MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG
Mục lục
1
I. PHẦN MỞ ĐẦU
3
1. Lý do chọn đề tài
3
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
4
3. Đối tượng nghiên cứu
4
4. Giới hạn của đề tài
4
5. Phương pháp nghiên cứu
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu,
phạm vi và hiệu quả ứng dụng
16
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
18
1. Kết luận
18
2. Kiến nghị
19
Nhận xét của hội đồng chấm sáng kiến cấp trường
21
Tài liệu tham khảo
22
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Tiểu học là một bậc giáo dục quan trọng trong nền giáo dục phổ
hình thành ở các em ý thức bảo vệ môi trường một cách tự giác trong môi
trường học tập và sinh sống.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Mục tiêu của đề tài:
- Giúp học sinh nắm được một số kiến thức về môi trường. Nâng cao
ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh.
- Hình thành những thói quen, hành vi bảo vệ môi trường trong nhà
trường và nơi sinh sống.
Nhiệm vụ của đề tài: Nghiên cứu và tìm những phương pháp tổ chức
dạy học phù hợp để lồng ghép nội dung giáo dục môi trường cho học sinh.
3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong
hoạt động ngoài giờ lên lớp ở Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi.
4. Giới hạn của đề tài
Lớp 4E (năm học 2015-2016), lớp 4C (kì I của năm học 2016-2017)
Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi.
5. Phương pháp nghiên cứu
a. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận.
- Phương pháp nghiên cứu phân tích – tổng hợp tài liệu
- Phương pháp khái quát hóa
b. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm
c. Phương pháp thống kê toán học
II. PHẦN NỘI DUNG
- Giáo viên được tập huấn, nâng cao hình thức tích hợp bảo vệ môi
trường trong các môn học.
- Phụ huynh có tạo điều kiện để các em tham gia bảo vệ môi trường
xung quanh.
* Khó khăn :
Giáo viên của trường được tập huấn về nội dung bảo vệ môi trường và
được thực hành lồng ghép vào các môn học. Các nội dung trên được tích
hợp vào hầu hết các tiết giảng dạy, vào bất cứ thời gian nào, hoạt động ngoài
trời nhằm hình thành cho các em thói quen, ý thức tự giác bảo vệ môi
trường. Tuy nhiên, nội dung tài liệu phục vụ cho giáo dục môi trường chưa
thực sự phong phú, đặc biệt chưa có những bước đột phá mới cho nên giáo
dục môi trường chỉ dừng lại ở mức truyền đạt bằng miệng và hỏi đáp câu
hỏi.
Đa phần các em học sinh đã có ý thức trong việc vệ sinh cá nhân, biết
bỏ rác vào thùng, đi vệ sinh đúng nơi quy định… Tuy nhiên, nội dung giáo
dục bảo vệ môi trường chưa có tính chuyên sâu, lý giải mọi vấn đề liên quan
đến ô nhiễm và bảo vệ môi trường và đặc biệt còn thiếu tính thực tiễn cũng
như nội dung truyền tải cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
chưa đa dạng, phong phú để tạo hứng thú học tập và tiếp thu một cách tự
nhiên cho học sinh tiểu học.
Không hẳn tất cả học sinh đều đã có ý thức hết mà còn một tỷ lệ
không nhỏ học sinh vẫn cần cô giáo nhắc nhở hay thậm chí phải nhắc nhở
mọi lúc mọi nơi. Khả năng tiếp thu kiến thức và vận dụng vào các hoạt động
hàng ngày của các em chưa cao, các em còn phải nhắc nhở nhiều và chưa
nhận thức được việc cần phải chăm sóc, bảo vệ cây trồng, vật nuôi
Giáo viên mới chỉ giáo dục học sinh nên làm cái này, không nên làm
cái kia… vì sẽ làm ô nhiễm môi trường, mà chưa đi sâu vào vấn đề, chưa
giảng giải tường tận để các em nhận thức được rõ hơn về tác hại, hậu quả
xây dựng góc sản phẩm, góc thiên nhiên phong phú đa dạng; tổ chức các
buổi nói chuyện gặp gở khách mời; tổ chức các buổi học ngoại khóa, tham
quan; tổ chức các cuộc thi tái chế bảo vệ môi trường; tổ chức các tiết học
công ích trong nhà trường; hưởng ứng ngày “ Tết trồng cây” do nhà trường
phát động…
Việc nội dung bảo vệ môi trường được lồng ghép vào hoạt động ngoài
giờ lên lớp yêu cầu cần đạt được đó là:
+ Thường xuyên vệ sinh lớp học vào mỗi buổi học.
+ Lao động vệ sinh sân trường.
+ Vứt rác đúng nơi quy định và sử lí rác một cách hợp lí.
+ Biết chăm sóc cây cảnh, bồn hoa trong khuôn viên trường và lớp
học.
+ Trồng cây và hoa ở rân trường….
+ Phân loại, biết làm thế nào để giảm rác thải.
+ Hình thành và phát triển ý thức, hành vi bảo vệ cây cối, con vật có
ích, yêu thiên nhiên, trường học, nhà ở, cộng đồng. Có ý thức thực hiện quy
tắc giữ vệ sinh cho bản thân, gia đình, cộng đồng, không nghịch phá các
công trình công cộng….
+ Hình thành khả năng sáng tạo và có thể tạo được những đồ vật có
ích từ vỏ chai, phế thải…
* Cách thức thực hiện các biện pháp.
Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi là một trường nằm trong địa bàn
xã Quảng Điền huyện Krông Ana. Ở đây đa số các em học sinh là người địa
bàn, kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn việc các em được tham gia các hoạt
động của các tổ chức môi trường phát động là không thể. Chính vì vậy, việc
lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường cho các em vào hoạt động ngoài giờ
lên lớp đã được tổ chức bởi những hoạt động vừa sức với các em. Dưới đây
là những tổ chức, hoạt động, những biện pháp nhằm nâng cao kiến thức,
Như vậy kiến thức sẽ dần dần ăn sâu vào nhận thức của các em và
hình thành những nhân cách tốt, những thói quen hành vi thân thiện, gần gũi
với môi trường.
- Xây dựng góc sản phẩm, góc thiên nhiên phong phú, đa dạng.
Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi là trường dạy và học theo mô hình
trường học mới VNEN. Mỗi lớp học được trang bị và trang trí theo mô hình
VNEN nên trong lớp góc sản phẩm là nơi lưu lại những sản phẩm của học
sinh trong quá trình học tập. Vì vậy góc sản phẩm cần được chú trọng và
trang trí một cách cẩn thận có khoa học. Góc thiên nhiên là nơi các em sưu
tầm những cây cảnh, chậu hoa góp phần làm cho lớp học trở nên sinh động,
tươi mát hơn.
Giáo viên là người lựa chọn những sản phẩm đẹp, những sản phẩm ý
nghĩa để trang trí. Học sinh là người tạo ra sản phẩm.
Xây dựng góc sản phẩm về môi trường do chính tay học sinh tạo ra.
Sản phẩm có thể là những bức tranh về môi trường, những sản phẩm tái chế,
những bức ảnh tham gia bảo vệ môi trường ở các em…
Góc thiên nhiên là nơi các em trang trí và chăm sóc cho những cây
cảnh của mình tạo một môi trường lớp học trong lành hơn.
Phân công cho học sinh bảo quản góc sản phẩm, góc thiên nhiên một
cách an toàn, sạch đẹp.
Thường xuyên nhắc nhở học sinh phải cập nhập sản phẩm, chăm sóc
cây cảnh, chậu hoa thường xuyên để góc sản phẩm, góc thiên nhiên thêm
phong phú, da dạng.
- Tổ chức các buổi nói chuyện với các chuyên gia bảo vệ môi trường,
y tế.
Hằng năm nhà trường và địa phương luôn phát động phải dọn dẹp vệ
sinh môi trường xung quanh, giữ gìn vệ sinh công cộng để phòng chống các
bệnh như: sốt xuất huyết, tay chân miệng…. Việc chỉ nói qua loa đài hay
khóa là rất quan trọng. Cho nên giáo viên cần tìm hiểu địa điểm trước và cần
đưa ra nội dung phù hợp đến các em để buổi học không bị vô nghĩa.
Học sinh khi tham gia buổi học ngoại khóa cần tuân theo những quy
định của giáo viên, phải biết tự trang bị những kiến thức, vật dụng để ghi
chép lại những gì quan sát. Biết đưa ra nhận xét và kết luận.
Cần có bài thu hoạch sau những buổi học ngoại khóa.
- Tổ chức các tiết sinh hoạt có phụ huynh tham gia
Phụ huynh là nguồn động lực không thể thiếu trong việc hình thành
nhân cách ở các em. Chính vì vậy việc tổ chức sinh hoạt có sự tham gia của
phụ huynh là hoàn toàn cần thiết.
Ở đây phụ huynh tham gia như một khách mời và giáo viên cần đưa
thêm thông tin tài liệu cho phụ huynh tham khảo để phụ huynh có thể cùng
tham gia tiết sinh hoạt được tốt hơn.
Phụ huynh là người hướng dẫn cho con em phân loại rác thải tại nhà
và lựa chọn những nguyên vật liệu cần thiết để làm sản phẩm tái chế. Bên
cạnh đó phụ huynh cũng là cầu nối tuyên truyền đến nhiều phụ huynh khác
cùng tham gia bảo vệ môi trường và giáo dục con em.
Giáo viên chủ động trong tiết sinh họat, tổ chức những trò chơi có phụ
huynh tham gia.
Học sinh sẽ thấy hững thú khi có cha mẹ tham gia tiết sinh hoạt. Từ
đó các em sẽ tự hình thành hành vi để làm cho cha mẹ tự hào.
- Tổ chức các cuộc thi tái chế.
Hiện nay, rác thải ra môi trường thường có thể là chai nhựa, bao
nilông giấy vụn, những sảm phẩm từ sinh hoạt… Việc phân loại ra những
rác thải có thể tái chế và những rác thải cần phân hủy ở mọi người là chưa
được phổ biến. Việc để chung rác thải và cùng phân hủy một hình thức sẽ
làm cho việc phân hủy rác thải gặp không ít khó khăn chính vì vậy việc phân
loại rác thải để tái chế hay phân hủy là hoàn toàn cần thiết. Nhận thấy các
- Tổ chức các tiết học công ích trong nhà trường
Đây là những tiết học giúp các em vận dụng được kiến thức đã
học được trong các tiết học để từ đó các em thực hành trong thực tế.
Tổ chức tiết học công ích 1 lần / tháng. Trong tiết học này cụ thể các
em sẽ đi nhặt rác trong khu vực sân trường, bồn hoa. Bấm tỉa những cành
khô của cây cảnh, tưới nước cho hoa và cây… Các em sẽ tự phân loại được
rác thải, có thể phân hủy những rác thải không sử dụng được, tái chế lại
những rác thải còn sử dụng hoặc gom lại để bán lấy tiền ủng hộ trẻ em
nghèo trong trường…
Giáo viên là người chỉ đạo trực tiếp, cùng tham gia với các em để các
em thấy sự gần gũi, gắn bó của giáo viên trong việc bảo vệ môi trường.
Nhắc nhở các em khi tham gia nhặt rác và phân loại rác thải. Ghi chép bằng
giấy hoặc lưu lại những hình ảnh tốt để có thể tuyên dương ở góc học tập.
Sau tiết học, giáo viên là người ghi lại những việc làm của học sinh,
cho học sinh nêu cảm nghĩ, nhận xét những việc làm đúng, phê bình những
việc làm chưa tốt từ đó đánh giá tuyên dương học sinh để tiết học công ích
lần sau đạt kết quả tốt hơn.
- Tổ chức các buổi tham quan và dọn vệ sinh khu vực tham quan.
Tạo điều kiện cho học sinh có những hoạt động học tập về môi trường
và bảo vệ môi trường đạt chất lượng cao trong những tình huống thích hợp
ngoài khuôn khổ lớp học. Hoạt động này giúp học sinh có những trải nghiệm
trực tiếp trong những khung cảnh khác nhau, qua đó sẽ nâng cao việc xây
dựng kiến thức, kỹ năng của học sinh thông qua những cơ hội học tập khám
phá. Phân tích, hình thành thái độ và phát triển óc thẩm mĩ, tạo cơ hội cho
giáo viên, học sinh hiểu biết lẫn nhau. Có thể tổ chức những chuyến đi thăm
cơ sở nhà trường và cộng đồng địa phương, thăm nhà máy, thăm cảnh thiên
nhiên như rừng, công viên…
Để việc tham quan có ý nghĩa và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường
dụng một hình thức phương pháp dạy học riêng biệt mà cần sử dụng phối
hợp nhiều phương pháp với nhau để việc truyền đạt thông tin không bị nhàm
chán, gò bó. Giáo viên nên tạo cho học sinh một không gian học tập thoải
mái, sự tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng mà sâu lắng, khắc sâu được
nội dung tích hợp. Từ đó hình thành ở các em hành vi ứng xử, thói quen tốt
đối với môi trường, sống hòa hợp với môi trường. Mỗi phương pháp đều có
đặt trưng riêng và mang lại hiệu quả nhất định.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu,
phạm vi và hiệu quả ứng dụng
Kết quả khảo sát lớp 4E Trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi năm học
2015-2016
Nội dung
Tổng
Học
số học sinh sinh tích cực
tham
gia
hoạt động
Tỉ lệ
Thường xuyên dọn vệ sinh lớp
25
25
25
100%
25
23
92%
Lao động vệ sinh sân trường
25
22
88%
Sáng chế, tái chế sản phẩm
25
20
80%
học
Gom giấy vụn để làm kế
hoạch nhỏ
Chăm sóc bồn hoa, cây cảnh
25
20
80%
học
Không hái hoa, bẻ cành
25
24
96%
Đi vệ sinh đúng nơi quy định
25
25
100%
25
25
nâng cao ý thức trong các hành vi đối xử với rác thải, ý thức bảo vệ môi
trường và sẵn sàn nhắc nhỡ người thân thực hiện việc bảo vệ môi trường.
Về tri thức đạo đức: Các em sớm hình thành những hành vi, những
việc làm cần thiết để bảo vệ môi trường. các em đã biết tôn trọng, quý trọng
thiên nhiên, sống có trách nhiệm với thiên nhiên.
Về thái độ: Các em tích cực tham gia các công việc bảo vệ môi
trường; Yêu mến thiên nhiên xung quanh; Bày tỏ thái độ về hành vi – đồng
tình với hành vi tốt; Lên án hành vi không tốt đối với môi trường.
Về hành vi: Các em đã có việc làm, thói quen giữ gìn, bảo vệ môi
trường bằng những hành động phù hợp như: Chăm sóc cây, vật nuôi, bảo vệ
động vật có ích, vệ sinh trường lớp, nhà cửa. Cảnh quan sạch đẹp của nhà
trường luôn có sự góp sức của các em học sinh từ lớp 1 đến lớp 5.
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
•
Kết luận
Tiểu học là cấp học quan trọng là cơ sở ban đầu để hình thành kiến
thức và nhân cách đạo đức cho trẻ để sau này trở thành một công dân tốt.
Việc lồng ghép nội dung giáo dục môi trường đến với học sinh tiểu học
không những cung cấp cho các em kiến thức mà muốn hình thành ở các em
những hành vi, thói quen, cách ứng xử thân thiện với môi trường. Nếu ở cấp
học này các em chưa hình thành được tình yêu thiên nhiên, sống hòa
đồng với thiên nhiên, quan tâm tới thế giới xung quanh, có thói quen sống
ngăn nắp, vệ sinh thì ở các cấp sau khó có thể bù đắp được. Vì vậy, nội dung
và cách thức bảo vệ môi trường trong trường tiểu học mang tính quyết định
đối với việc hình thành những phẩm chất đó.
Sau một thời gian nghiên cứu và thực hiện đề tài thì tôi đã thu được
- Tạo điều kiện để học sinh có thể thực hành những hành vi bảo vệ
môi trường trong nhà trường.
* Đối với cấp lãnh đạo
- Thường xuyên quan tâm tổ chức các buổi chuyên đề có nội dung
lồng ghép bảo vệ môi trường ở các trường để trao đổi kinh nghiệm.
- Hỗ trợ, cung cấp tài liệu, đồ dùng dạy học để phục vụ cho việc tích
hợp đạt hiệu quả.
- Cung cấp nhiều văn bản về giáo dục môi trường.
Trên đây là kinh nghiệm giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học
sinh tiểu học mà thực tế tôi đã thực hiện tại đơn vị tôi đang công tác. Nhưng
không thể tránh khỏi những thiếu xót nên rất mong ý kiến đóng góp của quý
thầy cô cùng hội đồng chấm sáng kiến kinh nghiệm.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Krông Ana, ngày 1 tháng
3 năm 2017
Người thực hiện
Trần Thị Thông
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN CẤP
TRƯỜNG
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
Tác giả
1
Quyết định số 1363/QĐ-TTg về việc Phê Thủ tướng chính phủ.
duyệt đề án “ đưa các nội dung bảo vệ
môi trường vào hệ thống giáo dục quốc
dân” của Thủ tướng Chính phủ.
2
Môi trường và giáo dục bảo vệ môi NXB Giáo dục Việt Nam
trường.
Tài liệu tập huấn giáo dục bảo vệ môi
trường.
3
Một số phương pháp tiếp cận giáo dục NXB Giáo dục Việt Nam
môi trường
4
Mội số biện pháp nâng cao chất lượng
giáo dục môi trường cho học sinh tiểu NXB Giáo dục Hà Nội
học
5