CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến Thành Phố Ninh Bình
Chúng tôi ghi tên dưới đây:
Số
TT

Họ và tên

Ngày
tháng
năm sinh

Nơi công
tác
Trường

1 Ngô Thị Mai Huê 15/11/1981

THCS
Ninh Tiến
Trường

2 Hoàng Thị Phượng 13/3/1966

THCS
Ninh Tiến

Chức

những tác động sâu sắc, mạnh mẽ đến mọi hoạt động sản xuất; đời sống của sinh
vật và con người; môi trường tự nhiên, kinh tế - xã hội của cả mọi châu lục, mọi
quốc gia trên Trái Đất. Những biểu hiện, đặc điểm, nguyên nhân và tác động của
BĐKH đã được nghiên cứu, tìm hiểu cặn kẽ. Các giải pháp mang tính chiến lược
toàn cầu và của mỗi quốc gia trên thế giới về ứng phó có hiệu quả với BĐKH
cũng đã được đề ra và thực hiện ráo riết.
- Trang 1 -


Chúng ta cần suy ngẫm về điều này!
Nếu cả thế giới là một quốc gia, nơi mà mọi công dân đều chia sẻ
mối quan tâm đến sự phát triển bền vững của các thế hệ tương lai thì
nỗ lực giảm thải tác động của BĐKH sẽ là vấn đề ưu tiên hàng đầu.
(Báo cáo phát triển con người 2007/2008. Ngân hàng Thế giới).
Căn cứ vào vị trí và mục tiêu của môn học, có thể thấy môn Địa lí trong
trường phổ thông có nhiều khả năng giáo dục BĐKH. Vì môn Địa lí trang bị cho
HS những kiến thức tổng hợp về Địa lí tự nhiên và Địa lí kinh tế - xã hội, mà
từng thành phần hoặc tổng hợp thể tự nhiên hay kinh tế - xã hội đều liên quan
hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp đến BĐKH. Ngoài ra, còn có sự tích hợp với nhiều
môn học khác như: Sinh học, Hóa học, Vật lý, Công Nghệ, Toán học...
Chính vì vậy, việc giáo viên trong quá trình giảng dạy, thông qua các môn
học, kết hợp với hoạt động ngoại khóa cung cấp cho HS những hiểu biết cơ bản
về BĐKH, tác động của BĐKH đến môi trường tự nhiên, đến đời sống và sản
xuất của con người; những giải pháp nhằm hạn chế tác động của BĐKH và ứng
phó với BĐKH để HS trở thành một tuyên truyền viên tích cực trong gia đình,
nhà trường và địa phương về BĐKH là một nhiệm vụ vô cùng có ý nghĩa.
Từ những lí do trên, nhóm tác giả đưa ra sáng kiến: “Một số biện pháp
giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu cho học sinh THCS thông qua hoạt
động ngoại khóa và tích hợp kiến thức liên môn”.
1. Giải pháp cũ thường làm

song vẫn gắn liền với việc vận dụng kiến thức môn học.
Các hoạt động có thể như ngoại khóa như: tham quan, tổ chức các nhóm
ngoại khóa chuyên đề, tổ chức thực hiện dự án, nghiên cứu một đề tài (phù hợp
với HS), tổ chức các trò chơi....
Với các hoạt động này, mức độ tích hợp kiến thức, kĩ năng các môn học
với các nội dung giáo dục ứng phó với BĐKH, giáo dục môi trường sẽ đạt cao
nhất. Trong các hoạt động này, HS học cách vận dụng kiến thức môn học trong
các tình huống gần gũi với cuộc sống hơn, huy động được kiến thức từ nhiều
môn học hơn.
2.1. Phân nhóm học tập ngoại khóa, lập kế hoạch cụ thể, phân công
nhiệm cụ cho các nhóm tham gia hoạt động.
Khác với kiểu dạy học truyền thống truyền thụ một chiều: thầy nói trò
nghe, thảo luận nhóm là phương pháp giúp các em được bộc lộ những khả năng
của bản thân, hình thành kỹ năng tư duy, hợp tác trao đổi, chia sẻ và học hỏi lẫn
nhau. Thảo luận nhóm tạo không khí sôi nổi, thoải mái trong học tập, học sinh
luôn có được cảm giác tự do, không bị áp đặt qua đó phát huy được tính tích cực,
chủ động sáng tạo của mình trong quá trình khám phá và chiếm lĩnh tri thức.
Ví dụ: Khi tổ chức một hoạt động ngoại khóa về chủ đề: "Học sinh có thể
làm gì để góp phần giảm nhẹ biến đổi khí hậu", giáo viên phân công nhiệm cụ
cụ thể cho các nhóm như sau:
- Trang 3 -


Phân
công
nhiệm
vụ cho
các
nhóm


Bài 5. Đặc điểm dân cư xã hội châu Á
1. Một châu lục đông dân nhất thế giới
Bài 7. Đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội các nước châu Á
2. Đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội của các nước và lãnh thổ
châu Á hiện nay
- Trang 4 -

Mức độ
Liên hệ.
Liên hệ.
Liên hệ.


Bài 9. Khu vực Tây Nam Á
2. Đặc điểm tự nhiên
Bài 12. Đặc điểm tự nhiên khu vực Đông Á
2. Đặc điểm tự nhiên
Bài 13. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội khu vực Đông Á
2. Đặc điểm phát triển của một số quốc gia Đông Á
Bài 14. Đông Nam Á - đất liền và hải đảo
2. Đặc điểm tự nhiên
Bài 16. Đặc điểm kinh tế các nước Đông Nam Á
1. Nền kinh tế của các nước Đông Nam Á phát triển khá nhanh,
song chưa vững chắc
Bài 24. Vùng biển Việt Nam
2. Tài nguyên và bảo vệ MT biển Việt Nam
Bài 25. Lịch sử phát triển của tự nhiên Việt Nam
1. Giai đoạn Tiền Cambri
2. Giai đoạn Cổ kiến tạo
3. Giai đoạn Tân kiến tạo

Liên hệ.
Bộ
phận.
Liên hệ.

Liên hệ.
Liên hệ.
Liên hệ.
Liên hệ.


Bài 42. Miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ
5. Bảo vệ MT và phòng chống thiên tai
Bài 43. Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ
2. Một miền nhiệt đới gió mùa nóng quanh năm, có mùa khô sâu
sắc

Liên hệ.
Liên hệ.

* Môn Vật lý
Địa chỉ tích hợp
Bài 6. Lực ma sát
Bài 7. Áp suất
Bài 8. Áp suất chất lỏng - Bình thông nhau
Bài 9. Áp suất khí quyển
Bài 10. Lực đẩy Acsimet
Bài 12. Sự nổi
Bài 16. Cơ năng
Bài 23. Đối lưu và bức xạ nhiệt

Lồng ghép
Liên hệ
Liên hệ
Liên hệ

* Môn Hóa học
Địa chỉ tích hợp
(Chương, bài, mục)
Chương 2 - Bài 12: Sự biến đổi chất
Chương 2 - Bài 13: Phản ứng hoá học
Chương 3 - Bài 20: Tỷ khối của chất khí
- Trang 6 -

Mức độ
Bộ phận, liên hệ
Bộ phận
Bộ phận


Chương 4 - Bài 24: Tính chất của oxi
Chương 4 - Bài 25: Sự oxi hóa
Chương 4 - Bài 27: Điều chế oxi -Phản ứng phân hủy
Chương 4 - Bài 28: Không khí - Sự cháy
Chương 5 - Bài 31: Tính chất -Ứng dụng của hiđro
Chương 5 -Bài 36: Nước

Toàn bộ
Toàn bộ
Bộ phận, liên hệ
Toàn bộ


* Ở đây tác giả đã nghiên cứu và đưa ra rất nhiều địa chỉ tích hợp các bài
học, các môn học có liên quan đến nội dung tích hợp. Khi ứng dụng vào từng
chủ khác nhau, tùy theo nội dung chương trình và thời gian cho phép, giáo viên
có thể lựa chọn những địa chỉ tích hợp phù hợp với kế hoạch giảng dạy.
2.3. Đa dạng hóa các phương pháp dạy học nhằm định hướng cho học
sinh có những giải pháp góp phần ứng phó với BĐKH.
2.3.1. Phương pháp trực quan
a) Sử dụng bản đồ giáo khoa, Át lát Địa lí

- Trang 7 -


Việc hướng dẫn HS khai thác kiến thức từ các bản đồ cũng rất có khả năng
để giáo dục BĐKH. Ngoài các bước như :
- Cho HS đọc tên bản đồ để biết đối tượng, hiện tượng địa lí được thể hiện
trên bản đồ;
- Đọc bảng chú giải của bản đồ để biết các đối tượng, hiện tượng địa lí
được thể hiện trên bản đồ như thế nào (loại kí hiệu nào) ;
- Xác định vị trí của đối tượng dựa vào các kí hiệu ;
- Tìm ra một số đặc điểm của đối tượng địa lí được thể hiện trên bản đồ
dựa vào kí hiệu bản đồ ;
- Dựa vào bản đồ để xác lập các mối liên hệ giữa các đối tượng và hiện
tượng địa lí ; ...
Chúng ta cần chú ý tới việc : Vận dụng kiến thức địa lí để nhận xét, giải
thích, liên hệ các hiện tượng địa lí có liên quan tới vấn đề BĐKH.
b) Sử dụng tranh/ảnh địa lí
Việc sử dụng tranh/ảnh có nội dung về BĐKH giúp HS có thể dễ dàng
nhận biết được nguyên nhân, biểu hiện và hậu quả của BĐKH. Cùng với
tranh/ảnh giáo khoa, GV sử dụng những ảnh minh hoạ có nội dung liên quan đến

2.3.3. Phương pháp hình thành biểu tượng địa lí
Biểu tượng địa lí là hình ảnh của sự vật, hiện tượng địa lí mà HS có được
trong các giờ học địa lí hoặc tự tri giác ở ngoài thực tế, như một cánh đồng, một
quả đồi, một khu rừng, một nhà máy, MT nơi cư trú, những hậu quả của tai biến
thiên nhiên (lũ lụt, hạn hán, nắng nóng, giá rét, sạt lở bờ biển, bờ sông, xói mòn...).
Với phương pháp này, HS có những hình ảnh cụ thể về đối tượng địa lí, về
những vấn đề có liên quan đến BĐKH. Phát triển năng lực tư duy thông qua phân
tích, so sánh ; rèn luyện thói quen làm việc độc lập, tích cực tìm hiểu những hiện
tượng địa lí diễn ra hàng ngày ở xung quanh. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng
tìm được đối tượng quan sát phù hợp và có điều kiện tổ chức cho HS quan sát trên
thực tế để hình thành biểu tượng địa lí.
2.3.4. Phương pháp hình thành kĩ năng xác lập mối quan hệ nhân quả
- Các mối quan hệ trong địa lí rất phong phú và đa dạng. Đó là mối quan hệ
giữa các hiện tượng tự nhiên với nhau, giữa các hiện tượng địa lí kinh tế - xã hội
với nhau và giữa tự nhiên với kinh tế - xã hội. Đối với những bài học có nội dung
giáo dục BĐKH, ta có thể vận dụng phương pháp này.
- Ví dụ : Khi dạy bài: Châu Nam Cực - nội dung “băng ở Nam Cực ngày
càng chảy nhiều hơn” chính là hệ quả của Trái Đất nóng lên. Ta có thể sử dụng sơ
đồ quan hệ nhân quả đơn giản như sau :
Nước biển dâng
Trái Đất
đang nóng lên

Lớp băng ở Nam
Cực ngày càng tan
chảy nhiều hơn

Diện tích các lục địa sẽ
thu hẹp lại
Nhiều đảo bị nhấn chìm

không thể là 12, 11 hoặc 10 vì như vậy các em sẽ đứng hết vào trong vòng tròn).
Những em nào không được đứng trong vòng tròn sẽ bị loại ra khỏi cuộc
chơi, cứ như thế, mỗi một lần chơi, giáo viên nên đi một vòng tròn và loại một
số em ra.
Cuối của trò chơi này, giáo viên cần nhấn mạnh với các em học sinh rằng,
các vòng tròn đó như các khu rừng và các em học sinh như là con người và động
vật sinh sống trong rừng, nếu số vòng tròn giảm đi tức là rừng giảm đi, khi rừng
- Trang 10 -


giảm đi số lượng động vật sẽ giảm đi vì vậy nếu chúng ta cứ tiếp tục phá rừng sẽ
đến một lúc nào đó động vật cũng như con người không thể sinh sống được nữa.

2.5. Thi viết báo cáo với chủ đề: Các biện pháp học sinh có thể làm để
góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu.
* Mục tiêu:
- Giúp cho học sinh mở rộng hiểu biết, nắm chắc kiến thức về những vấn
đề mà các em được phân công tìm hiểu.
- Đưa ra được tương đối chính xác những biện pháp học sinh có thể làm
để góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu.
- Liên hệ được với tình hình môi trường và sự biến đổi khí hậu ở địa
phương.
* Cách thức tiến hành:
- Giáo viên nhắc lại yêu cầu, nội dung của tiết ngoại khóa
- Thời gian báo cáo: 1 tiết
- Người báo cáo: Là các nhóm học sinh đã chuẩn bị dưới sự chỉ đạo của
giáo viên.
- Phương tiện: Tranh ảnh, bảng phụ, máy chiếu...
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung vào kết quả các nhóm đã trình bày.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá học sinh theo định hướng tích cực.

- Giáo viên kết hợp với Ban giám hiệu, Giáo viên Tổng phụ trách và các
giáo viên chủ nhiệm, lập kế hoạch tổ chức Hội vui học tập.
Ví dụ: Khi tổ chức Hội vui học tập cho học sinh khối 8, giáo viên chuẩn
bị bộ câu hỏi cho cuộc thi.
Môn Địa lí:
Câu 1. (Liên hệ với bài 12)
Nêu một số loại thiên tai thường xảy ra ở khu vực Đông Á?
Câu 2. (Liên hệ với bài 24)
Hãy nêu một số loại thiên tai thường xảy ra ở vùng ven biển nước ta.
Câu 3. (Liên hệ với bài 31)
Hãy nêu những hậu quả của sự thất thường khí hậu nước ta.
Câu 4. (Liên hệ với bài 38)
Tại sao việc bảo vệ tài nguyên rừng là cấp thiết đối với nước ta ?
Câu 5. (Liên hệ với bài 41)
Hãy nêu một số thiên tai của vùng miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ.
Môn Vật lý:
Câu 6. (Liên hệ với bài 8)
Ảnh hưởng của thuốc nổ (pháo) đến môi trường?
Câu 7. (Liên hệ với bài 10)
Khí thải của động cơ tàu thủy gây hiện tượng gì?
Câu 8. (Liên hệ với bài 9)
Áp suất thay đổi đột ngột có ảnh hưởng như thế nào đến sự sống?
Câu 9. (Liên hệ với bài 8)
Những giải pháp để lưu thông không khí trong nhà, trong phòng?
Câu 10. (Liên hệ với bài 9)
Biện pháp nào cần thiết khi đến những nơi có áp suất thay đổi?
Môn Hóa học:
Câu 11. Chất nào dưới đây góp phần nhiều nhất vào sự hình thành mưa
axit?
A. Cacbon đioxit

B. Oxi

C. Cacbon đioxit

D. Nitơ

Câu 15. Để phát triển, thực vật cần hấp thu khí cacbon đioxit trong không
khí, nước, các khoáng chất hòa tan trong đất và ánh sáng mặt trời. Tro gỗ chứa
các nguyên tố như kali, magie, photpho và canxi. Những nguyên tố này đã được
thực vật lúc còn sống lấy từ nguồn nào?
A. Không khí bị ô nhiễm.
B. Nước mưa rơi trên lá cây.
C. Ánh sáng mặt trời trong quá trình quang hợp.
D. Các khoáng chất hòa tan trong đất.
Câu 16. (Liên hệ với bài 22)
Những tác nhân gây hại đến hoạt động hô hấp?
Câu 18. (Liên hệ với bài 22)
Học sinh có thể làm gì để góp phần bảo vệ môi trường chung cũng như
bảo vệ hô hấp?
- Tiến hành tổ chức các nội dung của Hội vui học tập tại trường THCS
Ninh Tiến - Thành phố Ninh Bình, tháng 01 năm 2015 đã mang lại không khí
sôi nổi, tích cực hoạt động và tìm các kiến thức liên môn nhằm tạo ra các giải
pháp ứng phó với biến đổi khí hậu của các em.
- Trang 14 -


Các
em
học
sinh

thành viên trong nhóm.
- Các nhóm và giáo viên cùng đánh giá chất lượng của sản phẩm của từng
nhóm thông qua báo cáo sản phẩm.
b) Tiêu chí kiểm tra, đánh giá
+ Thể hiện sự hợp tác đồng bộ và hợp lý của các thành viên trong nhóm.
+ Kỹ năng thuyết trình.
+ Kỹ năng vẽ, trình bày bằng bản đồ tư duy
d) Kết quả cụ thể
a. Ưu điểm:
- Đa số các nhóm đã biết sử dụng Internet để tìm kiếm và lấy thông tin;
biết sử dụng PowerPoint, Ms-Word để soạn một bài báo cáo.
- Các nhóm học sinh có sự hợp tác tương đối tốt giữa các thành viên trong
nhóm; biết vận dụng những hiểu biết thực tế về việc ô nhiễm môi trường hiện
nay tại tỉnh Ninh Bình qua các môn học: Văn học, Địa lý, Sinh học, Hóa học,
Công nghệ và GDCD để đưa ra được nhiều giải pháp cụ thể nhằm bảo vệ môi
trường hiện nay.
- Nhiều học sinh đã biết áp dụng những hiểu biết cụ thể của các thành
viên trong nhóm vào bài nói, diễn đạt tương đối trôi chảy.
b. Hạn chế:
- Trong chương trình phổ thông học sinh không được học sử dụng
PowerPoint, chính vì vậy giáo viên mất rất nhiều thời gian để giúp học sinh.
- Nhiều em chưa tự tin trong giao tiếp, dẫn đến việc ấp úng khi trình bày
trước lớp.
- Cá biệt có một vài học sinh không có sự hợp tác trong làm việc theo
nhóm, chưa tích cực tự tra cứu, tìm tòi thông tin, còn ỷ lại các thành viên khác
trong nhóm.
- Trang 16 -


V. ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

T

Nội dung chi

1

Công nhân viên phát tờ rơi

2

Tiền in ấn tờ rơi

Đơn vị Số lượng

Đơn giá
(Đồng)

Thành tiền
(Đồng)

người

06

100.000

600.000

6.145




tuệ, năng lực làm việc nhóm, kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng tổng hợp kiến thức, kỹ
năng liên hệ giữa lý thuyết với thực tiễn, tư duy logic các vấn đề.
Danh sách những người đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng
kiến lần đầu:
T
T

1

Họ và tên

Ngô Thị Mai Huê

Ngày
Nơi công
tháng năm
tác
sinh

15/11/1981

Trường
THCS

Chức
danh

Trình

chung

Đại
học

Tổ chức,
quản lý
các hoạt
động của
giáo viên

3

Lê Thị Lan Anh

19/6/1977

Trường
THCS
Ninh Tiến

Giáo

Đại

Chuẩn bị
tài liệu,
tổ chức

viên