ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
ĐÀO THỊ NHỊ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN
TỈNH SƠN LA TRONG XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN MA TÚY
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI – 2015
ĐÀO THỊ NHỊ LÝ LUẬN LỊCH SỬ NHÀ &PHÁP LUẬT HÀ NỘI -
2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
ĐÀO THỊ NHỊ
ma túy 13
1.2.2. Nội dung hoạt động áp dụng pháp luật của tòa án trong xét xử các
vụ án ma túy 20
Kết luận chƣơng 1 45
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT TRONG GIẢI QUYẾT CÁC
VỤ ÁN MA TÚY CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH SƠN LA 46
2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, cơ cấu tổ chức của tòa án nhân
dân tỉnh sơn la 46
2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội – môi trƣờng cho sự phát triển
các loại tội phạm ma túy ở tỉnh Sơn La 46
2.1.2. Cơ cấu tổ chức của tòa án nhân dân tỉnh Sơn La 54
2.2. KẾT QUẢ VÀ HẠN CHẾ TRONG HOẠT ĐỘNG ÁP DỤNG
PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT ÁN MA TÚY CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN Ở
TỈNH SƠN LA. 58
2.2.1. Những kết quả đạt đƣợc trong áp dụng pháp luật giải quyết án
ma túy của tòa án nhân dân ở tỉnh Sơn La 58
2.2.2. Những hạn chế về áp dụng pháp luật trong giải quyết án ma túy
và nguyên nhân. 72
Kết luận chƣơng 2 81
Chƣơng 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT
TRONG XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN MA TÚY CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH SƠN
LA 82
3.1. Các yêu cầu đối với áp dụng pháp luật trong giải quyết án ma túy
của Tòa án. 82
3.2. Một số giải pháp nhằm đảm bảo việc áp dụng pháp luật trong giải
quyết án ma túy của tòa án nhân dân 89
3.2.1. Tăng cƣờng sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động tòa án nhân
dân tỉnh Sơn La nói chung và việc áp dụng pháp luật trong giải quyết án ma
túy nói riêng 89
3.2.2. Nhà nƣớc cần tiếp tục hoàn thiện các quy phạm pháp luật nhằm
2012[48] 61
Bảng 2.5. Kết quả thụ lý và giải quyết án ma túy cấp sơ thẩm huyện, tỉnh năm 2013
[48] 61
Bảng 2.6. Biểu đồ thể hiện tình hình xét xử các vụ án hình sự cấp sơ thẩm của tòa
án nhân dân các cấp của tỉnh Sơn La trong thời gian từ 2009 - 2013 63
Bảng 2.7. Biểu đồ thể hiện tình hình xét xử các vụ án ma túy cấp sơ thẩm của tòa án
nhân dân các cấp của tỉnh Sơn La trong thời gian từ 2009 - 2013 65
Bảng 2.8. Biểu đồ thể hiện tình hình áp dụng pháp luật để xét xử sơ thẩm các vụ án
hình sự và vụ án ma túy của tòa án nhân dân tỉnh Sơn La từ năm 2009 - 2013 66
Bảng 2.9: Kết quả giải quyết phúc thẩm án ma túy đối với án cấp huyện năm 2009
[48] 67
Bảng 2.10: Kết quả giải quyết phúc thẩm án ma túy đối với án cấp huyện năm 2010
[48] 68
Bảng 2.11: Kết quả giải quyết phúc thẩm án ma túy đối với án cấp huyện năm 2011
[48] 68
Bảng 2.12: Kết quả giải quyết phúc thẩm án ma túy đối với án cấp huyện năm 2012
[48] 69
Bảng 2.13: Kết quả giải quyết phúc thẩm án ma túy đối với án cấp huyện năm 2010
[48] 69 1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Điều 2 Hiến pháp 2013 đã nêu rõ “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân,
vì Nhân dân. Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ;
tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai
cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức”. Đây là một trong
những chủ trương lớn và nhiệm vụ cấp bách của Đảng và Nhà nước ta trong giai
và thực tiễn về áp dụng pháp luật mới chỉ được giới thiệu một cách khái quát
trong giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật do các trường Đại học
Luật, các giáo trình của các môn khoa học pháp lý chuyên ngành và một số công
trình nghiên cứu chuyên biệt, vì vậy, một số vấn đề lý luận về áp dụng pháp luật
chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ, thấu đáo và toàn diện.
Mặt khác, thực tiễn áp dụng pháp luật ở nước ta thời gian vừa qua cho thấy
hoạt động này đã đạt được khá nhiều thành tựu, song vẫn còn nhiều hạn chế cần
khắc phục. Nghiên cứu về thực tiễn áp dụng pháp luật trong một số linh vực cụ
thể vừa góp phần làm sáng tỏ và hoàn thiện lý luận, vừa có thể chỉ ra được
những điểm bất cập trong các quy định của pháp luật, những hạn chế trong quá
trình tổ chức thực hiện các quy định đó, từ đó góp phần hoàn thiện pháp luật và
nâng cao hiệu quả của nó.
Nước ta hiện nay, pháp luật đã và đang trở thành một trong những công cụ
có hiệu quả nhất để nhà nước quản lý xã hội. Pháp luật chỉ thể hiện được vai trò
đó của mình khi nó được thực hiện một cách nghiêm chỉnh và đặc biệt là được
áp dụng một cách đúng đắn, chính xác. Kết quả áp dụng pháp luật để giải quyết
các vụ việc xảy ra trong thực tế có đúng đắn, chính xác hay có thấu tình đạt lý
hay không chủ yếu phụ thuộc vào sự hiểu biết pháp luật và thái độ tôn trọng,
thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật của các chủ thể có thẩm quyền áp dụng.
Trong thời gian qua, tình hình tội phạm về ma tuý đang có xu hướng gia
tăng và ngày càng phức tạp hơn. Ma tuý đã trở thành một hiểm hoạ nhức nhối
không những ở Việt Nam mà nhiều quốc gia trên thế giới cũng lâm vào tình
cảnh tương tự. Ma tuý làm gia tăng tội phạm, là cầu nối lan truyền căn bệnh thế
kỷ HIV/AIDS, làm ảnh hưởng lớn đến sự ổn định kinh tế - chính trị và an ninh
quốc gia. 3
Luật phòng, chống ma tuý đã được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam thông qua ngày 9/12/2000, có hiệu lực thi hành từ ngày
4
bàn tỉnh Sơn La trong thời gian gần đây cho thấy không những không giảm mà
còn có xu hướng diễn biến theo chiều hướng ngày càng phức tạp. Điều này
chứng tỏ hiệu quả của mô hình quản lý nhà nước đối với công tác phòng, chống
ma tuý chưa phù hợp với nhu cầu thực tiễn, pháp luật hình sự và hệ thống hình
phạt cũng như công tác xét xử hình sự nói chung, xét xử các tội phạm về ma túy
nói riêng còn nhiều bất cập. Để tìm được các giải pháp hữu hiệu, nhằm tăng
cường hiệu quả của công tác phòng, chống ma túy của cả nước nói chung, tỉnh
Sơn La nói riêng. Qua quá trình thực tế công tác và học tập, nghiên cứu, tôi chọn
đề tài: Áp dụng pháp luật của tòa án nhân dân tỉnh Sơn La trong xét xử các vụ
án về ma túy, làm đề tài luận văn Thạc sĩ Luật của mình.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Luận văn là công trình nghiên cứu đầu tiên ở Việt Nam về áp dụng pháp
luật của tòa án nhân dân tỉnh Sơn La trong xét xử các vụ án về ma túy. Luận văn
phân tích và chỉ ra những ưu điểm, đồng thời cũng chỉ ra những điểm hạn chế,
bất cập trong các quy định của pháp luật cũng như thực tế thực hiện các quy
định đó để khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động xét xử của tòa án
tỉnh Sơn La nói riêng, tòa án cấp tỉnh trong cả nước nói chung. Luận văn cung
cấp thêm tài liệu tham khảo cho việc giảng dạy, học tập của giáo viên và sinh
viên các trường luật cung như cho các cơ quan, người có thẩm quyền trong quá
trình giải quyết các vụ việc pháp lý xảy ra trong thực tế. Hệ thống hoá bước đầu
những vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng pháp luật của tòa án về xét xử các vụ
án về ma tuý trên địa bàn tỉnh Sơn La trong thời gian vừa qua kiến nghị những
giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả xét xử các vụ án về ma túy, góp phần tăng
cường công tác phòng chống ma tuý tại địa bàn tỉnh Sơn La.
3. Mục tiêu nghiên cứu
3.1. Mục tiêu tổng quát
Phân tích thực trạng áp dụng pháp luật trong xét xử các vụ án về ma túy
của tòa án nhân dân tỉnh Sơn La, chỉ ra các hạn chế bất cập còn tồn tại và đề
xuất những phương hướng và giải pháp thích hợp nhằm nâng cao vai trò của tòa
6
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu luận văn gồm 3 chương
Chương 1. Cơ sở lý luận về áp dụng pháp luật trong xét xử các vụ án ma
túy của Tòa án.
Chương 2. Thực trạng áp dụng pháp luật trong xét xử các vụ án ma túy
của tòa án nhân dân tỉnh Sơn La.
Chương 3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong
xét xử các vụ án ma túy của tòa án nhân dân tỉnh Sơn La.
7
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT TRONG XÉT XỬ
8
Thứ nhất, áp dụng pháp luật là hoạt động có tính tổ chức, quyền lực nhà
nƣớc
Nếu quan niệm thực hiện pháp luật có bốn hình thức thì chỉ có duy nhất áp
dụng pháp luật là hình thức luôn luôn thể hiện tính tổ chức, quyền lực nhà nước.
Điều đó được thể hiện qua chủ thể tiến hành, trình tự, thủ tục tiến hành hoạt
động áp dụng pháp luật và kết quả của quá trình áp dụng pháp luật.
Cụ thể:
+ Hoạt động áp dụng pháp luật chỉ do các cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có
thẩm quyền theo quy định của pháp luật tiến hành và mỗi chủ thể đó cung chỉ
được phép áp dụng pháp luật trong một phạm vi nhất định theo quy định của
pháp luật [56]. Chẳng hạn, trong hệ thống các cơ quan, tổ chức nhà nước thì chỉ
Tòa án mới có quyền xét xử để định tội và định hình phạt cho người phạm tội
cung như để giải quyết các tranh chấp dân sự, hôn nhân gia đình…; chỉ Ủy ban
nhân dân mới có quyền xem xét để cấp giấy khai sinh cho trẻ em, cấp Giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất cho người sử dụng; chỉ có các cơ sở đào tạo mới
có quyền tổ chức tuyển sinh, đào tạo và cấp bằng cho người học… Chủ thể tiến
hành áp dụng pháp luật chủ yếu là các cơ quan, tổ chức nhà nước, song cung có
thể là chủ thể được nhà nước trao quyền hoặc cho phép.
+ Trong quá trình áp dụng pháp luật, chủ thể có thẩm quyền áp dụng có thể
nhân danh quyền lực nhà nước, sử dụng quyền lực nhà nước để ban hành ra
những mệnh lệnh, quyết định có giá trị bắt buộc phải tôn trọng hoặc thực hiện
đối với các tổ chức và cá nhân có liên quan [56]. Các mệnh lệnh, quyết định này
luôn thể hiện ý chí đơn phương của chủ thể có thẩm quyền áp dụng mà không
phụ thuộc vào ý chí của chủ thể là đối tượng áp dụng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng,
ý chí đơn phương của chủ thể có thẩm quyền không thể là ý chí cá nhân, tuy tiện
của người áp dụng mà phải là ý chí được xây dựng trên cơ sở pháp luật, căn cứ
vào pháp luật và phù hợp với pháp luật.
Các mệnh lệnh, quyết định áp dụng pháp luật được nhà nước bảo đảm thực
hiện bằng các biện pháp mang tính quyền lực nhà nước. Thông thường, sau khi
cần lưu ý rằng, các quy phạm được áp dụng vào việc giải quyết các vụ việc thực
tế, cụ thể hay được cá biệt hoá phải là các quy phạm pháp luật hiện hành hay các
quy phạm đang còn hiệu lực pháp lý. Vì vậy, khi tiến hành áp dụng pháp luật,
chủ thể có thẩm quyền không thể lựa chọn và áp dụng các quy phạm pháp luật 10
đã hết hiệu lực.
Các đặc điểm trên làm cho áp dụng pháp luật khác hoàn toàn với các hình
thức thực hiện pháp luật khác, bởi lẽ, chủ thể của các hình thức tuân theo pháp
luật, thi hành pháp luật, sử dụng pháp luật có thể là bất kỳ tổ chức, cá nhân nào
trong xã hội; trong khi đó, chủ thể tiến hành áp dụng pháp luật chỉ có thể là chủ
thể có thẩm quyền theo quy đinh của pháp luật. Khi tuân theo pháp luật, thi hành
pháp luật hoặc sử dụng pháp luật, chủ thể có thể không cần đưa ra một quyết
định pháp lý nào và cung có thể không bị bắt buộc phải theo những trình tự, thủ
tục nhất định. Còn khi áp dụng pháp luật, chủ thể có thẩm quyền luôn bị bắt
buộc phải tiến hành theo những điều kiện, trình tự, thủ tục chặt chẽ do pháp luật
quy định và bao giờ cung phải đưa ra một quyết định áp dụng pháp luật để giải
quyết vụ việc mà mình thụ lý. Có thể nói, áp dụng pháp luật bao hàm cả ba hình
thức trên bởi lẽ, trong quá trình áp dụng pháp luật, chủ thể có thẩm quyền cung
có thể bị cấm thực hiện những hành vi nhất định và họ phải tuân theo pháp luật,
họ cung phải thực hiện những nghia vụ pháp lý nhất định, tức là phải thi hành
pháp luật, đồng thời có những quyền hạn nhất định tức là có thể sử dụng pháp
luật.
Ngoài các đặc điểm cơ bản trên, có tác giả cho rằng áp dụng pháp luật còn
có một đặc điểm nữa là: Áp dụng pháp luật là hoạt động đòi hỏi có tính sáng tạo,
bởi vì các quy định của pháp luật thường mang tính chất chung, khái quát, song
các vụ việc xảy ra trong thực tế lại rất đa dạng, phong phú nên muốn đưa ra
được một quyết định đúng đắn, chính xác, vừa thấu tình, vừa đạt lý để giải quyết
vụ việc cần giải quyết thì đòi hỏi phải có tính sáng tạo của người áp dụng. Như
nhưng có sự phân công, phân nhiệm giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực
hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Quyền tư pháp được thực hiện
thông qua hoạt động xét xử của tòa án [43].
Tòa án là cơ quan thực hiện quyền tư pháp theo quy định của hiến pháp, có
nhiệm vụ xét xử các vụ án hình sự, dân sự, hành chính, lao động, thương mại,
hôn nhân gia đình…và giải quyết các việc khác theo quy định của pháp luật.
Theo quy định của hiến pháp hiện hành xét xử là một hoạt động đặc thù của Nhà
nước, là chức năng được Nhà nước giao cho một chủ thể duy nhất đó là Tòa án.
Việc tuyên bố một người là có tội phải chịu hình phạt nhất thiết phải thực hiện
thông qua hoạt động xét xử và quyết định bằng một bản án. Như vậy, xét xử là 12
hoạt động của tòa án nhân danh Nhà nước để xem xét và ra phán quyết đối với
các vụ án hình sự, dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh tế, lao động, hành chính.
Việc xét xử phải được tiến hành tuân thủ các trình tự, thủ tục (như thụ lý hồ
sơ, chuẩn bị xét xử, nghiên cứu hồ sơ, xét xử tại phiên tòa, xét hỏi, tranh luận,
nghị án, tuyên án và phải tuân thủ nguyên tắc nhất định; thông qua các thủ tục tố
tụng do pháp luật quy định, căn cứ vào các quy định của các luật nội dung mà
tòa án nhân danh nhà nước để ra bản án để phán xét một hành vi nào đó là tội
phạm và áp dụng hình phạt đối với người phạm tội; phán quyết về tính đúng
đắn, hợp pháp hay không hợp pháp của hành vi; xác định tính có căn cứ hay
không đối với các tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của các chủ thể…
* Đặc điểm của áp dụng pháp luật của tòa án trong xét xử các vụ án ma
túy
- Áp dụng pháp luật trong xét xử các vụ án ma túy, chỉ do cơ quan có thẩm
quyền tiến hành, đó là hệ thống Tòa án các cấp. Tòa án nhân dân là cơ quan duy
nhất có thẩm quyền áp dụng pháp luật pháp luật về hình sự và tố tụng hình sự để
xét xử các vụ án về ma túy.
- Áp dụng pháp luật trong xét xử các vụ án ma túy được tiến hành theo một
túy là hoạt động mang tính tổ chức quyền lực nhà nước, mà trong đó nhà nước
thông qua đội ngũ thẩm phán hoặc hội đồng xét xử căn cứ và quy định của bộ
luật hình sự và bộ luật tố tụng hình sự và các quy định khác của pháp luật liên
quan để ra quyt định hoặc bản án làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ
pháp luật về hình sự.
1.2. CÁC GIAI ĐOẠN VÀ NỘI DUNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT
TRONG XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN MA TÚY CỦA TÒA ÁN
1.2.1. Các giai đoạn áp dụng pháp luật của tòa án trong xét xử các vụ
ma túy
1.2.1.1. Các giai đoạn áp dụng pháp luật
Áp dụng pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật có vai trò và ý
nghĩa hết sức quan trọng trong thực hiện chức năng và tổ chức quản lý của Nhà
nước đối với các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội. Thông qua hình thức
này, các quy định của pháp luật được đưa vào cuộc sống một cách triệt để và
chính xác, ý chí nhà nước trở thành hiện thực nhằm đảm bảo cho bộ máy nhà
nước, các tổ chức và mọi cá nhân hoạt động trong khuôn khổ của pháp luật; bảo 14
vệ kịp thời và có hiệu quả lợi ích của nhà nước, các tổ chức và quyền lợi hợp
pháp của mọi công dân. Có thể phân quá trình áp dụng pháp luật thành các giai
đoạn sau đây:
- Phân tích, đánh giá những tình tiết khách quan của vụ việc và các dấu
hiệu pháp lý đặc trưng của nó[56]. Đây là khâu đầu tiên có ý nghĩa quan trọng
đối với việc áo dụng pháp luật. Để giải quyết vụ việc chính xác và đúng đắn chủ
thể áp dụng pháp luật phải hiểu được bản chất của vụ việc, làm rõ tính chất pháp
lý của nó, nắm rõ các tình tiết và xem toàn diện, khách quan các chứng cứ, tài
liệu có liên quan đến vụ việc đó. Trong trường hợp cần thiết phải sử dụng các
biện pháp chuyên môn để xác định độ tin cậy của chứng cứ, tài liệu. Đây là cơ
sở thực tế để áp dụng pháp luật đúng đắn và chính xác.
dụng pháp luật. Thông qua các văn bản áp dụng pháp luật, những tình tiết của vụ
việc được đánh giá chính xác về mặt pháp lý, các quyền và nghĩa vụ pháp lý
được quy định trong các quy phạm pháp luật được cụ thể hóa trong từng trường
hợp cụ thể.
Một yêu cầu đặt ra đối với việc ra văn bản áp dụng pháp luật là quyết định
áp dụng pháp luật phải đảm bảo tính khách quan, chính xác, đúng với quy phạm
pháp luật áp dụng [56]. Văn bản áp dụng pháp luật phải đảm bảo đúng hình
thức, đúng hình thức (tên gọi, hình thức thể hiện) và nội dung của văn bản phải
rõ ràng, chính xác về vụ việc, chủ thể cụ thể và chỉ áp dụng một lần.
- Tổ chức thực hiện văn bản áp dụng pháp luật [56]: Đây là giai đoạn
cuối của quá trình áp dụng pháp luật bao gồm các các hoạt động tổ chức đảm
bảo về mặt kĩ thuật, vât chất để đảm bảo việc thực hiện văn bản áp dụng pháp
luật được đầy đủ và chính xác. Ngoài ra, cần phải tiến hành các hoạt động kiểm
tra, giám sát việc tổ chức và thực hiện văn bản áp dụng pháp luật của các cơ
quan, tổ chức và cá nhân nhằm bảo đảm để quyết định áp dụng pháp luật trở
thành hiện thực trong đời sống xã hội.
1.2.1.2. Các giai đoạn áp dụng pháp luật của tòa án trong xét xử các vụ
án ma túy
ADPL của tòa án nói riêng là sự biểu hiện của ADPL nói chung nhưng áp
dụng pháp luật trong xét xử các vụ án ma túy mang tính chất đa dạng của các
hành vi vi phạm đối với các tội phạm ma túy nên có thể chia áp dụng pháp luật
của tòa án đối với các vụ án ma túy thành các quá trình sau: 16
Một là, phân tích những tình tit khách quan của vụ án ma túy, làm rõ ràng
các đặc trưng của vụ án
Đây là giai đoạn đầu tiên trong quá trình xét xử một vụ án ma túy; trong
hoạt động này tòa án phải xác định rõ thẩm quyền xét xử, hành vi vi phạm thuộc
điều luật nào để giải quyết. Do vậy, trong hoạt động này tòa án cần thu thập đầy
đưa ra quyết định áp dụng pháp luật, đó là quy phạm luật hình sự và quy phạm
pháp luật tố tụng hình sự. Các quy phạm luật hình sự xác định nội dung cần áp
dụng, điều chỉnh pháp luật. Về nguyên tắc, cần phải chọn quy phạm pháp luật
còn hiệu lực và sát thực với nội dung sự kiện, quan hệ cụ thể đó. Cần làm rõ quy
phạm pháp luật đó sau đó phân tích, làm sáng tỏ nội dung của quy phạm đã lựa
chọn để có thể hiểu được một cách đầy đủ các khía cạnh nhận thức về nội dung
của quy phạm đó đối với quá trình áp dụng pháp luật trên thực tế.
Ba là, làm sáng tỏ tư tưởng và nội dung QPPL hình sự và QPPL khác có
liên quan khi áp dụng giai quyt vụ án ma túy.
Đây là quá trình vận dụng tổng hợp các tri thức kinh tế, văn hóa, xã hội đặc
biệt là các tri thức pháp lý. Để làm sáng tỏ nội dung, tư tưởng, nội dung QPPL
có liên quan đến ma túy đòi hỏi người có thẩm quyền cần nhận thức đúng đắn
nội dung tư tưởng của QPPL đưa ra áp dụng để việc giải quyết vu án được chính
xác, khách quan, khoa học và không bỏ lọt tội phạm cũng như làm oan sai người
không có tội.
Bốn là, ra quyt định ADPL hình sự và tố tụng hình sự để giải quyt đối với
vụ án ma túy.
Đây là giai đoạn quan trọng bởi nó phản ánh kết quả thực tế của quá trình
áp dụng pháp luật của tòa án trước đó. Về bản chất, đây là giai đoạn chuyển hóa
những quy định chung được nêu ra trong các quy phạm pháp luật hình sự, tố
tụng hình sự thành những quy định cụ thể, cá biệt. Vì thế, có thể hiểu: Quyết
định ADPL của tòa án được hiểu là quyết định do tòa án áp dụng được ban hành
theo hình thức, thủ tục do luật tố tụng hình sự quy định, nhằm cụ thể hóa các
quy phạm pháp luật hình sự và QPPL khác có liên quan thành mệnh lệnh pháp
luật áp dụng đối với đối tượng xác định trong trường hợp cụ thể và được nhà
nước bảo đảm thực hiện.
Quyết định áp dụng pháp luật của tòa án khi xét xử các vụ án ma túy có các
đặc điểm sau đây:
đúng hình thức, thủ tục pháp luật quy định. Những trường hợp quyết định áp 19
dụng pháp luật ban hành không đúng hình thức có thể gây hiểu lầm về nội dung,
tính chất vụ việc, ban hành không đúng thủ tục có thể làm cho nội dung quyết
định không chính xác, thiếu khách quan nên không ít trường hợp quyết định áp
dụng pháp luật được ban hành không đúng thủ tục, không có hiệu lực pháp lý.
* Quyt định áp dụng pháp luật của tòa án khi xét xử các vụ án ma túy có
nội dung là các mệnh lệnh cụ thể hóa quy phạm pháp luật hình sự vào những
trường hợp cụ thể, áp dụng đối với đối tượng xác định
Hoạt động áp dụng pháp luật của tòa án, như đã phân tích ở trên, đòi hỏi
mang tính sáng tạo rõ rệt, nhưng là sự sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật. Do
đó, nội dung quyết định áp dụng pháp luật không được vượt quá phạm vi các
quy phạm pháp luật hình sự được chọn để áp dụng. Nếu một vụ việc về ma túy
xảy ra ở những thời điểm khác nhau, đối với các đối tượng khác nhau thì nội
dung quyết định áp dụng có thể khác nhau. Chẳng hạn, hai người đều thực hiện
hành vi vi mua bán trái phép chất ma túy nhưng một người thực hiện hành vi với
một số tình tiết tăng nặng và một người thực hiện hành vi không có tình tiết tăng
nặng hay giảm nhẹ thì mức hình phạt dành cho hai người sẽ khác nhau. Do nội
dung quyết định phải phù hợp với những tình tiết cụ thể của vụ việc được áp
dụng nên mỗi quyết định chỉ được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối
tượng nhất định trong một trường hợp nhất định mà thôi.
* Quyt định áp dụng pháp luật là cơ sở pháp lý để tổ chức thực hiện pháp
luật, là căn cứ để đánh giá năng lực của cơ quan, tổ chức, cá nhân ban hành
quyt định, để kiểm tra, giám sát sự tuân thủ pháp luật của các đối tượng có liên
quan
Bằng việc ban hành quyết định áp dụng pháp luật, tòa án cần xác định
những quyền và nghĩa vụ, thời hạn và cách thức thực hiện các quyền và nghĩa vụ
đó, hậu quả của việc không thực hiện các nghĩa vụ đã được xác định đồng thời
Thứ nhất, hoạt động áp dụng pháp luật của tòa án trong quá trình chuẩn bị
xét xử đối với các vụ án ma túy.
Quá trình này được xác định kể từ khi nhận được hồ sơ do viện kiểm sát
chuyển sang. Để có thể quyết định đưa vụ án ra xét xử hoặc các quyết định tố
tụng khác phù hợp với yêu cầu phải có thời gian chuẩn bị, tức là nghiên cứu hồ
sơ và giải quyết các yêu cầu của người tham gia tố tụng đồng thời tiến hành
những việc cần thiết cho việc mở phiên tòa sơ thẩm.
Copyright: Tài liệu đại học ©