SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÀO CAI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ NHẰM NÂNG CAO
NĂNG LỰC SỬ DỤNG CNTT CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG THPT
Họ tên tác giả: Cao Quý Đông
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường THPT số 1 Bắc Hà
Bắc Hà, tháng 4 năm 2014
1
I. Đặt vấn đề
Công nghệ thông tin có ảnh hưởng sâu rộng đến mọi mặt của đời sống xã
hội. Sự phát triển của công nghệ thông tin và khoa học công nghệ đã và đang mang
lại nhiều thành tựu vĩ đại cho nhân loại. Đối với giáo dục và đào tạo thì lại càng trở
nên có ý nghĩa khi nó mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới phương pháp và
hình thức dạy học. Từ đó những phương pháp dạy học theo cách tiếp cận kiến tạo,
phương pháp dạy học theo dự án, dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề càng có
nhiều điều kiện để ứng dụng rộng rãi. Các hình thức dạy học theo nhóm, sử dụng
sơ đồ tư duy cũng phát huy được nhiều mặt tích cự trong môi trường ứng dụng
công nghệ thông tin. Tuy nhiên trong những năm qua, việc sử dụng công nghệ
thông tin vào công việc cũng như ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy của
một số giáo viên ở trường THPT vẫn chưa được quan tâm đúng mức, từ đó chưa
mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc đổi mới phương pháp và hình thức dạy học,
hiệu quả giờ dạy chưa đạt yêu cầu. Bên cạnh đó việc lạm dụng công nghệ thông tin
vẫn xảy ra hoặc ứng dụng công nghệ thông tin một cách hình thức, thiếu thiết thực.
nhằm làm cho tổ chức vận hành và hoạt động có hiệu quả, đạt được mục đích và
hoàn thành nhiệm vụ được giao.
* Chức năng của quản lý: Cán bộ quản lý thực hiện theo 4 chức năng cơ bản
đó là: chức năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.
* Biện pháp quản lý: là tập hợp nhiều cách thức tiến hành cụ thể của chủ thể
quản lý để tác động đến đối tượng quản lý nhằm biến đổi đối tượng theo mục đích
của nhà quản lý.
* Công nghệ thông tin: Là một hệ thống các phương pháp khoa học, công
nghệ, phương tiện, công cụ nhằm tổ chức, lưu trữ, truyền dẫn, khai thác và sử dụng
có hiệu quả các thông tin trong mọi hoạt động của đời sống xã hội.
* Quản lý việc ứng dụng công nghệ thông tin: Là sự tác động có mục đích,
có kế hoạch của chủ thể đến khách thể quản lý nhằm huy động tối đa các nguồn
lực phục vụ cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công việc và hoạt động
giảng dạy.
* Phương pháp dạy học: là tổng hợp các cách thức của người dạy và người
học trong những điều kiện nhất định nhằm đạt được mục tiêu dạy học.
* Đổi mới phương pháp: Là đưa các phương pháp dạy học mới vào nhà
trường nhằm phát huy tính tích cự, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, nâng
cao năng lực tự học và vận dụng tri lức vào thực tiễn cuộc sống của học sinh
1.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.
- Giáo án dạy học tích cực: là giáo án được thiết kế theo hướng tích cực hóa
quá trình dạy học, biến quá trình dạy học thành quá trình dạy học tích cực, tích cực
hóa quá trình nhận thức, quá trình tư duy của học sinh.
- Giáo án dạy học có sử dụng công nghệ thông tin: là bài giảng mà giáo viên
xác định trước nội dung, cũng như phương pháp nhưng hình thức trình bày giáo án
thông qua sự hỗ trợ, ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là các phầm mềm
chuyên dụng phù hợp với từng môn học nhằm đạt được mục đích giảng dạy nhất
định.
- Giáo án điện tử: Là một tập hợp các bài giảng điện tử được người dạy thiết
kế để người học có thể giao tiếp trực tiếp với thiết bị và hoạt động dựa trên những
những năng lực trên là rất ít, thậm chí cả một số giáo viên Tin học, đã được đào tạo
chuyên môn nhưng vẫn chưa thể đáp ứng được hoặc đáp ứng ở mức độ vừa phải.
Đây cũng là một khó khăn rất lớn, đòi hỏi nhà quản lí phải có nhiều biện pháp để
giải quyết thực tế này.
3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
3.1. Biện pháp 1:
Triển khai quy định về chuẩn tạm thời ứng dụng CNTT trong các trường
THPT
- Sở GD&ĐT Lào Cai đã ban hành Quyết định số:1892 /SGD&ĐT ngày 30
/11/2012 quy định về chuẩn tạm thời ứng dụng CNTT trong trường THPT;
- Mỗi cán bộ, giáo viên phải nắm rõ được nhu cầu của việc ứng dụng công
nghệ thông tin vào công việc, giảng dạy đồng thời phải nắm được yêu cầu đối với
giáo viên về công nghệ thông tin trong giai đoạn hiện nay mà cụ thể là theo nội
dung đã quy chuẩn. Phải biết tự đánh giá năng lực của mình ở mức độ nào, từ đó
đề xuất nhu cầu bồi dưỡng theo năng lực bản thân;
- Quy định về chuẩn CNTT phải được triển khai rõ ràng đến toàn thể cán bộ,
giáo viên với các tiêu chí trong quy định như sau:
Tiêu chí 1: Khai thác, sử dụng Hệ điều hành
Sử dụng, thao tác, giao tiếp, làm việc với Hệ điều hành máy tính. Cài đặt các
chương trình điều khiển thiết bị kết nối với máy tính; các phần mềm hỗ trợ công
việc; sử dụng, khai thác các phần mềm trên máy tính.
4
a. Mức độ 1:
- Tạo xóa thư mục, copy file thư mục
- Cài đặt gỡ bỏ phần mềm mới
- Cài đặt Hệ điều hành trên máy tính cá nhân
b. Mức độ 2:
- Cài đặt gỡ bỏ các trình điều khiển driver của thông dụng như: âm thanh,
- Sử dụng các hàm nâng cao dùng để phân tích số liệu, tạo báo cáo thống kê:
điều kiện if , thống kê countif, sumif , tạo bộ lọc Data filter , trích xuất dữ
liệu Pivot table ...
Tiêu chí 4: Sử dụng công cụ trình chiếu
Biết sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản như: Microsoft PowerPointhoặc
OpenOffice.org Impress vào trong công việc. Tạo mới, thay đổi, điều chỉnh các nội
dung trong bảng tính
a. Mức 1:
- Tạo, lưu, xóa văn bản
- Định dạng văn bản định dạng font, size, paragraph, page ...
- Ch n ảnh, phim, lược đồ, đồ thị bảng biểu, công thức toán học, liên kết
(hyperlink).
- Tạo bài trình chiếu
- In ấn
b. Mức 2:
Sử dụng thành thạo Powerpoint, tạo được các bài trình chiếu Powerpoint
một cách sinh động, có tác động tích cực trong dạy học, làm chủ slide
master, sử dụng công cụ Custom animation tạo ảnh minh họa động,…
Tiêu chí 5: Khai thác, sử dụng Internet
Biết sử dụng thành thạo một trong các trình duyệt web như: Mozilla Firefox,
Internet Explorer, Google Chrome,… Khai thác thông tin từ website của Sở
GD&ĐT, Bộ GD&ĐT. Sử dụng các công cụ khác để khai thác, chia sẻ tài liệu từ
Internet
a. Mức 1:
- Sử dụng trang tìm kiếm thông tin trên mạng như google, yahoo,... .
- Truy cập vào các website bài giảng : Bạch kim, Violet, website của Sở
Lào Cai,...
b. Mức 2:
- Sử dụng webcam camera, micro và các phần mềm tương ứng để quay
phim, ghi âm đoạn bài giảng
- Sử dụng máy chiếu để trình chiếu bài giảng.
b. Mức 2:
Sử dụng những công cụ này để nhằm mục đích dạy học và tuyên truyền về
giáo dục tới phụ huynh, cộng đồng.
3.2. Biện pháp 2:
Tổ chức cho giáo viên tự đánh giá năng lực công nghệ thông tin theo chuẩn
để từ đó giáo viên nhận thức được năng lực của mình đang ở mức độ nào, mình đã
có những kỹ năng nào, kỹ năng nào còn yếu cần bồi dưỡng. Qua việc tự đánh giá
theo các tiêu chí trong quy định s giúp giáo viên nhận thức rõ hơn về các yêu cầu
cần thiết về công nghệ thông tin mà mỗi giáo viên cần phải có để phục vụ trong
công việc giảng dạy của mình và đổi mới phương pháp;
Việc tự đánh giá phải được thực hiện một cách nghiêm túc và bám vào các
tiêu chí trong quy định để đảm bảo tính chính xác và phản ánh đúng năng lực của
giáo viên.
3.3. Biện pháp 3:
Tổ chức bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên về công nghệ thông tin căn
cứ vào nhu cầu của giáo viên và được thực hiện theo các bước sau:
7
Bước 1: Cho giáo viên đăng ký nội dung bồi dưỡng
Đây là bước rất quan trọng để phân loại đối tượng, do năng lực sử dụng
công nghệ thông tin của mỗi người là khác nhau nên việc bồi dưỡng phải xuất phát
từ nhu cầu của từng người, có người yếu về Word, có người yếu về Excel, có
người yếu về hệ điều hành, phần mềm..., ai có nhu cầu về nội dung nào thì bồi
dưỡng nội dung đó để nâng cao hiệu quả, tránh việc bồi dưỡng một cách tràn lan,
gây mất thời gian mà không đúng đối tượng, không theo nhóm năng lực. Trong
tin
- Nội dung kiểm tra: Theo các tiêu chí trong quy định, cả lý thuyết và thực
hành, phần thực hành là những bài tập mà giáo viên phải thực hiện hàng ngày như:
8
tạo lập văn bản theo đúng thể thức; soạn một số slide trình chiếu trong giáo án; lập
danh sách dự thi của học sinh theo mẫu quy định, thao tác trên bảng tính Excel; cài
đặt phần mềm....
- Hình thức kiểm tra: Việc kiểm tra có thể kiểm tra riêng hoặc lồng gh p vào
nội dung kiểm tra kiến thức giáo viên chẳng hạn như cho giáo viên trình bày bài
kiểm tra kiến thức giáo viên trên máy tính
- Kết quả kiểm tra: kiểm tra lấy kết quả làm căn cứ để đánh giá giáo viên về
công nghệ thông tin theo chuẩn, chất lượng bồi dưỡng, đồng thời nâng cao ý thức
bồi dưỡng và tự bồi dưỡng cho cán bộ, giáo viên. Kết quả kiểm tra được sử dụng
làm căn cứ để đánh giá giáo viên theo chuẩn và xếp loại thi đua cuối học kỳ, cuối
năm học.
Từ việc kiểm tra s phản ánh đúng năng lực sử dụng công nghệ thông tin
của từng giáo viên.
3.5. Biện pháp 5: Phân công công việc mà khi thực hiện bắt buộc phải
sử dụng công nghệ thông tin cho giáo viên yếu về tin học.
Trong thực tế có rất nhiều người lúc đầu rất yếu về công nghệ thông tin
nhưng sau một thời gian ngắn, khi công việc của bắt buộc phải sử dụng đến máy
tính thì năng lực của người đó lại tiến bộ một cách vượt bậc so với thời gian trước
khi được giao việc vì giáo viên đó đã được đặt trong tình huống bắt buộc phải tìm
tòi, học hỏi để thực hiện nhiệm vụ do yêu cầu của công việc đặt ra. Vì vậy đây
cũng là biện pháp hiệu quả để thúc đẩy việc bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của giáo
viên.
Khi phân công nhiệm vụ cần chú ý đến việc tạo điều kiện để cho giáo viên
được bồi dưỡng về công nghệ thông tin trong quá trình thực hiện công việc như:
chỉnh, rút kinh nghiệm một cách kịp thời;
- Cuối năm học có tổng kết, đánh giá về chất lượng, hiệu quả của hoạt động.
3.7. Biện pháp 7: Tăng cường cử giáo viên đi bồi dưỡng để nâng cao trình
độ, năng lực công nghệ thông tin từ đó về triển khai tại đơn vị.
Hàng năm, Sở GD&ĐT thường tổ chức nhiều đợt bồi dưỡng về công nghệ
thông tin cho giáo viên trong toàn tỉnh, đối tượng chủ yếu là các giáo viên tin học ở
các nhà trường. Nội dung bồi dưỡng tập trung vào những vấn đề mới, những phần
mềm ứng dụng mới. Vì vậy việc cử giáo viên đi bồi dưỡng là rất cần thiết để tiếp
thu, cập nhật những vấn đề mới và về triển khai rộng rãi tại đơn vị.
4. Hiệu quả của việc áp dụng sáng kiến
- Sáng kiến đã được áp dụng tại trường THPT số 1 Bắc Hà trong năm học
2013-2014.
- Đối tượng áp dụng: giáo viên trường THPT số 1 Bắc Hà.
- Hiệu quả cụ thể: So sánh với kết quả năm học trước.
Năm học 2012-2013
Mức đạt đư c
Số giáo viên
Ghi chú
Mức 1
20
19 giáo viên chưa đạt
mức 1
Mức 2
03
10
Mức 4
0
Căn cứ vào bảng trên ta thấy kết quả đánh giá giáo viên về công nghệ thông
tin trong năm học 2013-2014 đã cao hơn năm học trước. Trong năm học 20132014 số giáo viên chưa đạt mức 1 đã giảm, giáo viên đạt mức 2 và 3 tăng.
Như vậy có thể nói việc áp dụng một số biện pháp quản lí trong việc nâng
cao năng lực sử dụng công nghệ thông tin cho giáo viên đã mang lại hiệu quả rõ
rệt, từ đó góp phần quan trọng vào việc đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao
chất lượng, hiệu giáo dục học sinh, nâng cao chất lượng bồi dưỡng giáo viên.
III. Kết luận
Thông qua một số biện pháp cụ thể trong quản lý, việc áp dụng sáng kiến
vào trường THPT số 1 Bắc Hà đã góp phần nâng cao năng lực sử dụng CNTT của
đa số giáo viên trong nhà trường. Từ đó góp phần tăng cường ứng dụng công nghệ
thông tin trong quản lý và giảng dạy, góp phần đổi mới quản lý, nâng cao chất
lượng và hiệu quả giáo dục.
Trên đây là một số ý kiến của cá nhân tôi về việc quản lý hoạt động công
nghệ thông tin trong nhà trường, tôi xin đưa ra để trao đổi cùng các bạn đồng
nghiệp. Trong quá trình thực hiện chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi
rất mong được sự giúp đỡ, đóng góp của Ban giám khảo và các bạn đồng nghiệp
để công tác quản lý nói chung và quản lý hoạt động công nghệ thông tin trong nhà
trường nói riêng của tôi đạt kết quả cao hơn nữa.
Xin trân trọng cảm ơn!
11
Bồi dưỡng công nghệ thông tin năm học 2013-2014
I. Mục đích, yêu c u
1. Mục đích
Bồi dưỡng nhằm củng cố, nâng cao trình độ tin học cho toàn thể cán bộ,
giáo viên, từ đó tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy và trong
công việc góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng giảng dạy, nâng cao hiệu quả
công việc.
2. Yêu c u
Việc bồi dưỡng phải được thực hiện nghiêm túc, đảm bảo chất lượng và tiến
hành thường xuyên theo kế hoạch. Nội dung bồi dưỡng do giáo viên đăng ký dựa
trên các tiêu chí chuẩn tạm thời ứng dụng CNTT do Sở GD&ĐT ban hành. Căn cứ
vào nội dung đăng ký của cán bộ, giáo viên Tổ CNTT lập kế hoạch bồi dưỡng theo
tháng, theo học kỳ và theo năm học.
II. Phân công nhiệm vụ
1. Đ/c Cao Quý Đông – Phó Hiệu trưởng: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo
thực hiện.
2. Các đồng chí Tổ trưởng chuyên môn: Giám sát, đôn đốc, nhắc nhở cán
bộ, giáo viên tổ mình tham gia nghiêm túc và có hiệu quả các lớp bồi dưỡng.
3. Các đồng chí cán bộ, giáo viên tham gia tổ chức lớp bồi dưỡng:
3.1. Đ c Nguyễn Việt nh - Giáo viên Tin Học: Chịu trách nhiệm chính về
nội dung và chất lượng các lớp bồi dưỡng.
3.2. Đ c Trình Tuấn Phương - Giáo viên Tin Học: Tham gia bồi dưỡng một
số nội dung cho CBCV theo phân công.
3.3. Đ c Vũ Thanh Lịch - Giáo viên Vật Lý: Tham gia bồi dưỡng một số nội
dung cho CBCV theo phân công.
4. Các đồng chí cán bộ, giáo viên tham gia h tr , hướng dẫn thực
hành:
4.1. Đ c Trần Thị Hồng Liên - Tổ trưởng tổ Văn Phòng Tham gia hướng
dẫn thực hành nội dung bồi dưỡng Excel )
12/2013 Cách khai thác thông tin 2. Trình Tuấn Phương
trên internet hiệu quả.
3. Vũ Thanh Lịch.
Thời lư ng
Thực hiện trong 3 buổi
trong đó 2 buổi lý thuyết,
1 buổi thực hành.
Thực hiện trong 1 buổi cả
lý thuyết và thực hành.
2/2014
Sử dụng các phầm mềm 1. Nguyễn Việt nh
dạy học, thiết bị hỗ trợ 2. Vũ Thanh Lịch
dạy học
3. Phạm Huy Dũng
Thực hiện trong 2 buổi,
01 buổi lý thuyết, 01 buổi
thực hành.
4/2014
Tạo lập bảng, biểu, các 1. Trình Tuấn phương
thao tác cơ bản trên 2. Trần Thị Hồng Liên
Word và Excel.
3. Nguyễn Thị Dung
đã thực hiện theo kế hoạch, tập hợp kết quả, minh chứng, tham mưu Hiệu trưởng
đánh giá cán bộ giáo viên theo chuẩn ứng dụng CNTT của Sở GD&ĐT.
Trên đây là kế hoạch bồi dưỡng CNTT của Tổ CNTT Trường THPT Số 1
Bắc Hà năm học 2013-2014. Đề nghị toàn thể các đồng chí cán bộ, giáo viên
nghiên cứu, thực hiện theo kế hoạch và phân công nhiệm vụ.
TỔ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
15
PHỤ LỤC 2
PHIẾU GIÁO VIÊN TỰ ĐÁNH GIÁ VỀ CNTT
Trường : THPT số 1 Bắc Hà
Họ và tên giáo viên:
Môn học đư c phân công giảng dạy:
Các tiêu chí
Năm học: 2013- 2014
Điểm đạt
đư c
Nguồn minh chứng
1. Khai thác, sử dụng HĐH
2. Soạn thảo văn bản
3. Sử dụng bảng tính
4. Sử dụng công cụ trình chiếu
5. Khai thác internet
Năm học:
GV tự xếp loại
Xếp lại của tổ
chuyên môn
Xếp loại chính
thức của Hiệu
trưởng
1
2
3
Tổng cộng mỗi loại :
- Mức 1
:
- Mức 2
:
- Mức 3
:
- Mức 4
:
Thực trạng của vấn đề
3
3
Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
4
3.1
Biện pháp 1
4
3.2
Biện pháp 2
7
3.3
Biện pháp 3
7
3.4
Kết luận
11
Tài liệu tham khảo
12
Phụ lục
18