ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

GUYỄ THN HƯƠ G

TRÁCH HIỆM BỒI THƯỜ G THIỆT HẠI
DO GƯỜI CỦA PHÁP HÂ GÂY RA

Chuyên ngành: Luật Dân sự
Mã số
: 60 38 30

TÓM TẮT LUẬ VĂ THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ ỘI - 2008

1


Công trình được hoàn thành tại: Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Người hướng dẫn khoa học: TS. Đinh Trung Tụng

Phản biện 1: .................................................................................................
.................................................................................................
Phản biện 2: .................................................................................................
.................................................................................................

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, họp tại
Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.
Vào hồi ......... giờ ....... ngày ........... tháng .............. năm 2008

ăn tại Việt N am.

3


Khác với việc giải quyết bồi thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung, vấn
đề bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra có đặc trưng riêng
đó là người có hành vi gây thiệt hại là người của pháp nhân nhưng pháp
nhân phải đứng ra bồi thường cho người bị thiệt hại sau đó yêu cầu người
có hành vi gây thiệt hại hoàn trả lại một khoản tiền cho pháp nhân. Đây là
điều quan tâm không chỉ của những người làm công tác nghiên cứu pháp
luật, mà còn là sự quan tâm của những người làm công tác thực tiễn liên
quan đến việc giải quyết bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây
ra. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do
người của pháp nhân gây ra” hiện nay mang tính cấp thiết.
2. TÌ H HÌ H GHIÊ CỨU ĐỀ TÀI
Trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu có một số chuyên đề nghiên
cứu và bài viết liên quan đến nội dung của đề tài như:
- Luận văn Thạc sỹ luật học của tác giả Lê Mai Anh: “N hững vấn đề
cơ bản về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong Bộ luật
dân sự”. Luận văn này nghiên cứu nhiều vấn đề, trong đó có những nội
dung liên quan đến đề tài nghiên cứu của tác giả như: tiếp cận vấn đề trách
nhiệm dân sự, khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
và đặc điểm pháp lý.
- Bài viết “Lỗi và trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng”
của TS. Phùng Trung Tập – Trưởng bộ môn Luật dân sự Khoa Luật Dân
sự, Trường Đại học Luật Hà N ội. Trong bài viết này có đề cập đến nhiều
vấn đề trong đó có nội dung có tính chất tham khảo quan trọng cho việc
nghiên cứu đề tài của tác giả như: việc phân tích những hành vi có lỗi
trong một số loại trách nhiệm dân sự ngoài hợp đồng (về cơ sở xác định

5.1. Mục đích của việc nghiên cứu đề tài
- Mục đích thứ nhất là tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển các
quy phạm pháp luật Việt N am điều chỉnh vấn đề bồi thường thiệt hại do
người của pháp nhân gây ra để từ đó thấy được quan điểm của N hà nước ta
ngày càng quan tâm đến việc hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật điều
chỉnh vấn đề bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra.
- Mục đích thứ 2: Lý giải việc vận dụng các quy định của pháp luật
điều chỉnh vấn đề bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra.
Khác với vấn đề bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung, vấn đề bồi
thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra xuất phát từ mối quan hệ
giữa pháp nhân, người của pháp nhân và người bị thiệt hại mà pháp nhân
5


phải bồi thường thiệt hại cho người bị thiệt hại. Việc quy định của pháp
luật điều chỉnh vấn đề này như thế nào nhằm bảo đảm quyền lợi cho người
bị thiệt hại.
- Mục đích thứ 3: Trên cơ sở kết quả của việc nghiên cứu các vấn đề
lý luận và thực tiễn trong việc áp dụng pháp luật điều chỉnh bồi thường
thiệt hại do người của pháp nhân gây ra sẽ đề xuất một số kiến nghị nhằm
hoàn thiện pháp luật điều chỉnh việc bồi thường thiệt hại do người của
pháp nhân gây ra.
5.2. hiệm vụ của việc nghiên cứu đề tài
- Bước đầu phân tích một số vấn đề lý luận về trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra; nêu và đánh giá thực tiễn
thi hành pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người của pháp
nhân gây ra ở Việt N am.
- Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật hiện hành của Việt N am về
trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra.
- Trình bày, phân tích và so sánh một số chế định cơ bản trong pháp

do con người hoặc do tự nhiên gây nên. Có thiệt hại gắn với trách nhiệm
pháp lý, cũng có thiệt không gắn với trách nhiệm pháp lý.
Thiệt hại là tổn thất về tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phNm, uy
tín, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cá nhân; danh dự, uy
tín, tài sản của pháp nhân hoặc chủ thể khác.
1.1.2. Khái niệm bồi thường thiệt hại
Thông thường, khi xảy ra thiệt hại, đối tượng bị thiệt hại được những
đối tượng không bị thiệt hại hoặc bị thiệt hại ít hơn giúp đỡ, chia sẻ để
vượt qua khó khăn, thể hiện tinh thần tương thân, tương ái; đây là trách
nhiệm đạo đức, trách nhiệm lương tâm cộng đồng của đối tượng giúp đỡ,
chia sẻ. Trường hợp thiệt hại do con người có lỗi gây ra thì việc giúp đỡ,
chia sẻ vẫn diễn ra, nhưng bên cạnh đó còn có trách nhiệm pháp lý của
người có lỗi gây thiệt hại đối với người bị thiệt hại, người ta gọi đó là trách
nhiệm bồi thường thiệt hại.
Bồi thường thiệt hại là một hình thức của trách nhiệm dân sự; theo
đó, bên có hành vi trái pháp luật một cách cố ý hoặc vô ý gây ra thiệt hại,
phải bù đắp, khôi phục lại trạng thái ban đầu những tổn thất về tính mạng,
sức khoẻ, danh dự, nhân phNm, uy tín, tài sản, các quyền và lợi ích hợp
pháp khác của cá nhân; danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân hoặc chủ thể
khác bị thiệt hại.

8


1.1.3. Khái niệm pháp nhân
Pháp nhân là một chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự, là một tổ
chức có cơ cấu chặt chẽ, được thành lập hợp pháp, có tài sản riêng, nhân
danh mình tham gia vào các quan hệ pháp luật một cách độc lập và phải
chịu trách nhiệm dân sự bằng tài sản của mình.
1.1.4. Khái niệm người của pháp nhân

ích của nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người
khác, và không trái với những nguyên tắc cơ bản được quy định trong Bộ
luật dân sự.
Dù là quan hệ hợp đồng hay không phải là quan hệ hợp đồng thì việc
người của pháp nhân gây thiệt hại, những thiệt hại này không phải là
không thực hiện nghĩa vụ của hợp đồng cho nên việc bồi thường không
phải do vi phạm các nghĩa vụ về hợp đồng, chính vì vậy trách nhiệm bồi
thường của pháp nhân đối với các thiệt hại do người của pháp nhân gây ra
là trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
1.2.2. hững đặc trưng cơ bản của bồi thường thiệt hại do người
của pháp nhân gây ra
1.2.2.1. Trách nhiệm bồi thường thiệt hai của pháp nhân trong
trường hợp người của pháp nhân gây thiệt hại là trách nhiệm trực tiếp
Đặc trưng thứ nhất của bồi thường tiệt hại do người của pháp nhân
gây ra là xác định trách nhiệm của pháp nhân trong việc thực hiện bồi
thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra là trách nhiệm trực tiếp.
1.2.2.2. Việc bồi thường chỉ diễn ra khi người của pháp nhân có lỗi
trong việc thực hiện hành vi trái pháp luật gây thiệt hại thực tế cho người
khác (cá nhân, tổ chức khác) và người bị hại (hoặc người đại diện hợp
pháp của người bị hại) đòi bồi thường thiệt hại
Là một dạng của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
trong pháp luật dân sự nên các điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường
thiệt hại của pháp nhân cũng tương tự như các điều kiện phát sinh trách
nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thông thường và cũng cần phải
cụ thể hóa là: 1) N gười gây thiệt hại phải là người của pháp nhân; 2) Hành
vi gây thiệt hại diễn ra khi người của pháp nhân đang thực hiện nhiệm vụ
pháp nhân giao; 3) Hành vi gây thiệt hại có quan hệ trực tiếp với nhiệm vụ
được giao; 4) Có thiệt hại xảy ra; và 5) Pháp nhân bị coi là có lỗi.
N gười bị thiệt hại có yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại: Trong việc bồi
thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra thì điều kiện phát sinh

một phần kinh phí cho pháp nhân. Việc có một hoặc hai trình tự giải quyết
bồi thường căn cứ vào việc có lỗi hay không có lỗi của người người của pháp
nhân khi gây thiệt hại cho người khác. Tuy nhiên, dù theo một hay hai trình
tự thì tư cách chủ thể có nghĩa vụ bồi thường ở đây không phải là người của
pháp nhân mà là pháp nhân đứng ra bồi thường cho người bị thiệt hại. Còn
11


việc người của pháp nhân có lỗi trong việc gây thiệt hại hoàn trả đối với pháp
nhân như thế nào là việc nội bộ của pháp nhân.
1.2.3. Cơ sở xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người
của pháp nhân gây ra
1.2.3.1. Cơ sở lý luận
Trong xã hội có pháp luật, việc xác định phạm vi hành xử của một
người không có nghĩa là hạn chế sự tự do của họ mà có nghĩa là bảo vệ
quyền tự do của họ, nếu không có ranh giới đó thì quyền tự do của họ luôn
bị đe doạ xâm phạm và có thể dẫn đến không có tự do, vì bản tính tập thể
của con người, "tính bắt buộc" phải sống trong xã hội của nó; con người
không có khả năng trở nên hạnh phúc và thậm chí đơn giản là tồn tại khi
thiếu những người khác. Pháp nhân là một khái niệm, một sản phNm của
xã hội văn minh có pháp luật. Pháp nhân cũng hành xử trong mục đích và
phạm vi hoạt động của mình, tôn trọng tự do của cá nhân, pháp nhân và
chủ thể khác. Hành xử của pháp nhân cũng phải thông qua hành vi của con
người cụ thể. Hành vi của con người cụ thể đó chính là hành xử của pháp
nhân nên nếu gây thiệt hại một cách trái pháp luật cho cá nhân, pháp nhân
và chủ thể khác thì pháp nhân phải bồi thường.
1.2.3.2. Cơ sở pháp lý
Chủ thể là một trong những yếu tố cấu thành quan hệ pháp luật nói
chung và quan hệ pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người
của pháp nhân nói riêng. Để tham gia quan hệ pháp luật, thực hiện hoạt

1.3. Ý nghĩa của việc quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại
do người của pháp nhân gây ra, đó là: N hằm bảo đảm nguyên tắc công
bằng, bảo vệ mạnh mẽ hơn người bị thiệt hại và tăng cường trách nhiệm
của người gây thiệt hại, từ đó đNy mạnh việc phòng ngừa thiệt hại xảy ra.
1.4. Quá trình hình thành và phát triển của quy định bồi thường
thiệt hại do người của pháp nhân gây ra ở Việt am
Trước khi có Bộ luật dân sự năm 1995 thì quy định của pháp luật về
bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung và bồi thường thiệt hại do
người của pháp nhân gây ra nói riêng chưa được đầy đủ. Chưa có một văn
bản pháp luật nào chứa đựng quy định cụ thể về bồi thường thiệt hại do
người của pháp nhân gây ra. Trong trường hợp phải giải quyết vụ việc cụ
thể liên quan đến người của pháp nhân gây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức
khác thì chủ yếu vẫn áp dụng các quy định của pháp luật về bồi thường
thiệt hại ngoài hợp đồng, mà ngay cả các quy định đó cũng nằm rải rác ở
các văn bản pháp luật khác nhau mà chưa mang tính hệ thống.
13


Ti k hp th 8 ngy 28-10-1995, Quc hi khoỏ IX ó thụng qua
B lut dõn s u tiờn ca nc Cng ho xó hi ch ngha Vit N am, cú
hiu lc thi hnh t ngy 01-7-1996. B lut dõn s nm 1995 ó cú
chng V quy nh v trỏch nhim bi thng thit hi ngoi hp ng,
trong ú quy nh c th v trỏch nhim bi thng thit hi, nguyờn tc
bi thng thit hi, nng lc chu trỏch nhim bi thng thit hi ca cỏ
nhõn; cỏch xỏc nh thit hi do ti sn, sc kho, tớnh mng, danh d,
nhõn phNm, uy tớn b xõm phm, v ó cú mt iu lut riờng quy nh c
th v trỏch nhim bi thng thit hi do ngi ca phỏp nhõn gõy ra:
Pháp nhân phải bồi thờng thiệt hại do ngời của mình gây ra trong khi
thực hiện nhiệm vụ đợc pháp nhân giao; nếu pháp nhân đ bồi thờng
thiệt hại, thì có quyền yêu cầu ngời có lỗi trong việc gây thiệt hại phải

thiệt hại thì có quyền yêu cầu người có lỗi trong việc gây thiệt hại phải
hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật”.
1.5. Pháp luật của một số nước về bồi thường thiệt hại do người
của pháp nhân gây ra
Đối chiếu với quy định của pháp luật các nước về trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra thì hầu như đều giống quy
định của pháp luật Việt N am là pháp nhân phải chịu trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra trong khi thực hiện nhiệm
vụ được pháp nhân giao.

15


Chương 2
THỰC TRẠ G PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄ GIẢI QUYẾT
BỒI THƯỜ G THIỆT HẠI DO GƯỜI CỦA PHÁP HÂ
GÂY RA
2.1. Thực trạng pháp luật
2.1.1. Các quy định hiện hành về bồi thường thiệt hại do người của
pháp nhân gây ra
2.1.1.1. Về chủ thể
Trong quan hệ bồi thường thiệt hại thì đương nhiên bao gồm hai bên
chủ thể là bên bị thiệt hại và bên có trách nhiệm bồi thường. Bên bị thiệt
hại là bất kỳ cá nhân, pháp nhân hay chủ thể nào chịu thiệt hại gây ra bởi
người của pháp nhân trong khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân giao.
Bên còn lại có trách nhiệm bồi thường là pháp nhân.
Các điều luật nói trên đều quy định trách nhiệm bồi thường thuộc về
các cơ quan công quyền mà cụ thể là: “cơ quan, tổ chức quản lý cán bộ,
công chức”, “cơ quan có thNm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự”.
Tuy nhiên, trong các cơ quan công quyền ngoài những người là cán bộ,

do người của pháp nhân gây ra
2.1.2.1. Các nguyên tắc của việc giải quyết bồi thường thiệt hại
Trước hết, việc giải quyết trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp
đồng gây ra phải xuất phát từ những nguyên tắc cơ bản của Bộ luật dân sự
năm 2005, được quy định từ điều 4 đến điều 13, tại chương II “N hững
nguyên tắc cơ bản”. Các nguyên tắc trên là một hệ thống chỉnh thể. Vì vậy,
phải xem xét chúng như một thể thống nhất, khi áp dụng giải quyết vấn đề
trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Bên cạnh đó, Điều 605 Bộ luật dân sự năm 2005 đã quy định nguyên
tắc bồi thường thiệt hại khi giải quyết các tranh chấp về trách nhiệm bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung và trường hợp trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra nói riêng,
Các nguyên tắc nêu trên- về cơ bản- thể hiện sự công bằng hợp lý
của pháp luật dân sự Việt N am, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
của cá nhân, pháp nhân hoặc chủ thể khác khi quyền và lợi ích hợp pháp
đó bị xâm phạm. Đồng thời, cũng thể hiện sự công bằng từ phía người gây
thiệt hại, đó là họ chỉ phải chịu trách nhiệm bồi thường tương ứng với mức
độ lỗi.
17


2.1.2.2. Trình tự thủ tục giải quyết bồi thường thiệt hại
2.1.2.2.1. Phương thức bồi thường
Khi cá nhân, pháp nhân hoặc chủ thể khác bị xâm phạm bởi hành vi
gây thiệt hại của người của pháp nhân khi thực hiện nhiệm vụ được pháp
nhân giao thì những thiệt hại mà họ có thể phải gánh chịu là những thiệt
hại về tài sản, những tổn thất về mặt tinh thần như uy tín, danh dự, nhân
phNm bị xâm phạm. Chính vì vậy, việc bồi thường phải tương xứng với
những thiệt hại mà họ phải gánh chịu. Theo nghĩa rộng nhất thì phương
thức bồi thường có thể hiểu không chỉ là các hình thức khôi phục lại tổn

không hiệu quả, trong khi người của pháp nhân năng lực tài chính không
cho phép.
Bộ luật dân sự năm 2005 đã quy định về nghĩa vụ hoàn trả có vẻ hợp
lý, cụ thể, Điều 618 quy định: “nếu pháp nhân đã bồi thường thiệt hại thì
có quyền yêu cầu người có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả một
khoản tiền theo quy định của pháp luật.”.
N ghị định số 47/CP quy định về nghĩa vụ hoàn trả từ Điều 12 đến
Điều 18. Có thể nói, việc xét hoàn trả quy định trong N ghị định 47/CP
cũng giống như việc xét giải quyết bồi thường là cũng được thực hiện
thông qua một hội đồng. N ếu người gây thiệt hại không đồng ý với quyết
định về việc hoàn trả bồi thường thiệt hại hoặc không thực hiện nghĩa vụ
hoàn trả thì các bên có quyền yêu cầu Toà án giải quyết.
2.2. Thực tiễn giải quyết tại Toà án bồi thường thiệt hại do người
của pháp nhân gây ra ở Việt am hiện nay
2.2.1. Thực trạng việc pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do
người của mình gây ra
2.2.1.1. Pháp nhân từ chối bồi thường do chưa nhận thức được trách
nhiệm của mình
- Theo nhận thức của pháp nhân thì đó là trách nhiệm cá nhân của
người gây thiệt hại.
- Theo nhận thức của pháp nhân thì đó là do lỗi của người bị hại nên
người bị hại phải hoàn toàn gánh chịu thiệt hại.
- Theo nhận thức của người bị thiệt hại thì đó hoàn toàn là do nguyên
nhân khách quan, là một tai nạn chứ không phải do lỗi của người của pháp
nhân cũng như pháp nhân nên cũng đồng ý một khoản tiền hỗ trợ chứ
không yêu cầu phải bồi thường, và nhận thức của pháp nhân cũng cho rằng
đó là khoản tiền hỗ trợ chứ không phải tiền bồi thường.
19



VIỆC GIẢI QUYẾT BỒI THƯỜ G THIỆT HẠI DO GƯỜI CỦA
PHÁP HÂ GÂY RA
N âng cao hiệu quả của việc giải quyết bồi thường thiệt hại do người
của pháp nhân gây ra là nhu cầu cấp thiết hiện nay, để thực hiện tốt công
việc này cần phải xác định những nội dung cơ bản cũng như cách tiếp cận
phù hợp. Việc hoàn thiện mô hình thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt
hại của pháp nhân đòi hỏi không chỉ phải hoàn thiện hệ thống pháp luật
quy định về bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra mà còn
phải hoàn thiện các yếu tố đảm bảo nâng cao hiệu quả của việc giải quyết
bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra.
3.1. Giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật quy định về
việc bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra
Để đi vào giải quyết tốt vấn đề bồi thường thiệt hại do người của
pháp nhân gây ra thì cần phải xây dựng Luật về bồi thường thiệt hại do
người của pháp nhân gây ra. Các vấn đề cơ bản cần xác định trong quá
trình xây dựng Luật về bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra
bao gồm:
- Về chủ thể của trách nhiệm bồi thường thiệt hại
- Về cơ chế thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại của pháp nhân
- Về nghĩa vụ hoàn trả của người của pháp nhân
3.2. Giải pháp bảo đảm nâng cao hiệu quả của việc giải quyết bồi
thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra
Một trong những yếu tố góp phần quan trọng để bất kỳ một đạo luật
nào sau khi được ban hành có thể dễ dàng đi vào cuộc sống là các điều
kiện bảo đảm cho việc áp dụng và thực hiện đạo luật đó.

21


N hững điều kiện bảo đảm áp dụng phải được hình thành ngay từ quá


bồi thường đầy đủ trở thành hình thức, còn nếu quy định mức giới hạn bồi
thường thì nhiều trường hợp dễ bị lạm dụng. Cho nên vấn đề này phải
tham khảo, cân nhắc kỹ làm sao cho phù hợp. Bên cạnh đó, tùy vào điều
kiện phát triển kinh tế của đất nước mà các nhà lập pháp có thể quy định
về mức bồi thường cụ thể trong từng trường hợp cụ thể. N hưng vấn đề
quan trọng nhất đó là tránh tình trạng bị động, ảnh hưởng đến hoạt động
của pháp nhân trong trường hợp xảy ra sự kiện phải bồi thường, cần phải
có quy định bắt buộc pháp nhân phải xây dựng quỹ dự phòng cho việc bồi
thường này.

23


KẾT LUẬ VÀ KIẾ

GHN

Sau một quá trình nghiên cứu, tác giả rút ra một số kết luận cơ bản sau:
1. Chế định pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại của pháp
nhân trong trường hợp người của pháp nhân gây thiệt hại khi thực hiện
nhiệm vụ được pháp nhân giao luôn chịu ảnh hưởng, tác động của chính
sách pháp lý cũng như những điều kiện cụ thể của từng quốc gia.
2. Trong giai đoạn hiện nay, mặc dù pháp luật đã có quy định ghi
nhận trách nhiệm bồi thường thiệt hại của pháp nhân trong trường hợp
người của pháp nhân gây thiệt hại khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân
giao nhưng do pháp luật quy định còn thiếu thống nhất, chưa có sự giải
thích rõ ràng cũng như còn có những khía cạnh của vấn đề này chưa có
quy định nên không chỉ có pháp nhân, người của pháp nhân gây thiệt hại,
người bị thiệt hại và dư luận xã hội có những cách hiểu khác nhau dẫn đến

thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra trong khi thực hiện nhiệm
vụ được pháp nhân giao là pháp nhân; để phù hợp với điều kiện kinh tế của
đất nước và phù hợp với các điều luật khác trong Bộ luật dân sự thì về cấu
trúc điều luật cần rõ ràng, dễ hiểu, không nên dùng câu điều kiện “nếu ...
thì...”, cũng như “một khoản tiền” mà không hề có sự giải thích vì đây là
quy định tùy nghi, rất dễ dẫn đến sự vận dụng tùy tiện.
Hiện nay, có nhiều lĩnh vực hoạt động mà hành vi người của pháp
nhân chứa đựng nhiều khả năng gây thiệt hại cho người khác, như vận tải,
xây dựng, y tế, môi trường. Tuy nhiên, mới có Luật hàng không dân dụng,
Bộ luật hàng hải…, hoặc là đã có quy định nhưng còn chung chung, chưa
rõ ràng, tức là mới có một số ít luật chuyên ngành cụ thể hóa quy định của
Bộ luật dân sự, cho nên cần phải tiếp tục nghiên cứu để xây dựng, sửa đổi,
bổ sung những luật này, để những pháp nhân cũng như người của pháp
nhân hoạt động trong các lĩnh vực này nâng cao được trách nhiệm đối với
công việc của mình được giao.
Thứ hai, thủ tục giải quyết bồi thường thiệt hại tuy là ở giai đoạn sau
cùng, giải quyết hậu quả của hành vi gây thiệt hại nhưng lại rất quan trọng.
Cần có Luật để cụ thể hóa quy định của Bộ luật dân sự về trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra, trong đó quy định trách
nhiệm bồi thường của pháp nhân đối với cá nhân, pháp nhân và chủ thể
khác bị thiệt hại do người của pháp nhân gây ra trong khi thực hiện nhiệm
vụ được pháp nhân giao; thủ tục giải quyết bồi thường thiệt hại; quy định
bắt buộc pháp nhân xây dựng quỹ bồi thường thiệt hại. Luật cũng cần giải
25