MỤC LỤC
Nội dung
Trang
1. Mở đầu...............................................................................................2
1.1. Lý do chọn chọn tài.........................................................................2
1.2. Mục đích nghiên cứu.......................................................................2
1.3. Đối tượng nghiên cứu......................................................................3
1.4. Phương pháp nghiên cứu.................................................................3
2. Nội dung.............................................................................................3
2.1. Cơ sở lý luận....................................................................................3
2.2. Thực trạng về công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong các
trường Mầm non, Tiểu học, Trung học cơ sở trên địa bàn huyện
Thường Xuân.........................................................................................3
2.3. Các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo
dục pháp luật trong các trường Mầm non, Tiểu học, Trung học cơ sở
trên địa bàn huyện Thường Xuân...........................................................4
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.............................................10
3. Kết luạt và kiến nghị.........................................................................11
3.1. Kết luận..........................................................................................11
3.2. Kiến nghị........................................................................................11
Tài liệu tham khảo.
13
1
1. Mở đầu.
1.1. Lý do chọn đề tài.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác phổ biến giáo
dục, pháp luật trong các trường Mầm non, Tiểu học, THCS ở huyện Thường
Xuân nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, ý thức tôn trọng pháp
luật và hành vi chấp hành pháp luật của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và
học sinh góp phần ổn định môi trường giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện theo mục tiêu đề án " nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo
dục pháp luật trong nhà trường" đã được Thủ tướng chính phủ phê duyệt.
2
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Cán bộ, quản lý, giáo viên, nhân viên học sinh các trường trường Mầm
non, Tiểu học, Trung học cơ sở trên địa bàn huyện Thường Xuân
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
Sáng kiến kinh nghiệm được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận khoa học
của chủ nghĩa Mác-Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, chủ trương của
Đảng cộng sản Việt Nam về Nhà nước và pháp luật.
Sáng kiến kinh nghiệm sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, xã hội
học, điều tra thống kê....
2. Nội dung.
2.1. Cơ sở lý luận.
Pháp luật có một vai trò cực kỳ quan trong trong quá trình hội nhập.
Chính vì vậy chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác phổ
biến giáo dục pháp luật trong nhà trường đã được Đại hội, đại biểu toàn quốc lần
thứ V khẳng định các cấp ủy Đảng, các cơ quan Nhà nước và các đoàn thể phải
thường xuyên giải thích pháp luật trong các tầng lớp nhân dân, đưa việc giáo
dục pháp luật vào các trường học, các cấp học, xây dựng ý thức sống có pháp
luật và tôn trọng pháp luật, văn kiên Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII nhấn
huyện Thường Xuân, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, ý thức tôn
trọng pháp luật và hành vi chấp hành pháp luật của cán bộ quản lý, giáo viên,
nhân viên và học sinh, góp phần ổn định môi trường giáo dục và nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện theo mục tiêu Đề án “Nâng cao chất lượng công tác
phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường”.
4
Một là, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác phổ biến,
giáo dục pháp luật trong nhà trường cho đội ngũ cán bộ, giáo viên.
Tổ chức tuyên truyền trong đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan
trọng của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường thông qua các
hội nghị sơ kết, tổng kết năm học của ngành, của chuyên môn; các lớp bồi
dưỡng về nghiệp vụ chuyên môn; các buổi tập huấn, hội nghị chuyên đề do
ngành tổ chức và thực hiện tốt cuộc vận động “Dân chủ - kỷ cương - tình
thương - trách nhiệm”. Từ đó, giúp cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên thấy
được việc đưa giáo dục pháp luật vào nhà trường, vào chương trình học tập, sinh
hoạt, vui chơi, giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh ngay từ giai đoạn đầu sẽ
có tác động lớn trong việc định hướng, phát triển nhân cách, góp phần điều
chỉnh hành vi, nâng cao nhận thức, hình thành trong các em hành vi, thói quen
tự giác xử sự đúng pháp luật, và có ý thức tuân thủ pháp luật.
Hai là, phân công cán bộ, giáo viên phụ trách công tác phổ biến, giáo dục
pháp luật và mở rộng lực lượng tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật
trong nhà trường.
Việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trước đây chỉ được thực
hiện qua giáo viên dạy môn Đạo đức (tiểu học) và Giáo dục công dân (trung học
cơ sở), chưa có sự phối hợp, hỗ trợ của các giáo viên bộ môn khác với một ý
thức tích cực, tự giác; các trường chưa có phân công cán bộ, giáo viên phụ trách
công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường.
Ngoài đội ngũ giáo viên dạy môn Giáo dục công dân, Đạo đức, tùy điều
- Cung cấp tài liệu về nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật cho đội ngũ
cán bộ, giáo viên thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà
trường và giới thiệu nguồn tư liệu có liên quan đến nội dung giáo dục pháp luật
cho cán bộ, giáo viên trên Website của Phòng Giáo dục và Đào tạo (Chuyên mục
Thông tin pháp luật);
- Tổ chức hội nghị chuyên đề về kiến thức pháp luật trong cán bộ giáo
viên nhằm giúp cho đội ngũ cán bộ, giáo viên nắm vững kiến thức pháp luật, có
cơ sở để xây dựng kế hoạch giảng dạy, tổ chức hoạt động giáo dục pháp luật cho
học sinh.
Bốn là, lựa chọn nội dung, hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật phù
hợp với khả năng nhận thức của từng cấp học theo hướng học đi đôi với hành,
kết hợp lý luận và thực tiễn; tích hợp, lồng ghép nội dung pháp luật một cách
hợp lý trong môn học Đạo đức, Giáo dục công dân và một số môn học khác;
bảo đảm sự liên thông về kiến thức giữa các lớp học, cấp học.
Nội dung, hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật trước đây nhiều giáo
viên chỉ thực hiện theo hình thức cung cấp lý thuyết suông đã được trình bày
trong sách giáo khoa hoặc sách hướng dẫn, chưa quan tâm nhiều đến yêu cầu,
khả năng nhận thức của học sinh, chưa tạo ra tình huống để học sinh xử lý. Đặc
biệt là nhiều giáo viên dạy các môn học khác ít quan tâm đến việc lồng ghép nội
dung giáo dục, hoặc có lồng ghép chỉ mang tính qua loa, hình chức “cho có”,
chưa có trọng tâm, trọng điểm, chưa đặt ra mục tiêu rõ ràng; nội dung giáo dục
nhiều lúc bị trùng lặp giữa các lớp học, môn học.
- Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Đạo đức, Giáo dục công dân theo
hướng cung cấp kiến thức, rèn kỹ năng thực hiện các quyền cơ bản và gắn với
cuộc sống hàng ngày của học sinh, đưa ra những tình huống cụ thể để học sinh
xử lý. Đặc biệt chú trọng giáo dục nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, thói quen
xử sự theo pháp luật của học sinh;
- Nội dung giáo dục tập trung vào việc cung cấp cho học sinh những kiến
thức cơ bản về pháp luật, vai trò và tác động của pháp luật trong đời sống xã hội,
đảm bảo tính phù hợp với khả năng nhận thức của học sinh để các em có thể tiếp
các kiến thức pháp luật mới, tạo niềm tin, tình cảm pháp luật cho học sinh. Các
hoạt động ngoài giờ lên lớp cần đa dạng, sinh động, phù hợp với từng đối tượng
và được tổ chức thường xuyên. Có thể kết hợp với việc tổ chức kỷ niệm các
ngày lịch sử, dịp lễ, tết; thực hiện lồng ghép qua cuộc vận động “Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, cuộc vận động “Hai không”, cuộc vận
động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”,
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”; tổ chức
tuyên truyền pháp luật bằng những hình thức hấp dẫn để các em tham gia như:
thi đua giải quyết các tình huống pháp luật, trình bày tiểu phẩm về pháp luật, hội
thi thể hiện sự hiểu biết về pháp luật, tổ chức xem các phiên tòa giả định, các
đoạn video clip, băng hình... có nội dung liên quan đến pháp luật phù hợp với
học sinh của từng cấp học.
Ví dụ.
1. Tổ chức các hoạt động nhân ngày 08 tháng 3: Họp mặt, sinh hoạt
truyền thống, Hội thi nấu ăn… lồng ghép tuyên truyền, phổ biến Luật Bình đẳng
giới.
7
2. Tổ chức họp mặt, sinh hoạt truyền thống nhân Ngày nhà giáo Việt Nam
20 tháng 11 lồng ghép phổ biến Luật Giáo dục, Quy định về Đạo đức nhà giáo...
3. Tổ chức các hoạt động nhân ngày Môi trường - giáo dục Luật Môi
trường; Tháng An toàn vệ sinh thực phẩm - giáo dục Luật An toàn thực phẩm;
Tháng An toàn giao thông - Luật Giao thông; Ngày Gia đình Việt Nam - Luật
phòng, chống bạo lực gia đình...
4. Tổ chức Hội thi Chỉ huy Đội giỏi kết hợp tìm hiểu Luật Bảo vệ, chăm
sóc, giáo dục trẻ em; Hội thi vẽ tranh - giáo dục Luật Bảo vệ môi trường.
5. Tổ chức giao lưu học sinh giỏi - lồng ghép giáo dục các luật đã học, đã
được phổ biến trong chương trình của cấp học...
8
phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ giáo viên và học sinh, nhất là việc bồi
dưỡng về kiến thức, nghiệp vụ tuyên truyền, phổ biến pháp luật và tổ chức các
buổi phổ biến, giáo dục pháp luật, hội thi tìm hiểu về pháp luật;
- Nâng cao hơn nữa trách nhiệm của chính quyền địa phương, lực lượng
chức năng, các đoàn thể và gia đình trong việc giáo dục cũng như phát hiện ngăn
chặn kịp thời những biểu hiện, hành vi vi phạm pháp luật trong học sinh, xử lý
kịp thời và nghiêm minh các vụ việc để tăng tính răn đe.
Để thực hiện vấn đề này, Phòng Giáo dục và Đào tạo, nhà trường phải xây
dựng kế hoạch phối hợp và ký kết liên tịch với các ngành có liên quan. Khi tham
gia sinh hoạt Tổ Nhân dân tự quản, cán bộ, giáo viên cần tuyên truyền cha mẹ
học sinh việc giáo dục, uốn nắn những biểu hiện sai trái của học sinh để có sự
phối hợp tốt.
Tám là, xây dựng và khai thác tốt tủ sách pháp luật, bổ sung thiết bị phục
vụ giảng dạy môn Giáo dục công dân, Đạo đức và hoạt động tuyên truyền phổ
biến pháp luật.
Tủ sách pháp luật đã được hình thành ở các trường phổ thông từ khá lâu
nhưng chưa được khai thác tốt và ít được bổ sung, nguồn tư liệu chưa đáp ứng
đủ theo nhu cầu nghiên cứu, học tập của cán bộ, giáo viên và học sinh.
- Nâng cao chất lượng quản lý và khai thác tốt tủ sách pháp luật, thường
xuyên vận động cán bộ, giáo viên, học sinh đọc, tìm hiểu, bổ sung các tài liệu,
sách, báo pháp lý của tủ sách pháp luật; cập nhập, bổ sung các văn bản quy
phạm pháp luật, các tài liệu pháp luật theo chuyên đề, các đề cương tuyên truyền
pháp luật, các tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật phổ thông; tài liệu tham khảo
phục vụ giảng dạy, học tập các kiến thức pháp luật, tài liệu hướng dẫn kỹ năng
áp dụng pháp luật theo hướng đa dạng hoá nội dung và hình thức;
- Bổ sung những thiết bị cơ bản phục vụ giảng dạy môn Giáo dục công dân,
Đạo đức; chú trọng sử dụng các phương tiện điện tử, ứng dụng công nghệ thông
từ nhiều nguồn.
Kinh phí cho hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trước đây các trường
chỉ sử dụng trong nguồn ngân sách được cấp, chủ yếu là để mua sách cho giáo
viên, chưa huy động, chưa kết hợp được nhiều nguồn.
Kinh phí dự toán dành cho hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật nên
thực hiện từ nhiều nguồn với nhiều hình thức như: kinh phí hoạt động thường
xuyên của đơn vị, kinh phí hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức có liên quan, vận
động các đơn vị, tổ chức, cá nhân hỗ trợ; kết hợp với các hoạt động văn hóa, văn
nghệ, hội thi, cổ động (Vệ sinh môi trường, An toàn giao thông, Phòng chống
cháy – nổ, An toàn thực phẩm, Ngày Gia đình Việt Nam...), các buổi sinh hoạt
thường kỳ của đơn vị...
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Đề tài có thể ứng dụng, triển khai rộng khắp trong các đơn vị trường học
trực thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo trên địa bàn huyện Thường Xuân và các
nơi khác có cùng điều kiện.
Sau thời gian thực hiện các giải pháp trên, chất lượng và hiệu quả công
tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường bước đầu đã có sự chuyển biến
tích cực. Đội ngũ giáo viên dạy môn Giáo dục công dân các trường đủ về số
lượng và được phân công đúng theo chuyên ngành đào tạo. Mỗi trường đều có
xây dựng kế hoạch và phân công cán bộ giáo viên phụ trách công tác phổ biến,
giáo dục pháp luật trong nhà trường; 100% các trường phổ thông đều khai thác
tốt tủ sách pháp luật; thiết bị, nguồn tư liệu phục vụ cho công tác phổ biến, giáo
dục pháp luật được bổ sung; hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật đa dạng,
thường xuyên, có hệ thống; tình trạng mất đạo đức, vi phạm pháp luật của học
sinh đã được kéo giảm; những biểu hiện vi phạm đạo đức nhà giáo, pháp luật,
đơn thư khiếu nại, tố cáo không đúng quy định trong ngành đã giảm đáng kể.
10
Có kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên dạy môn giáo dục công dân trong
các trường Tiểu học và THCS, đầu tư các phương tiện thiết bị dạy học cho bộ
môn giáo dục công dân thêm phong phú, đa dạng để giáo viên có sử dụng các
phương tiện thiết bị dạy học trong tiết dạy một cách hợp lý, thiết thực và hiệu
quả.
- Đối với các đơn vị trường học.
Quán triệt các văn bản chỉ đạo, các quy định về phổ biến giáo dục pháp
luật, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật các
văn bản quy phạm pháp luật của ngành của Đảng và nhà nước.
11
Đổi mới nâng cao chất lượng các hình thức phổ biến giáo dục ngoại khóa
Nâng cao hiệu quả lồng ghép công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho
học sinh trong nhà trường đối với bộ môn đạo đức, giáo dục công dân.
Tập trung đầu tư các điều kiện bảo đảm cho công tác phổ biến giáo dục
pháp luật như kinh phí, mua các loại sách giáo dục pháp luật cho giáo viên và
học sinh tham khảo nghiên cứu.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Thanh Hóa, ngày 23 tháng 3 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
Cầm Bá Nguyên
TÀI LIỆU THAM KHẢO.
12