BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

VŨ THỊ MAI KHANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC QUẬN KIẾN AN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SỸ: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

VŨ THỊ MAI KHANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC QUẬN KIẾN AN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số

: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SỸ : QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Dƣơng Giáng Thiên Hƣơng

nhiều thời gian, tâm huyết. Nhƣng chắc chắn, luận văn không thể tránh khỏi những
hạn chế. Kính mong nhận đƣợc sự cảm thông, chia sẻ của quý thầy giáo, cô giáo,
các bạn bè, đồng nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn !
Hà Nội, ngày 27 tháng 5 năm 2017
Tác giả

Vũ Thị Mai Khanh


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
BD

: Bồi dƣỡng

BDGV

: Bồi dƣỡng giáo viên

BGH

: Ban giám hiệu

CBQL

: Cán bộ quản lý

CNTT

: Công nghệ thông tin


: Giáo viên giỏi

GVTH

: Giáo vên tiểu học

HS

: Học sinh

HĐGD

: Hoạt động giáo dục

HĐDH

: Hoạt động dạy học

HK

: Học kì

HT

: Hiệu trƣởng

NGLL

: Ngoài giờ lên lớp

TBDH

: Thiết bị dạy học

TNXH

: Tự nhiên xã hội

TH

: Tiểu học

THCS

: Trung học cơ sở

THPT

: Trung học phổ thông


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Quy mô trƣờng lớp ..................................................................................34
Bảng 2.2. Kết quả khảo sát khả năng đáp ứng chuẩn nghề nghiệp GVTH…...........37
Bảng 2.3 Kết quả khảo sát khả năng đáp ứng đổi mới kiểm tra đánh giá chất lƣợng
giáo dục học sinh theo TT30/2014 và TT22/2016…………………....................…38
Bảng 2.4 Kết quả khảo sát khả năng đáp ứng các hoạt động khác về đổi mới giáo
dục………………………………………………………………....................….....39
Bảng 2.5. Kết quả khảo sát mục tiêu của bồi dƣỡng giáo viên tiểu học…..............41
Bảng 2.6. Kết quả khảo sát nội dung bồi dƣỡng giáo viên tiểu học………........…42

Biểu đồ 2.1. Kết quả khảo sát nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động bồi dƣỡng
giáo viên tiểu học…………………………………..........……………………...…40
Sơ đồ 3.1: Mối quan hệ giữa các biện pháp………………….......……………….. 85
Biểu đồ 3.1.Mối quan hệ giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý
giáo viên tại các trƣờng tiểu học quận Kiến An, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu
cầu đổi mới giáo dục ................................................................................................93


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU.....................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài.....................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu...............................................................................................3
3. Khách thể nghiên cứu và đối tƣợng nghiên cứu của đề tài.....................................3
4. Giả thuyết khoa học của đề tài................................................................................3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu..............................................................................................4
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài........................................................................4
7. Các phƣơng pháp nghiên cứu..................................................................................4
8 . Cấu trúc của đề tài..................................................................................................5
Chƣơng 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG GIÁO
VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC.............................6
1.1.Tổng quan vấn đề nghiên cứu...............................................................................6
1.1.1.Khái quát tình hình nghiên cứu trên thế giới.....................................................6
1.1.2 Khái quát tình hình nghiên cứu trong nƣớc.......................................................7
1.2.Các khái niệm cơ bản............................................................................................9
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục.................................................................................9
1.2.2. Bồi dƣỡng giáo viên........................................................................................12
1.2.3. Đội ngũ giáo viên tiểu học .............................................................................13
1.3. Hoạt động bồi dƣỡng giáo viên tiểu học ...........................................................14
1.3.1. Tầm quan trọng của việc bồi dƣỡng giáo viên tiểu học..................................14
1.3.2. Nội dung bồi dƣỡng giáo viên tiểu học...........................................................16

2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng ..............................................................................33
2.3. Khảo sát thực trạng khả năng đáp ứng của giáo viên tiểu học ở quận Kiến An,
thành phố Hải Phòng với yêu cầu đổi mới giáo dục.................................................37
2.3.1. Thực trạng khả năng đáp ứng chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học.......... 37
2.3.2. Thực trạng khả năng đáp ứng đổi mới kiểm tra đánh giá chất lƣợng giáo dục
học sinh theo TT30/2014 và TT22/2016...................................................................37
2.3.3. Thực trạng khả năng đáp ứng các hoạt động khác về đổi mới giáo dục........39
2.4. Thực trạng hoạt động bồi dƣỡng giáo viên tiểu học quận Kiến An, thành phố


Hải Phòng..................................................................................................................40
2.4.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng của hoạt động bồi
dƣỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục...................................40
2.4.2. Nhận thức về mục tiêu của bồi dƣỡng giáo viên tiểu học...............................41
2.4.3 Thực trạng nội dung bồi dƣỡng giáo viên tiểu học..........................................42
2.4.4. Thực trạng các hình thức tổ chức bồi dƣỡng giáo viên tiểu học.....................43
2.4.5. Thực trạng phƣơng pháp bồi dƣỡng giáo viên tiểu học..................................44
2.3.6. Nguồn lực phục vụ cho hoạt động bồi dƣỡng giáo viên tiểu học...................44
2.5. Thực trạng quản lý bồi dƣỡng giáo viên tiểu học quận Kiến An, thành phố Hải
Phòng........................................................................................................................45
2.5.1.Mức độ nhận thức tầm quan trọng và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý
bồi dƣỡng giáo viên tiểu học.....................................................................................45
2.5.2. Thực trạng việc lập kế hoạch bồi dƣỡng giáo viên tiểu học...........................47
2.5.3. Thực trạng việc tổ chức các hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên tiểu học.....48
2.5.4. Thực trạng việc chỉ đạo, lãnh đạo hoạt động bồi dƣỡng giáo viên tiểu học.. 49
2.5.5. Thực trạng việc kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dƣỡng giáo viên tiểu học. 50
2.6. Thực trạng các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý hoạt động bồi dƣỡng giáo viên
tiểu học quận Kiến An, thành phố Hải Phòng...........................................................52
2.6.1. Các yếu tố thuộc về ngƣời hiệu trƣởng tiểu học.............................................52
2.6.2. Các yếu tố thuộc về giáo viên tiểu học ..........................................................53

của giáo viên.............................................................................................................81
3.3.7. Biện pháp 7. Bồi dƣỡng chất lƣợng đội ngũ giáo viên bằng chính năng lực
lãnh đạo của ngƣời hiệu trƣởng................................................................................83
3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp........................................................................84
3.5. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất............ 85
3.5.1. Quy trình khảo nghiệm..........................................................................................86
3.5.2. Kết quả khảo nghiệm.............................................................................................87
Tiểu kết chƣơng 3.....................................................................................................94
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ...........................................................................95
1.Kết luận..................................................................................................................95


2. Khuyến nghị ........................................................................................................97
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................98
PHỤ LỤC................................................................................................................


MỞ ĐẦU
1.Lý do chọn đề tài
1.1. Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực,
đã từng đƣợc khẳng định trong các văn kiện Đảng trƣớc đây, đặc biệt là trong Nghị
quyết số 29 của Hội nghị Trung ƣơng 8, khóa XI, khẳng định đây không chỉ là quốc
sách hàng đầu, là “chìa khóa” mở ra con đƣờng đƣa đất nƣớc tiến lên phía trƣớc, mà
còn là “mệnh lệnh” của cuộc sống.
Trong Văn kiện đại hội XII của Đảng lần này, kế thừa quan điểm chỉ đạo của
nhiệm kỳ trƣớc, Đảng ta đƣa ra đƣờng lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào
tạo, phát triển nguồn nhân lực, xác định đây là một kế sách, quốc sách hàng đầu,
tiêu điểm của sự phát triển, mang tính đột phá, khai mở con đƣờng phát triển nguồn
nhân lực Việt Nam trong thế kỷ XXI, khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền
giáo dục nƣớc nhà “dạy ngƣời, dạy chữ, dạy nghề”. Vì vậy, việc đổi mới căn bản và

giáo dục và dạy học trong nhà trƣờng. Lao động sƣ phạm là lao động sáng tạo, đòi
hỏi ngƣời giáo viên phải có kiến thức sâu và toàn diện, luôn bổ sung cái mới nhằm
hoàn thiện nghệ thuật sƣ phạm. Tính đa dạng, phức tạp của hoạt động giảng dạygiáo dục đòi hỏi ngƣời lãnh đạo nhà trƣờng phải trƣờng xuyên chú ý đến công tác
quản lý bồi dƣỡng nâng cao năng lực sƣ phạm cho đội ngũ giáo viên.
1.2. Hải Phòng là thành phố cảng quan trọng, trung tâm công nghiệp, cảng
biển lớn nhất phía Bắc Việt Nam, đồng thời cũng là trung tâm kinh tế, văn hoá, y tế,
giáo dục, khoa học, thƣơng mại và công nghệ của Vùng duyên hải Bắc Bộ. Đây là
thành phố lớn thứ 3 cả nƣớc, lớn thứ 2 miền Bắc sau Hà Nội. Kiến An là một trong
13 quận, huyện của Thành phố Hải Phòng, là một trong ba cực tam giác chiến lƣợc
phát triển kinh tế phía Bắc, có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội.
Đặc biệt trong lĩnh vực Giáo dục và Đào tạo, Quận uỷ và Uỷ ban nhân dân quận đã
nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của Giáo dục và Đào tạo đối với sự phát triển
kinh tế, chính trị của địa phƣơng trong thời kỳ Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất
nƣớc nên đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát. Những năm gần đây, công tác bồi
dƣỡng giáo viên của các trƣờng Tiểu học quận Kiến An đã đƣợc chú trọng và quan
tâm. Các trƣờng đã nỗ lực xây dựng đội ngũ giáo viên có phẩm chất đạo đức tốt, có
năng lực sƣ phạm và tinh thần trách nhiệm vì sự nghiệp giáo dục. Tuy nhiên, với
những yêu cầu thách thức của xã hội cùng với sự tiến bộ không ngừng của Khoa

2


học – Kĩ thuật - Công nghệ, sự bùng nổ về thông tin, đội ngũ giáo viên nhà trƣờng
đang đứng trƣớc những thách thức mới để đảm bảo đáp ứng đƣợc yêu cầu đổi mới
giáo dục. Thực tế hiện nay vẫn còn tồn tại một số vấn đề trong công tác quản lý bồi
dƣỡng giáo viên trong các nhà trƣờng nhƣ nội dung bồi dƣỡng chƣa thực sự phù
hợp với nhu cầu của giáo viên, hình thức bồi dƣỡng chƣa phù hợp, kiểm tra đánh
giá cũng nhƣ công tác tự đánh giá kết quả học tập, bồi dƣỡng đôi lúc còn mang tính
chủ quan, chƣa tạo đƣợc động lực cho giáo viên hình thành ý thức tự học tập, tự
nghiên cứu, bồi dƣỡng nâng cao trình độ....

5.2. Khảo sát thực trạng hoạt động bồi dƣỡng và công tác quản lý hoạt động
bồi dƣỡng giáo viên ở các trƣờng Tiểu học quận Kiến An, thành phố Hải Phòng
5.3. Đề xuất và khảo nghiệm các biện pháp quản lý bồi dƣỡng giáo viên đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục quận Kiến An, thành phố Hải Phòng
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài
6.1. Đề tài nghiên cứu một số biện pháp quản lý bồi dƣỡng giáo viên và tập
trung đề xuất các biện pháp quản lý bồi dƣỡng giáo viên tiểu học của Hiệu trƣởng
đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
6.2. Khách thể khảo sát 359 Cán bộ quản lý và giáo viên các trƣờng tiểu học
quận Kiến An, thành phố Hải Phòng, gồm: Phó trƣởng phòng GD&ĐT, chuyên viên
Phòng GD&ĐT, Hiệu trƣởng, Phó Hiệu trƣởng và giáo viên các trƣờng tiểu học.
7. Các phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các tài liệu, văn bản, chỉ thị, nghị quyết, bài viết trên sách báo…
có nội dung về hoạt động bồi dƣỡng giáo viên tiểu học và quản lý hoạt động bồi
dƣỡng giáo viên tiểu học liên quan đến đề tài, để từ đó tìm hiểu các khái niệm và
phân tích, tổng hợp, khái quát hóa những vấn đề cơ bản làm cơ sở lý luận cho đề
tài.
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Phiếu hỏi dành cho lãnh đạo Phòng GD&ĐT quận Kiến An, Ban giám hiệu và
giáo viên các trƣờng tiểu học
7.2.2. Phương pháp phỏng vấn
Đồng chí Trƣởng phòng, Phó trƣởng phòng GD&ĐT, các đồng chí Hiệu

4


trƣởng, Phó Hiệu trƣởng và giáo viên các trƣờng Tiểu học về nội dung và biện pháp
quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học quận Kiến An

hàng đầu là tạo mọi điều kiện để giáo viên có cơ hội học tập, học tập thƣờng xuyên,
học tập suốt đời để kịp thờ bổ sung kiến thức và đổi mới phƣơng pháp giảng dạy để
phù hợp với sự phát triển kinh tế, xã hội.
Hội nghị UNESCO tổ chức tại Nepal vào năm 1998 về tổ chức quản lý nhà
trƣờng đã khẳng định “ Xây dựng, bồi dƣỡng đội ngũ giáo viên là vấn đề cơ bản
trong phát triển giáo dục.”
Ở Philippin, công tác nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên đƣợc tiến hành
bồi dƣỡng thành các khóa học trong thời gian học sinh nghỉ hè. Hè thứ nhất bao
gồm các nội dung môn học, nguyên tắc dạy học, tâm lý học và đánh giá trong giáo
dục; hè thứ hai gồm các môn về quan hệ con ngƣời, triết học giáo dục, nội dung và
phƣơng pháp giáo dục; hè thứ ba gồm nghiên cứu giáo dục, viết tài liệu trong giáo
dục và hè thứ tƣ gồm kiến thức nâng cao, kỹ năng nhận xét, vấn đề lập kế hoạch
giảng dạy, viết tài liệu giảng dạy, viết sách giáo khoa, viết sách tham khảo, ....
Tại Nhật Bản, việc bồi dƣỡng và đào tạo lại cho giáo viên và cán bộ quản lý
giáo dục là nhiệm vụ bắt buộc đối với ngƣời lao động sƣ phạm. Tùy theo thực tế cử
từng đơn vị cá nhân mà các cấp quản lý giáo dục đề ra các phƣơng pháp bồi dƣỡng
khác nhau trong một phạm vi theo yêu cầu nhất định. Cụ thể là mỗi trƣờng cử từ 03
đến 05 giáo viên đƣợc đào tạo lại một lần theo chuyên môn mới và tập trung nhiều
vào đổi mới phƣơng pháp dạy học.

6


Tại Pakistan, đối với đội ngũ giáo viên vào nghề chƣa quá 03 năm, chƣơng
trình bồi dƣỡng nghiệp vụ sƣ phạm do nhà nƣớc quy định. Đó là trong thời gian 3
tháng, giáo viên phải đƣợc bồi dƣỡng các nội dung nhƣ: giáo dục nghiệp vụ dạy
học, cơ sở tâm lý giáo dục, phƣơng pháp nghiên cứu, đánh giá nhận xét học sinh, ....
Triều Tiên là một trong những nƣớc có chính sách rất thiết thực về bồi dƣỡng
và đào tạo lại cho đội ngũ giáo viên.Tất cả giáo viên bắt buộc phải tham gia học tập
đầy đủ các nội dung về chƣơng trình nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ theo

viên nhân dịp bắt đầu năm học mới ngày 16 tháng 10 năm 1968, vấn đề phát triển
giáo dục và nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên đã đƣợc Chủ tịch Hồ Chí Minh
chỉ ra rằng: “Giáo dục nhằm đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng to
lớn của Đảng và nhân dân, do đó các ngành các cấp Đảng, chính quyền địa
phương phải thực sự quan tâm đến sự nghiệp này, phải chăm sóc nhà trường về mọi
mặt, đẩy sự nghiệp giáo dục của ta những bước phát triển mới”.
Nghiên cứu về bồi dƣỡng đội ngũ giáo viên và quản lý hoạt động bồi dƣỡng
còn đƣợc thực hiện dƣới góc độ quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô và vi mô. Nhiều
công trình nghiên cứu dƣới góc độ quản lý giáo dục theo ngành, bậc học đã đƣợc
thực hiện. Có thể kể kể đến một số nghiên cứu nhƣ :
Năm 1997, tác giả Trần Kiểm đã biên soạn tài liệu “Quản lí giáo dục và
trƣờng học”; Tác giả Hồ Văn Liên cũng đề cập vấn đề này với tài liệu cùng tên vào
năm 2010. Các tác giả đã nghiên cứu những vấn đề chung nhất về quản lí trong hệ
thống giáo dục nhƣ: các nhân tố chủ yếu, các quan hệ trong QLGD; quan điểm,
nguyên tắc QLGD; phƣơng pháp nghiên cứu QLGD;…
Năm 2006, tác giả Đặng Huỳnh Mai đã viết tài liệu “Một số vấn đề về đổi mới
quản lý giáo dục tiểu học vì sự phát triển bền vững”, trong đó nhấn mạnh sự cần
thiết của đổi mới QLGD tiểu học, với xu hƣớng hiện nay, cần đánh giá GV theo
chuẩn nghề nghiệp, giao quyền tự chủ đến cơ sở giáo dục, đến ngƣời dạy và cả
ngƣời học nhằm phát huy tính tích cực và sáng tạo.
Dƣơng Thị Minh Hiền (2010) có nghiên cứu đề tài “Biện pháp quản lý bồi
dưỡng giáo viên tiểu học thành phố Nam Định đáp ứng chuẩn nghề nghiệp.”, trong
đó tác giả đƣa ra một số biện pháp QL hoạt động bồi dƣỡng cho GVTH tại thành
phố Nam Định đáp ứng chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học.
Nguyễn Đình Quyết (2013) có nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động bồi

8


dưỡng giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp tại Huyện Yên Thế - Tỉnh Bắc



Theo K.Omarov: “Quản lí là tính toán sử dụng hợp lý các nguồn lực nhằm
thực hiện các nhiệm vụ sản xuất và dịch vụ với hiệu quả kinh tế tối ưu”. [Dẫn theo
28]
Tác giả Aunapu cho rằng: “Quản lý hệ thống xã hội là một khoa học nghệ
thuật tác động vào hệ thống mà chủ yêu là những con người trong hệ thống đó
nhằm đạt được những mục tiêu quản lý mà trong đó mục tiêu kinh tế xã hội là cơ
bản”. [1]
Theo các nhà xã hội học Kozlova.O.V và Kuznetov.I.N thì “Quản lí là sự tác
động có mục đích đến từng tập thể con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của
họ trong quá trình sản xuất” [Dẫn theo 28]
Khái niệm Quản lý đã đƣợc nhiều tác giả trong nƣớc đề cập với những cách
tiếp cận khác nhau.
Tác giả Bùi Minh Hiền cho rằng: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, cơ hướng
mục đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra”
[15,Tr.48].
Theo Trần Kiểm: “Quản lí nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao
cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã
hội”.[19,Tr.28]
Theo Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quản lý là một quá trình định
hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục
tiêu nhất định”.[ 24, Tr.33]
Những điều nêu trên đây cho thấy, mặc dù các quan niệm về khái niệm Quản lý
đƣợc nhìn nhận ở nhiều góc độ khác nhau, nhƣng đều đề cập đến những nhân tố cơ bản
nhƣ: chủ thể Quản lý, đối tƣợng Quản lý và mục tiêu Quản lý.
Theo tác giả, có thể hiểu một cách chung nhất: Quản lý là sự tác động của chủ
thể Quản lý lên đối tƣợng Quản lý nhằm đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Quản lý là một hoạt
động có tính chất phố biến, mọi nơi, mọi lúc, trong mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và liên
quan đến mọi ngƣời. Đó là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa

hoạt động và việc thực hiện các mục tiêu đã đề ra. Trong những điều kiện cần thiết
có thể điều chỉnh kế hoạch, mục tiêu, hoặc các hoạt động cụ thể; hoặc đồng thời có
thể điều chỉnh cả hai hoặc ba nhân tố cho phù hợp.
Từ khái niệm quản lý có thể hiểu: Quản lý giáo dục là quá trình tác động có

11