SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn
trong các trường tiểu học, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ
Họ và tên nhóm tác giả
- Trần Thị Kim Liên, Trưởng phòng, số điện thoại: 0942525450
- Trần Trọng An, Phó Trưởng phòng, số diện thoại: 0915895868
- Đinh Thị Lan Anh, Chuyên viên, số điện thoại: 0944315336
Email:
Đơn vị công tác: Phòng Giáo dục và Đào tạo Nho Quan.
Lĩnh vực áp dụng: Quản lý Giáo dục cấp Tiểu học huyện Nho Quan.
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Thực hiện Nghị quyết 29 - NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của
Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI "Về đổi mới
căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa,
hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
và hội nhập quốc tế". Giáo dục phổ thông cần đạt tới mục tiêu cụ thể là tập
trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân,
phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh;
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền
thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành,
vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tự học, phát triển khả năng sáng tạo,
khuyến khích học tập suốt đời.
Giáo dục tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, do
vậy giáo viên tiểu học có vị trí, vai trò quan trọng. Giáo viên tiểu học là người
góp phần quyết định trong việc thực hiện hoạt động dạy và học có chất lượng.
Bàn về vị trí vai trò của người thầy giáo trong sự nghiệp giáo dục,
nguyên Thủ tướng Phạm Văn Đồng có nói: "Thầy giáo là nhân vật trung tâm
trong nhà trường, là người quyết định đào tạo nên những con người mới xã hội
chủ nghĩa". Chính vì vậy, thầy giáo phải không ngừng phấn đấu vươn lên, rèn
luyện, tu dưỡng phấn đấu về mọi mặt, để thực sự xứng đáng là người thầy giáo
xã hội chủ nghĩa.

nghiệp vụ cho giáo viên của các cấp quản lý có vai trò hết sức quan trọng. Một
hình thức bồi dưỡng mà qua đó giáo viên nhanh chóng tiếp cận được với những
vấn đề mới, những phương pháp mới, những hình thức tổ chức hay, những cách
đánh giá học sinh phù hợp… đó là các buổi sinh hoạt chuyên môn.
Trong quá trình quản lý, chỉ đạo chuyên môn tiểu học của huyện Nho
Quan, qua quá trình nghiên cứu, dựa trên cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của đề
tài; từ những cách làm cũ đã thực hiện Phòng Giáo dục và Đào tạo Nho Quan
trong những năm trước đây, chúng tôi đã phân tích những ưu điểm, nhược điểm
của cách làm đó và áp dụng một số giải pháp mới để nâng cao chất lượng đội
ngũ giáo viên cấp tiểu học huyện Nho Quan. Sau đây chúng tôi xin trình bày
những giải pháp cũ đã làm và đề xuất những giải pháp mới được áp dụng trong 2
năm gần đây.
II. GIẢI PHÁP CŨ THƯỜNG LÀM

Trước năm học 2014 -2015 việc chỉ đạo tổ chức sinh hoạt chuyên môn ở
các trường tiểu học vẫn được tiến hành thường xuyên, nhưng cách tổ chức và
hiệu quả của nó thì không được như mong đợi. Cụ thể những giải pháp cũ đã chỉ
đạo thực hiện sinh hoạt chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên ở Cấp tiểu
học huyện Nho Quan như sau:
2


1. Tổ chức sinh hoạt chuyên môn cấp huyện
Việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn cấp huyện vẫn tổ chức đều đặn mỗi
tháng 1 đến 2 chuyên đề, dựa vào các chuyên đề cấp trên triển khai xuống hoặc
sau khi chúng tôi đi tiếp thu về thì mới triển khai đến cán bộ quản lý và giáo
viên các nhà trường.
Trong mỗi buổi sinh hoạt chuyên môn, đều tổ chức dự giờ, sau đó tập
trung trao đổi vào cách dạy của giáo viên, cuối cùng thì chủ tọa thống nhất cách
dạy, quy trình các tiết dạy của các môn học để mọi giáo viên làm theo. Đôi khi


- Với cách tổ chức sinh hoạt chuyên môn như vây, chưa thu hút được sự
tham gia tích cực, sáng tạo của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên các nhà trường.
- Cán bộ quản lý thường áp đặt, dập khuôn máy móc, cứng nhắc theo
đúng quy trình, không phát huy tính sáng tạo, tiềm năng của giáo viên dẫn đến
giáo viên dạy học một cách thụ động, không dám đổi mới.
- Cán bộ quản lý chưa hiểu hết tâm tư nguyện vọng, những khó khăn của
giáo viên trong quá trình dạy học, vì vây giáo viên thường ngại chia sẻ, thường
xuyên đối phó khi bị kiểm tra, đánh giá.
- Hiệu quả trong sinh hoạt chuyên môn bị hạn chế.
III. GIẢI PHÁP MỚI CẢI TIẾN

1. Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp huyện theo hướng đổi mới
Từ thực tế của việc tổ chức cũng như chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn đã trình
bày, từ năm học 2014-2015, chúng tôi đã rất quan tâm đến việc tổ chức cũng như chỉ
đạo việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hướng đổi mới, cụ thể đó là:
- Định kỳ mỗi tháng tổ chức ít nhất 01 buổi sinh hoạt chuyên môn cấp
huyện cho các cán bộ quản lý, giáo viên của các trường.
- Chủ đề của các buổi sinh hoạt chuyên môn được lên kế hoạch từ tháng
trước, có nội dung sinh hoạt chuyên môn cụ thể để các nhà trường tổ chức cho
giáo viên nghiên cứu thảo luận viết bài nghiên cứu trước. Nội dung tập trung
chủ yếu vào các vấn đề mới như: dạy Tiếng Việt 1-CGD, dạy học theo Mô hình
VNEN, áp dụng các thành tố của Mô hình VNEN, Đánh giá học sinh theo
Thông tư 30, dạy Mĩ thuật theo phương pháp mới, phương pháp bàn tay nặn bột,
“Đổi mới căn bản giáo dục toàn diện…”…
- Địa điểm tổ chức chuyên đề sinh hoạt chuyên môn được luân phiên ở
các trường tiểu học, khuyến khích các trường tự nguyện đăng ký và khi lựa chọn
giáo viên dạy minh hoạ cũng khuyến khích giáo viên tự nguyện đăng ký.
- Lựa chọn đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên có năng lực, nhiệt tình
làm màng lưới, cốt cán từng môn học.

Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn như thế sẽ phát huy tính sáng tạo của
mỗi giáo viên, sự linh hoạt trong giảng dạy của các giáo viên, trong giảng dạy
giáo viên sẽ quan tâm đến những khó khăn mà học sinh gặp phải trong quá trình
học tập, từ đó tìm hiểu nguyên nhân và đưa ra biện pháp tư vấn, giúp đỡ học
sinh kịp thời trong từng tiết dạy, tạo điều kiện cho các giáo viên nhiệt tình, tích
cực, tự giác tham gia vào quá trình đổi mới, nhờ đó mà chất lượng giáo dục
được nâng cao.
Khi các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp huyện được tổ chức như thế thì
hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên môn, chuyên đề cấp huyện được nâng cao rõ
rệt, từ đó góp một phần không nhỏ nâng cao được trình độ chuyên môn cho đội
ngũ cán bộ quản lý, giáo viên các nhà trường.
Phòng Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các buổi sinh hoạt chuyên môn ở
các tổ, các trường, liên trường đều tiến hành như cách làm của buổi sinh hoạt
chuyên môn cấp huyện có sự sáng tạo, linh hoạt, phù hợp với đội ngũ và điều
kiện của từng nhà trường.
2. Thành lập và tổ chức sinh hoạt chuyên môn liên trường đối với các
môn Tiếng Anh, Âm nhạc, Thể dục, Mĩ thuật
Từ đầu năm học 2012-2013, các giáo viên dạy các môn Tiếng Anh, Âm
nhạc, Thể dục, Mĩ thuật được thành lập thành các tổ sinh hoạt chuyên môn liên
5


trường, tạo cơ hội cho các giáo viên được đào tạo cùng trình độ chuyên môn
được sinh hoạt chuyên môn với nhau. Cụ thể:
- Toàn huyện thành lập 09 tổ sinh hoạt chuyên môn liên trường đối với
các môn Tiếng Anh, Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể dục; trong đó Tiếng Anh 03 tổ,
Âm nhạc, Mĩ Thuật, Thể dục mỗi môn 02 tổ.
- Tổ chức hướng dẫn các tổ lập kế hoạch và tổ chức các buổi sinh hoạt
ngay từ đầu năm học.
- Tổ chuyên môn liên trường sinh hoạt định kỳ mỗi tháng ít nhất một lần.

+ Chấp hành, chuẩn bị chu đáo khi được sự phân công nhiệm vụ của tổ
trưởng.
+ Nghiên cứu bài dạy, tài liệu,… trước buổi sinh hoạt chuyên môn để
tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến.
+ Báo cáo với cán bộ quản lý nhà trường trước một tuần khi buổi sinh
hoạt chuyên môn đặt tại trường mình.
- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn
+ Chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học, Dạy học theo chuẩn kỹ
năng các môn học.
+ Trao đổi, thảo luận: Tình hình khó khăn thuận lợi khi thực hiện các tiết,
chương khó theo phân môn giảng dạy. Nội dung kiến thức khó trong tháng, bàn
biện pháp để tháo gỡ. Đánh giá học sinh theo thông tư 30. Cách thức, nội dung
xây dựng đề kiểm tra đánh giá. Cách sử dụng đồ dùng thiết bị, bảo quản và làm
đồ dùng dạy học thực hiện trong tháng, tài liệu sách giáo khoa … Việc thực hiện
tích hợp giáo dục đạo đức; học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM; bảo
vệ môi trường; giáo dục kỹ năng sống…
- Đặc biệt ở tất cả các buổi sinh hoạt chuyên môn liên trường các tổ phải
tổ chức giao lưu với học sinh ở trường đặt địa điểm như: các hoạt động ngoại
khóa, văn nghệ, thi đấu thể thao…
- Tổ chức buổi tổng kết sinh hoạt chuyên môn liên trường cuối năm, giao
lưu với học sinh và giáo viên của một trường đặt địa điểm: văn hoá văn nghệ,
thể dục thể thao, hoạt động ngoại khóa, tổ chức học sinh vẽ…tuỳ thuộc vào đặc
trưng của từng môn.
Do trước đây số giáo viên dạy các môn học này chưa được tuyển dụng
nhiều, chưa tổ chức sinh hoạt chuyên môn liên trường, là môn đặc thù, năng
khiếu không sinh hoạt chuyên môn để trao đổi thảo luận nên chưa biết năng lực,
chuyên môn nghiệp vụ đến đâu còn khiếm khuyết về chuyên môn điểm nào.
Xong từ khi triển khai, chỉ đạo tổ chức sinh hoạt chuyên môn liên trường các
giáo viên này đã được trao đổi dự giờ, thảo luận, chia sẻ góp ý cho nhau, chất
lượng và hiệu quả giáo dục được nâng lên rõ rệt thể hiện thông qua các cuộc thi,

gỡ những khó khăn vướng mắc của giáo viên khi giảng dạy cũng như giáo dục
học sinh, không xếp loại giờ dạy và không thống nhất quy trình cách dạy, không
áp đặt khuôn mẫu, tạo điều kiện đổi mới sáng tạo phát triển tư duy của mỗi
thành viên, phù hợp với điều kiện của giáo viên và nhà trường, lấy hiệu quả chất
lượng đội ngũ, chất lượng học sinh làm mục tiêu chính.
- Cán bộ quản lý các trường là người chủ trì các buổi sinh hoạt chuyên môn,
cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn là người nắm vững chuyên môn, nắm bắt
được tâm tư tình cảm, những khó khăn của giáo viên từ đó trong sinh hoạt chuyên
môn mới tháo gỡ được khó khăn cho giáo viên nhằm nâng cao chất lượng chuyên
môn cho đội ngũ.
- Lãnh đạo, chuyên viên và màng lưới cốt cán thường xuyên dự các buổi
sinh hoạt chuyên môn cấp trường, cấp tổ.
Với cách chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn cấp trường, cấp tổ như trên thì
mỗi giáo viên luôn tự tin, chủ động, sáng tạo và biết cách tự điều chỉnh mình
trong chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy, hình thức tổ chức dạy học...
từ đó tìm ra được biện pháp hữu hiệu nhất để nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy
và học. Khi đó mối quan hệ giữa các đồng nghiệp trở nên gần gũi, thân thiết
hơn, biết chia sẻ khó khăn với đồng nghiệp, sẵn sàng giúp đỡ nhau và điều thành
8


công hơn cả là kết quả học tập của học sinh được cải thiện, học sinh sẽ tự tin
hơn trong quá trình học tập, được cô giáo và bạn bè, tư vấn giúp đỡ, sửa sai kịp
thời.
4. Chỉ đạo và tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường
Từ đầu năm học 2015-2016, với đặc thù về địa lý tự nhiên của huyện,
chúng tôi đã chia 27 trường tiểu học thành 3 cụm sinh hoạt chuyên môn liên
trường và cụm 04 trường dạy học theo Mô hình VNEN: Phú Long, Phú Lộc, Thị
trấn Nho Quan và Thạch Bình.
- Sinh hoạt cấp cụm trường được thực hiện ít nhất 1 lần/năm học do các


- Trong quá trình trao đổi giờ dạy minh hoạ tập trung hoạt động học của
học sinh, không xếp loại giờ dạy, không so sánh giáo viên này với giáo viên
khác...
- Góp phần tích cực trong việc tạo mối quan hệ chia sẻ, học tập, giúp đỡ
nhau giữa giáo viên và cán bộ quản lý, giữa giáo viên với giáo viên, giữa các tổ,
khối chuyên môn trong trường và giữa các trường với nhau.
- Là cơ hội để mỗi cán bộ, giáo viên được phát huy khả năng sáng tạo,
đóng góp sáng kiến kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng
yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục cấp học hiện nay, chuẩn bị hành
trang thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa theo Nghị quyết của Quốc hội.
Một số hình ảnh về việc chỉ đạo, tổ chức sinh hoạt chuyên môn của
Cấp Tiểu học huyện Nho Quan (có phụ lục kèm theo).
C. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN
Trong thời gian thử nghiệm, áp dụng các giải pháp nêu trên, chúng tôi đã
thu được kết quả rất tốt trong việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo
viên và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, cụ thể số các
buổi sinh hoạt chuyên môn đã được tổ chức như sau:
1. Cấp huyện
TT

1

2

3

4

5

chuyên môn 27 trường, Tại TH
Phú Long

90

Dạy học Tiếng Việt-CGD CBQL và giáo viên dạy lớp 1
năm 2015-2016, Tại TH Thạch
Bình

160

Dạy tiếng Anh tiểu học Giáo viên Tiếng Anh của 27
theo chương trình và trường, Tại TH Văn Phong

36
10


SGK mới
7

Dạy Mĩ Thuật theo PP Cán bộ quản lý và GV Mĩ thuật
mới
của 27 trường, tại TH Gia
Tường

50

Dạy theo PP bàn tay nặn Phó hiệu trưởng và Tổ trưởng
bột

160

13 Dạy Tiếng Việt theo Mô Phó hiệu trưởng và Tổ trưởng
hình VNEN
chuyên môn 27 trường, TH
Thạch Bình

90

14 Nâng cao năng lực đánh Cán bộ quản lý và Tổ trưởng tổ
giá học sinh tiểu học theo chuyên môn của 27 trường, tại
TT 30
TH Đồng Phong

90

15 Dạy học Tiếng Việt-CGD Cán bộ quản lý và giáo viên
Mẫu: Luyện tập tổng hợp dạy lớp 1 năm 2015-2016, TH
Thị trấn Nho Quan

160

8

9

2. Các tổ sinh hoạt chuyên môn liên trường
Tổ

Năm học


17

2015-2016

2

18

21

2014-2015

2

16

26

Mĩ thuật
Âm nhạc

11


Thể dục

2015-2016

2

435

249

2015-2016

438

259

4. Cụm trường
Năm học

Số buổi

Số người
tham gia

Địa điểm

2015-2016

04

676

TH Sơn Thành, TH Yên Quang, TH
Đức Long, TH Phú Lộc

5. Thông kê số giáo viên giỏi các cấp

- Muốn nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn nói riêng,
chất lượng đội ngũ nói chung thì cán bộ quản lý cấp phòng phải là những người
có năng lực, có trình độ chuyên môn vững vàng, có kỹ năng tổ chức và quản lý
tốt, nhiệt tình, trách nhiệm trong công việc, luôn sáng tạo, dám nghĩ dám làm,
dám chịu trách nhiệm, là người tiên phong trong việc thực hiện đổi mới giáo
dục.
- Lãnh đạo, chuyên viên phòng và cán bộ quản lý các trường phải xây
dựng kế hoạch chỉ đạo, tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện cụ thể của từng
buổi sinh hoạt chuyên môn, đồng thời phải nắm bắt được tâm tư, tình cảm và
những nhu cầu cần thiết bồi dưỡng về chuyên môn của giáo viên, từ đó có
những chuyên đề sinh hoạt chuyên môn phù hợp, đúng mục đích, thiết thực thì
mới có hiệu quả để nâng cao chất lượng chuyên môn đội ngũ.
12


Sau khi nghiên cứu và áp dụng đề tài trên tại huyện Nho Quan, chúng tôi
nhận thấy rằng đề tài mà chúng tôi nghiên cứu có ý nghĩa rất quan trọng trong
việc nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên trong
toàn huyện, góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục của các
trường tiểu học.
Chúng tôi thiết nghĩ rằng, những giải pháp trên đã áp dụng có hiệu quả
cao trong tất cả các trường tiểu học của huyện Nho Quan. Như vậy có thể áp
dụng được ở các đơn vị khác trong và ngoài tỉnh.
Rất mong được sự góp ý của đồng nghiệp và các cấp quản lý giáo dục để
đề tài nghiên cứu của chúng tôi được hoàn thiện hơn, giúp chúng tôi có thêm bài
học kinh nghiệm chỉ đạo, tổ chức các hoạt động giáo dục nói chung, hoạt động
sinh hoạt chuyên môn nâng cao chất lượng đội ngũ nói riêng, phấn đáu hoàn
thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao./.
Nho Quan, ngày 10 tháng 4 năm 2016
XÁC NHẬN


Ảnh 5: Sinh hoạt chuyên môn Tổ Tiếng Anh, tại Trường Tiểu học Sơn Thành

Ảnh 6: Sinh hoạt chuyên môn cấp trường tại Trường Tiểu học Xích Thổ

16


Ảnh 7: Sinh hoạt chuyên môn cấp trường tại Trường Tiểu học Thạch Bình
Tiết dạy minh họa: Tiếng Việt- Lớp 2 theo Mô hình trường học mới

Ảnh 8: Sinh hoạt chuyên môn cấp trường tại Trường Tiểu học TT Nho Quan
Hướng dẫn cách tổ chức trò chơi theo Mô hình trường học mới

17


Ảnh 9: Sinh hoạt chuyên môn cấp cụm trường: Tiết dạy minh họa,
tại Trường Tiểu học Thượng Hòa

Ảnh 10: Sinh hoạt chuyên môn cấp cụm trường tại Trường Tiểu học Xích Thổ

18


Ảnh 11: Tổng kết và giao lưu của Tổ Tiếng Anh tại Trường Tiểu học Phú Long
tháng 5, năm 2015

Ảnh 12: Tổng kết và giao lưu của Tổ Tiếng Anh tại Trường Tiểu học Đồng Phong