MỘT VÀI ĐỀ XUẤT NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY MÔN TOÁN
Ở TRƯỜNG THCS
(Trần Văn Quảng – Gv. THCS Lý Tự Trọng – Bình Xuyên – Vĩnh Phúc)
Hiện nay, định hướng đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) nói chung và
với môn Toán nói riêng là tích cực hóa hoạt động học tập nhằm hình thành cho
HS tư duy tích cực, độc lập, sáng tạo, nâng cao năng lực phát hiện và giải quyết
vấn đề.
Đặc trưng của môn toán là tính trừu tượng hoá cao và tính lôgic chặt chẽ.
Trong dạy học toán ngoài suy diễn lôgic phải chú trọng trực quan quy nạp, trực
giác toán học.
Với sự tham gia của công nghệ thông tin (CNTT) vào quá trình dạy – học
môn Toán, nó có tác động mạnh mẽ tới mọi thành tố của quá trình dạy học và tác
động tới đổi mới PPDH, có thể kể đến như: hỗ trợ HS tìm hiểu sâu nội dung kiến
thức; rèn luyện kỹ năng, củng cố ôn tập kiến thức cũ; rèn luyện, phát triển tư duy
toán học; đổi mới phương pháp và hình thức dạy học môn Toán; thay đổi vai trò
của giáo viên (GV) thành người tổ chức, điều khiển, tác động lên học sinh (HS);
kiểm soát và đánh giá quá trình học tập của HS kịp thời; góp phần hình thành
phẩm chất, đạo đức, tác phong hiện đại cho HS.
Theo đó, chúng ta có thể sử dụng một số đề xuất để nâng cao hiệu quả dạy –
học môn Toán ở trường THCS như sau:
1. Sử dụng các phần mềm “toán học động”
Theo tôi, sử dụng phần mềm (PM) dạy học toán làm phương tiện hỗ trợ một
cách hợp lý sẽ cho hiệu quả cao. PM mô phỏng những chuyển động hình học,
chuyển động điểm, sự biến thiên của đồ thị hàm số... để cho người học có thể
quan sát được “hiện tượng” mà các phương tiện khác khó có thể thực hiện được.


PM hình học động tạo hứng thú học tập, giúp sáng tạo những bài toán hay,
phát huy được tính tích cực chủ động trong học toán, góp phần phát triển trí tuệ,
bồi dưỡng năng lực tư duy sáng tạo cho HS, nhất là các bài toán có yếu tố chuyển
động, điểm cố định, quỹ tích, …nó giúp HS tự tìm tri thức mới, tự ôn tập, tự luyện

người GV cần:
- Nghiên cứu, phân tích chương trình môn Toán của lớp mình đang dạy để
lên kế hoạch tìm kiếm thông tin trên một số trang web góp phần hỗ trợ dạy học
một số bài học, một số chủ đề (ngoài SGK và các sách tham khảo thông thường
khác).
Chẳng hạn: thu thập thêm thông tin về biểu đồ thống kê dân số, biểu đồ
lượng người nghiện thuốc lá… để bổ sung cho phần thống kê (toán 7); thu thập về
các hình đồng dạng để giới thiệu cho HS khi dạy học phần tam giác đồng dạng
(toán 8), thu thập các hình ảnh thực tế có dạng hình trụ, hình nón, hình cầu (toán
9), …
- Giới thiệu cho HS một số trang web hỗ trợ hiệu quả dạy học môn Toán và
hướng dẫn HS cách thức tra cứu, tìm kiếm, lựa chọn thông tin. Hướng dẫn HS sử


dụng một số trang web hỗ trợ tự học trên lớp và chuẩn bị bài ở nhà. Có thể kể đến
các trang Web hay như: http://www.moet.gov.vn; http://www.edu.net.vn/;
(trang web của Bộ GD&ĐT); http://www.violympic.vn; (thi toán trên mạng);
http://www.nxbgd.com.vn/toanhoctuoitre; hay http://vi.wikipedia.org (bách khoa
toàn thư mở tiếng Việt); http://en.wikipedia.org (bách khoa toàn thư mở tiếng
Anh).
Một số trang chuyên sâu toán phổ thông bằng tiếng Anh như:
http://www.heymath.com (mô phỏng toán phổ thông theo chương trình khung của
các nước Anh, Mỹ, Singapore, Ấn Độ); http://www.math-tests.com/ (đề kiểm tra
toán phổ thông); http://www.math-play.com/ (trang web trò chơi toán học online
miễn phí thông qua việc giải bài tập trắc nghiệm toán dưới nhiều hình thức, như
người chơi được thưởng một trò chơi thể thao sau mỗi câu giải toán như ném
bóng rổ, bóng chày, bóng bầu dục, chơi cờ ngựa,…).
Các trang web này sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh, tuy nhiên các từ vựng được
đưa ra trong các bài trắc nghiệm, các trò chơi,... rất đơn giản, dễ hiểu. HS của
chúng ta có kiến thức cơ bản về toán là có thể hiểu được hầu hết các nội dung

rút

kinh

nghiệm;

nội dung cần tiểu kết trong bài, tổng kết cuối chương;
- Các bài tập trắc nghiệm, bài tập ô chữ dưới dạng trò chơi giúp củng cố, kiểm tra
nhanh kiến thức bài học.
Tuy nhiên, vẫn có nhiều khó khăn khi GV THCS áp dụng thành tựu CNTT
vào dạy – học. Đó là:
- Hệ thống máy chiếu của mỗi trường THCS còn ít;
- Các máy chiếu (nếu có) đều lắp cố định ở các phòng học bộ môn, như các
phòng học môn Hóa, Lý, Sinh. Do đó, nếu GV môn toán muốn sử dụng thì phải
mượn các phòng học đó, điều này khó thực hiện, vì thời khóa biểu của các phòng
học bộ môn khá dày, thậm chí gần như kín cả tuần.


- Kĩ năng sử dụng CNTT của một số GV còn hạn chế;
- Để chuẩn bị cho một tiết dạy có sử dụng CNTT, GV mất khá nhiều thời
gian. Điều này vẫn khó thực hiện, vì ít nhiều bị ảnh hưởng bởi áp lực hồ sơ sổ
sách, quy định về số tiết dự giờ trên 1 tuần, …
Tóm lại, việc áp dụng CNTT vào giảng dạy môn Toán là cần thiết. Nhưng
vấn đề đặt ra ở đây là cần phải có cái nhìn và định hướng đúng đắn trong việc sử
dụng CNTT trong dạy học môn Toán. Nên ứng dụng CNTT ở những thời điểm
nào, bài học nào, mức độ nào,… để khai thác hết khả năng của nó mà không hạn
chế việc phát triển tư duy của HS. Điều đó đòi hỏi người GV phải có tâm huyết
với nghề, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, nắm vững những yêu
cầu, kĩ năng về CNTT, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học môn Toán,… và
người GV vẫn luôn phải giữ vai trò chủ đạo trong sự thành công của tiết học.