, chia s8 d. liu gi.a hi s ngân hàng và các kênh phân
phi nh chi nhánh, mng internet, mng không dây…giúp cho vic x lý yêu c(u
và phc v khách hàng c nhanh chóng và chính xác hn. Internet và khoa hc
công ngh ã tng s liên kt, chia s7 thông tin gi.a ngân hàng, i tác, khách hàng,
và c quan qun lý.
• E – bank:
Chính là mô hình lý tng ca mt ngân hàng trc tuyn trong n∋n kinh t
in t, mt s thay 4i hoàn toàn trong mô hình kinh doanh và phong cách qun
lý.Nh.ng ngân hàng này s7 tn dng sc mnh thc s ca mng toàn c(u nh0m
cung cp toàn b các gii pháp tài chính cho khách hàng vi cht lng tt nht. T
nh.ng bc ban (u là cung cp các sn ph;m và dch v hin h.u thông qua nhi∋u
kênh riêng bit, ngân hàng có th− s dng nhi∋u kênh liên lc này nh0m cung cp
nhi∋u gii pháp khác nhau cho tng i tng khách hàng riêng bit.
1.1.2.3. Các dch v ngân hàng in t.
S phát tri−n nh v6 bão ca công ngh thông tin trong nh.ng nm g(n ây
ã nh hng khá rõ nét n s phát tri−n ca công ngh ngân hàng.Hin nay
nhi∋u nc trên th gii, dch v ngân hàng in t ã phát tri−n khá ph4 bin, a
dng v∋ loi hình dch v. Nhìn chung các dch v bao gm các loi sau:
• Call centre:
Do qun lý d. liu tp trung nên khách hàng có tài khon ti bt k chi
nhánh nào vn gi v∋ mt s in thoi c nh ca trung tâm này − c cung cp
mi thông tin chung và thông tin cá nhân. Khác vi Phone Banking ch: cung cp
các loi thông tin lp trình s<n, Call centre có th− linh hot cung cp thông tin ho&c
9
Vi ngân hàng ti nhà, khách hàng giao dch vi ngân hàng qua mng nh là
mng ni b do ngân hàng xây dng riêng. Các giao dch c tin hành ti nhà
thông qua h thng máy tính ni vi h thng máy tính ca Ngân hàng. Thông qua
dch v Home banking, khách hàng có th− thc hin các giao dch v∋ chuy−n ti∋n,
lit kê giao dch, t5 giá, lãi sut, báo N, báo Có,… − s dng c dch v Home
banking khách hàng ch: c(n có máy tính kt ni vi h thng máy tính ca ngân
hàng thông qua Modem – 2ng in thoi quay s, ng th2i khách hàng phi
ng ký s in thoi và ch: nh.ng s in thoi này mi c kt ni vi h thng
Home banking ca Ngân hàng.
• Internet banking:
Dch v Internet banking giúp khách hàng chuy−n ti∋n trên mng thông qua
các tài khon c6ng nh ki−m soát hot ng ca các tài khon này.− tham gia,
khách hàng truy cp vào website ca ngân hàng và thc hin giao dch tài chính,
truy cp thông tin c(n thit. Thông tin rt phong phú, n tng chi tit giao dch ca
khách hàng c6ng nh các thông tin khác v∋ ngân hàng. − s dng Internet
Banking, khách hàng c(n có máy tính, thit b truy cp mng. Khách hàng, thông
qua trình duyt web, thc hin các chng trình trên máy ch trên Internet ti máy
tính ca mình − truy cp vào tài khon và thc hin các giao dch vi ngân hàng.
Ph(n m∋m Internet Banking thc s n0m ti máy ch ca ngân hàng di dng các
trang ch. M=i trang ch ca ngân hàng c coi là mt ca s4 giao dch. Khách
hàng ch: b0ng thao tác nhp chut n gin vào 2ng liên kt (hotlink) thích hp
s7 to kt ni vi trình duyt và yêu c(u thc hin dch v tài chính.
Tuy nhiên, khi kt ni internet thì ngân hàng phi có h thng bo mt
mnh − i phó vi các ri ro trên phm vi toàn c(u. ây là tr ngi ln vì (u t
h thng bo mt khá tn kém.
Sn ph;m và dch v Internet Banking có th− bao gm các sn ph;m bán
buôn cho khách hàng doanh nghip c6ng nh các sn ph;m bán l8 cho khách hàng
cá nhân. V∋ c bn, Internet Banking có th− cung cp các sn ph;m và dch v ca
ngân hàng thng mi nh: qun lý ti∋n m&t, in chuy−n ti∋n, giao dch thanh toán
11
12
th− là mt dch v ch yu trong giao dch. Phng thc giao dch c a chung
nht vn là giao dch trc tip ti qu(y, c 87% h gia ình áp dng. Thêm vào
ó, kt qu i∋u tra còn cho thy mc thu nhp c6ng nh hng ti vic s dng
dch v ngân hàng in t. Các h gia ình có mc thu nhp di 25.000USD mt
nm d2ng nhkhông m&n mà vi dch v ngân hàng in t (Comptroller of the
Currency, 1999).Trong khi ó, nh.ng h gia ình có mc thu nhp trên 50.000USD
thì s dng dch v này th2ng xuyên hn.
Ngày nay, dch v này tr nên khá quen thuc vi khách hàng không ch:
trong lãnh th4 M9 mà nó còn phát tri−n ra nhi∋u quc gia khác Châu Âu vì s tin
li và hiu qu ca nó. Ch>ng hn M9 nm 1998 ã có 7 triu h gia ình th2ng
xuyên giao dch vi ngân hàng qua mng Internet. Nm 2001 có khong 14 triu và
d kin nm 2013 con s này s7 lên ti trên 40 triu.
Tc phát tri−n ca dch v Internet Banking &c bit là s ra 2i và phát
tri−n ca s lng ngân hàng cung cp các dch v này ngày càng tng k− t nm
1997. Theo s liu thng kê ca Tp oàn Bo Hi−m Ti∋n Gi Liên Bang (FDIC)
thì s lng các ngân hàng có trang web ã tng lên gp ôi t g(n 1500 ti 3500
vào cui nm 1999, g(n 1/3 trong s 10.000 ngân hàng ti Hoa K ã có trang web
riêng.
1.1.4. Vai trò c&a Internet Banking.
H thng Internet ang phát tri−n mnh và bt k ng2i nào nói r0ng Internet
làm bin 4i mi th s7 phi ngh n ngành ngân hàng.Lúc (u ng2i ta lo ngi
r0ng Internet s7 làm thay 4i ngay lp tc mi quy t3c trong ngành ngân
hàng.Nhng hai n ba nm sau, nh.ng quy t3c c bn này không h∋ b thay 4i mà
h thng ngân hàng hin i ã em li hiu qu cho ngành ngân hàng.Có th− nhìn
thy vai trò to ln ca Internet Banking qua s khác bit gi.a dch v ngân hàng
truy∋n thng và dch v ngân hàng trc tuyn.
Dch v ngân hàng truyn thng.
Vi các dch v ngân hàng truy∋n thng, − áp ng c nhu c(u th
tin v∋ hình thc thanh toán ca h ( thanh toán b0ng th8 tín dng in t, ti∋n m&t
hay séc in t ). Các thông tin này s7 c chuy−n ti h thng ca ng2i bán
14
ho&c máy ch web.Ti máy ch web, các thông tin liên quan n vic mua-bán s7
c ph(n m∋m máy ch x lý và qun lý vic tin hành các hot ng mua bán,
ng th2i u5 quy∋n thanh toán cho ngân hàng ca mình. Quá trình thanh toán c
tin hành t ng thông qua mt trung tâm thanh toán hay qua c4ng ni (gateway).
C4ng ni này s7 c kt ni vi các ngân hàng thông qua mng Internet hay qua
h thng mng riêng.Các giao dch xy ra trong th2i gian thc, gi.a hai h thng
máy tính và/ho&c máy ch, hoàn toàn không có s can thip ca con ng2i.ây là
quá trình t ng hoàn toàn.
Nh vy có th− thy, dch v ngân hàng trc tuyn giúp khách hàng và c
ngân hàng c6ng nh các doanh nghip tit kim c th2i gian, chi phí và nhân lc.
Thêm vào ó vic thanh toán c thc hin mt cách an toàn và thun tin làm
cho các giao dch vt qua c hn ch v∋ không gian và th2i gian. Lúc này, vai
trò ca ngân hàng không ch: mc là ng2i gi. ti∋n và trung gian trong các giao
dch n.a mà ngân hàng là mt m3t xích trong toàn b quá trình giao dch.
1.1.5. Nh∋ng tin phát trin Internet Banking.
S hiu bit và chp nh%n c&a công chúng:Khách hàng th2ng quen vi
cách giao dch trc tip và thanh toán b0ng ti∋n m&t. Thay 4i thói quen này ca
khách hàng không phi là i∋u n gin. Hn n.a, Internet Banking là mt kênh
phân phi mi, mun s dng phi tìm hi−u nên không d∗ − thuyt phc khách
hàng s dng. Do ó, s hi−u bit ca công chúng v∋ Internet Banking và các li
ích ca dch v này là i∋u c(n thit. Các ngân hàng c(n phi có nh.ng chin dch
ph4 bin làm cho khách hàng hi−u rõ u i−m c6ng nh hng dn h s dng các
dch v này.
Kt cu h t/ng v công ngh thông tin và truyn thông:− phát tri−n
Internet Banking trc tiên c(n phi có mt kt cu h t(ng v∋ công ngh thông tin
và truy∋n thông phát tri−n. Internet Banking c cung cp da trên s rng kh3p,
1.1.6.1. u im c&a Internet Banking.
i vi khách hàng.
Tin li: Internet Banking giúp cho khách hàng có th− liên lc vi ngân hàng
mt cách nhanh chóng, thun tin − thc hin mt s nghip v ngân hàng ti bt
16
k th2i i−m nào (24 gi2 m=i ngày, 7 ngày mt tu(n) và bt c ni âu. i∋u này
&c bit có ý ngha i vi các khách hàng có ít th2i gian − i n vn phòng trc
tip giao dch vi ngân hàng, các doanh nghip nh) và va, khách hàng cá nhân có
s lng giao dch vi ngân hàng không nhi∋u, s ti∋n m=i l(n giao dch không ln.
ây là li ích mà các giao dch ki−u ngân hàng truy∋n thng khó có th− t c.
Nhanh chóng và chính xác: Internet Banking cho phép khách hàng thc hin
và xác nhn các giao dch vi chính xác cao rt nhanh ch: trong vài giây.
Tit kim chi phí: Chi phí cho các giao dch qua mng ít hn rt nhi∋u so vi
giao dch trc tip ti các chi nhánh ngân hàng do khách hàng không phi tn chi
phí i li c6ng nh không phi tr phí phc v cho ngân hàng.
Hiu qu: khách hàng có th− truy cp và qun lý tt c các tài khon ngân
hàng, tài khon chng khoán. t ch: mt trang web. Nhi∋u trang web Internet
Banking cung cp cho khách hàng các công c tinh vi nh các chng trình báo giá
chng khoán, thông báo lãi sut, qun lý danh mc (u t. Vi nh.ng thông tin
“nóng” nht, nh0m giúp khách hàng qun lý hiu qu tt c các tài sn ca mình.
Hn n.a, vi nh.ng tiêu chu;n chu;n hoá, khách hàng c phc v tn ty và
chính xác thay vì phi tu thuc vào thái phc v khác nhau ca các nhân viên
ngân hàng.
i vi ngân hàng.
Tit kim chi phí: Ngân hàng có th tit kim chi phí do không phi t4 chc
và trang b cho vn phòng giao dch, không phi thuê nhân viên giao dch trc tip.
M r1ng phm vi a lý: Internet Banking cho phép các ngân hàng tip cn
các khách hàng rt xa tr s ngân hàng. Trên thc t, có nhi∋u ngân hàng ch: cung
cp sn ph;m dch v trên mng mà không c(n vn phòng giao dch.