ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƢ PHẠM

TRẦN THỊ TUYẾT HỒNG

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT NAM
ĐỊNH

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số
: 60 14 05

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Hà Nhật Thăng

HÀ NỘI - 2008


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu

1
1
3



8
8

1.2.2. Các hình thức tự học
1.2.3. Ý nghĩa của hoạt động tự học đối với sự hoàn thiện nhân cách
1.3 Những vấn đề về quản lý, quản lý hoạt động tự học
1.3.1 Một số khái niệm công cụ quản lý tự học của sinh viên
1.3.2 Quản lý giáo dục
1.3.3. Quản lý nhà trường
1.3.4. Quản lý hoạt động tự học
1.4.Vai trò của quản lý hoạt động tự học đối với sinh viên các trường đại học
1.4.1. Quản lý tốt hoạt động tự học góp phần nâng cao sự thống nhất hoạt

9
10
11
11
14
15
16
19
19

động giữa thầy và trò
1.4.2. Quản lý tự học góp phần nâng cao hiệu quả chất lượng hoạt động học
tập rèn luyện của sinh viên
1.4.3. Quản lý hoạt động tự học sẽ hạn chế được những ảnh hưởng tiêu cực,
xây dựng được môi trường sư phạm tạo cơ hội cho sinh viên thực hiện nhiệm
vụ đào tạo

2.3.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch quản lý
2.3.3 Các biện pháp quản lý đã thực hiện
2.3.4. Những khó khăn và thuận lợi về quản lý hoạt động tự học của sinh viên
trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Định
Kết luận chương 2
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA SINH
VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT NAM ĐỊNH
3.1 Nguyên tắc để xây dựng biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên
trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Đinh
3.1.1 Các biện pháp phải đồng bộ tác động vào các yếu tố của hoạt động tự học
3.1.2 Phải phát huy được ý thức tự giác tính tích cực của thầy và trò đặc biệt
của sinh viên
3.1.3 Phải phát huy mọi tiềm năng trong và ngoài trường
3.1.4 Đảm bảo tính kế thừa
3.1.5 Đảm bảo tính hiệu quả
3.1.6 Đảm bảo tính thực tiễn
3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên
3.2.1 Tuyên truyền giáo dục ý thức trách nhiệm, động cơ học tập
3.2.2 Xây dựng bộ máy quản lý
3.2.3 Xây dựng kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp trong đó có tự học
3.2.4 Chỉ đạo đổi mới phương pháp tổ chức dạy học của giảng viên trên lớp
3.2.5 Chỉ đạo thay đổi nội dung, hình thức kiểm tra đánh giá thể hiện kết quả
tự học của sinh viên

32
32
32
33
33
42

TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

83
85
95
97
97
98
100

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong quá trình phát triển nhân cách của mỗi người luôn bị chế ước chi phối bởi
bốn yếu tố: Bẩm sinh di truyền được coi như là tiền đề vật chất; Hoàn cảnh (bao gồm
hoàn cảnh tự nhiên và hoàn cảnh xã hội) được xác định là môi trường của sự phát triển;
Giáo dục (bao gồm tác động giáo dục có định hướng của gia đình, nhà trường, các tổ
chức xã hội khác) có ý nghĩa định hướng, điều chỉnh sự phát triển cá nhân và yếu tố thứ
tư là hoạt động rèn luyện của bản thân chủ thể. Đó là yếu tố quyết định hiệu quả của sự
phát triển nhân cách. Tự học là một thành phần của quá trình tự hoạt động, tự rèn luyện.
1.1. Xuất phát từ vai trò của tự học đối với việc nâng cao chất lượng Giáo dục - Đào
tạo
Tự học- tự đào tạo là một con đường phát triển suốt đời của mỗi người. Đó cũng là
truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Chất lượng và hiệu quả giáo dục được nâng
cao khi tạo ra được năng lực sáng tạo của người học, khi biến được quá trình giáo dục
thành quá trình tự giáo dục. Quy mô giáo dục được mở rộng khi có phong trào toàn dân
tự học. Để đáp ứng được nguồn nhân lực có đủ số lượng và chất lượng để phục vụ cho sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Đảng ta xác định mục tiêu chiến lược
phát triển kinh tế xã hội 10 năm (2001 - 2010) là: “Đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém
phát triển, nâng cao rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng để



1.3. Thực tế việc bồi dưỡng năng lực tự học chưa được các trường đại học quan tâm
thoả đáng trong đó có trường Đại học Sư Phạm Kỹ thuật Nam Định
Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật không những đào tạo ra những kỹ sư công
nghệ trình độ đại học và cao đẳng mà còn đào tạo GVDN, giáo viên kỹ thuật đáp ứng
nhu cầu nhân lực có trình độ cao cho sự phát triển nền kinh tế xã hội của các tỉnh phía
Bắc. Về thực tế, chất lượng học tập của sinh viên trường ĐHSPKT Nam Định còn
thấp,chúng tôi nhận thấy sinh viên còn rất lúng túng trong tự học, nhất là những môn
mới chưa được tiếp xúc ở trường phổ thông. Các thầy cô giáo phần lớn chỉ tập trung
truyền thụ kiến thức cho sinh viên mà chưa quan tâm hướng dẫn cho SV tự học tự trao
dồi kiến thức. Sinh viên học tập còn mang tính chất đối phó với KT và thi cử. Khả
năng tự học hỏi, tự nghiên cứu còn rất yếu; công tác quản lý việc tự học của sinh viên
chưa được sát sao lắm, số lượng giáo viên cơ hữu của trường còn thiếu.
Đó là những nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả học tập của SV còn thấp. Chính
vì vậy, để tìm ra biện pháp tổ chức, quản lý hoạt động tự học của SV trường ĐHSPKT
Nam Định là cần thiết đối với nhà trường trong giai đoạn hiện nay,chúng tôi xác định đề
tài “Biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường ĐHSPKT Nam Định” làm
luận văn tốt nghiệp cao học.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tự học, tự
bồi dưỡng của sinh viên trường ĐHSPKT Nam Định.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động tự học của sinh viên trường ĐHSPKT Nam Định.
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường ĐHSPKT Nam Định.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Chúng tôi xác định những nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài

Phương pháp sử lý thông tin: Ngoài phân tích, tổng hợp, chủ yếu tác giả sử dụng
toán thống kê, phần mềm tin học.


8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận khuyến nghị và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn
dự kiến trình bày trong 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự học
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường Đại học Sư
phạm Kỹ thuật Nam định
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường Đại học Sư
phạm Kỹ thuật Nam Định


Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC
1.1. Lịch sử về vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Vấn đề tự học đã có từ lâu trong lịch sử
Trong lịch sử phát triển của giáo dục, tự học là vấn đề đã được quan tâm và nghiên
cứu từ lâu cả về mặt lý luận và thực tiễn nhằm phát huy vai trò tích cực học tập của người
học. Song ở từng giai đoạn phát triển của lịch sử vấn đề tự học được đề cập tới dưới
nhiều hình thức khác nhau.
Ngay từ thời Trung Hoa cổ đại, nhà giáo dục lỗi lạc đã nhận thấy vai trò quan
trọng của vấn đề tự học. Khổng Tử (551-479Tr CN), trong cuộc đời dạy học của mình
ông luôn quan tâm và coi trọng mặt tích cực của người học. Ông đã từng dạy học trò:
“Không giận vì không muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì không rõ thì không
bày cho, vật có 4 góc bảo cho biết một góc mà không suy ra được ba góc kia thì không
dạy nữa”.
Khi khoa học giáo dục trở thành khoa học thực sự, người đặt nền móng cho sự ra
đời


Đến thế kỷ XVIII -XIX các nhà giáo dục nổi tiếng như J.Rutxô (1712-1778),
Disterverg (1790-1886 )và K.D Usinxki ( 1824-1890) T.H Petstalogi (1746-1827 ) trong
các tác phẩm nghiên cứu của mình đã khẳng định: “Tự mình giành lấy tri thức bằng con
đường tự khám phá, tự tìm tòi, tự suy nghĩ là con đường quan trọng để chiếm lĩnh tri
thức”.{12 }
Các nhà giáo dục hiện đại cũng đã đi sâu vào nghiên cứu khoa học giáo dục cũng
đã khẳng định vai trò to lớn của hoạt động tự học. Phát triển tư tưởng từ quan điểm của
các nhà giáo dục tiền bối, họ đã chỉ ra một số yếu tố quan trọng như :
N.A Rubakin,{27} Smit Hecbơc {15} đã nhấn mạnh việc quan tâm giáo dục
động cơ hoạt động đúng đắn là điều kiện để học sinh tích cực chủ động trong học
tập.


Để giúp người học nâng cao tính tích cực nhận thức và đạt hiệu quả trong hoạt
động tự học các tác giả như A.M.Machiuskin,{20}A.V.Petrovski,{23} cũng đã đề ra
trong việc thiết kế các bài tập nhận thức nhất là bài tập nêu vấn đề để SV thực hiện trong
thời gian tự học đó là trách nhiệm của người giáo viên.
Các nhà giáo dục phương Tây nổi lên cuộc cách mạng tìm phương pháp khai thác
“cái tôi” trong người học. Như Montaigne, ông kêu gọi các nhà giáo “Tốt hơn là ông thầy
nên để cho học trò tự đi lên phiá trước mà nhận xét bước đi của họ, đồng thời giảm bớt
tốc độ của thầy cho phù hợp với sức của trò”.
Sau chiến tranh thế giới thứ II, các nước tây Âu và Mỹ đã tìm những phương pháp
giáo dục mới, dựa trên cơ sở “Lấy người học làm trung tâm” để phát huy hết năng lực
của người học. Các kỹ năng được tích luỹ phải bằng hoạt động do người học tiến hành
với sự giúp đỡ của giáo viên. Đại diện cho tư tưởng này là J.Deway ông cho rằng “Học
sinh là mặt trời, xung quanh nó quy tụ mọi phương tiện giáo dục”{18}. Ngoài ra các
phương pháp dạy học theo tư tưởng này cũng đã được đưa vào thực nghiệm như:
“Phương pháp tích cực”, “Phương pháp cá thể hoá”, “Phương pháp hợp tác”. Đây là
những phương pháp mà người học không chỉ lĩnh hội kiến thức bằng cách nghe thầy
giảng mà còn từ hoạt động tự học, tự tìm tòi để biến kiến thức của sách vở, của thầy

Thống kê Hà Nội 1995.

4.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm chí Cường với đề tài "Biện pháp quản lý hoạt động tự
học của sinh viên trường Cao đẳng kinh tế-tài chính thái nguyên".

5.

Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1996 – 2004) - Cơ sở khoa học về quản lý
(Giáo trình cao học quản lý giáo dục ĐHQGHN)

6.

Nguyễn Nghĩa Dân- Vì năng lực sáng tạo của HS- Tạp chí “Nghiên cứu giáo dục” số 21998.

7.

Đảng cộng sản Việt nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 9. NXB Chính trị
quốc gia Hà nội 2001.

8.

Đảng cộng sản Việt Nam- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII-NXB chính trị
Quốc gia- Hà Nội - 1996.

9.

Đảng cộng sản Việt Nam-Văn kiện hội nghị lần thứ II BCHTW Đảng khoáVIII-NXB
chính trị Quốc gia- Hà Nội - 1997.

học NXB Giáo dục Hà Nội 1997.
29. Nguyễn Cảnh Toàn-Tuyển tập tác phẩm tự học, tự giáo dục, tự nghiên cứu Trường Đại
học Sư Phạm Hà Nội 1997.
30. Nguyễn cảnh Toàn- Tuyển tập tác phẩm tự học- Tự giáo dục- Tự nghiên cứu- Trường
ĐHSP Hà Nội-2001.
31. Nguyễn Cảnh Toàn-Làm gì để đổi mới cách học trong HSSV-Báo giáo dục và thời đại số
12 ngày 21/3/1999.
32. Hà Nhật Thăng- Đào Thanh Ân- Lịch sử GD thế giới- NXBGD.


33. Phạm Viết Vượng- Nghiên cứu Khoa học giáo dục-Hà nội-1995.
34. Luận văn thạc sỹ của tác giả Dương Hoài Văn với đề tài “Biện pháp quản lý tăng
cường hoạt động tự học của sinh viên Đại học Mở Hà Nội trong bước phát triển hiện
nay”.