ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ NGUYỆT

TRUYỀN THUYẾT VÀ LỄ HỘI CÁC
LÀNG LA (HÀ NỘI)

LUẬN VĂN THẠC SĨ VĂN HỌC

HÀ NỘI - 2009


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ NGUYỆT

TRUYỀN THUYẾT VÀ LỄ HỘI CÁC
LÀNG LA (HÀ NỘI)

LUẬN VĂN THẠC SĨ VĂN HỌC
Chuyên ngành: Văn học dân gian
Mã số: 60.22.36
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Lê Chí Quế

HÀ NỘI - 2009


MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ BẢNG BIỂU ..................................................... 3


CHƢƠNG 2. TRUYỀN THUYẾT VỀ THÀNH HOÀNG LÀNG Ở LA CẢ,
LA DƢƠNG, LA PHÙ. ................................................................................ 32
2.1.

Khảo sát truyền thuyết về các thành hoàng làng La Cả, La Dƣơng, La
Phù.
32
2.1.1 Nguồn gốc và nội dung các truyền thuyết. ............................................. 32
2.1.1.1 Nguồn gốc tư liệu ............................................................................. 32
2.1.1.2 Nội dung các truyền thuyết. .............................................................. 32

2.2.

Phân tích ý nghĩa của một số motif cơ bản ................................................. 36
2.2.1 Motif sinh nở thần kì. ............................................................................ 36
2.2.2 Motif tài năng và phép lạ ....................................................................... 40
2.2.3 Motif hoá .............................................................................................. 45
2.2.4 Motif vinh phong, gia phong .................................................................. 48
2.2.5 Motif về các tục, húy kỵ. ...................................................................... 51
2.2.6 Motif hiển linh âm phù .......................................................................... 53

1


2.3.

Mô hình kết cấu cốt truyện ......................................................................... 56
2.3.1 Các hành động của cốt truyện ................................................................ 56
2.3.2 Mô hình kết cấu cốt truyện .................................................................... 57

3.3.2 Lễ hội La Cả, La Dương, La Phù là môi trường diễn xướng tái hiện và
nuôi dưỡng các truyền thuyết về Đương Cảnh Công, Tam vị Minh Tuất đại
vương, Tĩnh Quốc Tam Lang. ........................................................................... 89

Bƣớc đầu nhận diện tính chất các lễ hội thờ thành hoàng làng ở các làng
La Cả, La Dƣơng, La Phù. .......................................................................... 90
3.4.1 Lễ hội về các anh hùng văn hóa, lịch sử ................................................. 90
3.4.2 Những dấu vết của lễ hội nông nghiệp ................................................... 91
PHẦN KẾT LUẬN ................................................................................................. 97
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 100
PHỤ LỤC .............................................................................................................. 108
3.4.

2


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ BẢNG BIỂU
Bảng 2.1.1.2.1 Truyền thuyết về Đương Cảnh Công ...................................... 33
Bảng 2.1.1.2.2 Truyền thuyết về Tam vị Minh Tuất Đại Vương .................... 34
Bảng 2.1.1.2.3 Truyền thuyết về Tĩnh Quốc Tam Lang .................................. 35
Hình 2.3.2.1 Mô hình kết cấu cốt truyện ......................................................... 57
Bảng 3.1.1 Bảng thống kê các lễ hội diễn ra ở La Cả, La Dương, La Phù ... 59

3


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Các làng bắt đầu bằng từ La là những làng cổ của Hà Tây cũ, Hà Nội mở
rộng ngày nay. Ở đó chứa đựng nhiều di sản văn hóa dân gian, đặc biệt là

nơi đây với tôi có một ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nó giúp tôi không chỉ hiểu
rõ hơn vốn văn học dân gian của quê hương mình nói riêng mà còn hiểu đúng
và sâu hơn văn hoá dân gian của đất nước mình nói chung. Hy vọng rằng với
sự vận dụng vốn kiến thức của mình trong luận văn này vào việc dạy học, tôi
có thể giúp các em hiểu và yêu quê hương mình hơn, từ đó có những ứng xử
đúng đắn, và có thái độ trách nhiệm hơn với quê hương chung của tôi và các
em.
2. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Các làng có từ La đứng đầu ở Hà Tây cũ, Hà Nội mở rộng ngày nay rất
nhiều, chỉ tính riêng ở quận Hà Đông và huyện Hoài Đức có tới 8 làng.
Trong luận văn này chúng tôi chỉ chọn truyền thuyết và lễ hội của ba làng: La
Cả, La Dương, La Phù


Truyền thuyết về thành hoàng làng và một số lễ hội tiêu biểu liên quan

tới các thành hoàng làng La Cả, La Dương, La Phù.


Thống kê, giải mã các motif, tìm hiểu vai trò của các motif trong việc

tạo nên type (kiểu) truyện trong truyền thuyết về các thành hoàng làng La Cả,
La Dương, La Phù.


Khảo tả lại các lễ hội tiêu biểu ở các làng La Cả, La Dương, La Phù

một cách cụ thể và toàn diện.
- Phạm vi nghiên cứu:

mà nhân dân qua nhiều thế hệ đã lí tưởng hoá, gửi gắm vào đó tâm tình thiết
tha của mình cùng với thơ và mộng, chắp đôi cánh của sức tưởng tượng và
nghệ thuật dân gian làm nên những tác phẩm văn hoá mà đời đời con cháu
còn ưa thích”.[ 57, tr.48-49]
Năm 1969, trong công trình Truyền thống anh hùng dân tộc trong
loại hình tự sự dân gian Việt Nam, tác giả Kiều Thu Hoạch có nêu khái niệm
về truyền thuyết: “Truyền thuyết là một thể loại truyện kể truyền miệng, nằm
trong loại hình tự sự dân gian; nội dung cốt truyện của nó là kể lại truyện tích
các nhân vật lịch sử hoặc giải thích nguồn gốc các phong vật địa phương theo

6


quan điểm của nhân dân, biện pháp nghệ thuật phổ biến của nó là khoa
trương, phóng đại, đồng thời nó cũng sử dụng những yếu tố hư ảo, thần kì
như cổ tích và thần thoại; nó khác cổ tích ở chỗ không nhằm phản ánh xung
đột gia đình, sinh hoạt xã hội và số phận cá nhân, mà thường phản ánh những
vấn đề thuộc phạm vi quốc gia, dân tộc rộng lớn, nó khác thần thoại ở chỗ
nhào nặn tự nhiên và xã hội trên cơ sở sự thật lịch sử cụ thể chứ không phải
hoàn toàn trong trí tưởng tượng và bằng trí tưởng tượng ” [34, tr.18-19]
Năm 1971, trong công trình Truyền thống anh hùng trong loại hình
tự sự dân gian, tác giả Phan Trần có bài Tinh thần dân tộc qua các truyền
thuyết lịch sử đã nêu định nghĩa về truyền thuyết: “Truyền thuyết là những
truyện truyền tụng trong dân gian về những sự việc và nhân vật có liên quan
đến lịch sử. Những nhân vật sự việc đó được phản ánh qua trí tưởng tượng
của con người, qua sự hư cấu của nhân dân”. [91, tr.14]
Đầu những năm 90 của thế kỉ XX, Giáo sư Lê Chí Quế, trong giáo trình
Văn học dân gian Việt nam, phần Truyền thuyết đã đưa ra định nghĩa về thể
loại truyền thuyết, phân loại và phân tích dẫn chứng cụ thể, từ đó người đọc
đã thấy được rõ hơn bộ mặt chung của thể loại truyền thuyết: “Truyền thuyết

trú, kinh tế, xã hội, văn hoá đa dạng, một trong ba khâu quan trọng của cấu
trúc xã hội truyền thống, nối liền nhà với nước. Làng xuất hiện rất sớm, từ
thời Hùng Vương dựng nước, gọi là chạ, trải qua một lịch sử phát triển và
biến đổi lâu dài. Bên cạnh việc thi hành luật pháp của nhà nước, làng có lệ
làng, có hương ước và khoán ước; giữa một số làng như ở Miền Bắc có tục
kết chạ. Làng còn giữ một số yếu tố dân chủ, thô sơ thể hiện trong bầu cử, bãi
miễn các chức vụ lí dịch và bộ máy tự quản. Mỗi làng có đình thờ thành
hoàng, thường là người có công chống giặc ngoại xâm hay có công chiêu dân
lập ấp, hoặc là các vị tổ sư các ngành nghề thủ công. Làng có những sinh hoạt
văn hoá cộng đồng, thể hiện trong các lễ hội, các trò chơi dân gian. [101]
3.1.3.2 Văn hoá làng

8


Khái niệm văn hoá làng gắn với hình ảnh làng xã cổ truyền ở Việt Nam
với ba đặc trưng cơ bản: ý thức cộng đồng làng (ý thức dân chủ làng xã, cộng
đồng trong sản xuất bảo vệ xóm làng, xây dựng văn hoá, lối sống, đạo đức...); ý
thức tự quản (thể hiện rõ nhất trong việc xây dựng hương ước); và tính đặc thù
độc đáo, rất riêng của mỗi làng (có khi hai làng gần nhau nhưng không hề
giống nhau).
Văn hoá làng được thể hiện thông qua các biểu trưng văn hoá mang giá
trị truyền thống: từ cây đa, bến sông, con đê, mái đình, giếng nước đến các
bản gia phả, hương ước, tập tục, hội hè đình đám, tín ngưỡng, các nghề thủ
công truyền thống, những làn điệu dân ca, dân vũ, những người giỏi văn, giỏi
võ v.v... Văn hoá làng mang những giá trị đẹp giàu tính truyền thống. Tuy
nhiên, để phát huy những giá trị ấy, cũng cần phải xoá bỏ những tập tục cổ hủ,
lạc hậu. [101]
3.1.4 Thành hoàng làng.
Thành hoàng là một phạm trù thần linh bảo hộ thành trì của phong kiến

La Dương, La Phù còn là vấn đề bỏ ngỏ. Về vấn đề sưu tầm và giới thiệu
truyền thuyết về các thành hoàng làng La Cả, La Dương, La Phù, chúng tôi
mới chỉ thấy trong các tài liệu nghiên cứu lịch sử của địa phương và một số
công trình nghiên cứu về lễ hội. Qua việc tìm hiểu chúng tôi thấy các bản kể
về các các thành hoàng làng La Cả, La Dương, La Phù trong các tài liệu về cơ
bản đều giống nhau. Tất cả đều căn cứ theo bản khai thần tích thần sắc về
thành hoàng các làng được lưu giữ tại La Cả, La Dương, La Phù để kể lại. Cụ
thể như sau :
3.2.1.1 Truyền thuyết về thành hoàng Đƣơng Cảnh Công làng La
Cả.
Năm 1995, trong công trình nghiên cứu Lễ hội cổ truyền Hà Tây, nhà
nghiên cứu văn hóa Yên Giang có bài nghiên cứu: “Sự tích và trò diễn đêm
hội Rã La” đã kể lại truyền thuyết về thành hoàng làng La Cả theo bản thần

10


phả lưu giữ ở quán La là Đương Cảnh Công.
(* Hiện nay trong các tài liệu viết về hội làng La Cả, từ “rã” trong
“rã La” còn tồn tại 3 cách viết khác nhau: Rã, Dã, Giã. Trong luận văn này,
chúng tôi xin phép được dùng từ “rã”)
Năm 2003, trong công trình Lịch sử cách mạng của Đảng bộ và nhân
dân xã Dương Nội ở phần phụ lục có kể lại sự tích thành hoàng làng La Cả.
Bản kể này căn cứ vào Bản khai thần tích, thần sắc làng La Cả năm 1938, lưu
giữ tại Viện thông tin Khoa học xã hội.
Hai bản kể về thành hoàng làng La Cả trong các tài liệu trên đều có nội
dung giống nhau. Các tài liệu trên đều chỉ dừng lại ở việc giới thiệu truyền
thuyết về Đương Cảnh Công còn việc nghiên cứu nội dung truyền thuyết này
đều không được đề cập tới.
3.2.1.2 Truyền thuyết về thành hoàng Tam vị Minh Tuất đại vƣơng

Nhìn chung lời kể của các bản kể có khác nhau nhưng nội dung cốt
truyện thì giống nhau.
Các tài liệu nêu trên chỉ dừng lại ở việc kể lại cuộc đời và sự nghiệp
của Tĩnh Quốc Tam Lang, việc nghiên cứu nội dung truyền thuyết này cũng
chưa được đề cập tới.
3.2.2 Lịch sử nghiên cứu lễ hội thờ các thành hoàng làng La Cả, La
Dƣơng, La Phù.
So với việc nghiên cứu và tìm hiểu về truyền thuyết các thành hoàng
làng ở La Cả, La Dương, La Phù thì tình hình nghiên cứu lễ hội thờ các thành
hoàng được các nhà nghiên cứu chú ý hơn. Cụ thể như sau :
3.2.2.1 Lịch sử nghiên cứu lễ hội thờ thành hoàng làng La Cả
Vào những năm đầu của thế kỉ XX, cụ Phan Kế Bính trong cuốn Việt
Nam phong tục, phần IV Đại hội có nói về hội Rã La như sau : “Cứ đến ngày
rã đám, trong khi đang tế tắt hết đèn nến, đình miếu tối mù, rồi đàn bà đàn
ông, bất cứ ai, đùa lẫn nhau một lát” [12, tr.135].
Năm 1993, tác giả Bùi Thiết trong Từ điển Lễ hội năm 1994 và tác giả

12


Nguyễn Vinh Phúc, trong tạp chí Kiến thức ngày nay (bài Hội cầu phồn
thực) đều cho rằng khi tắt đèn trong đêm Rã La nam nữ được tự do ân ái để
cầu mùa.
Năm 1994, trong công trình Hà Tây làng nghề làng văn, nhà nghiên
cứu Bùi Xuân Đính, ở bài nghiên cứu về Làng La Cả, đã miêu tả lại trò diễn
đánh bệt (hiện nay, trong các tài liệu và trong cách nói dân gian còn cách
gọi khác là đánh biệt) và đi tới kết luận: “một vế Vui thì vui vậy chẳng tày Rã
La trong câu ca dao xưa chính là trò diễn đánh bệt hay đánh biệt vào ngày rã
đám của làng La Cả, chứ không phải là rã đám của hội làng La Khê, càng
không phải là lễ hội mang nội dung cầu mùa, có yếu tố phồn thực, nam nữ

đưa xuống, đưa lên được. Mục đích tắt đèn là thế chứ không phải lễ hội có
tính phồn thực”[25, tr.91-92].
3.2.2.2 Lịch sử nghiên cứu lễ hội thờ các thành hoàng làng La
Dƣơng
Năm 2003, trong công trình Lịch sử cách mạng của Đảng bộ và nhân
dân xã Dương Nội, ở chương 2 – Dương Nội một vùng quê văn hiến, các tác
giả của công trình cũng miêu tả lại lễ hội làng La Dương, ngoài ra không
nghiên cứu và phân tích thêm gì về lễ hội.
3.2.2.3 Lịch sử nghiên cứu lễ hội thờ các thành hoàng làng La Phù.
Năm 1993, tác giả Bùi Thiết trong Từ điển Lễ hội cũng có giới thiệu lễ
hội La Phù.
Năm 2000, trong công trình Lễ hội cổ truyền ở Hà Tây (Hồ Sĩ Vịnh và
Phượng Vũ chủ biên); ở bài “Lễ hội làng La Phù”, tác giả Trần Thị Huệ đã
miêu tả lễ hội rước lợn ở La Phù và kết luận: “Vào những dịp này ở làng diễn
ra những phong tục rất độc đáo thể hiện những đặc tính riêng trong sinh hoạt
tín ngưỡng của cư dân La Phù, song điều đó không nằm ngoài tính chất chung
của một hội làng ” [79, tr.284].
Năm 2008, trong công trình Lịch sử cách mạng của Đảng bộ và nhân
dân xã La Phù , ở chương 2, phần La Phù một vùng quê văn hiến, có miêu tả

14


lại lễ hội rước lợn ở La Phù, ngoài ra không nghiên cứu và phân tích thêm gì
về lễ hội.
Điểm qua tình hình nghiên cứu lễ hội thờ các thành hoàng làng La
Cả, La Dƣơng, La Phù chúng tôi thấy có một số điểm nhƣ sau :
Thứ nhất: các tác giả khi đề cập tới lễ hội ở La Cả, ngoài việc miêu tả
lại trò đánh bệt thì có phân tích lí giải ý nghĩa của trò này trong lễ hội Rã La.
Tuy nhiên các kiến giải này không thống nhất mà đã trái ngược nhau: các tác

Miêu tả và phân tích các lễ hội cổ truyền liên quan tới các thành hoàng
làng ở các làng La Cả, La Dương, La Phù.
4.1.3 Về phƣơng pháp:
Qua thực hiện đề tài, chúng tôi sẽ góp phần chứng minh sự đúng đắn
của phương pháp nghiên cứu văn học dân gian hiện nay là gắn việc nghiên
cứu văn bản (nghệ thuật ngôn từ) với môi trường diễn xướng của tác phẩm.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp thống kê

:

- Phương pháp so sánh loại hình
- Phương pháp nghiên cứu liên ngành
- Phương pháp điền dã

16


PHẦN NỘI DUNG
CHƢƠNG 1.

TỔNG QUAN VỀ VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ CÁC DI TÍCH

LỊCH SỬ - VĂN HOÁ CÁC LÀNG LA CẢ, LA DƢƠNG, LA PHÙ
1.1. Tổng quan về vị trí địa lí các làng La Cả, La Dƣơng, La Phù
Vài nét khái quát địa lí tự nhiên của làng La Cả và La Dƣơng .
Hiện nay, các làng La Cả và La Dương là hai thôn hợp nhất tạo thành
phường Dương Nội thuộc quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Nhưng vốn xưa
kia Dương Nội gồm có ba thôn (ba làng cũ) là: La Nội, Ỷ La và La Dương,
thuộc huyện Hoài Đức (xã Dương Nội về Hà Đông năm 2007).Theo tài liệu

dịch, buôn bán đồng thời cũng là một vị trí chiến lược rất quan trọng trong
lĩnh vực an ninh - quốc phòng.
La Phù cùng với các làng La Cả, La Dương vốn nằm trong quần thể
“Bảy làng La, ba làng Mỗ”, “Mỗ, La, Canh, Cót tứ danh hương” mà trong sử
sách cũng như dân gian vẫn lưu truyền. Trong thời phong kiến, La Phù thuộc
tổng Yên Lũng huyện Từ Liêm, phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây. Hiện nay, theo
số liệu điều tra năm 2008 La Phù có diện tích tự nhiên là 323,4 ha với 2053
hộ gia đình và 9500 nhân khẩu.
1.2. Truyền thống lịch sử - văn hóa các làng La Cả, La Dƣơng và La Phù.
Nằm sát kinh thành Thăng Long - Hà Nội, trên vị trí đầu mối giao
thông quan trọng, các làng La Cả, La Dương, La Phù ngày nay được người
Việt cổ khai phá từ rất sớm. Theo lưu truyền trong dân gian thì ba làng La
được hình thành từ thời các Vua Hùng dựng nước. Sự phát triển của ba làng
La Cả, La Dương, La Phù ngày nay là kết quả của một quá trình đoàn kết,
chung lưng đấu cật cải tạo đồng ruộng, dạy nghề lập nghiệp, xây dựng làng
xóm, đình, chùa, quán, miếu của biết bao nhiêu thế hệ dài lâu để xây dựng
nên những nét bản sắc văn hóa riêng đồng thời cũng góp phần tạo nên sự
phong phú và đa dạng của văn hóa Thăng Long - Hà Nội.

18


Vài nét khái quát về lịch sử- văn hóa làng La Cả, La Dƣơng, La Phù.
Theo lưu truyền trong dân gian thì hai làng La Nội và Ỷ La (tức là làng
La Cả ngày nay) vốn là Đại La trang và La Dương là La Nhuế trang, La Phù
là ấp La Nước. Tất cả những làng La này đều được liệt vào hệ thống xếp hạng
của người xưa “Bảy làng La, ba làng Mỗ” và cũng được sử sách ghi chép, dân
gian truyền tụng “Mỗ, La, Canh, Cót tứ danh hương”.Những cách xếp hạng
như vậy tự nó đã mang ý nghĩa tôn vinh.
1.2.1.1 Vài nét khái quát về lịch sử -văn hóa hai làng La Cả và La

Cả nổi tiếng hơn cả La Khê (một làng dệt the nổi tiếng ở trong vùng) vì có
hoa trơn dệt rất công phu. Theo như bản Ngọc phả thánh sư nghề dệt, sao lại
năm Duy Tân thứ ba (1909), thì vào cuối thời Minh có bốn anh em Lý Khắc
Nghiêm, Lý Công Bích, Lý Khắc Quí, Lý Quí Công quê ở xã Tây Hương,
huyện Long Khê, phủ Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) đã không
khuất phục sự nô dịch của quân Hung nô nên đã đưa vợ con vượt biển và chạy
đến Việt Nam. Và họ đã đem theo nghề dệt lụa hoa và diềm hoa, gấm hoa
truyền cho dân phường Hồ Khẩu (phường Bưởi quận Ba Đình). Con cháu họ
ngày càng đông đúc và đem nghề đi khắp các vùng. Trong số đó có Lý Đạt
Kính dạy nghề the lụa có các loại hoa văn cho dân làng La Nội. Lý Phúc
Trường dạy nghề cho dân làng Ỷ La. Nhớ ơn công lao dạy nghề của hai vị
dân làng đã tôn họ là thánh sư của làng.
Với sự phát triển của nghề dệt, hai làng La Cả và La Dương xưa
quanh năm nhộn nhịp, đầu làng cuối xóm luôn vang tiếng thoi đưa lách cách.
Đàn ông chuyên lo việc đồng áng, thậm chí cả việc nội trợ còn phụ nữ và trẻ
em, người già chuyên nghề canh cửi quay tơ. Chính sự phân công lao động
này mà dân gian cũng có câu : “Đàn ông kẻ La, đàn bà kẻ Cót”.
Hai làng La Cả và La Dương không chỉ được biết đến bởi nghề
trồng lúa, nghề dệt lụa, the mà còn nổi tiếng là một vùng quê văn hiến. Nói tới
vùng quê văn hiến này người ta thường nhắc tới hai đặc điểm nổi bật là truyền

20


thống hiếu học, khoa bảng và nơi hội tụ đậm đặc các di tích lịch sử văn hóa
cùng nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa độc đáo. (đặc điểm thứ hai xin nói rõ
ở các phần sau).
Nói đến La Cả và La Dương trước tiên phải nhắc đến truyền thống “tứ
danh hương ” (bốn nơi có truyền thống về văn học). Căn cứ vào nguồn tài liệu
khoa cử thời phong kiến hiện còn lưu giữ thì làng La Cả có 7 người đỗ đại

người ở đây lúc nào cũng tràn đầy sức sống như mùa xuân. Hai bên cổng làng
là đôi câu đối: “Hình thế cổ danh hương xuất nhập tứ dân hàm lạc lợi. Văn
minh tân xã hội vãng lai bách nghệ nhật tinh thông”, ý nói làng có nhiều nghề
nghề nào cũng giỏi. Đi dọc làng tới miền Hạ, phía cuối làng, cổng làng lại
treo ba chữ “Thiên Cù Hanh”, ý nói đây là con đường thiên định, mọi người
qua đây và xóm làng luôn thịnh trị như đời vua Nghiêu, vua Thuấn (vua
Nghiêu, vua Thuấn đi ngự trên đường Khang Cù Hanh).
Sự hình thành và phát triển làng La Phù là kết quả của một quá trình lâu
dài các dòng họ ở đây đã chung sức đồng lòng, quai đê ngăn lũ, cải tạo đồng
ruộng xây dựng nên xóm làng khang trang trù phú.
Ngoài nghề nông, người La Phù còn làm nghề dệt the, lụa. Lụa, the ở
La Phù xưa kia cũng thuộc vào loại hàng quý đẹp: “The La, lĩnh Mỗ, chồi
Phùng ”, “The La, lụa Vạn, vải Canh”. Nghề dệt the, lụa ở đây có từ bao giờ
thì sử sách không ghi lại nhưng theo các cụ già kể lại thì có từ rất lâu đời rồi.
Nghề dệt ở La Phù khác với nghề dệt ở La Cả và La Dương là ngoài dệt the,
lụa thì còn dệt vải vuông thô (khổ rộng 40 cm). Ở La Phù nghề trồng trọt và
nghề dệt được coi là hai nghề chính, ngoài ra dân cư ở đây còn rất giỏi một số
nghề khác như: buôn bán trâu, buôn gỗ, dệt kim.
Nhắc đến La Phù là người ta cũng nhắc đến một vùng quê văn hiến.
Cũng giống như La Cả, nền văn hiến ở La Phù cũng nổi bật lên với hai đặc
điểm cơ bản là truyền thống hiếu học và là nơi tụ hội nhiều di tích lịch sử văn

22


hóa với những hình thức sinh hoạt văn hóa độc đáo. (Đặc điểm thứ hai xin nói
rõ ở các phần sau).
La Phù cũng nằm trong vùng tứ quí danh hương “Mỗ - La - Canh Cót”, nổi tiếng với truyền thống hiếu học. Từ xưa người dân La Phù đã rất
quan tâm tới việc học. Người dân trong làng quan niệm rằng việc học rất quan
trọng trong việc dạy dỗ con em trở thành người có bản tính thuần thục, nề nếp