VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN VĂN DŨNG

HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ VÀ MIỀN NÚI
CỦA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2010-2020
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 62.34.04.10

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI - 2014


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS Dương Văn Sao
2. TS. Trần Minh Yến

Phản biện 1: PGS.TS. Quách Đức Pháp
Phản biện 2: PGS.TS. Bùi Quang Tuấn
Phản biện 3: PGS.TS. Nguyễn Đình Long

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại
Học viện Khoa học xã hội vào hồi… giờ…. Phút… ngày…. Tháng …. Năm
2014

sự chung tay góp sức của nhân dân cả nước đối với sự nghiệp phát triển
KT-XH vùng DTTS và MN.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, vùng DTTS và
MN KT-XH vẫn còn chậm phát triển, khoảng cách chênh lệch còn lớn
so với các vùng khác trong cả nước, đời sống đồng bào DTTS và MN
còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo cao so với trung bình
chung của cả nước. Một trong những nguyên nhân căn bản và chủ yếu
của hạn chế nêu trên đó là: thiếu vốn cho đầu tư phát triển, nhất là
vùng TD và MN phía Bắc, Tây Nguyên, vấn đề này đang trở thành lực
cản rất lớn cho phát triển KT-XH của Vùng. Vấn đề nêu trên, không
phải là trăn trở của riêng tôi, mà là mối quan tâm chung của các nhà
khoa học, các nhà quản lý, các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa
phương nhằm khai thác tiềm năng sẵn có của Vùng phục vụ cho sự
nghiệp CNH, HĐH đất nước.
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, trong nghiên cứu “Huy
động vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và
miền núi của Việt Nam giai đoạn 2010 - 2020”, Tác giả lựa chọn địa
bàn nghiên cứu “Huy động vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội
vùng Trung du và Miền núi phía Bắc, Tây Nguyên của Việt Nam
đến năm 2020”, bởi vì, đây là hai vùng đặc trưng nhất vùng DTTS và
MN của Việt Nam để làm luận án tiến sĩ kinh tế chuyên ngành quản lý
kinh tế là phù hợp và rất cần thiết.
2. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- Tình hình nghiên cứu trên thế giới
Khi bàn về vốn, đầu tư, huy động vốn đầu tư nhiều nhà kinh tế
học đã giành nhiều công sức nghiên cứu và đi đến kết luận quan trọng:
Trong tác phẩm “Của cải của các dân tộc” (1776), Adam Smith đã khẳng


2

vốn đầu tư phát triển KT-XH, một số về lý thuyết về đầu tư, dự báo nhu
cầu vốn đầu tư, và một số lý thuyết về phát triển vùng; nghiên cứu tìm
hiểu một số kinh nghiệm huy động vốn cho đầu tư phát triển và chính
sách phát triển vùng của một số quốc gia trong khu vực và thế giới, có thể
vận dụng vào Việt Nam.
- Phân tích và đánh giá thực trạng huy động vốn đầu tư phát
triển KT-XH vùng TD và MN phía Bắc, Tây Nguyên giai đoạn 20012010, kết quả huy động các nguồn vốn, xu hướng phát triển của các
nguồn vốn (vốn NSNN, vốn tín dụng nhà nước, vốn DNNN...), những
tác động của vốn đầu tư đến tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu
kinh tế, đến thu ngân sách, đến xuất khẩu... của Vùng giai đoạn 20012010.
- Phân tích làm rõ mối quan hệ và những yếu tố (điều kiện tự
nhiên, KT-XH, văn hóa...) tác động đến huy động đầu tư phát triển
KT-XH vùng TD và MN phía Bắc, Tây Nguyên; mối quan hệ giữa kết
quả huy động nguồn vốn với đối tượng sử dụng vốn.


3

Đề xuất những giải pháp khả thi, đồng bộ về cơ chế chính sách
đầu tư nhằm huy động tối đa nguồn vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng
TD và MN phía Bắc, Tây Nguyên của Việt Nam đến năm 2020.
4. Đối tượng, phạm vi và địa bàn nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: huy động vốn đầu tư phát
triển KT-XH vùng Trung du và Miền núi phía Bắc, Tây Nguyên của
Việt Nam đến năm 2020. Từ nghiên cứu này cho ta thấy rõ những điểm
đặc trưng nhất về “Huy động vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng DTTS
và MN của Việt Nam giai đoạn 2010-2020”.
- Phạm vi nghiên cứu
+ Phạm vi về thời gian: phân tích, đánh giá thực trạng huy
động vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng TD và MN phía Bắc, Tây



4

- Luận án cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc đề xuất các
giải pháp huy động vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng TD và MN phía
Bắc, Tây Nguyên của Việt Nam đến năm 2020.
7. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và
các phụ lục kèm theo, luận án gồm 3 chương:
Chương 1: Lý luận và thực tiễn về huy động vốn đầu tư phát
triển kinh tế - xã hội vùng
Chương 2: Thực trạng huy động vốn đầu tư phát triển kinh tế xã hội vùng Trung du và Miền núi phía Bắc, Tây Nguyên
Chương 3: Giải pháp huy động vốn đầu tư phát triển kinh tế xã hội vùng Trung du và Miền núi phía Bắc, Tây Nguyên của Việt
Nam đến năm 2020

CHƯƠNG 1
LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ
PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI VÙNG
1.1. Lý luận về vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội
- Luận án đã trình bày khái niệm về đầu tư, đầu tư phát triển;
tác giả đi sâu nghiên cứu đầu tư phát triển với các vấn đề: (1) Đặc điểm
đầu tư phát triển; (2) Nội dung cơ bản đầu tư phát triển; (3) Vốn và
nguồn vốn đầu tư phát triển; (4) Vai trò đầu tư phát triển đến tăng
trưởng và phát triển (tác động đến tổng cung và tổng cầu của nền kinh
tế, đến tăng trưởng kinh tế, đến việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đến
khoa học và công nghệ, tới tiến bộ xã hội và môi trường và tác động
của tăng trưởng và phát triển kinh tế đến đầu tư)
- Một số lý thuyết về đầu tư: số nhân đầu tư; lý thuyết quỹ nội
bộ của đầu tư; Mô hình Harrod – Domar; Các lý thuyết kinh tế về đầu

động vốn đầu tư như sau: (1) Phân theo nguồn huy động; (2) Phân loại
theo phạm vi nguồn huy động; (3) Phân loại theo thời gian huy động;
(4) Phân loại theo hình thức huy động.
- Các chỉ tiêu phản ánh huy động vốn đầu tư phát triển KT-XH
vùng được phản ánh thông qua chỉ tiêu khối lượng vốn đầu tư và cơ
cấu vốn đầu tư; hiệu quả vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng: đối với
các dự án đầu tư, phải được xem xét từ hai góc độ, người đầu tư và nền
kinh tế; đối với phạm vi nền kinh tế, ngành, vùng hoặc địa phương
hiệu quả KT-XH được đánh giá qua các chỉ tiêu: hiệu quả kinh tế: mức
tăng của tổng sản phẩm quốc nội; đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mức
tăng thu ngân sách, mức tăng thu ngoại tệ hay mức tăng kim ngạch
xuất khẩu so với vốn đầu tư phát huy tác dụng trong kỳ nghiên cứu.
Hiệu quả xã hội: việc làm, xóa đói giảm nghèo, phát triển văn hóa xã
hội…
- Mối quan hệ giữa nguồn huy động vốn với đối tượng sử dụng
vốn đầu tư. Nghiên cứu xác định rõ mối quan hệ này có tác dụng
không chỉ giúp cho các nhà quản lý đề ra giải pháp nâng cao hiệu quả
sử dụng vốn đầu tư mà còn giúp cho các nhà hoạch định chính sách đề
ra giải pháp hữu hiệu tăng cường huy động vốn đầu tư cho phát triển
KT-XH.
Nguồn vốn đầu tư phát triển KT-XH bao gồm:
- Nguồn vốn trong nước: tổng sản phẩm quốc nội một phần để
tiêu dùng, một phần được tiết kiệm, chính phần tiết kiệm đó được cấu
thành do tiết kiệm của Nhà nước, tiết kiệm của Nhà nước một phần để
trả nợ, dự phòng, phần còn lại tiếp tục đầu tư phát triển KT-XH.
Nguồn tiết kiệm trong dân cư và doanh nghiệp ngoài quốc doanh một
phần đầu tư SXKD, còn một phần dự phòng đem gửi ngân hàng hoặc
tài chính tín dụng trung gian, ngân hàng và tài chính tín dụng trung
gian lại cho các tổ chức, cá nhân vay để đầu tư phát triển KT-XH.
Ngoài các nguồn trên còn huy động từ các doanh nghiệp ngoài nhà

phía Bắc, Tây Nguyên
- Luận án đã trình bày đặc điểm tự nhiên, KT-XH, an ninh
quốc phòng tác động đến huy động vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng
TD và MN phía Bắc với đặc điểm nổi bật: (1) Đây là Vùng rộng lớn
với diện tích 94.862 km 2 (chiếm 29% diện tích cả nước), vị trí đặc biệt
về an ninh quốc phòng, có tài nguyên thiên nhiên phong phú (rừng,
đất, nước, khoáng sản); địa hình hiểm trở, chia cắt có nhiều khối núi và
dãy núi cao chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam. Dãy Hoàng Liên
Sơn dài tới 180 km, rộng 30 km, với một số đỉnh núi cao trên từ 2800
đến 3000 m. Về khí hậu rất khắc nghiệt: mùa đông có nhiều nơi có
xuất hiện sương muối và nhiệt độ rất thấp đặc biệt là những nơi núi
cao; mùa hè hay xuất hiện như mưa bão, gió lốc, lũ quét, lũ ống, mưa
đá, gây sạt lở đất đá...gây rất nhiều khó khăn cho sản xuất và đời sống;
(2) Về kinh tế: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn cả giai
đoạn 2001-2010 là 8,7%; cơ cấu kinh tế có chuyển biến tích cực, tỷ
trọng nông nghiệp có xu hướng giảm từ 39,0% năm 2001 xuống 35,1%
năm 2005 và 30,5% năm 2010; tương tự CN-XD tăng từ 31,1%, 32,1%
và 33,0%; dịch vụ tăng từ 30,0%, 32,8% và 36,5%; (3) Về văn hóa xã


7

hội: dân số có 11.053.545 người chiếm 12,9% dân số toàn quốc, trong
đó người DTTS có 6.034.224 người chiếm 54,6% dân số toàn vùng, có
49 dân tộc sống đan xen, trong đó đông nhất là dân tộc Tày, Thái,
Nùng, Mường, Mông; văn hóa và ngôn ngữ Tày, Nùng, Thái, Mường,
Mông có ảnh hưởng tới văn hóa vùng. Về lao động chiếm 49,5% dân
số, lao động chưa qua đào tạo chiếm khoảng 80,5%. Về Y tế, giáo dục
có sự phát triển cả về số lượng và chất lượng. Đời sống vật chất, tinh
thần của nhân dân ngày càng được cải thiện.

2006-2012: chính sách đầu tư cho vùng DTTS và MN được thể chế với gần
160 văn bản quy phạm pháp luật gồm: 14 Nghị định của Chính phủ; 40
Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 27 văn bản về phê duyệt các đề án,
chính sách; 26 văn bản liên tịch giữa các Bộ, cơ quan ngang Bộ và 51 văn
bản của các Bộ, cơ quan ngang Bộ. Bên cạnh đó căn cứ vào tình hình thực
tế, các địa phương đã chủ động xây dựng và ban hành nhiều chính sách đầu
tư cho vùng DTTS và MN.


8

Cơ chế chính sách đầu tư cho vùng DTTS và MN đang có sự thay
đổi căn bản, ngày càng sát thực tế hơn; từ chỗ chính sách đầu tư chủ yếu là hỗ
trợ trực tiếp cho người dân, chuyển sang chính sách vừa đầu tư phát triển, vừa
hỗ trợ trực tiếp. Địa bàn và đối tượng trong hệ thống chính sách đầu tư cũng
có thay đổi quan trọng; từ chỗ “dễ làm trước, khó làm sau”, chuyển sang ưu
tiên đầu tư và hỗ trợ cho những vùng khó khăn nhất (xã đặc biệt khó khăn;
thôn, bản đặc biệt khó khăn) và huyện nghèo nhất chương trình giảm nghèo
nhanh, bền vững của 62 huyện nghèo (Nghị quyết 30a), hiện nay số huyện
nghèo nhất cả nước là 85 huyện.
Tiếp theo Chương trình 135 giai đoạn I, chính sách trong giai
đoạn II từ 2006-2010 đã tập trung vào giải quyết những vấn đề khó
khăn, búc xúc nhất cho vùng DTTS và MN, tạo đà cho khu vực này
phát triển như: Đầu tư cơ sở hạ tầng các xã thôn, bản đặc biệt khó khăn
(Chương trình 135 giai đoạn II); chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất,
nhà ở, nước sinh hoạt cho hộ đồng bào DTTS nghèo, đời sống khó
khăn (Quyết định 134, Quyết định 1592), chính sách hỗ trợ nhà ở
(Quyết định 167), chính sách cho vay vốn phát triển sản xuất (Quyết
định 32 và 1342), chính sách đầu tư hỗ trợ ĐCĐC (Quyết định 33 và
1342)…Đồng thời với những chính sách đầu tư hỗ trợ phát triển KTXH vùng DTTS và MN, những chính sách được ban hành theo Quyết

nhất, lần lượt là 4,2% và 8,5%).
Nguyên nhân của tình trạng nêu trên là do cơ sở hạ tầng yếu kém,
giao thông đi lại khó khăn, xa thị trường tiêu thụ, chất lượng nguồn nhân
lực thấp, môi trường đầu tư chưa hấp dẫn, đây là nguyên nhân chính làm
các nhà đầu tư chưa đầu tư nhiều tiền vốn cho phát triển KT-XH vùng TD
và MN phía Bắc, Tây Nguyên.
2.2.2.2. Huy động theo nguồn vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội
vùng Trung du và Miền núi phía Bắc, Tây Nguyên
- Huy động theo nguồn vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng TD
và MN phía Bắc. Tổng số vốn đầu tư của cả giai đoạn 2001-2010 là
369.159 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách 150.567 tỷ đồng chiếm
43,3%; tương tự vốn tín dụng nhà nước là 46.509 tỷ đồng và 11,9%;
vốn DNNN là 18.500 tỷ đồng và 6,4%; vốn khu vực ngoài nhà nước là
313.236 tỷ đồng và 32,6%; vốn FDI là 22.801 tỷ đồng và 5,9%.
- Huy động vốn đầu tư theo nguồn vùng Tây Nguyên. Tổng số
vốn đầu tư của cả giai đoạn 2001-2010 là 181.679 tỷ đồng, trong đó
vốn ngân sách 57.039 tỷ đồng chiếm 31,7%; tương tự vốn tín dụng nhà
nước là 36.855 tỷ đồng và 20,6%; vốn DNNN là 16.838 tỷ đồng và
7,7%; vốn khu vực ngoài nhà nước là 66.681 tỷ đồng và 36,5%; khu
vực FDI là 6.275 tỷ đồng và 3,6%.
2.2.2.3. Huy động vốn đầu tư cho các ngành kinh tế
Giai đoạn 2001-2010 vùng TD và MN phía Bắc, tổng số vốn huy
động đầu tư phát triển KT-XH đạt 369.159 tỷ đồng, trong đó đầu tư cho
nông lâm nghiêp, thủy sản đạt 30.516 tỷ đồng, chiếm 8,3%, CN-XD đạt
125.478 tỷ đồng chiếm 34%, thương mại – dịch vụ đạt 213.165 tỷ đồng,
chiếm 57,7%; tương ứng vùng Tây Nguyên là 181.679 tỷ đồng; 47.590 tỷ
đồng và 26,2%; 64.792 tỷ đồng và 35,7%; 69.297 tỷ đồng và 38,1%.
2.2.3. Các tác động của vốn đầu tư đến phát triển kinh tế - xã hội
vùng TD và MN phía Bắc, Tây Nguyên
Luận án trình bày tác động của vốn đầu tư đến tăng trưởng

Bốn là, việc phân bổ nguồn lực và lồng ghép các chương trình,
dự án phối hợp chưa tốt
Năm là, tổ chức bộ máy, cán bộ cơ quan làm công tác đầu tư
còn nhiều bất cập
Sáu là, công tác quản lý đầu tư bị buông lỏng
2.3.3. Nguyên nhân của hạn chế
- Nguyên nhân khách quan: (1) Vùng TD và MN phía Bắc, Tây
Nguyên diện tích rộng lớn, địa hình hiểm trở, chia cắt phức tạp, thời
tiết khắc nghiệt, thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, lũ lụt,
“thiên tai kép” “bão chồng bão, lũ chồng lũ” và Việt Nam được coi là
một trong năm quốc gia chịu tác động lớn nhất của biến đổi khí hậu
toàn cầu, thiệt hại hằng năm là rất lớn, tác động tiêu cực đến đời sống,
sản xuất của nhân dân; sau các trận lũ nhiều hộ gia đình “trắng tay”,
nhiều công trình giao thông, thủy lợi bị phá hủy. Hằng năm Việt Nam
có khoảng 15-18 cơn bão lớn nhỏ và thiệt hại khoảng 1,5% GDP, với
gần 1000 người thiệt mạng; (2) Do yếu tố lịch sử điểm xuất phát về
KT-XH thấp, kết cấu hạ tầng nhỏ bé, lạc hậu chưa đáp ứng được yêu
cầu của phát triển, chất lượng nguồn nhân lực và trình độ dân trí chưa
cao, đại bộ phận lao động nông nghiệp, nông thôn chưa qua đào tạo,
thiếu lao động lành nghề, đội ngũ chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lý
giỏi, đây là rào cản rất lớn cho phát triển KT-XH; (3) Tình hình thế
giới diễn biến phức tạp về chính trị, tôn giáo, sắc tộc, biến đổi khí hậu,
khủng hoảng kinh tế...đã tác động không nhỏ đến phát triển KT-XH
vùng DTTS và MN nói chung, vùng TD và MN phía Bắc, Tây nguyên
nói riêng.
- Nguyên nhân chủ quan: (1) Sự phối hợp giữa các bộ, ngành
từ TW đến địa phương trong việc tham mưu xây dựng và tổ chức thực
hiện chính sách còn nhiều bất cập; bộ máy công vụ các cấp còn nặng
nề, kém hiệu quả, các thủ tục hành chính tuy đã được cải thiện song
vẫn còn rườm rà, các biện pháp hỗ trợ, khuyến khích đầu tư chưa mạnh

và chất lượng nguồn nhân lực”
Thứ hai, “ điểm nghẽo thứ hai” đó là “sức hấp thụ vốn đầu tư phát
triển”
Thứ ba, là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế,
chính trị, văn hoá và an ninh quốc phòng
Thứ tư, cần phải tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp,
các địa phương trong vùng, giữa các vùng với nhau.
Thứ năm, cần nghiên cứu đầu tư xây dựng địa bàn trọng điểm,
đô thị trọng điểm, vùng kinh tế trọng điểm với quy mô phù hợp và
chính sách đặc thù cho từng vùng: TD và MN phía Bắc, Tây Nguyên.


12

CHƯƠNG 3
GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
- XÃ HỘI VÙNG TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI PHÍA BẮC, TÂY
NGUYÊN CỦA VIỆT NAM
ĐẾN NĂM 2020
3.1. Quan điểm, mục tiêu phát triển KT-XH vùng TD và MN phía
Bắc, Tây Nguyên của Việt Nam đến năm 2020
Để hội nhập cùng đất nước vùng TD và MN phía Bắc, Tây
Nguyên đang được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư nhằm khai thác
tiềm năng sẵn có về tài nguyên thiên nhiên, về tiềm năng văn hóa xã
hội, con người đang đặt ra những cơ hội phát triển và thách thức,
những yêu cầu mới vừa cơ bản, vừa thường xuyên đối với huy động
vốn đầu tư phát triển KT-XH đất nước nói chung và vùng TD và MN
phía Bắc, Tây Nguyên nói riêng.
Nhiệm vụ phát triển KT-XH vùng TD và MN phía Bắc, Tây
Nguyên bước vào thời kỳ chiến lược mới trong bối cảnh thế giới đang thay

đồng

142.469

204.800

301.100

- Nông lâm thủy sản

” ”

43.453

55.300

65.800

- Công nghiệp – xây dựng

” ”

47.014

69.800

116.500

- Dịch vụ


100

100,0

100,0

1. GDP (ghh)

2. Tốc độ tăng giai đoạn

(1)

3. Cơ cấu kinh tế

%

%

- Nông lâm thủy sản

%

30,5

27,0

21,9

- Công nghiệp – xây dựng


ĐVT
(năm
2015
2020
gốc)
1. GDP (ghh)

Tỷ đồng

87.344

127.900

193.800

- Nông lâm thủy sản

” ”

44.633

55.770

67.250

- Công nghiệp – xây dựng

” ”

19.216


14

- Công nghiệp – xây dựng

14,3

12,7

9,4

9,8

- Dịch vụ
3. Cơ cấu kinh tế

%

100

100,0

100,0

- Nông lâm thủy sản

%

51,1


Bảng 3.3. Dự báo nhu cầu vốn đầu tư theo ngành kinh tế vùng TD
và MN phía Bắc giai đoạn 2011-2020
2011-2020
Danh mục
2011-2015
2016 - 2020
Tổng
Tỷ
Tổng
Tỷ
Tổng
Tỷ
số
trọng
số
trọng
số (tỷ trọng
(%)
(%)
(tỷ
(tỷ
đồng)
(%)
đồng)
đồng)
Vốn đầu tư
toàn xã hội
- Nông lâm
thủy sản
- Công nghiệp

Nguồn: tác giả tính toán từ (PL 6.1)

859.12
3
81.725
316.41
0
415.48
8

100
9,8
40,9
49,3

Bảng 3.4. Dự báo nhu cầu vốn đầu tư theo ngành kinh tế vùng Tây
Nguyên giai đoạn 2011-2020
2011-2020
Danh mục
2011-2015
2016 - 2020
Tổng số
Tỷ
Tổng số
Tỷ
Tổng
Tỷ
(tỷ
trọng
(tỷ

15,2

32.085

15,8

81.665

90.670

44,8 158.340

249.010

79.824

39,4 137.655

39,8 217.479

45,0

15,1
45,9
39,0

Nguồn: tác giả tính toán từ (PL 6.2)

3.3. Giải pháp huy động vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng TD và
MN phía Bắc, Tây Nguyên của Việt Nam đến năm 2020

nghiệp…).


16

- Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng “một cửa”
công khai, minh bạch đơn giản hóa thủ tục; lập đường dây “nóng” tiếp
nhận các thông tin liên quan đến đầu tư; lãnh đạo địa phương chủ trì
giao ban với các chủ đầu tư, ban quản lý các khu công nghiệp nhằm
tháo gỡ kịp thời các khó khăn trong quá trình thực hiên đầu tư.
- Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến đầu tư: (1) Tăng quy mô
xúc tiến đầu tư; (2) Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xúc tiến
đầu tư.
- Tăng cường liên kết, bao gồm: liên kết giữa các vùng, giữa
các địa phương trong vùng, giữa các doanh nghiệp, trong mọi hoạt
động: đào tạo nguồn nhân lực, hoạt động sản xuất kinh doanh… hình
thành chuỗi liên kết phát triển giữa các địa phương trong vùng, các
vùng với nhau nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và sư phân công hợp
tác của xu hướng hội nhập với toàn bộ nền kinh tế, với khu vực và thế
giới.
- Đổi mới hoạt động của cơ quan nhà nước về đầu tư: (1) Củng
cố tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư; (2) Tăng
cường phản biện xã hội; (3) tăng cường vai trò giám sát của cộng đồng
về đầu tư; (4) Xác định rõ trách nhiệm cá nhân, vai trò người đứng đầu
trong công tác quản lý đầu tư.
3.3.4. Nhóm giải pháp phát triển nguồn nhân lực
- Phát triển giáo dục đào tạo, nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân
lực theo hướng tăng quy mô và nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông và
đào tạo ở bậc học đại học.
- Xây dựng các cơ sở đào tạo nghề: (1) Đào tạo nghề cho nông

ngoài nhà nước và dân cư, tiềm năng lớn, song công tác huy động vốn
còn nhiều hạn chế, vốn FDI đầu tư cho hai Vùng chiếm tỷ trọng nhỏ
bé.
Huy động vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng TD và MN phía
Bắc, Tây Nguyên đến năm 2020 cần quan tâm đến một số vấn đề như
sau:
Thứ nhất, là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế,
chính trị, văn hoá và an ninh quốc phòng; là nơi sinh sống chủ yếu của
nhân dân các DTTS với nền văn hoá đa dạng, phong phú giàu bản sắc
truyền thống, có tiềm năng rất lớn phát triển du lịch gắn với duy trì,
bảo tồn bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam; đồng thời có biên giới với
các nước (Trung Quốc, Lào, Campuchia) thuận lợi mở rộng quan hệ
hợp tác toàn diện kinh tế, văn hoá, xã hội với các nước; nơi đây có
nguồn tài nguyên phong phú, đa dạng (khoáng sản, đất cho phát triển
lâm, nông, ngư nghiệp.., tài nguyên thuỷ năng cho phát triển thuỷ
điện...). Đây là lợi thế rất lớn cho thu hút, huy động các nguồn vốn đầu
tư vào khai thác tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên cho phát triển
KT-XH, hội đủ nhiều yếu tố để trở thành Vùng phát triển nằm trong
chiến lược của nền kinh tế quốc dân. Do vậy cần có chiến lược phát
triển toàn diện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng
nhằm đưa vùng TD và MN phía Bắc, Tây Nguyên hòa chung với sự
phát triển của đất nước, hội nhập với khu vực và thế giới.
Thứ hai, là địa bàn KT-XH chậm phát triển, địa hình có nhiều
núi cao, chia cắt, kết cấu hạ tầng lạc hậu chưa đáp ứng được yêu cầu
phát triển; trình độ dân trí và chất lượng nguồn nhân lực thấp, tỷ lệ hộ
nghèo, cận nghèo cao, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào DTTS
nhất là vùng sâu, vùng xa gặp rất nhiều khó khăn và thiếu thốn trăm
bề; bên cạnh đó các thế lực thù địch đang triệt để lợi dụng vấn đề dân
tộc, tôn giáo kích động tư tưởng li khai, chia rẽ khối đại đoàn kết dân
tộc, gây mất ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội. Do vậy đòi hỏi

Ba là, đổi mới quản lý điều hành KT-XH của các cấp chính
quyền vùng TD và MN phía Bắc, Tây Nguyên với các nhiệm vụ trọng
tâm chủ yếu: (1) Tăng cường công tác quy hoạch bao gồm: quy hoạch
vùng, quy hoạch tổng thể KT-XH, quy hoạch ngành, lĩnh vực: kết cấu
hạ tầng, đất đai, dân cư, đô thị..., công tác này cần được ưu tiên đi
trước một bước; (2) đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thực hiện
dân chủ xã hội, bình đẳng, công khai minh bạch các cơ chế chính sách
về đầu tư, đảm bảo sự thống nhất các quy trình, thủ tục đầu tư tại các
địa phương; (3) Đẩy mạnh, nâng cao chất lượng các hoạt động xúc tiến
đầu tư theo chủ đề, theo vùng và theo từng địa phương; Tăng cường
mối quan hệ, phối kết hợp giữa các cấp, cấp các ngành, giữa Trung
ương và địa phương ở tất các các khâu xây dựng, ban hành, tổ chức
thực hiện chính sách và cả trong công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý
nhằm vận hành đồng bộ cơ chế chính sách thúc đẩy KT-XH phát triển.
Bốn là, phát triển nguồn nhân lực, được xác định là một khâu
đột phá chiến lược, là yếu tố quyết định tác động đến sự phát triển bền
vững KT-XH của vùng TD và MN phía Bắc, Tây Nguyên cần tập
trung vào: phát triển giáo dục đào tạo, nâng cao dân trí, đào tạo nguồn
nhân lực (nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo nghề cho công nhân,
nông dân), đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực cho cả trước mắt và lâu
dài phục vụ phát triển KT-XH.

Kiến nghị


19

Một là, theo Quyết định số 449/QD-TTg ngày 12/3/2013 của
Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược công tác dân tộc đến năm
2020, đã thể hiện đầy đủ quan điểm, lộ trình phát triển KT-XH vùng

20

DANH MỤC CÔNG TRÌNH
CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.Nguyễn Văn Dũng (1999), Giải pháp huy động và nâng cao hiệu quả sử
dụng vốn tại các Công ty chè trên địa bàn huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.
Luận văn Thạc sĩ kinh tế, Khoa Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân Hà
Nội.
2. Nguyễn Văn Dũng (2009), Một số giải pháp huy động vốn cho đầu
tư phát triển cơ sở hạ tầng các xã đặc biệt khó khăn miền núi và vùng
sâu, vùng xa, Tạp chí Rừng và Đời sống, Trung ương Hội Khoa học kỹ
thuật Lâm nghiệp Việt Nam số 17, tr. 48-53.
3.Nguyễn Văn Dũng (2009), Nâng cao thu nhập kinh tế hộ nông dân
nông nghiệp dân tộc thiểu số và miền núi, Tạp chí Dân tộc, số 98, tr.
14-17.
4. Nguyễn Văn Dũng (Chủ nhiệm Đề tài khoa học cấp Bộ) (2010), Cơ
sở khoa học để hoạch định chính sách thương mại hai chiều (cung ứng
vật tư, hàng hóa và thu mua nông sản hàng hóa) ở vùng đồng bào dân
tộc thiểu số miền núi phía Bắc; Hội đồng nghiệm thu cấp Bộ đánh giá
đạt loại: Khá.
5. Nguyễn Văn Dũng (2011), “ Vai trò của Tập đoàn kinh tế, tổng công
ty Nhà nước Việt Nam trong đầu tư phát triển kinh tế xã hội vùng dân
tộc thiểu số và miền núi”, Kỷ yếu Hội thảo Khoa học: Thực trạng hoạt
động của các tập đoàn kinh tế Nhà nước ở Việt Nam và định hướng
phát triển, Hội đồng Khoa học các Cơ quan Đảng Trung ương. Tr. 218225.
6. Nguyễn Văn Dũng (2012), Vai trò của Tập đoàn kinh tế, tổng công
ty Nhà nước trong đầu tư phát triển kinh tế xã hội vùng dân tộc thiểu
số và miền núi, Tạp chí Công nghiệp, kỳ 1 tháng 11, tr. 24-25.
7. Nguyễn Văn Dũng (2013), Một số vấn đề huy động vốn đầu tư phát
triển kinh tế xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi từ nay đến năm