ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

PHAN THỊ LAN NGỌC

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY TNHH
NƢỚC GIẢI KHÁT COCA COLA VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

PHAN THỊ LAN NGỌC

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY TNHH
NƢỚC GIẢI KHÁT COCA COLA VIỆT NAM
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÃ SỐ: 60 34 01 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. ĐỖ MINH CƢƠNG
XÁC NHẬN CỦA GVHD


nhƣng luận văn không thể tránh khỏi những sai sót, hạn chế. Kính mong nhận đƣợc
sự nhận xét, góp ý của các thầy cô giáo và các bạn để tôi có thể khắc phục những
thiếu sót của mình.

Hà nội, tháng 10 năm 2015
Học viên

Phan Thị Lan Ngọc


TÓM TẮT
Luận văn này bao gồm bốn phần chính.
Phần thứ nhất trình bày về khái niệm văn hóa doanh nghiệp và các tác động
của văn hóa doanh nghiệp đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Trong đó tác giả
cũng giới thiệu 02 mô hình nghiên cứu văn hóa doanh nghiệp phổ biến là: Mô hình
ba lớp văn hóa doanh nghiệp của Edgar H. Schein;Bộ công cụ đánh giá văn hóa
doanh nghiệp OCAI. Làm cơ sở cho việc nghiên cứu, tác giả giới thiệu tổng quan
tình hình các nghiên cứu có liên quan đồng thời khẳng định nội dung nghiên cứu
trong luận văn này là không trùng lặp.
Phần thứ hai trình bày về phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng và cách thức
thu thập để có đƣợc dữ liệu về văn hóa doanh nghiệp theo bộ công cụ đánh giá văn
hóa doanh nghiệp OCAI và các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp của công ty.
Trong nội dung của chƣơng, tác giả trình bày nội dung bảng hỏi và quy trình thực
hiện bảng hỏi.
Phần thứ ba tác giả đã giới thiệu các nét khái quát chung về Coca Cola Việt
Nam. Trọng tâm của phần này chính là xác định mô hình văn hóa doanh nghiệp
đang tồn tại hiện nay và xây dựng mô hình văn hóa Coca Cola Việt Nam mong
muốn hƣớng đến trong tƣơng lai.Ngoài ra, miêu tả các yếu tố cấu thành trong văn
hóa hiện tại.Từ hai cách tiếp cận trên tìm ra những ƣu điểm và những hạn chế của
giá trị văn hóa doanh nghiệp hiện nay.

instrument – OCAI)................................................................................................... 25
CHƢƠNG 2. PHƢƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU ........................... 32
2.1. Phƣơng pháp nghiên cứu.................................................................................... 32
2.1.1. Phƣơng pháp thu thập thông tin ............................................................... 32
2.1.2. Phƣơng pháp phân tích xử lý thông tin ................................................... 34
2.2. Quy trình nghiên cứu ......................................................................................... 36


CHƢƠNG 3. THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY
TNHH NƢỚC GIẢI KHÁT COCA COLA VIỆT NAM ......................................... 39
3.1. Giới thiệu chung về Công ty TNHH Nƣớc giải khát Coca Cola Việt Nam....... 39
3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ............................................................ 39
3.1.2. Cơ cấu tổ chức và nhân sự ....................................................................... 40
3.2. Hiện trạng văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH Nƣớc giải khát Coca
Cola Việt Nam........................................................................................................... 43
3.2.1. Mô tả các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH
Nƣớc giải khát Coca Cola Việt Nam .................................................................. 43
3.2.2. Nhận dạng mô hình văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH Nƣớc giải
khát Coca Cola Việt Nam ................................................................................... 51
3.3. Đánh giá thực trạng văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH Nƣớc giải khát
Coca Cola Việt Nam ................................................................................................. 54
3.3.1. Ƣu điểm và nguyên nhân.......................................................................... 54
3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân .......................................................................... 57
CHƢƠNG 4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN......... 60
VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY TNHH NƢỚC GIẢI KHÁT
COCA COLA VIỆT NAM ....................................................................................... 60
4.1. Quan điểm và mục tiêu xây dựng văn hóa Công ty TNHH Nƣớc giải khát Coca
Cola Việt Nam........................................................................................................... 60
4.1.1. Chiến lƣợc, mục tiêu phát triển của Công ty TNHH Nƣớc giải khát Coca
Cola Việt Nam .................................................................................................... 60

Bảng

Nội dung

Trang

So sánh kết quả kinh doanh của công ty có văn
1

Bảng 1.1

hóa doanh nghiệp mạnh và công ty có văn hóa

16

doanh nghiệp yếu
Đặc điểm mô hình văn hóa doanh nghiệp theo

2

Bảng 1.2

3

Bảng 2.1

Dự kiến số lƣợng và kết quả khảo sát

34


Nội dung

Trang

1

Hình 1.1

Cấu trúc của văn hóa

11

2

Hình 1.2

Cấu trúc các cấp độ văn hóa doanh nghiệp

24

3

Hình 1.3

Mô hình văn hóa đƣợc đo lƣờng bằng công cụ OCAI

28

4


hóa càng phát triển, hàng hóa bán ra càng nhiều, số lƣợng ngƣời cung ứng càng
đông thì cạnh tranh càng khốc liệt. Kết quả của cạnh tranh là loại bỏ những doanh
nghiệp làm ăn kém hiệu quả và thúc đẩy sự phát triển ngày càng lớn mạnh của
những công ty tìm đƣợc phƣơng thức kinh doanh hiệu quả. Nền kinh tế Việt Nam
đang ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới.Trong xu thế
hội nhập kinh tế đó, sự cạnh tranh sẽ trở nên ngày càng khốc liệt khi mà nhờ vào
các ƣu đãi thƣơng mại đã mở đƣờng xâm nhập cho các công ty nƣớc ngoài mở rộng
thị trƣờng vào Việt Nam.Chính vì áp lực cạnh tranh nên mỗi doanh nghiệp luôn tìm
kiếm một vũ khí cạnh tranh hiệu quả để đƣơng đầu với đối thủ cạnh tranh khác và
tạo lợi thế riêng trên thị trƣờng.Thông thƣờng các công ty chỉ tập trung quan tâm
đến những loại vũ khí cạnh tranh nhƣ cạnh tranh bằng sự vƣợt trội về kỹ thuật công
nghệ, cạnh tranh về giá, cạnh tranh về các kênh phân phối và bán hàng phong
phú.Tuy nhiên các doanh nghiệp sẽ không thể có những lợi thế bền vững và sự phát
triển lâu dài nếu không chú ý đến vấn đề xây dựng môi trƣờng văn hóa doanh
nghiệp đặc thù.
Văn hóa doanh nghiệp thực ra không phải là một khái niệm mới. Theo sự tăng
trƣởng mạnh của nền kinh tế thế giới cùng với sự tiến bộ của khoa học, công nghệ
thì nội hàm của văn hóa doanh nghiệp ngày càng có thêm nhiều yếu tố mới, nội
dung mới, đòi hỏi phải có cách nhìn nhận, xem xét một cách có hệ thống, phù hợp
với từng nền văn hóa bản địa. Văn hóa doanh nghiệp sẽ là tài sản vô hình, là vũ khí
cạnh tranh lợi hại của doanh nghiệp. Một nền văn hóa tích cực sẽ giúp thu hút và
gìn giữ nhân tài, gắn kết các thành viên trong doanh nghiệp, khơi dậy niềm tin,
niềm tự hào của từng thành viên, tạo sự ổn định và giảm bớt rủi ro trong kinh doanh
và giúp doanh nghiệp tìm đƣợc hƣớng đi đúng đắn để phát triển. Tóm lại, văn hóa

1


doanh nghiệp là chìa khóa cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.Chính vì
vậy, xây dựng văn hóa doanh nghiệp là đòi hỏi cần thiết và là điều đầu tiên mà


- Hệ thống hóa các kiến thức lý luậnchung về văn hóa doanh nghiệp và vai trò
của văn hóa doanh nghiệp
- Khảo sát, phân tích hoạt động văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH
Nƣớc giải khát Coca Cola Việt Nam
- Đề xuất những kiến nghị và đề xuất nhằm hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp
của Công ty.
3. Câu hỏi nghiên cứu
Luận văn trả lời những vấn đề lý luận và thực tiễn nhƣ sau:
- Trong thực tiễn môi trƣờng kinh doanh hiện nay, một công ty có vốn đầu tƣ
nƣớc ngoài kinh doanh nƣớc giải khát nhƣ Coca-Cola cần thực hiện, xây dựng theo
mô hình văn hóa doanh nghiệp nhƣ thế nào để đạt đƣợc hiệu quả nhất?
- Thực trạng thực hiện văn hóa doanh nghiệp của công ty hiện nay nhƣ thế nào?
Nguyên nhân nào dẫn đến những hạn chế của mô hình văn hóa doanh nghiệp đó?
- Cần thực hiện những giải pháp nhƣ thế nào để nâng cao chất lƣợng, hiệu quả
và hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay?
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích
Từ cơ sở lý luận của vấn đề, luận văn thực hiện khảo sát, đánh giá thực trạng
văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH Nƣớc giải khát Coca Cola Việt Nam. Từ
đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động xây dựng văn hóa doanh
nghiệp của Công ty tại Việt Nam.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa các kiến thức lý luậnchung về văn hóa doanh nghiệp và vai trò
của văn hóa doanh nghiệp
- Khảo sát, phân tích hoạt động văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH
Nƣớc giải khát Coca Cola Việt Nam
- Đề xuất những kiến nghị và đề xuất nhằm hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp
của Công ty.


nghiệp của Công ty TNHH Nƣớc giải khát Coca Cola Việt Nam

4


CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ
LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
Văn hóa doanh nghiệp thực chất không phải là một vấn đề mới đối với các
công ty, tổ chức.Trên thế giới đã có rất nhiều những công trình, tác phẩm nghiên
cứu về khái niệm này. Sau đây là một số nghiên cứu tiêu biểu:
- Sách “Hướng dẫn tồn tại nhờ văn hóa doanh nghiệp” (The corporate culture
survival guide) của Edgar H. Schein (2009) đƣa ra những cơ sở lý luận cơ bản nhất
về văn hóa doanh nghiệp. Edgar H. Schein là chuyên gia với kiến thức sâu rộng về
văn hóa doanh nghiệp.Công trình này đƣợc coi nhƣ cẩm nang hƣớng dẫn mang tính
chuyên sâu về văn hóa doanh nghiệp với mọi tổ chức. Trong đó tác giả đã giải thích
khái niệm văn hóa doanh nghiệp và tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp, đƣa
ra cách đánh giá nền văn hóa và cũng nhƣ cách để hoàn thiện nền văn hóa của tổ
chức dựa vào những công cụ đã đƣợc nghiên cứu trong nhiều thập kỷ và cả những
công cụ thực tiễn đã đƣợc sử dụng trong thực tế kinh doanh. Bản xuất bản lần này
cũng phản ánh một loạt những thay đổi của hoạt động kinh doanh quốc tế trong
vòng 10 năm vừa qua và phát hiện đƣợc tầm ảnh hƣởng của toàn cầu hóa, sự phát
triển của công nghệ thông tin và những thay đổi về loại hình doanh nghiệp khi kết
hợp các loại hình văn hóa.
- Sách “Chẩn đoán và thay đổi văn hóa doanh nghiệp: dựa vào nền tảng
những giá trị cạnh tranh” (Diagnosing and Changing organization culture: based on
the competing values framework”) (3rd edition) của Kim S. Cameron, Rober E.
Quinn (2011) cung cấp phƣơng thức để hiểu biết và thay đổi văn hóa doanh nghiệp

doanh nghiệp đã đƣợc chứng minh qua rất nhiều các tình huống cụ thể của các công
ty nội địa hay đa quốc gia, trong đó chỉ ra những công ty đó đã tận dụng sức mạnh
của văn hóa doanh nghiệp nhƣ thế nào để tạo thành lợi thế cạnh tranh bền vững nhƣ
Starbucks, American Express, IBM, Toyota.
- Sách “Văn hóa Toyota: trái tim và tâm hồn của cách thức Toyota” (Toyota
culture: The heart and Soul of the Toyota way) của Jeffrey K. Killer và cộng sự
(2009) là một trong những sách bán chạy nhất viết về văn hóa doanh nghiệp, trong

6


đó “phƣơng hƣớng của Toyota” đã giải thích thành công của công ty thông qua việc
áp dụng cải tiến mô hình 4P đối với tổ chức trong bốn lĩnh vực: triết lý
(Philosophy), con ngƣời (People), quá trình (Process) và giải quyết vấn đề (Problem
solving). Trong văn hóa Toyota, tác giả đã tìm hiểu và phát hiện ra cách mà Toyota
có thể tìm kiếm, phát triển và tạo động lực cho nhân viên mong muốn cam kết tạo ra
những sản phẩm chất lƣợng cao.Chìa khóa chính là xây dựng văn hóa doanh nghiệp
mạnh và tác giả cũng đƣa ra những phƣơng pháp để ngƣời đọc có thể áp dụng tƣơng
tự với chính tổ chức của họ.
1.1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
Nhận thức rõ vai trò vô cùng quan trọng của một nền văn hóa doanh nghiệp
hiệu quả trong hoạt động kinh doanh, chính vì vậy trong thời gian gần đây, vấn đề
phát huy văn hóa doanh nghiệp đã thu hút đƣợc không ít sự quan tâm từ phía các
nhà quản lý, các nhà khoa học, nghiên cứu tại các trƣờng, các viện.
- Giáo trình “Văn hóa kinh doanh và Triết lý kinh doanh” của PGS.TS. Đỗ
Minh Cƣơng (2001) là công trình đầu tiên ở Việt nam trình bày có hệ thống về các
vấn đề văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp, triết lý kinh doanh từ phƣơng
diện cơ sở lý luận và thực tiễn của Việt Nam và trên thế giới.
- Giáo trình “Văn hóa kinh doanh” của PGS.TS. Dƣơng Thị Liễu (2012) và
giáo trình “Đạo đức kinh doanh và Văn hóa công ty” của Nguyễn Mạnh Quân

đánh giá nền văn hóa hiện tại của tổ chức và qua đó khởi xƣớng những thay đổi
trong nền tảng văn hóa của tổ chức. Ngoài ra, nghiên cứu cũng giới thiệu về những
mô hình văn hóa doanh nghiệp theo bộ công cụ đo lƣờng văn hóa doanh nghiệp
OCAI.
- Luận án tiến sỹ “Hệ thống tiêu chí nhận diện văn hóa doanh nghiệp-Vận
dụng cho doanh nghiệp Việt Nam” của Đỗ Hữu Hải (2014) giới thiệu một số mô
hình nghiên cứu văn hóa xuất phát từ lý luận chung về văn hóa doanh nghiệp dƣới
góc độ quản lý, và từ đó tác giả đã đƣa ra hệ thống tiêu chí nhận diện văn hóa doanh
nghiệp ở Việt Nam và các tiêu chí nhận diện văn hóa doanh nghiệp vận dụng cho
doanh nghiệp Việt Nam. Theo kết quả nghiên cứu cho thấy nhân viên đánh giá cao
các yếu tố bao gồm giao tiếp trong tổ chức, đào tạo và phát triển, chấp nhận rủi ro
do sự sáng tạo và cải tiến, định hƣớng về kế hoạch tƣơng lai… Trên cơ sở đó, gợi ý

8


cho các nhà quản trị trong việc xây dựng và phát triển văn hóa thúc đẩy các hành vi
tích cực của nhân viên, nâng cao hiệu quả lao động, tạo ra lợi thế cạnh tranh cho
doanh nghiệp đồng thời góp phần duy trì, thu hút nguồn nhân lực đặc biệt là những
nhân viên giỏi, tài năng.
- Bài báo “Văn hóa doanh nghiệp ở Việt Nam trong thời kỳ hội nhập” đăng
trên Tạp chí Cộng sản của PGS. TS. Đinh Công Tuấn (2012) khẳng định vai trò
quan trọng của văn hóa doanh nghiệp đối với việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp. Ngoài ra tác giả cũng nêu lên sự giao thoa giữa nền văn
hóa doanh nghiệp tại Việt Nam và các nƣớc phƣơng tây, từ đó đƣa ra những định
hƣớng nhằm nâng cao hiệu quả, vai trò của văn hóa doanh nghiệp trong thời kỳ hội
nhập ở Việt Nam hiện nay, khái quát lại là tập trung vào bốn đặc điểm nổi bật nhƣ
sau: tính tập thể, tính quy phạm, tính độc đáo và tính thực tiễn.
- Báo cáo “Đánh giá văn hóa doanh nghiệp trong doanh nghiệp nhỏ và vừa
Việt Nam” đăng trên Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội của Đỗ Tiến Long

những từ này đƣợc mở rộng nghĩa, dùng trong lĩnh vực xã hội chỉ sự vun trồng giáo
dục, đào tạo và phát triển mọi khả năng của con ngƣời.
Hiện nay đã có khoảng 400 – 500 định nghĩa về văn hóa.Khái niệm văn hóa là
chủ đề học thuật đƣợc tranh luận đáng kể trong thời gian vừa qua và có nhiều cách
tiếp cận để định nghĩa và nghiên cứu văn hóa. Từ thế kỷ XIX (năm 1871) Edward
Burrwett Tylor đã đƣa ra một định nghĩa cổ điển, theo đó văn hóa bao gồm mọi
năng lực và thói quen, tập quán của con ngƣời với tƣ cách là thành viên của xã hội, Với
cách hiểu này, văn hóa bao gồm ngôn ngữ, tƣ tƣởng, tín ngƣỡng, phong tục, tập quán,,
nghi thức, quy tắc, thể chế, chuẩn mực, công cụ, kỹ thuật, công trình nghệ thuật (hội họa,
điêu khắc, kiến trúc) và những yếu tố khác có liên quan đến con ngƣời.
Theo triết học Mác – Lênin thì văn hóa là tổng hòa những giá trị vật chất và
tinh thần cũng nhƣ các phƣơng thức tạo ra chúng, kỹ năng sử dụng các giá trị đó vì
sự tiến bộ của loài ngƣời và truyền thụ các giá trị đó từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Hình thức khởi đầu và nguồn gốc đầu tiên làm hình thành và phát triển văn hóa là
lao động của con ngƣời, phƣơng thức thực hiện lao động và kết quả của lao động.
Nhìn chung, dù theo định nghĩa nào, văn hóa đều chứa một nét chung là “con
ngƣời” đều thừa nhận và khẳng định mối liên hệ chặt chẽ mật thiết giữa văn hóa với
con ngƣời. Văn hóa và con ngƣời là hai khái niệm không tách rời nhau. Con ngƣời

10


là chủ thể sáng tạo ra văn hóa. Trong suốt lịch sử hình thành và phát triển, con
ngƣời luôn sáng tạo không ngừng để làm nên giá trị văn hóa. Con ngƣời sáng tạo ra
văn hóa, đồng thời chính con ngƣời cũng là sản phẩm của văn hóa. Trong sơ đồ 1 đã
chỉ rõ, văn hóa là toàn bộ của cải vật chất, tinh thần do con ngƣời sáng tạo ra trong
lịch sử để vƣơn tới cái đúng, cái đẹp, cái tốt, cái hợp lý và sự phát triển bền vững an
toàn cho cộng đồng, xã hội và nhân loại.
Văn hóa (cộng đồng, gia đình, xóm làng,
vùng, miền, quốc gia, nhân loại)

thiết
bị cho
sản
xuất

Đạo
đức

Lối
sống

Tôn
giáo

Tín
ngƣỡng

Giáo
dục

Sự phát triển bền vững, an toàn
+ Cái đúng +Cái đẹp
+ Cái tốt +Cái hợp lý

Hình 1.1: Cấu trúc của văn hóa
(Nguồn: Trần Ngọc Thêm, 2013)

Tóm lại, có thể định nghĩa văn hóa là một dạng thức các quan niệm cơ bản
cùng chia sẻ mà một nhóm học hỏi được, khi nó giải quyết được những vấn đề liên
quan đến việc thích nghi với môi trường bên ngoài và sự hợp nhất bên trong. Dạng

thần doanh nghiệp và quan điểm giá trị của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp
nhấn mạnh đến ba yếu tố sau:
Thứ nhất, các giá trị văn hóa doanh nghiệp phải là một hệ thống có quan hệ
chặt chẽ với nhau, đƣợc chấp nhận và phổ biến rộng rãi giữa các thành viên trong
doanh nghiệp. Sự tƣơng tác giữa các giá trị văn hóa sẽ ra những đặc trƣng nhất định
của mỗi nền văn hóa doanh nghiệp.Vậy nên khi xây dựng văn hóa doanh nghiệp,
doanh nghiệp phải hiểu rõ mục tiêu của mình là xây dựng nền văn hóa nhƣ thế nào
và xác định các giá trị phù hợp với mục tiêu đó.

12


Thứ hai, hệ thống các giá trị văn hóa phải là kết quả của quá trình lựa chọn
hoặc sáng tạo của chính thành viên bên trong doanh nghiệp, trong đó ngƣời sáng tạo
và lãnh đạo đóng vai trò quyết định trong quá trình đó. Sự lựa chọn nhƣ vậy sẽ tạo
ra văn hóa khác biệt giữa các tổ chức.Các giá trị này phải đƣợc kiểm nghiệm qua
thực tế và đã chứng tỏ đƣợc sự ảnh hƣởng tích cực đối với hiệu quả hoạt động của
doanh nghiệp.
Thứ ba, các giá trị văn hóa doanh nghiệp phải có một sức mạnh đủ để tác
động đến nhận thức, tƣ duy và cảm nhận của các thành viên trong doanh nghiệp đối
với các vấn đề và quan hệ của doanh nghiệp. Nói cách khác, các giá trị văn hóa
doanh nghiệp chỉ đƣợc tồn tại khi các thành viên trong tổ chức đó sử dụng chúng
nhƣ những chuẩn mực trong nhận thức, tƣ duy, cảm nhận và hành động, xác định
những ƣu tiên tốt, xấu. Những giá trị có khả năng ảnh hƣởng nhƣ vậy là kết quả của
một quá trình tác động lâu dài và liên tục của ban lãnh đạo doanh nghiệp.
Trong quá trình phát triển, mỗi doanh nghiệp xây dựng một hệ thống quan
điểm giá trị để các thành viên chấp nhận, tạo ra sự hài hòa trong nội bộ doanh
nghiệp, một không khí văn hóa tích cực để phát huy thế mạnh văn hóa của doanh
nghiệp, tăng cƣờng nội lực và sức mạnh của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp
sẽ có một số đặc trƣng cơ bản nhƣ sau: (1) Văn hóa doanh nghiệp là sản phẩm của

nghiệp là điều hết sức khó khăn bởi văn hóa dân tộc là một phạm trù rộng lớn và
trừu tƣợng. Theo Hofstede (2010), bốn “biến số” (thuật ngữ đƣợc dùng để chỉ giá trị
của các yếu tố này thay đổi ở mỗi nền văn hóa khác nhau) chính tồn tại trong tất cả
các nền văn hóa dân tộc cũng nhƣ các nền văn hóa doanh nghiệp khác nhau, đó là:
tính đối lập giữa chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể, sự phân cấp quyền lực,
tính cẩn trọng, và chiều hƣớng nam quyền đối lập với nữ quyền.
1.3. Vai trò của văn hóa doanh nghiệp
1.3.1. Văn hóa doanh nghiệp là nguồn lực phát triển kinh doanh
Văn hóa doanh nghiệp có vị trí và vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của
mỗi doanh nghiệp, bởi bất kỳ một doanh nghiệp nào nếu thiếu đi yếu tố văn hóa,
ngôn ngữ, tƣ liệu, thông tin nói chung đƣợc gọi là tri thức thì doanh nghiệp đó khó
có thể đứng vững và tồn tại đƣợc. Trong khuynh hƣớng xã hội ngày nay thì các
nguồn lực của một doanh nghiệp là con ngƣời mà văn hóa doanh nghiệp chính là cái
liên kết và giúp nhân lên nhiều lần các giá trị của từng nguồn lực riêng lẻ. Do vậy,

14


có thể khẳng định văn hóa doanh nghiệp là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp.
Trong các doanh nghiệp, phần nhiều các giá trị văn hóa doanh nghiệp ban đầu đƣợc
thể hiện thông qua các quy tắc, các quy định có tính chất bắt buộc nhƣng khi đƣợc
chấp nhận rộng rãi thì chúng lại trở thành những giá trị, những chuẩn mực và
nguyên tắc bất thành văn chi phối hành vi của mọi thành viên trong tổ chức. Khi đó,
văn hóa doanh nghiệp sẽ đóng vai trò nhƣ một “hệ điều hành” của doanh nghiệp,
tức là nó có tác động điều chỉnh từ các hoạt động thƣờng nhật của công ty, sự phối
hợp giữa các cá nhân, các bộ phận cho đến việc chọn lựa chiến lƣợc hoạt động, cơ
cấu tổ chức, khả năng thích ứng hay sự ổn định của một doanh nghiệp. Do đó, văn
hóa doanh nghiệp có ảnh hƣởng mang tính quyết định đến hiệu quả hoạt động, khả
năng cạnh tranh, và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp có mối liên hệ chặt chẽ với hiệu quả hoạt động và năng