Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động
góc

MỤC LỤC

1/29


Mt s bin phỏp xõy dng mụi trng giỏo dc cho tr 4 5 tui trong hot ng
gúc

A. T VN
I. Lý do chn ti
i vi tr 4 - 5 tui, phỏt trin cỏc nng lc núi chung (trong ú cú kh
nng sỏng to) tr thnh mt trong nhng nhim v quan trng. Vic phỏt huy
kh nng sỏng to cho tr 4 - 5 tui ch thc s cú hiu qu khi nú c tin
hnh mt cỏch thng xuyờn trong mt mụi trng hot ng mang tớnh cht
m cựng vi mụi trng tõm lý thoi mỏi ca giỏo viờn giỳp tr hot ng tớch
cc. Khi trẻ hot ng trong gúc chi, mt gúc chi khoa hc, mt gúc chi cú
tớnh cht m cú th coi l mt cụng viờn gii trớ hu ớch vi tr mm non. ú,
tr s t tìm tòi, gii quyt nhng mong muốn ca mỡnh. Nhng thực tế trẻ chơi
cỏc gúc chi cha thực sự có hiệu quả, trẻ cha say sa trải nghiệm vì các góc chơi
còn mang tớnh cht th ng ỏp t, cha đáp ứng đợc nhu cầu khám phá, tìm
hiểu của trẻ, đồ dùng đồ chơi cha phong phỳ cha có sức thu hút trẻ để trẻ tích
cực hoạt động. Vì vậy việc tạo ra gúc mở trong lp là rất cần thiết. Gúc chi m
l gúc chi ly tr lm trung tõm, ni y thực sự cuốn hút đối với trẻ, tr hc
hi, tri nghim, tỡm hiu v khỏm phỏ th gii thỳ v xung quanh. Gúc chi cú
ý ngha quan trng nh vy, lm th no gúc chi trong lp tht s lụi cun
v hp dn tr, hot ng ca tr t hiu qu cao ? T thc t nh vy, tụi
ó trn tr suy ngh, nghiên cứuMt s biện pháp xõy dng mụi trng giỏo
dc cho tr 4-5 tui trong hot ng gúc v ó ỏp dng ti lp B1 trng mm

góc

B. NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận:
Môi trường giáo dục ở trường mầm non bao gồm hai thành tố cơ bản, đó
là môi trường vật chất và môi trường tâm lý (còn gọi là môi trường tinh thần).
Môi trường tâm lý được tạo nên bởi cảm xúc của giáo viên và trẻ, mối quan hệ
tương tác giữa giáo viên và trẻ và giữa các trẻ với nhau. Môi trường vật chất
được tạo nên bởi các yếu tố vật chất như: nhiệt độ, âm thanh, ánh sáng, đồ dùng
đồ chơi, học liệu... được thể hiện rất rõ qua cách góc chơi trong và ngoài lớp
học.
Góc chơi là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng của mình, trẻ có thể
tìm hiểu, làm quen, ôn luyện, củng cố và học hỏi, vận dụng, thể hiện những kỹ
năng qua các trò chơi. Các hoạt động sáng tạo trong góc chơi làm phát triển khả
năng tư duy của trẻ mầm non. Tại đây, trẻ tự giao tiếp, tự tìm hiểu, tự hoạt động
thực hành một mình hay với các bạn cùng nhóm một cách thích thú, tự nhiên và
sáng tạo. Vì thế, khi hoạt động tại góc chơi trẻ sẽ phát triển một số kỹ năng như:
Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thể hiện cảm xúc, kỹ năng thẩm mỹ, kỹ năng nhận
thức. Đồng thời, hoạt động trong góc chơi góp phần làm cho chế độ sinh hoạt
trong ngày của trẻ linh hoạt, mềm dẻo, trẻ bớt căng thẳng vì trẻ được chơi, được
khám phá... và được thể hiện những ý thích của mình.
II. Cơ sở thực tiễn:
1. Thuận lợi:
- Nhà trường tạo điều kiện đầy đủ về trang thiết bị , đồ dùng, đồ chơi theo
thông tư 02 của Bộ GD-ĐT, để giáo viên giảng dạy và phục vụ các hoạt động
của trẻ.
- Các bậc phụ huynh luôn qua tâm đến việc học và chơi của trẻ, ủng hộ về
tài chính, nguyên vật liệu thiên nhiên phục vụ cho việc học và chơi của trẻ.
- Các cháu ngoan, khoẻ mạnh thông minh, nhanh nhẹn
- Được sự quan tâm của phòng giáo dục, ban giám hiệu nhà trường, quan

Đối với trẻ trẻ phát huy tính tích cực
- Trẻ tự tin, mạnh dạn khi tham gia hoạt
động góc
- Giáo viên xây dựng góc cho trẻ hoạt
động có hiệu quả
- Cách sắp xếp các góc trong lớp đảm bảo
tính khoa học
Đối với
- Giáo viên biết tận dụng nguyên vật liệu
giáo viên
sẵn có để tạo sự sinh động cho góc chơi
- Sử dụng đồ dùng đồ chơi hiệu quả
- Số lượng trẻ hoạt động trong các góc
chơi đảm bảo tính hiệu quả
Môi
- Cách sắp xếp môi trường góc trong lớp
trường
khoa học
giáo dục

Khá

ĐYC

x
x
x
x
x
x

động hát múa, chơi xây dựng lắp ghép...
* Góc hoạt động tĩnh: Đọc sách, trao đổi, đọc truyện, các hoạt động theo
nhóm nhỏ.
* Góc hoạt động cần có nước: Góc tạo hình, vẽ tranh bằng màu nước, trò
chơi với cát nước....
- Bố trí không gian, các góc hoạt động: cần tính toán theo diện tích, địa
hình của lớp học, bố trí sắp đặt theo nguyên tắc: động- tĩnh, đảm bảo lưu thông
thuận tiện giữa các khu vực hoạt động.
Góc xây dựng

Góc học toán

sau:

Góc phân
vai
Cửa ra
vào

Góc
vườn
cổtích
Góc họa sĩ tí
hon

- Trong không gian chung của lớp học, căn cứ vào nguyên tắc sắp xếp các
góc chơi tôi luôn suy nghĩ bố trí làm sao để vị trí các góc theo quy trình: động
6/29



Hình ảnh 2: Bố trí góc góc sách cạnh cửa ra vào đảm bảo ánh sáng cho trẻ

- Khi xây dựng tôi luôn chú ý đến khoảng cách đủ rộng để đảm bảo cho
trẻ hoạt động dễ dàng trong góc chơi đồng thời có lối đi lại thuận tiện để giúp trẻ
mở rộng các mối quan hệ trong khi chơi. Nhà trường chỉ trang bị cho một số giá,
tủ đồ chơi tôi luôn phải tận dụng thêm các loại thùng, hộp catông để làm ranh
giới giữa các nhóm chơi trong một góc chơi

Hình ảnh 3: Góc học tập bố trí gần cửa

8/29


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động
góc

Hình ảnh 4: Tận dụng thùng bìa cát tông để tạo ranh giới các nhóm chơi.

Hình ảnh 5: Trong góc phân vai có nhiều nhóm chơi có ranh giới rõ ràng.

9/29


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động
góc

HÌnh ảnh 6: Góc xây dựng có lối đi lại thuận tiện cho các bé hoạt động

- Sử dụng giá đồ chơi quay lại tạo thành ranh giới cho góc chơi. Ranh giới
ở các góc không che tầm nhìn của trẻ và không cản việc quan sát của giáo viên

Hình ảnh 10: Trang trí hoạ tiết và tên gọi trong góc “Bé vui ca hát”

- Không nhất thiết các góc đều có độ cao bằng nhau. Trong lớp tôi bố trí 1
mảng chính làm trụ cột của lớp:
12/29


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động
góc

Hình ảnh 11: Bố trí góc chơi làm trụ cột trong lớp

- Các cửa sổ nên để thông thoáng, không nên trang trí rườm rà, tôi thường
trồng các loại cây dây leo, cây hoa thật để tạo độ xanh đẹp của cây xanh.
- Tuỳ thuộc vào mỗi chủ đề để tạo ra các góc chơi hợp lý. Có chủ đề tôi
muốn tổ chức cho trẻ hoạt động ở các góc chơi trọng tâm, phù hợp với nội dung
của chủ đề thì chỉ tạo môi trường ở các góc chơi đó không nhất thiết phải đầy đủ
tất cả các góc chơi trong một buổi chơi.
VD: Thực hiện các góc chơi trong chủ đề “Thế giới động vật” trong góc
phân vai tôi chỉ bố trí một nhóm chơi “trang trại chăn nuôi” không cần bố trí các
góc bán hàng… để có khoảng diện tích cho trẻ hoạt động….
+ Thường xuyên thay đổi vị trí các góc sau mỗi chủ đề để tạo sự mới lạ,
kích thích trẻ hứng thú say mê sáng tạo.
Như vậy, bố trí các góc mở trong lớp khoa học hợp lý và tìm những hoạ
tiết làm biểu tượng cho các góc chơi tôi đã tạo ra môi trường lớp học đẹp, phù
hợp, giúp trẻ tự học theo hứng thú cá nhân và tổ chức hoạt động vui chơi, trẻ có
cơ hội lựa chọn trò chơi yêu thích, trẻ có thể tự lấy và tự cất đồ dùng đồ chơi.
Được tham gia hoạt động tại một góc chơi khoa học trẻ rất thích thú, thỏa sức
say mê sáng tạo theo cách riêng của trẻ.
2. Lựa chọn hệ thống bài tập, trò chơi, nội dung trong các góc chơi

+ VD: chủ đề: “Bản thân”. Tôi thiết kế buổi hoạt động góc mang chủ đề:
“Sinh nhật bạn”. Tôi trang trí cho góc đọc sách: sử dụng nhiều loại sách, truyện
tranh nói về tình cảm bạn bè, trang trí các con rối...do cô và trẻ cùng làm, chuẩn
bị thêm cho trẻ những mảnh giấy nhỏ, sáp màu, hồ dán, để cô và trẻ cùng làm ra
14/29


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động
góc

những sản phẩm đẹp tặng bạn. Tôi hỏi trẻ: nhân ngày sinh nhật của bạn con sẽ
làm gì tặng bạn, trẻ tự trang trí món quà đóvà cuối buổi cùng trang trí lên tường
trí lên tường... Hoặc cũng trong góc sách trẻ được thực hiện bài tập dưới dạng
làm sách với nội dung: “Làm sách về tình bạn”: Tôi tạo ra một hình ảnh quyển
sách to trên mảng tường, với dòng chữ: Tình bè bạn. Trong mỗi ô tôi cho trẻ
chép tên của mình và lựa chọn những hình ảnh về món ăn, trang phục, đồ dùng,
tình bạn bè... để dán vào quyển sách để tặng sinh nhật bạn của mình....
Ở góc tạo hình: trẻ vẽ sáng tạo đôi bàn tay trẻ, từ những bài tập sản phẩm
vẽ bàn tay của trẻ, tôi lưu giữ lại những bài tập sản phẩm để trang trí mảng
tường, mình thích được trang trí tại góc phân vai. Hoặc cũng trong góc phân vai
tôi cùng trẻ làm các sản phẩm đẹp: tôi trang trí cửa hàng bán đồ lưu niệm

Hình ảnh 13: Sản phẩm trẻ sáng tạo được tận dụng trang trí góc chơi

- Góc “Đầu bếp nhí” Tôi có nhiều cách thiết kế khác nhau: Trên mảng
tường tôi chia làm 2 cột: ở mỗi cột trẻ gài các hình ảnh do trẻ tự vẽ hoặc sưu tầm
hoạ báo. Trẻ biết lựa chọn, phân loại và nhận biết tác dụng của các loại thực
phẩm.
Thực phẩm sống


các loại đồ dùng đồ chơi tôi và trẻ cùng làm các loại đồ chơi cho các góc chơi.
Chuẩn bị nguồn nguyên vật liệu đã vận động phụ huynh ủng hộ như: Các
loại giấy màu, giấy trang kim, đất nặn bút màu…(nguyên vật liệu mua sẵn hoặc
phụ huynh đóng góp). Nguyên vật liệu thiên nhiên như: lá cây khô, vỏ chai nhựa
các loại, vỏ sò, khăn tay len cũ, vải vụn, len vụn cúc áo…. Tuỳ theo mỗi chủ đề
tôi xây dựng kế hoạch, ý tưởng để làm đồ chơi cho từng chủ đề. Tôi thường trò
chuyện với trẻ để cùng trẻ tượng tượng ra với những nguyên vật liệu này có thể
làm thành những sản phẩm gì… rồi cùng trẻ trang trí và giúp đỡ trẻ để có thể
hoàn thành được sản phẩm của mình. Tôi luôn cho trẻ cùng thực hiện với cô khi
làm đồ dùng đồ chơi để trẻ được chơi với sản phẩm của mình làm ra:
VD: Trong chủ đề “Gia đình” tôi cùng trẻ làm những đôi dép bằng xốp,
hay chiếc làn nhựa làm bằng vỏ hộp nước rửa bát, các loại bánh làm bằng xốp…
để trẻ chơi bán hàng

16/29


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động
góc

Hình ảnh 14: Cô hướng dẫn trẻ làm đồ dùng gia đình.

VD: Ở chủ đề bản thân trong góc nghệ thuật tôi và trẻ cùng cùng làm
“búp bê” bằng những nguyên vật liệu mở như: vải vụn, len vụn, vở chai nhựa,
dây trang kim… tạo thành những em bé búp bê xinh xắn đáng yêu khiến trẻ rất
thích thú và say mê làm.

Hình ảnh 15: Sản phẩm trong góc chơi do cô và các bé tự làm

17/29

Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động
góc

- Khi đã có đầy đủ các loại đồ dùng đồ chơi mua sẵn và tự tạo, tôi luôn
suy nghĩ cách sắp xếp làm sao cho đẹp mắt, phù hợp, sinh động, hấp dẫn và lôi
cuốn trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực và hứng thú.
- Việc sắp xếp đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu trong các góc phải khoa
học hợp lý, vừa tầm tay với của trẻ, phải dễ thấy, dễ lấy, dễ lựa chọn. Thường
xuyên cho trẻ cùng tham gia vào việc bố trí, sắp xếp lại vị trí góc, đồ dùng đồ
chơi để tạo cảm giác mới lạ, kích thích hứng thú của trẻ.
- Hướng dẫn trẻ cách sử dụng đồ chơi đúng lúc, đúng chỗ, khoa học hợp
lý là một việc làm rất quan trọng. Khi trẻ còn lúng túng trong cách sử dụng đồ
dùng tôi luôn gợi ý hướng dẫn trẻ cách sắp xếp, cách sử dụng từ đó hình thành
kỹ năng, nề nếp thói quen trong các buổi chơi.

Hình ảnh 18: Bé trong góc chơi gia đình

20/29


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động
góc

Hình ảnh 19: Các bé đang chơi trong góc bán hàng

Hình ảnh 20: Bé tự trang trí góc chơi

21/29



4. Phối kết hợp với phụ huynh để tạo nguồn nguyên vật liệu tạo các góc
chơi phong phú, đa dạng.
23/29


Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi trong hoạt động
góc

Công tác phối kết hợp với các bậc phụ huynh rất quan trọng .Để Phụ huynh
giúp đỡ, hỗ trợ, hợp tác một cách tự giác và có hiệu quả. Tôi đã thông qua
chương trình chăm sóc giáo dục trẻ để phụ huynh biết về tầm quan trọng của
hoạt động góc cho trẻ với mục tiêu “Bước đầu hình thành ở trẻ nhân cách con
người”, không những thế nó còn khích thích sự hứng thú sáng tạo cho trẻ trong
các hoạt động ở các góc, bồi bổ những kỹ năng cần thiết, phản ánh công việc
thật của cuộc sống trong xã hội.
- Tôi thông báo với phụ huynh về thời gian biểu của lớp, tuyên truyền nội
dung giảng dạy đến phụ huynh, mời phụ huynh tham quan lớp, dự giờ một số
tiết dạy, tham quan triển lãm đồ dùng để phụ huynh hiểu từ những khó khăn hạn
chế về cơ sở vật chất trang thiết bị để đáp ứng kịp thời cho nhu cầu học và chơi
của trẻ.
Cần tuyên truyền đến cha mẹ trẻ đồ dùng đồ chơi truyền thống chính là
một phần của văn hóa dân tộc. Từ việc giáo dục cho trẻ hiểu biết về bản sắc dân
tộc qua đồ chơi, trò chơi dân gian Việt Nam, những đồ chơi, trò chơi dân gian
được phục hồi sẽ giúp trẻ có cơ hội được tiếp cận với văn hóa cổ truyền và có
thêm đồ chơi, trò chơi, thêm niềm vui từ khả năng kinh tế còn hạn hẹp của cha
mẹ. Với các trò chơi như: Ô ăn quan, thổi sáo, nhảy dây, đá cầu… không cần tốn
kém mà chỉ vận dụng những vật liệu sẵn có, tốn ít công sức là có thể làm được một
trò chơi cho trẻ. Những đồ chơi này trẻ có thể tự chuẩn bị và tự làm được.
Bên cạnh việc tuyên truyền về đồ chơi, trò chơi truyền thống, cần giới
thiệu tuyên truyền về loại đồ chơi tự tạo. Đó là loại đồ chơi làm đơn giản, dư