UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên phát triển tính tích cực vận
động cho trẻ mầm non
Lĩnh vực: Quản lý
Năm học 2014 - 2015
1
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên phát triển tính tích
cực vận động cho trẻ mầm non.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giải pháp quản lý
3. Tác giả:
- Họ và tên: Dương Thị Hường
- Ngày tháng năm sinh: 09/08/1979
- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm
- Chức vụ, đơn vị công tác: Hiệu Trưởng Trường Mầm Non Lê Lợi
- Điện thoại: 0964.868.479
4. Đồng tác giả: Không
5. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Mầm Non Lê Lợi – Thị Xã Chí
Linh – Tỉnh Hải Dương. Điện thoại: 03203.593.123
6. Đơn vị áp dụng sáng kiến: Trường Mầm Non Lê Lợi – Thị Xã Chí Linh
– Tỉnh Hải Dương. Điện thoại:
7. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Cơ sở vật chất - Môi trường cho giáo viên tham gia, tham dự.
+ Điều tra thực trạng về lực lượng đội ngũ giáo viên
+ Đối tượng là giáo viên Trường mầm non Lê Lợi
chuyên môn đạt chuẩn trở lên. Trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn phát triển bình
thường về thể chất và tinh thần
3. Nội dung sáng kiến.
Tôi đã chỉ ra những thực trạng còn tồn tại, trên cơ sở đó tôi đã xây dựng
và đề xuất các biện pháp để khắc phục tồn tại đó:
Biện pháp1. Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chuyên đề giáo dục phát
triển vận động cho trẻ. Biện pháp 2. Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về phát
triển vận động cho đội ngũ giáo viên.Biện pháp 3. Chỉ đạo xây dựng môi
trường kích thích tính tích cực VĐ của trẻ. Biện pháp 4. Thực hiện tốt công tác
kiểm tra nội bộ. Biện pháp 5. Tuyên truyền và nâng cao nhận thức của các bậc
phụ huynh về tầm quan trọng của việc phát triển tính tích cực vận động cho trẻ.
3
* Tính mới tính sáng tạo của sáng kiến: Năm học học 2014-2015 cũng là năm
đầu tiên thực hiện chuyên đề phát triển vận động cho trẻ. Trường tôi đã áp dụng
và thực hiện thành công. Tôi đã cung cấp cho giáo viên có nhiều hình thức tổ
chức các hoạt động linh hoạt sáng tạo kích thích trẻ hứng thú tích cực tham gia
hoạt động.
* Khả năng áp dụng sáng kiến:Tôi khẳng định biện pháp này có thể áp dụng
và triển khai rộng rãi ở tất cả các trường mầm non trong toàn thị xã. Hiệu quả
của việc áp dụng còn phụ thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất và khả năng của
giáo viên của từng trường.
* Lợi ích của sáng kiến: Giúp cho đội ngũ giáo viên nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm, khả năng vận dụng và đổi mới hình thức tổ
chức, sáng tạo trong phương pháp giảng dạy. Nhằm giúp trẻ phát triển các tố
chất vận động nhanh, mạnh, bền, dẻo dai và khéo léo, góp phần nâng cao tầm
vóc và thể lực của trẻ em trong giai đoạn mới. Tăng cường nâng cao nhận thức
và huy động sự tham gia phối hợp của các bậc cha mẹ, cộng đồng nhằm tạo sự
thống nhất giữa nhà trường, gia đình và xã hội cùng chăm lo giáo dục phát triển
Hoạt động phát triển vận động có ý nghĩa quan trọng trong việc rèn
luyện thể lực, nâng cao sức đề kháng của cơ thể đối với sự thay đổi của môi
trường. Trẻ khỏe mạnh, thể chất phát triển tốt sẽ nhanh nhẹn, tích cực tham gia
tìm hiểu khám phá môi trường xung quanh. Qua các trải nghiệm trong vận
động, trẻ được cung cấp thêm kiến thức, kĩ năng, nhờ đó trẻ sẽ phát triển toàn
diện về mọi mặt. Vì vậy, việc nâng cao tính tích cực vận động cho trẻ là một
nội dung quan trọng cần thiết trong chương trình giáo dục mầm non.
Tuy nhiên, trên thực tế, một số giáo viên trong trường tôi vẫn chưa nhận
thức hết tầm quan trọng của việc phát huy tính tích cực vận động cho trẻ. Mặc
khác, do điều kiện cơ sở vật chất còn khó khăn, sự thiếu kinh nghiệm trong tổ
chức hoạt động, nên các cô giáo thường lúng túng khi tổ chức cho trẻ vận động,
hoặc có tổ chức nhưng hiệu quả chưa cao. Vậy chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt
chuyên đề phát triển vận động cho trẻ sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục của nhà trường.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của nội dung nêu trên và xuất phát từ thực
tiễn của nhà trường nên tôi chọn và xây dựng đề tài: “ Một số biện pháp chỉ
đạo giáo viên phát triển tính tích cực vân động cho trẻ mầm non” .
5
1.1. Mục đích nghiên cứu của Đề tài:
Nhằm tăng cường các điều kiện phục vụ hoạt động giáo dục phát triển vận
động , đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi... tạo môi
trường tốt phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động phát triển vận động cho trẻ
mầm non.
Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm, khả năng
vận dụng và đổi mới hình thức tổ chức, sáng tạo trong phương pháp giảng dạy
cho đội ngũ giáo viên mầm non.
Phát huy tính tích cực vận động cho trẻ thông qua các hoạt động chăm sóc
giáo dục trong nhà trường. Tăng cường thời lượng vận động cho trẻ, tăng cường
. Phương pháp thực hành, trải nghiệm
Ứng dụng trực tiếp trên giáo viên và trẻ của nhà trường thực hiện
. Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê.
Điều tra, khảo sát và phân tích đánh giá những biện pháp áp dụng.
. Phương pháp so sánh, đối chứng
So sánh kết quả trước và sau khi áp dụng đề tài.
. Phương pháp khái quát hóa
Từ những kết quả thu được, khái quát thành những bài học kinh nghiệm
cho bản thân.
2. Cơ sở lý luận
Giáo dục phát triển vận động là một trong các mặt giáo dục toàn diện cho
trẻ. Nhiệm vụ của nó là củng cố sức khỏe trẻ, đảm bảo thể chất hài hòa, tư thế
đúng, phát triển các vận động, năng lực hoạt động thể lực và trí tuệ. Nếu được
trang bị một hệ thống bài tập vận động hợp lý trẻ sẽ khắc phục sự rụt rè, sợ hãi,
tự tin hơn, thể hiện tính kiên trì và quyết tâm, tính kỷ luật. Trong quá trình hoạt
động tạo ra các mối quan hệ tích cực giữa trẻ với nhau, sự giúp đỡ lẫn nhau, cố
gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao. Mục tiêu của dạy học phát triển tính tích
cực vận động cho trẻ mầm non nhằm tích cực hóa hoạt động vận động, hình
thành kỹ năng kỹ xảo vận động và phát triển tố chất thể lực, nhanh, mạnh khéo
bền cho trẻ.
Phát triển tính tích cực vận động ở trẻ thực chất là xây dựng hứng thú
học tập, phát huy khả năng tri giác, sáng tạo của trẻ trong các hoạt động. Trẻ
mầm non “Học bằng chơi - chơi mà học”. Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ
7
đạo của lứa tuổi mầm non. Ngày nay khoa học đã chứng minh được rằng: phần
lớn những trẻ ít vận động thì các vận động phúc hợp và chức năng thần kinh
thực vật thường kém phát triển, hoạt động hệ tuần hoàn và hệ hô hấp bị hạn
chế, khả năng lao động chân tay giảm sút, trọng lượng cơ thể tăng nhanh.
hạn chế về kinh nghiệm giảng dạy. Tuy trình độ giáo viên đạt chuẩn và trên
chuẩn cao, song hầu hết đều là trình độ nâng chuẩn, tổ chức các hoạt động cho
trẻ còn lúng túng thiếu sự linh hoạt và sáng tạo. Chưa phát huy được tính tích
cực của trẻ trong quá trình tổ chức các hoạt động.
Cơ sở vật chất, các trang thiết bị đồ dùng đồ chơi và môi trường tổ chức
các hoạt động phát triển vận động cho trẻ còn hạn chế.
Khả năng tự học hỏi, tự bồi dưỡng nâng cao năng lực bản thân còn hạn
chế.
Chế độ lương cho giáo viên ngoài biên chế còn thấp, đời sống giáo viên
mầm non còn gặp nhiều khó khăn.
3.2. Đánh giá thực trạng:
Việc điều tra thực trạng giúp người quản lý chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng kế
hoạch và lựa chọn các biện pháp phù hợp để tác động đến đối tượng điều tra,
nhằm chỉ đạo giáo viên phát triển tính tích cực vận động cho trẻ trong trường
mầm non có hiệu quả nhất.
Để đạt được mục đích trên, vào đầu năm học tháng 9/2014, tôi tiến hành điều
tra qua nhiều nội dung và các điều kiện cơ bản sau:
Điều tra kế hoạch và phương pháp chỉ đạo việc thực hiện chuyên đề giáo
dục phát triển vận động cho trẻ.
Điều tra thực trạng về cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ chuyên đề
giáo dục phát triển vận động cho trẻ
Điều tra kiến thức, kỹ năng thực hiện giáo dục phát triển vận động cho trẻ
của giáo viên, sự phối hợp của phụ huynh và chất lượng của trẻ.
* Kết quả điều tra được đánh giá như sau:
3.2.1 Việc xây dựng kế hoạch của nhà trường:
+ Ưu điểm: Thực hiện theo sự chỉ đạo của Phòng GD & ĐT nhà trường đã
xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề chỉ đạo triển khai xuống tổ chuyên
môn và tới các nhóm lớp.
9
(%)
55 = 14%
(%)
103= 27%
(%)
144 = 38%
CĐYC
(%)
80 =21%
* Kết quả khảo sát đánh giá năng lực đội ngũ giáo viên trong nhà trường:
Tổng số 32/32 cán bộ giáo viên được điều tra:
* Ưu điểm: Đa số cán bộ giáo viên nắm chắc kiến thức mục tiêu và nội dung
thực hiện phát triển vận động cho trẻ.
* Hạn chế: Việc thực hiện các hoạt động và tổ chức các trò chơi vận động
chưa hấp dẫn, hiệu quả chưa cao. Các kỹ năng hướng dẫn trẻ thực hiện các bài
tập còn chưa linh hoạt.
Việc phối hợp cùng với phụ huynh chưa được thường xuyên, công tác tuyên
truyền còn hạn chế.
* Kết quả thực hiện dạy học phát triển tính tích cực vận động của trẻ:
10
Tổng số
Năm học
giáo viên
nhiều sẽ bị mệt. Một số gia đình có điều kiện thì quá chiều con sợ vận động
hoặc tiếp xúc với đất cát sẽ bị bẩn…. Do vậy, việc phối kết hợp với nhà trường
chưa thường xuyên.
Xuất phát từ thực tế và khảo sát thực trạng trên. Để đáp ứng được mọi yêu
cầu, nhiệm vụ, tầm quan trọng, tính cấp thiết và đạt được chất lượng hiệu quả
cao của chuyên đề giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong giai đoạn hiện nay
tôi xin đưa ra một số biện pháp như sau nhằm góp phần nâng cao chất lượng
chăm sóc giáo dục nhà trường:
4. Một số biện pháp thực hiện.
4.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chuyên đề giáo
dục phát triển vận động cho trẻ
Đầu năm học tôi căn cứ vào kế hoạch thực hiện chuyên đề của Phòng
giáo dục tôi xây dựng kế hoạch thực hiện cho nhà trường (có kế hoạch cụ thể
kèm theo) chỉ đạo xuống các tổ chuyên môn và các lớp thực hiện giáo dục phát
triển vận động cho từng đối tượng trẻ đảm bảo tính đồng tâm phát triển, đảm
bảo tính vừa sức phù hợp với vận động theo độ tuổi. Chỉ đạo giáo viên tăng
thời lượng PTVĐ cho trẻ bằng cách lồng ghép tích hợp trong các hoạt động
giáo dục khác. Để cho trẻ tham gia vào các hoạt động thì giáo viên phải tạo cơ
hội cho trẻ được vận động. Chính vì vậy tôi đã chỉ đạo giáo viên sau khi mua
11
(%)
đồ chơi về phải được phân vào các góc cho trẻ được chơi, được trải nghiệm có
như vậy mới kích thích được sự tư duy, vận động của trẻ.
Chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể của nhóm lớp khi
tổ chức các hoạt động vận động cho trẻ cần đảm bảo huy động tối đa các giác
quan, đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữ vận động tinh và vận động thô, chú ý đến
viên định hướng việc tự học, tự bồi dưỡng. Cung cấp cho giáo viên các thông
tin, tài liệu về giáo dục phát triển vận động cho trẻ tạo điều kiện tốt nhất cho
giáo viên thực hành việc tự học, tự bồi dưỡng.
Chúng ta đều biết vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ tuổi mẫu giáo,
trong đó trò chơi vận động có vai trò to lớn trong việc hình thành và phát triển
nhân cách trẻ. Vì thế, giáo viên phải tạo cho trẻ bầu không khí thật sự hứng thú,
tích cực để trẻ bộc lộ khả năng, hạn chế trong khi thực hiện kĩ năng vận động
của mình, từ đó giáo viên sẽ có những điều chỉnh kịp thời nhằm giúp cho việc
rèn luyện kĩ năng vận động của trẻ được hiệu quả hơn.
Tôi chỉ đạo giáo viên đưa yếu tố chơi vào bài tập
Ví dụ: “Trườn sấp” giống như thằn lằn, hoặc đi như gấu, bò như chuột…
“hô hấp” cho trẻ bắt chước gà gáy, thổi nơ….
và sử dụng trò chơi vận động để tiến hành bài tập..
Ví dụ: Trò chơi “Cáo và thỏ” vận động chạy, “Tiếng hát ở đâu?” rèn
luyện khả năng lắng nghe âm thanh, định hướng không gian cho trẻ.
Biện pháp trò chơi có tác dụng nhằm gây hứng thú cho trẻ đến bài tập
vận động, giúp trẻ thực hiện nhiều lần mà không nhàm chán, đánh giá được
tương đối khách quan kết quả vận động của trẻ. Khi chơi trò chơi vận động, hệ
vận động được củng cố, các hệ cơ bắp của cơ thể trở nên rắn chắc hơn, các
khớp xương và dây chằng trở nên linh hoạt, có tác dụng củng cố, tăng cường
sức khỏe cho trẻ, tạo điều kiện cho việc rèn luyện thể lực, củng cố kĩ năng vận
động trong điều kiện thay đổi. Khi tham gia vào trò chơi, trẻ vận động tích cực
hơn, tự nhiên, thoải mái, có tác dụng củng cố và rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo vận
động phát triển tố chất vận động…trong khi chơi trẻ có khả năng giải quyết
bài tập mới một cách sáng tạo, thể hiện tính độc lập, nhanh trí trong việc lựa
chọn cách thức vận động, những tình huống biến đổi bất ngờ trong quá trình
chơi, sẽ kích thích trẻ thực hiện nhanh hơn, khéo léo hơn.
13
Tôi chỉ đạo bố trí những đồ chơi để trẻ leo trèo như cầu trượt, thang leo,
xích đu, cổng chui….Vẽ trên sân các trò chơi nhảy ô số, đường ngoằn nghèo,
bố trí các trò chơi dân gian ô ăn quan, ném còn….
Tất cả những trò chơi ngoài trời đều giúp trẻ phát triển sự thăng bằng,
dẻo dai và khả năng phối hợp. Thiết bị phục vụ cho trẻ chơi phải được đảm bảo
an toàn.
Đối với Môi trường trong lớp cần sắp xếp một khoảng không gian đủ
rộng, có thể tận dụng những khoảng trống hoặc ngoài hành lang để những trẻ
dư cân béo phì tăng cường vận động, có thể tổ chức những vận động rèn luyện
khả năng giữ thăng bằng như Đi trên ghế băng đầu đội túi cát, đi trên ván
dốc…. Ngoài ra có thể bố trí những cột ném bóng để trẻ có thể bật nhảy lên
ném bóng …Các đồ chơi ở các góc sắp xếp gọn đẹp tạo sự lôi cuốn hấp dẫn
kích thích trẻ hứng thú hoạt động
Ngoài ra cần tích cực tích hợp lồng ghép giáo dục phát triển vận động
với các hoạt động giáo dục phát triển ngôn ngữ, trí tuệ, thẩm mĩ và tình cảm xã
hội.
4.4. Biện pháp 4. Thực hiện tốt công tác kiểm tra nội bộ.
Là người quản lý nếu chỉ nói và giao việc thôi thì kết quả thu được sẽ
không cao. Vậy tôi phải chú trọng đến công tác kiểm tra, có kiểm tra mới biết
được từng bộ phận đã làm được đến đâu và trong khi làm có vướng mắc gì để
cùng tìm cách khắc phục, có như vậy kết quả mới đạt cao.
Ngay từ đầu năm học, tôi cùng với các đồng chí trong BGH đã xây dựng
kế hoạch kiểm tra nội bộ. Kiểm tra các hoạt động thực hiện chuyên đề của tổ
chuyên môn và của các nhóm lớp. Để thực hiện tốt đề tài này tôi chú trọng
kiểm tra các nội dung phát triển vận động cho trẻ và các nội dung lồng ghép
tích hợp PTVĐ vào các hoạt động. Tôi bố trí BGH và tổ trưởng chuyên môn có
từ 2 người dự đánh giá trở lên để đảm bảo khách quan và có biên bản kiểm tra
kèm theo.
cực vân động cho trẻ mầm non” tôi đã đưa vào áp dụng đến tháng 2 năm 2015
và thu được kết quả như sau:
5.1. Kết quả:
Về cơ sở vật chất: Có nhiều trang thiết bị, đồ dùng phong phú hơn cho trẻ
hoạt động, các biểu bảng tuyên truyền về phát triển vận động cho trẻ đã nổi bật
16
Về phía trẻ: Đa số trẻ hào hứng tham gia các trò chơi và tích cực vận động
trong các giờ thể dục. Trẻ khỏe mạnh phát triển cân đối hơn, không có trẻ béo
phì trong nhà trường.
Kết quả trên trẻ như sau:
Trẻ tích cực tham gia vận động
Tổng
số trẻ
Tốt
Khá
Đạt yêu cầu
điều tra
(%)
(%)
(%)
(%)
(%)
Đạt yêu cầu
(%)
CĐYC
(%)
tra
2/ 2015
32
8= 25% 13 = 41%
11 = 34%
Về phụ huynh:Đa số phụ huynh nắm được ý nghĩa và tầm quan trọng của
việc phát triển tính tích cực vận động cho trẻ. Thường xuyên phối kết hợp cùng
với nhà trường chăm sóc, nuôi dưỡng các cháu tốt.
5.2. So sánh đối chứng:
*Kết quả trên trẻ như sau:
Tổng
Năm học
9/ 2014
2/ 2015
số trẻ
điều tra
382
382
giáo viên
được điều
Kết quả thực hiện
Tốt
(%)
Khá
(%)
Đạt yêu cầu
(%)
Chưa đạt
yêu cầu
(%)
tra
9/ 2014
32
2= 6% 5 = 16%
25 = 78%
2/2015
32
8= 25% 13 = 41%
11 = 34%
Qua kết khảo sát tôi thấy tỷ lệ giáo viên đạt tốt tăng 19%. tỷ lệ khá tăng
25%, giảm tỷ lệ đạt yêu cầu xuống 44%. Điều đó khẳng định biện pháp áp dụng
phù hợp và mang lại hiệu quả tốt.
5.3. Hiệu quả:
biện pháp khác nhau. Việc chỉ đạo phải linh hoạt, sáng tạo, cởi mở, thoái mái
tránh áp dụng biện pháp một cách máy móc, cứng nhắc hoặc áp đặt gây ức chế
và áp lực với giáo viên.
Xây dựng và phát huy hoạt động của tổ chức Đảng, công đoàn giáo dục,
Đoàn thanh niên, hội phụ nữ, các tổ chuyên môn.
Các giải pháp trên phải được thực hiện đồng bộ và thường xuyên.
6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng
Có đầy đủ cơ sở vật chất và các trang thiết bị đồ dùng đồ chơi, môi
trường cho trẻ vận động...
Các giáo viện trực tiếp giảng dạy phải có trình độ chuyên môn đạt chuẩn
trở lên yêu nghề mến trẻ, tích cực học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn
Trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn phát triển bình thường về thể chất và tinh thần
Có đầy đủ tài liệu về giáo dục phát triển thể chất cho trẻ.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận.
Công tác chỉ đạo đội ngũ giáo viên phát triển tính tích cực vận động cho
trẻ là công việc phức tạp, yêu cầu người cán bộ quản lý phải có biện pháp quản
lý và kế hoạch phù hợp. Cán bộ quản lý nhà trường phải là những người có tâm
19
với công việc và có ý thức học hỏi vươn lên trong công tác. Ngoài năng lực
quản lý nhà trường, mọi thành viên trong Ban giám hiệu phải có năng lực
chuyên môn thật vững vàng. Có như vậy mới đẩy mạnh công tác giáo dục –
Nhiệm vụ trọng tâm của mỗi nhà trường.
Ban giám hiệu cần có quan niệm đúng đắn về xây dựng đội ngũ giáo
viên. Phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, có khen thưởng, động viên kịp thời
để ngày càng có nhiều giáo viên dạy giỏi các cấp.
Nhà trường và giáo viên có vai trò quan trọng trong việc tổ chức chặt chẽ
quản lí, bạn bè đồng nghiệp để tôi xây dựng được một kinh nghiệm đầy đủ, có
hiệu quả tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
MỤC LỤC
Trang
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN.............. ......... ..
1
TÓM TẮT SÁNG KIẾN…………………………...........................
2
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến………………………
2. Điều kiện thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến...........................
2
3. Nội dung sáng kiến..........................................................................
2
21
4. Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến.......................
3
Biện pháp 4. Thực hiện tốt công tác kiểm tra nội bộ.
15
Biện pháp 5. Tuyên truyền và nâng cao nhận thức của các bậc phụ
huynh về tầm quan trọng của việc phát triển tính tích cực vận động cho
trẻ.
15
16
5. Kết quả đạt được…………………………………………………
6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng………………………..
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận……………………………………………………………
2. Khuyến nghị………………………………………………………
16
19
20
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình giáo dục mầm non trong chiến lược phát triển giáo dục Việt
nam 2015 - 2020 ( NXB Văn hoá thông tin)
2. Điều lệ trường Mầm non
22
3. Tài liệu hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2012 – 2013; 2013 - 2014; 2014 2015( NXB giáo dục Việt nam)