TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
------

NGUYỄN THỊ MAI

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NHÀ Ở XÃ HỘI
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN

TÓM TẮT LUẬN VĂN

HÀ NỘI, NĂM 2014


2

TÓM TẮT LUẬN VĂN
“Nhà ở” là một trong những nhu cầu cần thiết của mọi tầng lớp nhân dân, vì
thế, nhà ở cho người dân là tiền đề quan trọng góp phần nâng cao mức sống của
người dân, ổn định xã hội, tác động tích cực đến việc xây dựng và phát triển đất
nước. Hiện nay, khả năng tiếp cận nhà ở của một bộ phận không nhỏ người dân
gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt, những người nghèo tại khu vực đô thị, công nhân
các khu công nghiệp, cán bộ, công chức, quân nhân chuyên nghiệp…Nguyên nhân
do chi phí cho nhà ở quá lớn so với thu nhập của người dân. Chính sách phát triển
nhà ở xã hội ra đời như là một chủ trương có ý nghĩa xã hội lớn của Đảng, Nhà
nước và là tâm điểm chú ý của đông đảo người dân, nhằm phục vụ cho nhu cầu
hiện đại hoá, nâng cao chất lượng sống cho nguời dân, giải quyết bài toán an sinh
xã hội.
Thành phố Hà Nội được coi là đơn vị đi đầu trong việc cố gắng giải quyết
những vấn đề về nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố. Trong những năm qua, nhằm
mục đích phát triển nhà ở xã hội phục vụ mục tiêu công bằng, đảm bảo vấn đề an

Chương 1: Lý luận về chính sách phát triển nhà ở xã hội
Chương 2: Thực trạng các chính sách phát triển nhà ở xã hội trên địa
bàn thành phố Hà Nội
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở xã hội trên
địa bàn thành phố Hà Nội.
Chương 1 đưa ra các khái niê ̣m , lý luận cơ bản về chính sách phát triển nhà
ở xã hội xã hô ̣i của Viê ̣t Nam và đối tượng , mục tiêu của chính sách phát triển nhà
ở xã hội , trong đó nhấ n ma ̣nh , nhà ở xã hội là một loại nhà cung cấp cho nhóm
những người có thu nhập, không đáng kể, những người khó có thể tự tìm kiếm
được chỗ ở. Nhà ở xã hội là sản phẩm của một quá trình sản xuất nhưng được coi
là một sản phẩm đặc biệt, bởi có sự tham gia đặc biệt của nhà nước, với quy chế
đặc biệt riêng dành đối tượng được phép thuê, mua, thuê mua nhà ở xã hội.


4

Chính sách phát triển nhà ở xã hội là tổ ng thể các quan điể m, tư tưởng, giải
pháp, các công cụ mà nhà nước sử dụng tác động lên các chủ thể nhằm mục đích phát
triể n về mă ̣t số lươ ̣ng, loại hình và hình thức cung cấp nhà ở xã hội
...
Như vậy, chính sách phát triển nhà ở xã hội bao gồm chính sách kích cung và
chính sách kích cầu, tuy nhiên tùy theo quan điểm nhà nước cũng như điều kiện xã
hội mà chính sách phát triển nhà ở xã hội nghiên về trọng cung hay trọng cầu. Nhưng
tựu chung, mục tiêu cuối cùng của chính sách phát triển nhà ở là tạo ra nguồn cung
lớn nhà ở xã hội, đáp ứng nhu cầu nhà ở của nhóm đối tượng nhà ở xã hội.
Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia 2020 và tầm nhìn 2030 một lần nữa
khẳng định sự cần thiết chính sách phát phát triển nhà ở xã hội, trong đó phân loại
2 loại nhà ở có ghi rõ; một mặt là tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách để
khuyến khích phát triển nhà ở thương mại theo cơ chế thị trường, theo nhu cầu thị
trường, phụ thuộc vào mối quan hệ cung - cầu của nền kinh tế thị trường, mặt khác

h giá các

chương trin
̀ h phát triể n nhà ở xã hô ̣i , mục đích làm rõ nội dung chính sách phát
triển nhà ở xã hội có thực sự giúp gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội và gia tăng đối
tượng thụ hưởng nhà ở xã hội, nguyên nhân của những hạn chế và tồn đọng trong
thực hiện chính sách phát triển nhà ở trong giai đoạn trước? Các chương trình phát
triển trọng điểm của thành phố Hà Nội bao gồm: Chương trình xây dựng nhà lưu
trú công nhân; Chương trình nhà ở cho cán bộ viên chức,sỹ qua; Chương trình nhà
ở cho sinh viên...Từ đó, có cái nhìn tổng quát những mặt tích cực của chính sách
nhà ở xã hội, những hạn chế để rút ra những bài học, giải pháp cho chương ba.
Phát triển nhà ở xã hội là chính sách đúng đắn của thành phố; gia tăng đáng kể
lượng cung nhà ở xã hội, số người thụ hưởng nhà ở xã hội thành phố Hà Nội tăng
trong mỗi năm. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần phải thay đổi, xử lý
trong quá trình triển khai thực hiện chính sách, đó là sự nhất quán, tính khoa học,
phù hợp, khả năng thực hiện, giám sát.. của chính sách phát triển nhà ở xã hội còn
chưa cao, do đó cần thiết có sự điều chỉnh và hoàn thiện.
Bên cạnh đó, một điều dễ nhận thấy trong khoảng một năm trở lại đây, bản
thân những người thuộc nhóm đối tượng nhà ở xã hội cũng không mặn mà với nhà


6

ở xã hội, điều này có thể lý giải do xu hướng sản phẩm nhà ở xã hội hiện tại chưa
có sự khác biệt lớn đối với các loại hình nhà ở khác, điển hình là nhà ở xã hội đang
dần trở lên lép vế trước sản phẩm nhà ở giá rẻ - sản phẩm thay thế nhà ở xã hội. Sở
dĩ nhà ở xã hội bị lép vế là do không có tính cạnh tranh cao về giá thậm chí có khi
giá nhà ở xã hội còn cao hơn giá nhà ở thu nhập thấp, trong khi các ràng buộc về
thủ tục nhà ở xã hội rất chặt chẽ, như thời gian chuyển nhượng, quyền sở hữu nhà
ở xã hội...Điều này cho thấy thành phố Hà Nội cần có sự thay đổi về chính sách

Kế t quả nghiên cứu đề tài cho thấ y , nhà ở là tài sản lớn của mỗi cá nhân, hộ
gia đình và của quốc gia, thể hiện văn hoá, phong tục, tập quán của dân tộc, của
từng vùng, miền; sự phát triển nhà ở phản ánh sự phát triển kinh tế - xã hội của đất
nước. Việc tạo lập chỗ ở thích hợp, an toàn là nhu cầu thiết yếu bậc nhất, là quyền
cơ bản của con người và là điều kiện tiên quyết để phát triển nguồn nhân lực quốc
gia. Trong điều kiện nước ta nói chung và Thành phố Hà Nội nói riêng nhu cầu nhà
ở xã hội không ngừng gia tăng gây sức ép về vấn đề nhà ở, an sinh xã hội, thì việc
xây dựng hệ thống chính sách khuyến khích xây dựng và phát triển nhà ở xã hội
phù hợp là một vấn đề cấp thiết, đặc biệt trong điều kiện hiện nay, phát triển nhà ở
xã hội phải được ưu tiên trong chính sách phát triển nhà ở của Thành phố.
Một điều có thể nhận thấy trong quá trình nghiên cứu đề tài đó là:
Thứ nhất, Nhu cầu về nhà ở xã hội của Thành phố là rất lớn, nếu có chính
sách phù hợp, Thành phố hoàn toàn có thể thực hiện mục tiêu về nhà ở xã hội, đảm
bảo vấn đề an sinh xã hội của thành phố.
Thứ hai, Thành phố đặt mục tiêu, chú trọng việc đầu tư phát triển nhà ở xã
hội, nhưng những chính sách thúc đẩy mục tiêu chưa được làm rõ. Các quy hoạch
về nhà ở xã hội còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết như không có quy chế riêng về việc
quản lý nhà ở xã hội, cơ chế tạo lập, quản lý sử dụng quỹ đất phát triển nhà ở xã
hội còn thấp...
Thứ ba, Vai trò của tín dụng ngân hàng trong phát triển nhà ở xã hội còn mờ
nhạt.
Tuy nhiên, xuất phát từ mong muốn, nỗ lực trong việc phát triển nhà ở xã
hội, Thành phố đã đưa ra những chính sách cụ phát triển nhà ở xã hội, với phương
châm vừa làm vừa học, dù vậy đã đạt được những kết quả nhất định. Hy vọng với
những đóng góp về mặt giải pháp của luận văn sẽ góp phần trong việc hoàn thiện


8

chính sách phát triển nhà ở xã hội của thành phố Hà Nội trong tương lai, góp phần