SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG BỔ TÚC VĂN HÓA TỈNH
………………………………

GIÁO DỤC
GIÁ TRỊ SỐNG VÀ KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH
TRƯỜNG BỔ TÚC VĂN HÓA TỈNH

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Nhàn
Lĩnh vực nghiên cứu:
Giáo dục đạo đức

Có đính kèm:

X

X
X

Đĩa CD minh họa

Năm học: 2012-2013

1


SƠ YỀU LÍ LỊCH KHOA HỌC
……………………….
I.THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1.Họ và tên: Lê Thị Thanh Nhàn

cầu bức thiết, gắn giáo dục với thực tiễn cuộc sống, xã hội giúp học sinh chủ động,
linh hoạt, nhạy bén trong cuộc sống .
- Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường THPT,
đặc biệt với đối tượng học sinh trường bổ túc văn hóa tỉnh đang là một thử thách
đối với giáo viên hiện nay bởi học sinh có phần xem nhẹ việc bồi dưỡng lý tưởng
sống; ý thức giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa dân
tộc; thái độ sống, giao tiếp với mọi người... bồi dưỡng giá trị sống và rèn luyện kỹ
năng sống ít được thế hệ trẻ ngày nay chú trọng ?
- Qua việc tìm hiểu, quan sát trong quá trình giảng dạy về ý thức thái độ, mục đích
học tập, kỹ năng sống của các em… tôi đã từng bước nắm bắt tình hình bồi dưỡng
đạo đức, rèn luyện kỹ năng sống của các em học sinh ở cả ba khối lớp 10, 11, 12
Từ lý do nêu trên tôi nhận thấy việc giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống cho
học sinh trong nhà trường không chỉ là mục tiêu của ngành giáo dục, nhiệm vụ của
người giáo viên giảng dạy, người cán bộ quản lí mà trở thành một nhu cầu bức
thiết của xã hội. Đặc biệt bức thiết đối với đối tượng học sinh trường bổ túc văn
hóa tỉnh Đồng Nai.
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ
TÀI
1. Thuận lợi
- Giá trị sống, kỹ năng sống rất quan trọng đối với tất cả mọi người. Học sinh là
đối tượng rất cần thiết được giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống. Bởi đó là bài học
quan trọng giúp học sinh tự tin bước vào cuộc sống trong tương lai. Từ năm học
2010- 2011, Bộ GD&ĐT đã quyết định đưa kỹ năng sống vào giảng dạy ở các
trường phổ thông.
- Kết hợp sinh hoạt chủ nhiệm và sinh hoạt theo chuyên đề giáo dục giá trị sống,
các môn học giáo viên sẽ định hướng giáo dục giá trị sống cho học sinh từ đó nâng
cao nhận thức, hình thành kỹ năng sống, có cách ứng xử đúng đắn trong các tình
huống, trong các mối quan hệ.

3

sinh
+ Về học sinh :
Vấn đề đạo đức, lý tưởng sống, ý thức giữ gìn và phát huy những giá trị truyền
thống, bản sắc văn hóa dân tộc, kỹ năng giao tiếp, thái độ sống...ít được thế hệ trẻ
ngày nay chú trọng.
Đối tượng học sinh trường bổ túc văn hoá số đông có chất lượng đầu vào thấp,
trình độ nhận thức hạn chế, ý thức rèn luyện chưa cao, nhiều em ham chơi hơn
ham học, nhiều em có hoàn cảnh khó khăn hoặc thiếu sự quan tâm, giáo dục của
gia đình ...nên không thích học, không xác định được mục đích học tập, không có ý
thức rèn luyện đạo đức, kỹ năng sống, giao tiếp... cho bản thân.Trong khi đó, để
tiếp thu được kiến thức trong quá trình học tập đòi hỏi học sinh cần có ý thức học
tập, chịu khó học, nghe giảng...nếu không có ý thức học tập, không chịu học thì
việc học không thu nhận được kết quả mà còn ảnh hưởng đến các học sinh khác,

4


còn làm cho việc giảng dạy của thầy cô cũng mất hứng thú, nhiệt tình, không hiệu
quả khi giảng dạy.
Nhìn chung, các em học sinh còn thiếu nhiều kỹ năng cần thiết. Biểu hiện như :
Các em không biết cách giao tiếp, ứng xử với bạn bè, với thầy cô, với mọi người,
từ cách xưng hô đến cách nói năng...nhiều lúc thiếu suy nghĩ, không phù hợp với
đối tượng giao tiếp.Trong khi đó, các em lại rất cần chỗ dựa tinh thần- cần sự quan
tâm giáo dục, chia sẻ của thầy cô và gia đình
+ Về phụ huynh học sinh :
Phần đông quý vị phụ huynh học sinh của trường có hoàn cảnh gia đình khó
khăn, phải bươn chải trong cuộc sống mưu sinh nên không có nhiều thời gian cho
con em, không quan tâm đến việc giáo dục giá trị sống, rèn kỹ năng sống.
Có trường hợp trước thực tế con cái có lớn mà chưa có khôn, nhiều khờ dại,
vụng về khi đối diện với vô vàn tình huống mang tính « nguy cơ » trong một xã hội


Nếu hôm nay các em…

Mai này lớn lên

1.Được lắng nghe và tiếp xúc với
những con người có tấm lòng bao dung,
biết đồng cảm
2.Được nâng đỡ, hướng dẫn và khích
lệ, nhất là trong những lúc tập đi, tập
nói và tập làm
3.Được khen thưởng đúng lúc, đúng
việc và đúng lời
4.Được tôn trọng và đối xử một cách
công minh trong môi trường gia đình
cũng như tại trường học

1.Sẽ biết sống nhẫn nại, kiên trì và giàu
lòng nhân ái
2.Sẽ là người có nhân cách vững chãi,
sáng suốt và kiên cường
3.Sẽ biết nhìn đời một cách năng động,
tích cực và lạc quan
4.Sẽ là những người có khả năng thực
thi hòa bình và bênh vực công lý

- Ở nước ta, sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất chú trọng việc rèn đức, luyện tài
cho thanh niên. Ngày nay Đảng, Nhà nước, ngành giáo dục & đào tạo, các tổ chức
chính trị- xã hội rất quan tâm đến giáo dục đạo đức, giá trị sống cho thế hệ trẻ. Văn
phòng Chủ tịch nước giám sát việc dạy đạo đức cho học sinh bởi đây là vấn đề đầu

- Trong quá trình hướng dẫn các em sinh hoạt giáo viên cần phát huy tính tích cực,
chủ động của học sinh trong việc thuyết trình, trả lời câu hỏi, giải quyết tình
huống, ... qua đó các em lĩnh hội vấn đề giáo dục, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm,
thái độ sống của bản thân và luyện kỹ năng nói trước tập thể.
- Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên dạy bộ môn đặc biệt là môn ngữ văn, giáo dục
công dân cần quan tâm, chú trọng việc dạy chữ đi đôi với dạy người, hình thành
đạo đức, lối sống đẹp cho học sinh thông qua mọi hình thức từ giảng dạy đến sinh
hoạt tập thể.
- Người thầy « dùng nhân cách để giáo dục nhân cách »( Uxinsy). Giáo viên
dạy GT&KNS cần phải là tấm gương về:
1. Hành vi ứng xử đối với học trò, với người khác
2. Luôn có thái độ tích cực, hướng học sinh đến những điều tốt đẹp
3. Nhận thức,hiểu biết, giàu về tri thức và văn hóa
→ Đòi hỏi người thầy phải luôn tự rèn luyện,tôi luyện chính mình, luôn tìm tòi
nghiên cứu, không ngừng nâng cao sự hiểu biết trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội
bởi kiến thức càng phong phú càng thuận lợi và có sức hấp dẫn, thuyết phục càng
cao
- Các bước thực hiện hoạt động giáo dục giá trị và kỹ năng sống :
1. Xây dựng bầu không khí tâm lý thân thiện,gần gũi và cởi mở
2.Tổ chức các hoạt động nhận diện giá trị sống và kỹ năng sống
3.Tổ chức thảo luận chia sẻ các giá trị
4.Tổ chức hoạt động để học sinh thể hiện hiểu biết và cảm nhận về giá trị và kỹ
năng sống một cách sáng tạo
9


5.Tổ chức các hoạt động thực tiễn
* Ví dụ minh họa sinh hoạt chuyên đề giáo dục giá trị sống
Giáo viên tổ chức cho học sinh chia sẻ cùng nhau giá trị sống : Yêu thương


- Trong cuộc sống: Khi gặp bạn thể hiện bằng một cái bắt tay,cái ôm thân mật…
- Trong gia đình: Mỗi người nói một lời chúc nhau vui vẻ trước khi đi làm, đi
học…
Công tác chuẩn bị: Giáo viên định hướng nội dung cho HS chuẩn bị; giao nhiệm
vụ cho các tổ, các nhóm làm việc.
Hình thức tổ chức : Có thể chọn các hình thức sau:
+ Đại diện các tổ trình bày trình bày nội dung đã chuẩn bị. Các thành viên trong
lớp bổ sung hoặc nêu những thắc mắc,băn khoăn … để các bạn và giáo viên cùng
chia sẻ.
+ Thi trả lời câu hỏi : Chủ toạ chọn mỗi tổ 1 bạn dự thi. Một bạn dự thi đại diện
bốc thăm câu hỏi, đọc to cho cả lớp biết. Trong số các bạn dự thi ai giơ tay trước
thì giành quyền trả lời... Chủ tọa mời các thành viên trong lớp nhận xét câu trả lời
của bạn dự thi.
+ Hoạt động : Các hoạt động như:“Viết lời Yêu thương gửi bạn bè ” có thể báo
cáo tóm tắt kết quả viết của lớp; chọn một vài lời yêu thương chia sẻ với cả lớp;
Xây dựng biểu tượng hành vi thể hiện các giá trị sống…
Từ gợi ý cách thức tổ chức thực hiện chuyên đề giáo dục giá trị sống Yêu
thương giáo viên chủ nhiệm các lớp có thể triển khai, tổ chức theo nhiều hình
thức. Giáo viên có thể vận dụng linh hoạt các phương pháp giúp học sinh cảm nhận
giá trị sống Yêu thương theo các bước, các mức độ.
* Ví dụ minh họa trong giảng dạy bộ môn ngữ văn
Giá trị sống : Yêu thương
Dạy bài « Ca dao yêu thương tình nghĩa »( Lớp 10), giáo viên lồng ghép giáo
dục giá trị sống yêu thương –giá trị cần thiết của cuộc sống, của nhân loại.Có thể
cho học sinh tìm hiểu những bài hát, câu thơ ,ca dao…thể hiện giá trị Yêu thương
và chia sẻ, phân tích cùng cả lớp
Cách tiến hành:
- Lớp chia thành nhóm 3 người,
- Mỗi thành viên chọn 1 câu ca dao, câu thơ, tục ngữ và phân tích giá trị sống
trong đó

nơi. Song dù ở đâu, Bác đều được nhân dân địa phương ,từ người già đến trẻ em
yêu mến, gần gũi, tin cậy như một người thân trong gia đình »
Như vậy là giáo viên đang định hướng cho học sinh các giá trị yêu thương,
trách nhiệm, hợp tác,đoàn kết … qua sự đúc kết của nhân dân và tấm gương vĩ đại
của Chủ tịch Hổ Chí Minh.
b. PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
Có nhiều cách để triển khai nội dung giáo dục đạo đức, kỹ năng sống nhưng
chung quy, có thể áp dụng phổ biến thông qua các hình thức cơ bản sau đây:
* Trong sinh hoạt theo chuyên đề giáo dục giá trị sống
1.Giờ sinh hoạt lớp
- Việc tổ chức các giờ sinh hoạt lớp trong bầu không khí dựa trên các giá trị giúp
mỗi học sinh cảm nhận được thầy cô chủ nhiệm và tập thể hiểu, yêu thương, tôn
trọng; các em cũng cảm thấy an toàn và bản thân có giá trị từ đó phấn đấu vì sự
phát triển của tập thể lớp và của các em.
- Các hoạt động giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống có thể được tiến hành
trong các cuộc thi, các hoạt động giao lưu văn hóa văn nghệ giữa các cá nhân và
12


các tổ, các trò chơi tập thể, các tiểu phẩm do học sinh trong lớp sáng tác và trình
diễn về các chủ đề liên quan đến những sự kiện chính trị - xã hội diễn ra trong
tuần, trong tháng; những vấn đề mà xã hội quan tâm.
- Với phương pháp giáo dục và vốn sống của mình, giáo viên chủ nhiệm đồng hành
và định hướng giáo dục cho học sinh bằng cách triển khai chủ đề sinh hoạt chuyên
đề cho học sinh lớp chủ nhiệm, hướng dẫn cho ban cán sự lớp chuẩn bị kế hoạch,
nội dung sinh hoạt theo chuyên đề giáo dục hàng tháng
- Kết hợp giờ sinh hoạt lớp cuối tuần để sinh hoạt một giá trị sống, kĩ năng sống
theo kế hoạch giáo dục giá trị sống của tháng. Giáo viên đưa ra những câu hỏi và
dẫn dắt các em thảo luận nhóm để tìm ra hướng giải quyết tích cực ; đưa các tình
huống để các em sắm vai và khám phá những cách giải quyết vấn đề; hoặc tổ chức

13


Học sinh lớp 11A1- Trường BTVH Tỉnh trong đêm hội Giá trị sống

Học sinh lớp 12A1- Trường BTVH Tỉnh trong đêm hội Giá trị sống
14


15


* Trong giảng dạy:
- Trong quá trình giảng dạy, giáo viên có thể đưa nội dung định hướng giáo dục
vào tiết dạy khi xét thấy phù hợp và đảm bảo rằng làm như vậy sẽ có sức thuyết
phục cao nhất, bài giảng của mình sẽ được thể hiện một cách tự nhiên, sinh động,
gây hứng thú cho học sinh và đạt hiệu quả trong giảng dạy
- Nếu tiến trình thực hiện tiết dạy chưa tiện lồng ghép thì để cuối tiết dạy, giáo
viên có thể xâu chuỗi vấn đề một cách hợp lý để liên hệ nội dung định hướng giáo
dục; hoặc có thể đặt câu hỏi gợi ý giúp học sinh giải quyết vấn đề, hoặc có thể
minh họa bằng các đoạn phim tư liệu để gây hứng thú và giúp học sinh nhận thức
được nội dung định hướng giáo dục một cách tự nhiên.
* Trong kiểm tra, viết bài thu hoạch
Phương pháp này áp dụng trong quá trình kiểm tra môn giáo dục công dân sau
khi giáo viên giảng dạy đã lồng ghép nội dung giáo dục giá trị sống, kĩ năng hoặc
viết bài thu hoạch sau khi học sinh tham gia sinh hoạt một chuyên đề giáo dục.
Giáo viên chỉ cần gợi mở vấn đề (phù hợp với nội dung định hướng giáo dục) để
mỗi học sinh tự tìm câu trả lời thoả đáng, rút ra bài học đạo đức, cách ứng xử, giao
tiếp trong từng vấn đề, tình huống cụ thể.
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI

Bùi Thị Hường – chủ nhiệm lớp 12A4, Đoàn trường tổ chức thành công đêm hội
giá trị sống, công tác thanh niên của Đoàn trường đã thu hút đông đảo Đoàn viên
thanh niên tham gia và trong giảng dạy, bản thân tôi và đồng nghiệp đã áp dụng và
thấy đạt hiệu quả trong giảng dạy môn học giáo dục công dân, môn ngữ văn
- Hình thức giáo dục này tạo nên một sân chơi lành, bổ ích cho học sinh của
trường; tạo sự gần gũi, thân thiện giữa thầy và trò, giữa các em học sinh trong lớp;
16


phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, có giá trị giáo dục đạo đức, rèn các
kỹ năng.. tạo hứng thú cho các em khi đến trường
- Nội dung, cách thức giáo dục theo chuyên đề hàng tháng đã thay đổi không khí
nặng nề, nhàm chán của giờ sinh hoạt lớp, tạo không khí thân thiện, thoải mái, nhẹ
nhàng mà sôi nổi có tác dụng giáo dục đạo đức và rèn các kỹ năng cho học sinh
- Giờ học giáo dục công dân cũng không cỏn khô cứng, buồn chán, đơn điệu, tẻ
nhạt vì các em cho đó là môn học phụ mà tạo được hứng thú học tập cho các em,
giúp các em tiếp nhận kiến thức, nâng cao hiệu quả giáo dục từ những hình ảnh,
đoạn phim trực quan sinh động và những tình huống có vấn đề được giải quyết một
cách nhẹ nhàng, thuyết phục.
- Việc dạy chữ kết hợp với dạy người đã góp phần ngăn chặn bạo lực học đường
của học sinh. Khi có mâu thuẫn bạn bè các em biết cách giải quyết để không có
xung đột căng thẳng. Đây cũng là giải pháp phòng ngừa và ngăn chặn tình trạng
học sinh đánh nhau – vấn đề « nóng »trên công luận thời gian qua.
1. VỀ Ý THỨC TƯ TƯỞNG TÌNH CẢM CỦA HỌC SINH
- Tỷ lệ học sinh yêu thích giờ sinh hoạt lớp, giờ học giáo dục công dân và nhận
thấy việc sinh hoạt chuyên đề giáo dục giá trị sống hàng tháng, học môn giáo dục
công dân có nhiều điều bổ ích chiếm tỉ lệ cao . Đồng thời, đa số học sinh có tinh
thần và thái độ học tập bộ môn tích cực; tỷ lệ học sinh thờ ơ, chán nản thấp,
khoảng
- Quan điểm của học sinh về mối quan hệ giữa nội dung giáo dục với thực tiễn

NĂM HỌC

2010 - 2011

2011 - 2012

2012 - 2013

TỶ LỆ HẠNH KIỂM
KHÁ, TỐT

70.4 %

83.9 %

90 %

SỐ VỤ HỌC SINH
ĐÁNH NHAU

5

3

1

12

8


- Quan tâm hơn đến việc giáo dục con em mình, đầu tư nhiều thời gian cho con
cái, chia sẻ, định hướng và bồi dưỡng tâm hồn cho con để các em có nhiều thuận
lợi trong việc bộc lộ và phát triển cảm xúc, kỹ năng trong cuộc sống. Cha mẹ và
con cần cùng ăn, cùng chơi,cùng trò chuyện, cùng đảm tránh mọi công việc trong
gia đình để cùng cảm thông, chia sẻ niềm vui và những lo toan.
18


- Phối hợp chặt chẽ với nhà trường để tìm hiểu, nắm bắt kịp thời tình hình học
tập, rèn luyện của con em mình. Kết hợp với nhà trường giáo dục kỹ năng sống
cho con trẻ từ trong mỗi gia đình- Đó là bài học kinh nghiệm chẳng bao giờ cũ,
không thể lãng quên, càng không nên xem thường và cho đó là lạc hậu, lỗi thời, để
rồi chạy theo “mốt” cho con đi học kỹ năng sống.
- Học sinh cần có nhận thức đúng đắn, tích cực chủ động trong việc tự học và
rèn luyện bản thân- kỹ năng sống sẽ hình thành từ đó.
3.Đối với địa phương
- Quản lý chặt chẽ các điểm kinh doanh, các dịch vụ không lành mạnh, làm ảnh
hưởng đến thời gian học tập, rèn luyện của học sinh.
- Quản lý các trung tâm mở lớp dạy kỹ năng sống nhưng đang dần mất đi tính xã
hội để chạy theo lợi nhuận khi mà vài ngày học đã phải đóng tới hàng triệu đồng.
- Quan tâm sát sao đến hiệu quả và chất lượng giáo dục toàn diện ở địa phương.
VI. KẾT LUẬN
Việc giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh trường Bổ túc văn hóa
đang được tiến hành hiện nay là bước chuyển đúng hướng của ngành giáo dục
trong xu hướng hội nhập và yêu cầu của thời đại mới, góp phần tích cực vào việc
thực hiện phương châm “chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá” trong giáo dục.
Có thể nói rằng, phương pháp này tuy không mới, vì đã được giảng dạy ở các
trường học phổ thông( tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp) và trong giảng dạy mỗi
giáo viên ít nhiều đã liên hệ với thực tiễn (khi dạy môn văn,giáo dục công dân).
Tuy nhiên, để thực hiện một cách có hệ thống và là yêu cầu bắt buộc thì quả là vẫn

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

An toàn giao thông
Tháng 9
Chấp hành pháp luật

Tháng 10

Yêu thương

- Giáo viên bộ môn lồng ghép giáo
dục trong giờ dạy bộ môn

Tôn sư trọng đạo
Tháng 11
Trách nhiệm

Tháng 12

Trung thực

Tháng 1

Đoàn kết

Tháng 2

Tôn trọng

Tháng 3

TRƯỜNG : BTVH TỈNH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Biên Hòa, ngày2 tháng 5 năm 2013
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2012-2013
–––––––––––––––––
Tên sáng kiến kinh nghiệm: GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG VÀ KỸ NĂNG SỐNG

CHO HỌC SINH TRƯỜNG BỔ TÚC VĂN HÓA TỈNH
Họ và tên tác giả: Lê Thị Thanh Nhàn

. Chức vụ: Phó hiệu trưởng

Đơn vị: Trường BTVH tỉnh.
Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực khác)
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn:

- Phương pháp giáo dục



- Lĩnh vực khác:


-

Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao 

- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng tại
x
đơn vị có hiệu quả 
3. Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Tốt 
Khá X
Đạt 
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và
dễ đi vào cuộc sống:
Tốt 
Khá X
Đạt 
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả
trong phạm vi rộng:
Tốt 
Khá X
Đạt 
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
(Ký tên và ghi rõ họ tên)

21

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
(Ký tên, ghi rõ họ tên và đóng dấu)