B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH NGÔ LÂN V NHÂN
NGHIÊN CU S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
V CHT LNG DCH V SIÊU TH IN THOI
DI NG CA CÔNG TY TRÁCH NHIM HU HN
MINH TRIT TI THÀNH PH H CHÍ MINH
LUN VN THC S KINH T
TS. NGUYN HU QUYN
TP. H Chí Minh - Nm 2012
LI CAM OAN
Tôi cam đoan lun vn này là do bn thân t nghiên cu và thc hin
theo s hng dn khoa hc ca Tin s Nguyn Hu Quyn và ca các Thy,
các Cô thuc khoa Qun tr kinh doanh trng i hc Kinh t thành ph H
Chí Minh.
Các thông tin, s liu đ thc hin đ tài ch yu tham kho t tài liu
báo cáo ca Công ty trách nhim hu hn Minh Trit ti thành ph H
Chí
Minh, ngun t kho sát phng vn khách hàng ca công ty, thu thp ý kin
chuyên gia trong lnh vc liên quan đ tài và thông tin trên các phng tin
thông tin đi chúng.
Tôi hoàn toàn chu trách nhim v tính pháp lý quá trình nghiên cu
khoa hc ca lun vn này.
TP. H Chí Minh, ngày tháng 7 nm 2012.
Ngi cam đoan Ngô Lân V Nhân
MC LC
2.1.1. Tng quan v ngành bán l đin thoi di đng ti Vit Nam 19
2.1.2. Tng quan v ngành bán l đin thoi di đng ti TP. H Chí Minh 21
2.2. Tng quan v Công ty TNHH Minh Trit 23
2.2.1. Quá trình hình thành và phát trin 23
2.2.2. C cu t chc ca công ty 24
2.2.3. Nhân s ca công ty 25
2.2.4. Hàng hóa và cht lng dch v đin thoi di đng ca công ty 25
2.2.5. Khách hàng ca công ty 28
Tóm tt Chng 2 28
CHNG 3. XÂY DNG MÔ HÌNH, GI THUYT NGHIÊN CU -
KIM NH THANG O VÀ GI THUYT NGHIÊN CU
S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG V CHT LNG
DCH V SIÊU TH IN THOI DI NG 30
3.1. Mô hình nghiên cu v s hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v
siêu th đin thoi di đng 30
3.1.1. Nghiên cu đnh tính 30
3.1.2. Thit k nghiên cu 31
3.1.3. Kt qu nghiên cu 31
3.1.4. Mô hình nghiên cu 33
3.1.5. Gi thuyt nghiên cu 33
3.2. Thit k nghiên cu đnh lng 34
3.2.1. i tng nghiên cu 34
3.2.2. Mu nghiên cu 34
3.2.3. Thông tin mu 34
3.2.4. Tính đi din đám đông ca mu kho sát 35
3.3. ánh giá s b thang đo 36
3.3.1. ánh giá thang đo bng h s tin cy Cronbach Alpha 37
3.3.2. ánh giá thang đo bng phân tích nhân t khám phá EFA 39
3.4. Kim đnh s phù hp ca mô hình và gi thuyt nghiên cu 44
Ph lc 7: Phiu thm dò ý kin khách hàng
Ph lc 8: Phân tích nhân t khám phá EFA
Ph lc 9: Phân tích Hi quy tuyn tính bi
Ph lc 10: Kim đnh Phng sai và Quy lut phân phi ca phn d
Ph lc 11: Kim đnh phng sai mt yu t (One-Way ANOVA)
DANH MC S , BNG BIU
Trang
Hình 1.1: Mô hình các yu t nh hng đn s hài lòng ca khách hàng 13
Hình 1.2: Mô hình v s hài lòng ca khách hàng ca Teboul 13
Hình 1.3: Các mc đ hài lòng ca khách hàng ca Kano 13
Hình 1.4: Mi quan h gia cht lng dch v và s tha mãn ca khách hàng 15
Hình 1.5: Nhng nhân t tác đng đn vic chp nhn dch v 15
Hình 2.1: Mô hình c cu t chc và hot đng ca Công ty TNHH Minh Trit 24
Hình 3.1: Mô hình nghiên cu ca đ tài 33
Hình 3.2: Mô hình lý thuyt nghiên cu đc điu chnh sau kim đnh 50
Bng 2.1: C cu nhân s ca công ty đn tháng 6 nm 2012 25
Bng 3.1: Kt qu giá tr h s tin cy Cronbach alpha 37
Bng 3.2: Kt qu EFA cho thang đo cht lng dch v siêu th đin thoi di đng 40
Bng 3.3: Kim đnh KMO và Bartlett 41
Bng 3.4: Kt qu EFA ca thang đo mc đ hài lòng 43
Bng 3.5: Ma trn h s tng quan (rút gn) 45
Bng 3.6: Kt qu hi quy ca mô
hình nghiên cu 46
Bng 3.7: Bng phân tích phng sai ANOVA (b) 47
Bng 3.8: Bng tóm tt các h s hi quy 47
Bng 3.9: Bng tng hp kt qu kim đnh gi thuyt nghiên cu 48
Bng 3.10: Bng đánh giá mc đ hài lòng chung 51
Bng 3.11: Bng kt qu kim đnh phng sai nhóm gii tính 51
1
M U
1. S cn thit ca đ tài
Bc vào lnh vc kinh doanh thi m ca hi nhp, các doanh nghip không
th tránh khi s cnh tranh t các đi th. tn ti và phát trin, đòi hi các
doanh nghip phi nng đng, sáng to, chun b mi ngun lc quyt tâm khng
đnh v th trong th trng ni đa cng nh chu đc sc ép cnh tranh t các
doanh nghip nc ngoài. Cnh tranh gi đây không ch v giá c, cht lng sn
phm mà còn là cuc chin tht s gia các doanh nghip v các yu t ca quá
trình cung cp hàng hóa, trong đó vic đu t vào cht lng dch v phc v đem
li s hài lòng cho khách hàng đã tr thành xu hng trong vic xây dng chin
lc cnh tranh ca h.
i vi ngành kinh doanh dch v bán l và siêu th, vn đ quan trng quyt
đnh s thng bi trong cuc cnh tranh trên th trng ca các doanh nghip là mc
đ thích hp ca cht lng sn phm, dch v, kh nng đáp ng s tha mãn ca
khách hàng cng nh s hp lý v giá c. Hin nay, khách hàng dn dn có nhng
đòi hi cao hn v cht lng hàng hóa, dch v bán hàng cng nh ni mua sm.
Càng nhiu h thng siêu th ra đi, khách hàng càng có nhiu c hi đ la chn
ni nào có th tha mãn mình tt nht và h tr nên khó tính hn thông qua vic đòi
hi cao hn, c th nh cung cách phc v ca nhân viên, vic phn hi nhanh
chóng ca các siêu th đn các thc mc ca khách hàng và trang thit b hin đi
ca siêu th. Do đó, đ to s hài lòng cho khách hàng, các siêu th phi không
ngng ci tin cht lng dch v đ gi khách hàng c và thu hút thêm khách hàng
mi. Nhng dch v siêu th phi tha mãn nhng tiêu chí nào thì đc coi là có
cht lng tt ?
Vì th, nghiên cu s hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v siêu th là
vn đ cn thit, không nhng giúp cho nhng doanh nghip cung ng dch v siêu
- Tìm ra nhng yu t ca cht lng dch v nh hng đn s hài lòng ca
khách hàng v cht lng dch v siêu th đin thoi di đng ca công ty TNHH
Minh Trit.
3
- ánh giá mc đ hài lòng ca khách hàng đi vi cht lng dch v siêu th
đin thoi di đng ca công ty TNHH Minh Trit qun Tân Phú, TP. HCM.
- xut mt s gii pháp đ nâng cao cht lng dch v siêu th đin thoi
di đng ca công ty TNHH Minh Trit qun Tân Phú, TP. HCM.
3. Phng pháp nghiên cu:
nghiên cu phi thc hin qua 2 giai đon là nghiên cu s b và nghiên
cu chính thc:
Nghiên cu s b: c thc hin thông qua phng pháp nghiên cu đnh
tính, s dng k thut tho lun nhóm tp trung. Nghiên cu này dùng đ khám phá,
điu chnh và b sung cho mô hình cht lng dch v siêu th đin thoi di đng,
s hài lòng ca khách hàng đi vi cht lng dch v siêu th đin thoi di đng
cng nh các bin quan sát đ đo lng các thành phn ca nó.
Mô hình nghiên cu s hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v siêu th
đin thoi di đng và thang đo lng các thành phn ca nó đc xây dng da vào
các lý thuyt v cht lng dch v đã đc xây dng ti th trng các nc phát
trin và Vit Nam (TP. HCM). C th là mô hình nm thành phn cht lng dch
v và thang đo SERVQUAL ca Parasuraman & ctg (1988) và đc Dabholka &
ctg (1996) điu chnh cho dch v bán l ti M (mô hình DTR) và Mehta & ctg
(2000) điu chnh cho dch v bán l ti Singapore (mô hình MLH) và Nguyn ình
Th & Nguyn Th Mai Trang (2003) điu chnh cho dch v siêu th ti TP. HCM.
Thit k mô hình nghiên cu thông qua hai nhóm khách hàng, mt nhóm
khách có đ tui t 20 đn 35 và mt nhóm có đ tui t 35 đn 45. Mi nhóm gm
tám ngi thng đi vào các siêu th đin thoi di đng ti TP. HCM (ít nht mt
tháng/mt ln). Ni dung tho lun vi khách hàng đ xem h đánh giá cht lng
dch v ca mt siêu th đin thoi di đng da vào nhng yu t nào. Tip theo,
phát trin bn vng.
6. Kt cu ca lun vn
Ngoài phn m đu và kt lun, lun vn đc chia thành 4 chng:
Chng 1: C s lý thuyt s hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v
siêu th.
5
Chng 2: Tng quan v ngành bán l đin thoi di đng trong nc và ti TP.
HCM - Thc trng hot đng ca công ty TNHH Minh Trit ti TP. HCM
Chng 3: Xây dng mô hình, gi thuyt nghiên cu - Kim đnh thang đo và
gi thuyt nghiên cu s hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v siêu th
đin thoi di đng.
Chng 4: Tho lun kt qu nghiên cu và đ xut gii pháp nâng cao cht
lng hot đng dch v siêu th đin thoi đi đng ca Công ty TNHH Minh Trit
TP. HCM.
6
CHNG 1
C S LÝ THUYT S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
V CHT LNG DCH V SIÊU TH
Chng này gii thiu nhng lý thuyt, khái nim, các mô hình và các thang
đo liên quan v cht lng dch v siêu th (CLDV ST), s hài lòng ca khách hàng
và các mô hình đo lng CLDV ST, đo lng s hài lòng ca khách hàng, mi quan
h ca chúng.
1.1. CHT LNG DCH V SIÊU TH
1.1.1. Khái nim cht lng dch v (CLDV)
Hin nay có nhiu đnh ngha khác nhau v cht lng dch v (CLDV), nhng
nhìn chung ngi ta đnh ngha CLDV là nhng gì khách hàng mà khách hàng cm
nhn đc. Mi khách hàng có nhu cu cá nhân và nhn thc khác nhau nên cm
nhn v cht lng dch v cng khác nhau.
1.1.2. Khái nim cht lng dch v siêu th (CLDV ST)
T nhng quan đim v CLDV nh đã trình bày trên, chúng ta có th hiu
cht lng dch v siêu th (CLDV ST) là mc cung cp dch v ti thiu mà siêu
th đã la chn nhm tha mãn mc đ cao nhu cu ca th trng khách hàng
mc tiêu và duy trì nht quán trong sut quá trình kinh doanh.
CLDV ST là cht lng ca các sn phm, dch v và phng thc mà siêu th
cung cp cho khách hàng bao gm tng hòa các yu t hu hình nh hàng hóa, c
s vt cht, kho bãi… và phn ln là các yu t vô hình nh cung cách, thái đ phc
v, mc đ quan tâm chm sóc khách hàng… ca siêu th đó (Dabholkar, 1996; dn
theo Nguyn ình Th và Nguyn Th Mai Trang, 2003) [13].
Cùng vi s phát trin ca ngành kinh doanh bán l thì quan đim v CLDV
ST cng có nhng thay đi nht đnh, đó là chin lc cnh tranh ca các công ty,
t cnh tranh giá r sang cnh tranh v CLDV nh mng li phân phi, cht lng,
khuyn mãi, hu mãi, chm sóc khách hàng…
1.1.3. c đim ca cht lng dch v siêu th (CLDV ST)
8
Th nht, CLDV ST khó đo lng và đánh giá vì phn ln dch v siêu th
đc xem là sn phm vô hình. Dch v siêu th không th cân, đo, đong, đm, tn
tr, th nghim hoc kim đnh trc khi mua, đ kim tra cht lng. c đim
này xut phát t chính bn cht và đc đim ca sn phm siêu th gm 4 thành phn
c bn: phng tin thc hin, hàng hóa bán kèm, dch v hin và dch v n. Vì th
khi đánh giá cht lng sn phm siêu th, ngi ta phi đánh giá cht lng ca c
bn thành t trên (Robinson, 1999; dn theo Nguyn ình Th và Nguyn Th Mai
Trang, 2003) [13].
Th hai, theo Svensson (2002), CLDV ST ch đc đánh giá chính xác qua s
cm nhn ca khách hàng s dng trc tip sn phm ca siêu th. Khách hàng vi
t cách là ngi tiêu dùng dch v siêu th, cm nhn ca h có th hoàn toàn khác
vi nhng gì mà siêu th d đnh phc v. Vì vy, đánh giá theo ý kin ca khách
hàng tr nên quan trng đi vi cht lng ca hot đng dch v siêu th [27].
(reliability), (2) áp ng (responsiveness), (3) Bo đm (assurance), (4) ng cm
(empathy) và (5) Phng tin hu hình (tangibles).
Mi thành phn đc đo bng nhiu bin quan sát, tng cng có 21 bin quan
sát, gi là thang đo SERVQUAL (xem Ph lc 1). Thang đo này đã đc
Parasuraman và cng s kim nghim và điu chnh nhiu ln và kt lun nó là
thang đo phù hp cho mi loi hình dch v khác nhau [26].
Tuy nhiên, mi ngành dch v c th có nhng đc thù riêng ca chúng. Nhiu
nhà nghiên cu khác cng đã kim đnh mô hình này ti nhiu lnh vc dch v cng
nh ti nhiu th trng khác nhau. Kt qu kim nghim cho thy CLDV không
thng nht vi nhau tng ngành dch v và tng th trng khác nhau. Ví d, Mels
và cng s (1997, dn theo Nguyn ình Th và Nguyn Th Mai Trang, 2003),
trong mt nghiên cu thc tin ca mình, kt lun rng CLDV ch có 2 thành phn.
Nguyn ình Th và cng s (2003) kim đnh SERVQUAL cho th trng vui
chi gii trí ngoài tri ti TP. HCM cho thy, CLDV này bao gm 4 thành phn, vv.
Vì vy, cn phi có nhng nghiên cu tip tc đ mô hình hóa CLDV trong tng
ngành dch v và tng th trng c th [13].
10
Mt vn đ na đc đt ra đó là tm quan trng ca tng thành phn CLDV
đi vi s hài lòng ca khách hàng. Do đó, khi áp dng thang đo SERVQUAL trong
môi trng kinh doanh siêu th đòi hi chúng ta phi thn trng vì mt s yu t có
th thay đi.
1.1.5. Các mô hình đo lng cht lng dch v bán l và siêu th
Dabholka & cng s (1996, dn theo Nguyn ình Th và Nguyn Th Mai
Trang, 2003) nghiên cu CLDV ca nhiu loi hình bán l khác nhau và đa ra mô
hình CLDV bán l cng gm nm thành phn: (1) Tng tác cá nhân (personal
interaction), (2) C s vt cht (physical aspects), (3) Tin cy (reliability), (4) Gii
quyt vn đ (problem solving) và (5) Chính sách (policy). H xây dng thang đo
lng nm thành phn CLDV bán l vi 28 bin quan sát, gi tt là thang đo DTR.
Thang đo DTR s dng 17 bin quan sát ca thang đo SERVQUAL và 17 bin quan
vic rt cn thit.
1.3. KHÁI NIM V S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
Có nhiu quan đim khác nhau v s hài lòng ca khách hàng nh: Theo
Bachelet (1995), s hài lòng ca khách hàng là mt phn ng mang tính cm xúc
ca khách hàng đáp li vi kinh nghim ca h vi mt sn phm hoc dch v [18].
Theo Philip Kotler (2001), s hài lòng là mc đ trng thái cm giác ca mt
ngi bt đu t vic so sánh kt qu thu đc t sn phm, dch v vi nhng
mong đi (k vng) ca ngi đó [7].
Theo Oliver (1980, dn theo King, 2000) S hài lòng ca khách hàng cng có
th hiu là s phn ng ca h đi vi vic đc đáp ng nhng mong mun [25].
Da vào nhn thc v cht lng dch v có th chia s hài lòng thành 3 mc
đ: - Không hài lòng: Mc đ cm nhn ca khách hàng nh hn mong đi.
- Hài lòng: khi cm nhn ca khách hàng bng mong đi.
- Rt hài lòng: khi mc đ cm nhn ca khách hàng ln hn mong đi.
Nhn thc CLDV là kt qu ca khong cách gia dch v mong đi và dch
v cm nhn và s hài lòng cng là s so sánh gia hai giá tr này. Khi khong cách
gia dch v mong đi và dch v cm nhn v CLDV đc thu hp bng không thì
đc xem khách hàng hài lòng.
12
CLDV là nguyên nhân (ngun gc) to nên s hài lòng khách hàng. Hin vn
cha có s thng nht gia các nhà nghiên cu v các khái nim, nhng đa s các
nhà nghiên cu cho rng gia CLDV và s hài lòng khách hàng có mi liên h vi
nhau (Cronin and Taylor, 1992; Spereng, 1996; dn theo Bùi Nguyên Hùng và Võ
Khánh Toàn, 2005) [3].
T nhng quan đim v s hài lòng ca khách nêu trên, chúng ta có th hiu s
hài lòng ca khách hàng đi vi CLDV là s phn ng ca khách hàng đi vi vic
dch v đó đáp ng nhng mong mun ca h. Nói cách khác, s hài lòng ca khách
hàng là phn cht lng cm nhn v phng thc, mc đ mà dch v đó tha mãn
các c mun ca khách hàng khi h đã s dng dch v đó.
- Nu kt qu thc t tng xng vi k vng thì khách hàng s hài lòng.
- Nu kt qu thc t vt quá s k vng thì khách hàng s thích thú.
1.4.3. Mô hình các mc đ hài lòng ca khách hàng c
a Kano
(Ngun: Phân tích mô hình Kano v hàng hóa và dch v, Nguyn Hoàng Bo)
Hình 1.3: Các mc đ hài lòng ca khách hàng ca Kano
S hài lòng
Ch
t l
n
g
d
ch v
c
tính
s
n
p
hm
Y
u
t
c tính 1 chiu
c tính hp dn
14
Theo Kano (1993) thì các cp đ cm xúc và đc tính sn phm, có mi liên h
mt thit vi nhau và đc chia làm 3 nhóm: (1) nhóm đc tính phi có, (2) nhóm
đc tính 1 chiu, (3) nhóm đc tính hp dn. Tng ng vi 3 nhóm là 3 cp đ hài
lòng: cp 1, cp 2 và cp 3 nh hình 1.3.
- c tính phi có: đây là đc tính khách hàng mong đi phi có, nu không
khách hàng s tht vng, nhng nu tng mc đ đáp ng cht lng, khách hàng s
xem nh đng nhiên, s hài lòng ca khách hàng hu nh không thay đi.
- c tính 1 chiu: đc tính này thng đc khách hàng đ cp đn nh mt
chc nng mà h mong mun. Mc đ cht lng ca thuc tính này càng cao,
khách hàng càng hài lòng.
- c tính hp dn (thích thú): c tính này nu không có, khách hàng vn mc
nhiên chp nhn dch v đc cung cp. Nhng nu chúng tn ti thì khách hàng s
rt thích thú vì bt ng nhn đc thêm li ích khi có chúng.
Vi mô hình Kano, nhà cung cp có th phân tích chi tit s mong đi ca
khách hàng. T đó đa ra nhng gii pháp thích hp đ ci tin cht lng sn
phm, dch v nhm làm gia tng mc đ hài lòng ca khách hàng.
1.5. CHT LNG DCH V VÀ S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
Thông thng các nhà kinh doanh dch v thng cho rng CLDV chính là
mc đ tha mãn ca khách hàng.
Nhng, theo Zeithaml & Bitner (2000) cho rng CLDV và s tha mãn ca
khách hàng là hai khái nim phân bit. S tha mãn ca khách hàng là mt khái
nim tng quát, nói lên s hài lòng ca h khi tiêu dùng mt dch v. Trong khi đó,
CLDV ch tp trung vào các thành phn c th ca dch v [28].
Trong lnh vc dch v, hai khái nim “s hài lòng ca khách hàng” và “cht
lng dch v” có s khác nhau c bn da trên vic phân tích nhng quan h nhân
qu gia chúng. S hài lòng ca khách hàng nhìn chung là mt khái nim rng ln
Hình 1.5 th hin giao dch dch v là yu t gây n tng mnh m đi vi
khách hàng khi giao dch, tip xúc vi các t chc kinh doanh dch v. Trong tng
giao dch c th khách hàng s có mt s nhn xét nhanh v CLDV ca t chc và
điu này đóng góp trc tip vào s tha mãn ca khách hàng
đi vi t chc kinh
doanh dch v. Bi vì, dch v có tính cht vô hình nên khách hàng thng tìm kim
nhng bng chng (hay nhng yu t “hu hình”) trong nhng giao dch mà h thc
Giao dch
dch v
Hình nh
đn v
Cht lng dch v
S
Giá tha
tr mãn
S chp
nhn
dch v
Bng chng
dch v
Satisfaction)
Nhng nhân t cá nhân
(Personal Factors)
(Ngun: Zeithaml & Bitner, Services Marketing, 2000)
Hình 1.4: Mi quan h gia cht lng dch v và s tha mãn ca khách hàng
16
hin vi các t chc kinh doanh dch v. Nhng yu t này gm có: con ngi, quá
trình x lý dch v (vòng luân chuyn ca hot đng, các bc thc hin dch v,…)
các yu t vt cht (phng tin thông tin liên lc, trang thit b,…). Zeithaml &
Bitner cho nhng yu t này ít nhiu xut hin trong các giao dch c th gia khách
hàng vi đn v kinh doanh dch v và là nhng yu t quan trng cho vic qun lý
CLDV, to ra s tha mãn cho khách hàng.
1.6. MI QUAN H CA GIÁ C N S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
Theo Cronin & Taylor (1992) thì khách hàng không nht thit mua dch v có
cht lng tt nht mà h có th mua dch v nào cung cp cho h mc đ hài lòng
hn. Vì vy, nhng yu t nh nhn thc ca khách hàng v giá c có th nh
hng đn mc đ hài lòng ca h mc dù chúng không nh hng đn CLDV [19].
Theo Zeithaml và Bitner (2000) cho rng giá ca dch v có th nh hng đn
nhn thc ca khách hàng v cht lng, mc đ hài lòng và giá tr dch v, bi vì
dch v có tính vô hình cao và khó xét đoán trong vic thc hin [28].
Giá c là cái ngi mua phi tr đ có đc sn phm dch v mong mun. Giá
c cm nhn là đánh giá ca ngi mua v nhng gì mình đánh đi, so vi giá s có
đc. Khách hàng s cm nhn giá c trên hai quan đim: chi phí bng tin phi tr
và chi phí c hi do phi t b s dng s tin đó đ mua sn phm dch v khác.
1.7. MT S NGHIÊN CU NG DNG S DNG THANG O SERVQUAL
Nh đã trình bày trên, mô hình 5 thành phn ca thang đo CLDV
SERVQUAL ca Parasuraman và cng s đã đc các nhà nghiên cu trên th gii
ng dng trong vic đo lng CLDV và s hài lòng ca khách hàng nhiu lnh
vc dch v khác nhau; và ngay ti th trng Vit Nam, mô hình nghiên cu này