Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh ở Trường Tiểu học Y Ngông

I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Công tác duy trì sĩ số ở trường tiểu học đóng vai trò rất lớn trong việc
nâng cao chất lượng giáo dục học sinh. Nó góp phần vào quả trình “nâng cao
dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”. Ở các trường vùng khó khăn,
vùng có nhiều học sinh người đồng bào dân tộc thiểu số thì việc dạy học luôn
gắn liền với công tác duy trì sĩ số. Đây là một công việc, một nhiệm vụ thường
xuyên và liên tục đòi hỏi sự cố gắng và nỗ lực của mỗi giáo viên cũng như của
tập thể nhà trường.
Một thực tế cho thấy, các trường đóng trên địa bàn vùng khó khăn, vùng
có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống nói chung cũng như trường Tiểu
học Y Ngông nói riêng, cha mẹ học sinh phần lớn nằm trong diện gia đình khó
khăn về kinh tế, lại đông con và hạn chế về trình độ nhận thức nên chưa quan
tâm đến việc học hành của con em mình. Thay vì việc cho con em đến trường,
họ lại muốn con nghỉ học đi làm rẫy, nương (theo mùa vụ) để tăng thêm thu
nhập cho gia đình. Do đi học không chuyên cần nên kết quả học tập của các em
ngày càng giảm sút, dẫn đến chán nản, vắng học ngày càng nhiều và bỏ học
giữa chừng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng giáo dục.
Vì vậy, công việc duy trì sĩ số học sinh ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số
là vấn đề mà mà mỗi người làm trong ngành giáo dục, đặc biệt là những giáo
viên đang hàng ngày trực tiếp giảng dạy trên lớp, giáo dục các em luôn trăn trở,
lo lắng để tìm giải pháp hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Đó
cũng chính là lí do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh ở
trường Tiểu học Y Ngông”.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Mục tiêu
Nghiên cứu, lựa chọn một số biện pháp phù hợp với thực tế đơn vị để
đảm bảo duy trì sĩ số, khắc phục tình trạng học sinh hay nghỉ học, có nguy cơ
Nguyễn Văn Quyết

giữa chừng là một trong những yếu tố tạo nên mối nguy hại lớn cho xã hội. Chủ
Nguyễn Văn Quyết

-2-

Trường Tiểu học Y Ngông


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh ở Trường Tiểu học Y Ngông

tịch Hồ Chí Minh đã nói “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Thật vậy, một
dân tộc mà dân trí thấp kém thì khó có điều kiện để tiếp thu và phát huy tinh
hoa văn hóa, khoa học, công nghệ mới của nhân loại. Do đó chúng ta cần làm
tốt công tác duy trì sĩ số học sinh, giảm tỷ lệ học sinh lưu ban, bỏ học để góp
phần xây dựng sự nghiệp giáo dục phát triển bền vững.
Mục tiêu của việc duy trì sĩ số sĩ số ở trường tiểu học góp phần vào việc
nâng cao chất lượng học tập của học sinh cũng như giúp các em có cơ hội phát
triển toàn diện bản thân. Đồng thời nó cũng là yếu tố quan trọng giúp giáo viên
thực hiện tốt kế hoạch giáo dục học sinh.
Để công tác giáo dục đạt hiệu quả cần rất nhiều yếu tố chủ quan và khách
quan, trong đó việc các em đi học chuyên cần đóng một phần không nhỏ. Học
sinh có đi học đều, đầy đủ thì việc tiếp thu bài mới tốt hơn. Nắm vững kiến
thức các môn học trong chương trình một cách liền mạch và có hệ thống, đây là
yếu tố quan trọng thu hút các em ham thích đi đến trường.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Trường Tiểu học Y Ngông đóng trên địa bàn vùng đặc biệt khó khăn của
xã DurKmăn. Hàng năm, tỉ lệ học sinh dân tộc thiểu số chiếm đến khoảng 98%
tổng số học sinh toàn trường. Trình độ dân trí còn thấp, đời sống nhân dân còn
gặp nhiều khó khăn, học sinh thuộc diện đói nghèo chiếm tỉ lệ khá cao nên sự
quan tâm của cha mẹ học sinh đến việc học tập của con em mình rất hạn chế.

pháp, biện pháp nhằm vận động học sinh ra lớp. Tuy nhiên tỉ lệ học sinh đi học
không chuyên cần, có nguy cơ bỏ học vẫn còn khá cao không chỉ ở Trường
Tiểu Y Ngông mà nó còn diễn ra ở trường khác trên địa bàn xã Dur Kmăn.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a) Mục tiêu của giải pháp
Đưa ra những giải pháp, biện pháp phù hợp với đối tượng học sinh và
thực tế của lớp, nhà trường, địa phương để thực hiện việc duy trì sĩ số học sinh,
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Làm thay đổi quan niệm, nhận thức người dân và toàn xã hội về công tác
xã hội hóa giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh.
b) Nội dung và cách thực hiện giải pháp, biện pháp
Biện pháp 1 : Nắm tình hình của lớp
Phải nói rằng, công tác duy trì sĩ số ở các trường tiểu học vùng nhiều học
sinh dân tộc thiểu số như Trường Tiểu học Y Ngông là công việc thường
Nguyễn Văn Quyết

-4-

Trường Tiểu học Y Ngông


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh ở Trường Tiểu học Y Ngông

xuyên, liên tục và có thành công hay không là nhờ công sức rất lớn của giáo
viên chủ nhiệm. Chính lòng yêu nghề, sự nhiệt tình là động lực giúp giáo viên
quan tâm nhiều hơn đến hiệu quả công việc của mình, trong đó có công tác duy
trì sĩ số.
Để thực hiện hiệu quả công tác duy trì sĩ số, giáo viên chủ nhiệm phải
nắm được tình hình của lớp. Vì vậy, sau khi nhận lớp, giáo viên chủ nhiệm cần
trao đổi với giáo viên chủ nhiệm lớp dưới để nắm thông tin của lớp, về những

Như vậy, nắm tình hình lớp là công việc đầu tiên mà mỗi giáo viên chủ
nhiệm cần làm tốt để có kế hoạch cụ thể đối với lớp mình chủ nhiệm. Trong đó
có kế hoạch vận động, duy trì sĩ số học sinh khi bước vào năm học mới.
Biện pháp 2 : Giáo viên chủ nhiệm là người “tiên phong’’ trong công
tác vận động học sinh ra lớp
Chất lượng giáo dục học sinh ở vùng có điều kiện khó khăn phụ thuộc
nhiều vào việc bảo đảm duy trì được sĩ số. Nếu học sinh nghỉ học hoặc đi học
không chuyên cần sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng học tập của các em, các
kiến thức không liền mạch, các em lại gặp khó khăn nhiều hơn trong học tập và
lao động, ...
Giáo viên chủ nhiệm là người sát sao và gần gũi học sinh hơn ai hết. Khi
biết học sinh đi học không chuyên cần và có nguy cơ bỏ học thì bằng mọi cách
phải vận động ngay các em đi học lại. Tuyệt đối không để tình trạng học sinh
bỏ học lâu ngày rồi mới tìm hiểu nguyên nhân và vận động.
Khi có được thông tin về học sinh nghỉ học, trước hết, giáo viên chủ
nhiệm cần trực tiếp đến nhà em học sinh đó để tìm hiểu nguyên nhân, thuyết
phục gia đình để vận động học sinh ra lớp.
Đối với những học sinh đi học không chuyên cần, có nguy cơ bỏ học do
do khả năng tiếp thu bài chậm, lớn tuổi hơn các bạn trong lớp nên ngại đi học.
Giáo viên chủ nhiệm phải làm tốt vai trò là “người mẹ’’, “người bạn’’ của các
em, luôn gần gũi, động viên, khích lệ học sinh. Từ đó, giáo viên lựa chọn biện
pháp phù hợp để giúp đỡ học sinh tiếp thu bài tốt hơn, vượt qua mặc cảm, tự tin
đến lớp. Giáo viên có thể sử dụng một số biện pháp như phát động phong trào:
“Đôi bạn cùng tiến’’, “Bạn giúp bạn’’,... để học sinh trong lớp giúp những bạn
học còn chưa tốt vươn lên trong học tập. Thông qua đó, giúp các em xóa bỏ
mặc cảm để tự tin đến lớp.
Đối với những học sinh đi học không chuyên cần, có nguy cơ bỏ học do
các nguyên nhân khác, giáo viên chủ nhiệm cần trao đổi với lãnh đạo nhà
Nguyễn Văn Quyết


lãnh đạo nhà trường để tìm cách giải quyết. Bên cạnh đó, tôi tích cược phối hợp
với nhà trường, Ban Đại diện cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương để chia
sẻ khó khăn với gia đình học sinh và vận động học sinh ra lớp. Với sự nỗ lực,
tinh thần trách nhiệm, tình yêu thương, chúng tôi đã thuyết phục được gia đình
để em được tiếp tục đến trường học tập.
Nguyễn Văn Quyết

-7-

Trường Tiểu học Y Ngông


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh ở Trường Tiểu học Y Ngông

Như vậy, việc vận động học sinh không phải là việc riêng của giáo viên
chủ nhiệm, của nhà tường mà đó là công việc cần sự chung tay giúp sức của
nhiều người, của toàn xã hội. Do đó giáo viên phải biết cách phối hợp để hoàn
thành công việc, trách hiệm được giao.
Biện pháp 4 : Nâng cao chất lượng giáo dục học sinh
Thực tế cho thấy rằng, học yếu là một trong những nguyên nhân dẫn đến
học sinh hay mặc cảm, dễ chán học và bỏ học. Vì vậy cần phải nâng cao chất
lượng học tập ở học sinh. Để làm được điều này, giáo giáo viên không chỉ cần
có chuyên môn tốt mà còn phải có sự kiên trì, hiểu tâm lý học sinh. Người giáo
viên cần phải có cái tâm, có phương pháp dạy học phù hợp, các bài tập dành
cho học sinh phải vừa sức, chú ý động viên là chính để các em dễ tiếp thu bài
và không nảy sinh tâm lý "sợ học" dẫn đến chán học và bỏ học.
Muốn nâng cao chất lượng học tập của học sinh, trước hết giáo viên cần
thực hiện tốt việc phân hóa đối tượng học sinh trong lớp, từ đó xây dựng kế
hoạch, điều chỉnh phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp. Phát
động các phong trào thi đua học tập.

Biện pháp 5 : Xây dựng môi trường học tập thân thiện
Môi trường học tập thân thiện là môi trường học tập mà ở đó trẻ được tạo
điều kiện để học tập có kết quả, được an toàn trong sự bảo vệ, được công bằng
và dân chủ, được phát triển sức khỏe thể chất và tinh thần. Trường học, lớp học
được coi như ngôi nhà chung, ngôi nhà thứ hai của các em, giúp các em thêm
yêu trường, yêu lớp, hứng thú trong học tập và đem lại hiệu quả cao trong giáo
dục.
Môi trường học tập thân thiện phải đảm bảo một số điều kiện như: lớp
học phải đẹp, sạch sẽ, thoáng đãng, ánh sáng đầy đủ, bàn ghế luôn được lau
chùi và sắp xếp gọn gàng, xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết, các thành
viên trong lớp giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau tiến bộ.
Để xây dựng đượ môi trường học tập thân thiện, giáo viên cần hướng
dẫn học sinh tham gia tích cực các hoạt động ở trường, lớp phù hợp với lứa tuổi
của mình như : tham gia lao động, vệ sinh trường lớp; trang trí lớp học thân
thiên; chăm sóc cây xanh trong khuôn viên trường; ... Thông qua các hoạt động
đó, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh cũng như các em thấy được trách
nhiệm, nghĩa vụ của bản thân, tạo dựng được khối đoàn kết, giúp đỡ nhau trong
mọi hoạt động giữa các học sinh trong lớp, trong trường. Đó cũng chính là một
trong những yếu tố quan trọng nhằm thu hút học sinh yêu thích đến trường.
Nguyễn Văn Quyết

-9-

Trường Tiểu học Y Ngông


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh ở Trường Tiểu học Y Ngông

H1 : Học sinh chăm sóc cây xanh trong khuôn viên trường


bỏ học

Đầu
năm

Cuối
năm

Đi học
chuyên

Kết quả giáo dục

cần

22

2

75%

22

0

96%

Những kinh nghiệm trên được chia sẻ, áp dụng trong nhà trường và đã
thu được những kết quả rất khả quan.
Nguyễn Văn Quyết

- Đối với Ban Đại diện cha mẹ học sinh, các cấp chính quyền cần quan
tâm hơn nữa đến công tác phối hợp vận động học sinh ra lớp giúp nhà trường
thực hiện tốt công tác giáo dục học sinh.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ mà bản thân tôi rút ra được trong
quá trình làm công tác chủ nhiệm. Rất mong sự góp ý của đồng chí, đồng
nghiệp để những kinh nghiệm trên được đầy đủ và hoàn thiện hơn.
Nguyễn Văn Quyết
- 12 Trường Tiểu học Y Ngông


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh ở Trường Tiểu học Y Ngông

Xin chân thành cảm ơn !
Krông Ana, tháng 3 năm 2017
Người viết

Nguyễn Văn Quyết

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
(Ký tên, đóng dấu)

Nguyễn Văn Quyết

- 13 -

Trường Tiểu học Y Ngông