BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN THỊ KIM CHI

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC NHÀ TRƢỜNG PHỔ THÔNG
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN, 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN THỊ KIM CHI

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC NHÀ TRƢỜNG PHỔ THÔNG
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 62.14.01.14

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học
1. PGS.TS. NGUYỄN THỊ HƢỜNG
2. PGS.TS. THÁI VĂN THÀNH


cận năng lực ....................................................................................................................... 24
1.2.3. Phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo tiếp cận NL ................................ 29
1.2.4. Quản lý, quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo tiếp cận NL... 30
1.3. VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC NHÀ TRƢỜNG PHỔ
THÔNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC...................................................................... 33
1.3.1. Ý nghĩa của phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo tiếp cận NL ............. 33
1.3.2. Nội dung phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo tiếp cận phát triển
NLHS .................................................................................................................................. 37
1.3.3. Quy trình phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo tiếp cận NL .................. 40
1.4. VẤN ĐỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC NHÀ
TRƢỜNG PHỔ THÔNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC .....................................41
1.4.1. Mục tiêu, nguyên tắc quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo
tiếp cận NL ...............................................................................................................41
1.4.2. Nội dung quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo tiếp cận NL ...46


iii

1.4.3. Chủ thể quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo tiếp cận NL ......53
1.4.4. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông
theo tiếp cận NL ........................................................................................................57
Kết luận chƣơng 1 ............................................................................................................. 61
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO
DỤC NHÀ TRƢỜNG PHỔ THÔNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC .................... 62
2.1. TỔ CHỨC KHẢO SÁT THỰC TRẠNG ..........................................................62
2.1.1. Mục đích khảo sát ...........................................................................................62
2.1.2. Đối tƣợng, địa bàn khảo sát ...........................................................................62
2.1.3. Nội dung khảo sát............................................................................................62
2.1.4. Thời gian khảo sát ...........................................................................................63
2.1.5. Phƣơng pháp, công cụ khảo sát .......................................................................63

2.6.1. Những điểm mạnh ..........................................................................................100
2.6.2. Những điểm yếu .............................................................................................101
Kết luận chƣơng 2 ........................................................................................................... 103
Chƣơng 3. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC
NHÀ TRƢỜNG PHỔ THÔNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC ........................... 105
3.1. CÁC NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP ...............................................105
3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu ................................................................................105
3.1.2. Đảm bảo tính hệ thống ................................................................................105
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn, tính khả thi ...........................................................105
3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả .................................................................................106
3.2. CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC NHÀ
TRƢỜNG PHỔ THÔNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC ...................................106
3.2.1.Tổ chức nâng cao nhận thức cho CBQL, GV, các bên liên quan về tầm quan
trọng và sự cần thiết phải phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL ........106
3.2.2 Lập kế hoạch phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL ở cấp độ
nhà trƣờng và tổ chuyên môn ................................................................................111
3.2.3. Xây dựng quy trình quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng PT phù hợp với đặc
điểm cụ thể của mỗi nhà trƣờng ..............................................................................119
3.2.4. Tổ chức bồi dƣỡng nâng cao NL phát triển CTGD nhà trƣờng và NL QL
phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL cho đội ngũ GV, CBQL nhà
trƣờng ......................................................................................................................130
3.2.5. Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL ...........135


v

3.2.6. Thiết lập các điều kiện đảm bảo phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận
NL............................................................................................................................140
3.3. KHẢO SÁT TÍNH CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ
ĐỀ XUẤT ................................................................................................................143


CBQL

Cán bộ quản lý

3

CNTT

Công nghệ thông tin

4

CQG

Chuẩn quốc gia

5

CSVC

Cơ sở vật chất

6

CT

Chƣơng trình

7


GDPT

Giáo dục phổ thông

12

GV

Giáo viên

13

HS

Học sinh

14

HTDH

Hình thức dạy học

15

KT – XH

Kinh tế - xã hội

16


NLHS

Năng lực học sinh

22

PT

Phổ thông


vii

Các chữ viết tắt

TT

Các chữ viết đầy đủ

23

PPDH

Phƣơng pháp dạy học

24

QL


Số lƣợng

30

VH

Văn hóa


viii

DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1. Quy mô mạng lƣới GD của các tỉnh Bắc Trung Bộ .................................66
Bảng 2.2. Nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng và sự cần thiết của phát
triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL ...........................................................70
Bảng 2.3. Thực trạng việc xác định mục tiêu bài dạy và các NL cần hình thành, phát
triển cho HS qua bài ..................................................................................................72
Bảng 2.4. Thực trạng việc thực hiện điều chỉnh nội dung bài dạy và xây dựng kế
hoạch bài dạy theo tiếp cận NL của GV ...................................................................73
Bảng 2.5. Mức độ sử dụng các PPDH, HTDH, kỹ thuật dạy học, hình thức dạy học
theo tiếp cận NL của GV ...........................................................................................75
Bảng 2.6. Thực trạng đánh giá kết quả học tập của HS theo tiếp cận NL ................79
Bảng 2.7. Thực trạng qui trình phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL ..80
Bảng 2.8. Thực trạng xây dựng kế hoạch phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp
cận NL .......................................................................................................................83
Bảng 2.9. Thực trạng tổ chức phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL ........85
Bảng 2.10. Thực trạng chỉ đạo phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL ......87
Bảng 2.11. Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc thực hiện phát triển CTGD nhà
trƣờng PT theo tiếp cận NL.......................................................................................89

xã hội chủ nghĩa, xây dựng tƣ cách và trách nhiệm công dân [65]. Để thực hiện có
hiệu quả mục tiêu trên, giáo dục phổ thông cần phải đổi mới căn bản, toàn diện các
yếu tố, trong đó cốt lõi là CTGD, bởi lẽ CTGD phổ thông cụ thể hóa mục tiêu giáo
dục phổ thông. Mục tiêu đổi mới đƣợc Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội quy
định: “Đổi mới chƣơng trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông nhằm tạo chuyển
biến căn bản, toàn diện về chất lƣợng và hiệu quả giáo dục phổ thông; kết hợp dạy
chữ, dạy ngƣời và định hƣớng nghề nghiệp; góp phần chuyển nền giáo dục nặng về
truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng
lực, hài hòa đức, trí, thể, mỹ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh” [64].
Để có hệ thống GD có chất lƣợng theo mục tiêu định hƣớng phát triển phẩm chất,
năng lực ngƣời học, CTGD nhà trƣờng phổ thông phải đƣợc xây dựng phù hợp với
đặc điểm của học sinh, điều kiện cụ thể của nhà trƣờng (giáo viên, cơ sở vật chất,
yêu cầu của địa phƣơng…). CTGD nhà trƣờng là một bộ phận trong cấu trúc CTGD
tổng thể, thể hiện xu thế tất yếu trong phân cấp, tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong
QL chƣơng trình GD phổ thông. Việt Nam mới hội nhập với xu thế này và đây là
vấn đề tƣơng đối mới mẻ trong nghiên cứu lý luận và thực tiễn đổi mới QL phát
triển chƣơng trình GD phổ thông ở nƣớc ta.
1.2. Phát triển chƣơng trình nói chung và CTGD nhà trƣờng PT nói riêng đã
đƣợc thực hiện ở nhiều nƣớc phát triển vào những năm 60 và là xu thế của nhiều
nƣớc trên thế giới. Các quốc gia trên thế giới cũng đã xây dựng mô hình phát triển
CTGD nhà trƣờng phù hợp với điều kiện thực tế của đất nƣớc mình. Nhằm đáp ứng
yêu cầu hội nhập quốc tế, trƣớc sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ,
đặc biệt là cách mạng công nghệ 4.0 và thực hiện Nghị quyết 29 BCHTW Đẳng
khóa XI về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, trong những năm gần đây, việc


2

phát triển và QL CTGD nhà trƣờng phổ thông của nƣớc ta đã có nhiều chuyển biến
theo hƣớng mở, trao thêm quyền tự chủ cho các địa phƣơng và giáo viên…


Vì những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu là: “Quản lý phát triển
chương trình giáo dục nhà trường phổ thông theo tiếp cận năng lực”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận án đề xuất các giải pháp QL
phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL, góp phần nâng cao chất lƣợng
giáo dục PT, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện GD - ĐT.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo tiếp cận NL
4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất và thực hiện các giải pháp dựa trên lý thuyết về phát triển
chƣơng trình và đặc trƣng kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục của địa phƣơng, điều
kiện cụ thể của nhà trƣờng thì có thể nâng cao hiệu quả QL phát triển CTGD nhà
trƣờng PT theo tiếp cận NL, góp phần nâng cao chất lƣợng GD PT, đáp ứng yêu cầu
đổi mới căn bản, toàn diện GD - ĐT.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của QL phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo
tiếp cận NL.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng QL phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo
tiếp cận NL.
5.3. Đề xuất và thử nghiệm một số giải pháp QL phát triển CTGD nhà trƣờng
PT theo tiếp cận NL.
6. Phạm vi nghiên cứu
- Khảo sát thực trạng QL phát triển CTGD nhà trƣờng PT khu vực Bắc
Trung Bộ theo tiếp cận năng lực ở một số trƣờng THPT các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh,
của khu vực Bắc Trung Bộ từ năm 2013 đến nay.


nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL đƣợc xem xét trong mối quan hệ nhân quả cả trong
quá khứ và tƣơng lai; đƣợc dựa theo lịch sử phát triển CTGD nói chung và CTGD


5

nhà trƣờng PT nói riêng, đặc biệt là trong bối cảnh đổi mới chƣơng trình, SGK GD
phổ thông.
7.1.3. Tiếp cận phát triển
Mọi sự vật, hiện tƣợng trong thế giới khách quan đều vận động và phát triển.
Theo cách tiếp cận này CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL đƣợc xem là quá
trình, còn GD là sự phát triển. Cách tiếp cận này chú trọng đến sự phát triển khả
năng hiểu biết, tiếp thu ở HS hơn là truyền thụ nội dung kiến thức đã đƣợc xác định
từ trƣớc.
QL phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL đƣợc xem xét trong sự
vận động và phát triển, hƣớng tới mục tiêu phát triển tối đa mọi NL tiềm ẩn trong mỗi
HS, giúp các em có thể giải quyết đƣợc các tình huống, đƣơng đầu đƣợc với những
thách thức trong học tập và cuộc sống một cách chủ động và sáng tạo. Vì vậy, QL phát
triển CTGD nhà trƣờng PT phải hƣớng tới việc giúp HS có thể đƣơng đầu với những
đòi hỏi của cuộc sống không ngừng thay đổi, với một thế giới không ngừng biến động,
giúp HS phát triển tối đa các NL sẵn có của mình. Đồng thời phát huy vai trò chủ
động, sáng tạo và NL của mỗi cán bộ QL, GV trong việc phát triển CTGD nhà trƣờng
theo tiếp cận NL, đảm bảo tính linh hoạt, mềm dẻo trong việc phát triển CT, hƣớng tới
việc nâng cao chất lƣợng GD toàn diện trong nhà trƣờng.
7.1.4. Tiếp cận năng lực
Tiếp cận NL là một xu thế tất yếu của giáo dục hiện đại, xuất phát từ những yêu
cầu về chất lƣợng nguồn nhân lực phục vụ sự phát triển KT – XH, đòi hỏi mỗi nhà
trƣờng cần chuyển từ việc trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và
NL ngƣời học, chuyển từ việc quan tâm HS học đƣợc gì đến việc HS làm đƣợc cái gì
qua việc học. CTGD nhà trƣờng có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển các

- Phƣơng pháp điều tra, khảo sát
+ Tiến hành điều tra bằng anket để khảo sát thực trạng QL phát triển CTGD
PT theo tiếp cận NL;
+ Thăm dò ý kiến về sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp QL phát triển
CTGD PT theo tiếp cận NL đã đề xuất
Kết quả điều tra, khảo sát đƣợc phân tích, so sánh, đối chiếu để tìm ra những
thông tin cần thiết theo hƣớng nghiên cứu của luận án.
- Phƣơng pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động


7

+ Nghiên cứu các CTGD nhà trƣờng PT của các trƣờng đƣợc Bộ GD – ĐT
đang thực hiện thí điểm phát triển theo tiếp cận NL.
+ Nghiên cứu các kế hoạch, quyết định, báo cáo của một số sở GD và đào tạo,
hiệu trƣởng các trƣờng có liên quan đến việc chỉ đạo, QL phát triển CTGD nhà
trƣờng PT theo tiếp cận NL.
- Phƣơng pháp chuyên gia
Việc lấy ý kiến chuyên gia tổ chức theo hai cách hội thảo hẹp, trao đổi hoặc
xin ý kiến đóng góp bằng văn bản.
- Phƣơng pháp thực nghiệm
Phƣơng pháp này đƣợc sử dụng để đánh giá tính hiệu quả của một số giải
pháp QL nhà trƣờng CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NLđã đề xuất.
7.2.3. Các phương pháp hỗ trợ
- Sử dụng thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứu về định
lƣợng.
- Sử dụng phần mềm tin học SPSS 16.0 để xử lý các số liệu thu đƣợc.
8. Luận điểm bảo vệ
8.1. Phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL là yêu cầu khách quan,
cấp bách, góp phần nâng cao chất lƣợng GD PT, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản

9.2. Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng phát triển CT và QL phát triển
CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL. Phân tích các nguyên nhân chủ quan, khách
quan của thực trạng và các yếu tố ảnh hƣởng đến công tác QL của các chủ thể QL
phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL.
9.3. Đề xuất đƣợc 6 giải pháp QL phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp
cận NL, góp phần thực hiện đổi mới GD PT. Đặc biệt là đã xây dựng quy trình phát
triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL, đồng thời xây dựng đƣợc bộ tiêu chí
đánh giá phát triển CTGD nhà trƣờng PT theo tiếp cận NL.
10. Cấu trúc của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và
phụ lục, luận án gồm 3 chƣơng:
- Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng phổ
thông theo tiếp cận NL.
- Chƣơng 2: Thực trạng quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo
tiếp cận NL.
- Chƣơng 3: Giải pháp quản lý phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo
tiếp cận NL.


9

Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO
DỤC NHÀ TRƢỜNG PHỔ THÔNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
1.1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
1.1.1. Những nghiên cứu về phát triển CTGD nhà trường theo tiếp cận
năng lực
1.1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
CTGD nói chung và phát triển CTGD nhà trƣờng theo tiếp cận NL nói riêng
là vấn đề thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu với những góc độ khác nhau.

- Về ý nghĩa, nội dung phải có ý nghĩa đối với nhu cầu và lợi ích của ngƣời
học và có ý nghĩa đối với xã hội.
- Về tiện ích, nội dung phải thực sự hữu dụng trong cuộc sống của ngƣời
học.
- Về hiệu lực, nội dung phải chính xác và cập nhật liên tục.
- Về sự phù hợp, nội dung phải phù hợp với trình độ PTnhận thức và tâm
sinh lí của ngƣời học.
- Về tính khả thi, nội dung phải phù hợp với bối cảnh thực tế về môi trƣờng giáo
dục, điều kiện kinh tế, xã hội của đất nƣớc và vai trò của chính phủ.
Robert M.Diamond trong “Thiết kế và đánh giá môn học và chƣơng trình
học” đã phân tích các vấn đề xây dựng chƣơng trình, chƣơng trình môn học theo
quan điểm lấy ngƣời học làm trung tâm; quan hệ giữa mục tiêu, môn học và chƣơng
trình giảng dạy; thực thi, đánh giá và cải tiến CTGD và chƣơng trình môn học, xem
vấn đề xây dựng chƣơng trình là yếu tố quan trọng để đổi mới GD [92].
Trong bài viết "Chƣơng trình giáo dục: cấu trúc, nội dung, kỹ thuật phát
triển” tác giả А.М. Côrolia đã bàn luận về khái niệm CTGD theo nghĩa rộng và theo
nghĩa hẹp, về cấu trúc CT, nội dung, kỹ thuật phát triển CT. Theo tác giả, CTGD
ngoài những qui định chung từ cấp chủ quản cao nhất (Bộ giáo dục) cần đảm bảo
phần mềm mang tính linh hoạt phù hợp với đặc điểm của từng cơ sở GD và đặc
điểm của học sinh từng cấp học [108].
Từ những năm 90 của thế kỷ 20, CTGD định hƣớng phát triển NL đƣợc bàn
đến nhiều và ngày nay đã trở thành xu hƣớng GD quốc tế. Nhiều quốc gia trên thế


11

giới đã quan tâm vận dụng CTGD theo tiếp cận NL. Tên gọi của cách tiếp cận này
có khác nhau nhƣng thuật ngữ đƣợc dùng khá phổ biến là Competency-based
Curriculum (CT dựa trên cơ sở NL - gọi tắt là tiếp cận NL) [79].
Những năm đầu thế kỉ XXI, các nƣớc trong khối EU đã bàn luận rất sôi nổi

Lƣơng Việt Thái, Nguyễn Công Khanh, Đỗ Tiến Đạt... đã đề cập vấn đề phát triển
NLHS phổ thông, hệ thống NL đầu ra ở một số nƣớc, mục tiêu và chuẩn, kinh
nghiệm đánh giá theo NL trên thế giới, quan điểm xây dựng CTGD phổ thông của
Việt Nam sau 2015.
Hội thảo Xây dựng chƣơng trình giáo dục phổ thông theo định hƣớng NL của
Bộ GD - ĐT tổ chức năm 2014 với 10 báo cáo khoa học lớn tập trung vào các vấn
đề đổi mới CT, sách giáo khoa GD phổ thông, xây dựng chuẩn đầu ra, các loại hình
tham chiếu đánh giá NL [15]...
Vấn đề phát triển CTGD nói chung, CTGD nhà trƣờng theo tiếp cận NL nói
riêng đƣợc nghiên cứu sâu trong nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả nhƣ
Nguyễn Đức Chính, Vũ Lan Hƣơng, Bùi Minh Hiền, Nguyễn Vũ Bích Hiền,
Nguyễn Hữu Châu, Nguyễn Văn Khôi, Lƣơng Việt Thái... [19], [16], [37], [38],
[39], [46], [68], [69], [70].
Các tác giả Nguyễn Đức Chính và Vũ Lan Hƣơng trong “Phát triển chƣơng
trình giáo dục ” [19] đã nghiên cứu những vấn đề cơ bản của CTGD nhƣ khái niệm
CTGD và CT nhà trƣờng, phát triển CTGD và CT nhà trƣờng, các cách tiếp cận và
một số mô hình phát triển CT. Các tác giả cũng đã nghiên cứu chu trình phát triển
CTGD, trong đó đề cập đến NL và chuẩn đầu ra dƣới dạng NL khi xác định mục
đích, mục tiêu; vấn đề đánh giá CT...
Trong cuốn sách chuyên khảo “Phát triển chƣơng trình giáo dục nhà trƣờng
phổ thông” [38] tác giả Nguyễn Vũ Bích Hiền và các cộng sự đã phân tích các vấn đề
về CTGD và phát triển CTGD, các mô hình phát triển CTGD. Đặc biệt, các tác giả
đã đi sâu phân tích vấn đề phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo hƣớng tiếp
cận NL, trong đó xác định qui trình phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông theo
hƣớng tiếp cận NL, vấn đề phát triển CTGD nhà trƣờng phổ thông trên cơ sở CTGD
nhà trƣờng phổ thông hiện hành.
Quan điểm, qui trình, định hƣớng phát triển CT nhà trƣờng theo tiếp cận NL
cũng đƣợc tác giả Bùi Minh Hiền và Nguyễn Vũ Bích Hiền phân tích, diễn giải trong
công trình “Quản lý và lãnh đạo nhà trƣờng” [37].


cấu tổ chức để việc xây dựng CT tiến triển, đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất
và các nguồn lực cần thiết, QL các nhóm theo nhiệm vụ, giải quyết các mâu thuận,
truyền đạt thông tin về các nhu cầu của nhà trƣờng đến các nhóm, duy trì bầu không


14

khi làm việc hoà thuận, tƣ vấn cho các nhóm về phát triển CTGD và là ngƣời đƣa ra
quyết định cuối cùng ở mức độ riêng biệt của mình [59], [102].
Tác giả Allan C.Ornstein trong công trình “Chƣơng trình học: Những cơ sở,
nguyên tắc và chính sách xây dựng” ngoài những nghiên cứu về cơ sở để xây dựng CT,
các nguyên tắc xây dựng CT, các bƣớc phát triển CT còn đề cập đến các chính sách
phát triển CT [89].
Tác giả А.М. Côrolia trong bài viết "Chƣơng trình giáo dục: cấu trúc, nội
dung, kỹ thuật phát triển” đã đề cập vấn đề QL phát triển CT. Theo tác giả, CTGD
ngoài những qui định chung từ cấp chủ quản cao nhất (Bộ giáo dục) cần đảm bảo
phần mềm mang tính linh hoạt phù hợp với đặc điểm của từng cơ sở GD và đặc
điểm của học sinh từng cấp học [108].
Với vai trò là nhà QL giáo dục, Е.V. Gubanôva trong “Nội dung và cấu trúc
chƣơng trình giáo dục, chƣơng trình giáo dục của giáo viên [107] đã phân loại
CTGD, bàn luận về nội dung, cấu trúc CTGD của các cơ sở giáo dục, CT, kế hoạch
GD của giáo viên. Đồng thời nhấn mạnh vấn đề QL, phân cấp CT, tính tự chủ của
các cơ sở GD trong hệ thống GD Liên bang trong việc thực hiện CT nhà trƣờng.
CTGD nhà trƣờng của nhiều quốc gia trên thế giới cũng đã đề cập vấn đề phân
cấp QL phát triển CT [52], [91], [94], [101], [102], [105], [106], [107], [110]. Chẳng
hạn, tại mục 5 Điều 12 của Luật GD Liên bang Nga về CTGD đã ghi: “CTGD đƣợc
phát triển độc lập và đƣợc phê duyệt bởi cơ sở thực hiện các hoạt động GD trên cơ
sở pháp luật liên bang” và “Các tổ chức tham gia vào các hoạt động GD đƣợc phát
triển các CTGD phù hợp với các tiêu chuẩn GD nhà nƣớc liên bang” [110].
1.1.2.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam