BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
………………………………

BỘ NỘI VỤ
………….

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHẠM THU THỦY

ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC
CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HÒN ĐẤT,
TỈNH KIÊN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP. HỒ CHÍ MINH – 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………………………..

BỘ NỘI VỤ
………..

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHẠM THU THỦY

ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC
CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HÒN ĐẤT,

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc
ai công bố trong bất cứ công trình nào khác.
Ngày 11 tháng 8 năm 2017
Tác giả luận văn

Phạm Thu Thủy


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BNV

: Bộ Nội vụ

CB – CC

: Cán bộ, công chức

CCCX

: Công chức cấp xã

CCHC

: Cải cách hành chính

CNH – HĐH

: Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Số hiệu

Sơ đồ 1.1
Sơ đồ 1.2

Tên sơ đồ, bảng, biểu
Mối quan hệ giữa đánh giá và các nội dung quản lý công
chức
Các yếu tố cấu thành quy trình đánh giá công chức

Trang

18
21

Mô hình quy trình đánh giá kết quả làm việc của công
Sơ đồ 1.3

chức phƣờng – xã theo phƣơng pháp 360 độ ở thành phố

45

Đà Nẵng
Bản đồ 2.1

Bảng 2.1
Bảng 2.2
Bảng 2.3

các nội dung đánh giá công chức cấp xã – huyện Hòn Đất,
tỉnh Kiên Giang

60


Bảng 2.7
Sơ đồ 2.1
Bảng 2.8

Bảng 3.1

Nhận xét về các tiêu chí đánh giá công chức cấp xã của
Hòn Đất
Quy trình đánh giá công chức
Kết quả đánh giá công chức cấp xã của Hòn Đất năm 2014
- 2016
Khung năng lực từng vị trí việc làm (theo quy định tại
Thông tư 05/2013/TT–BNV)

63
66
67

84


MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN

2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế - xã hội huyện
Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang................................................................................. 50
2.1.1 Vị trí địa lý, cơ cấu hành chính và dân cƣ ............................................ 50
2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội ..................................................................... 50
2.2. Khái quát tình hình đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện
Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang................................................................................. 53
2.2.1. Số lƣợng, cơ cấu, chất lƣợng đội ngũ công chức cấp xã ..................... 53
2.2.2. Kỹ năng của đội ngũ công chức cấp xã thuộc huyện Hòn Đất ............ 56
2.3. Phân tích - nhận định thực trạng công tác đánh giá công chức cấp xã
trên địa bàn huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang ............................................... 58
2.3.1. Thực trạng công tác chỉ đạo - triển khai và tổ chức thực hiện đánh
giá công chức cấp xã ........................................................................................... 58
2.3.2. Nhận xét chung về thực trạng công tác đánh giá công chức cấp xã
của huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang .................................................................. 68
Chƣơng 3: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG
TÁC ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN HÒN ĐẤT, TỈNH
KIÊN GIANG .................................................................................................... 78
3.1. Định hƣớng đổi mới và nâng cao hiệu quả đánh giá công chức ............ 78


3.1.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về đánh giá công chức ................. 78
3.1.2. Phƣơng hƣớng tổng quát ...................................................................... 79
3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác đánh giá công chức cấp xã huyện Hòn
Đất, tỉnh Kiên Giang ......................................................................................... 80
3.2.1. Hoàn thành việc xây dựng - cụ thể hóa tiêu chuẩn chức danh và vị trí
việc làm của công chức cấp xã, thực hiện đánh giá công chức cấp xã trên cơ
sở chú trọng kết quả thực thi công vụ, gắn với xây dựng khung năng lực công
chức cấp xã .......................................................................................................... 81
3.2.2. Hoàn thiện tiêu chí đánh giá công chức cấp xã .................................. 85
3.2.3. Đa dạng hóa việc vận dụng phƣơng pháp đánh giá công chức gắn

luật, cất nhắc và điều chỉnh một cách hợp lý, công bằng; giúp công chức phát
huy ƣu điểm, khắc phục nhƣợc điểm để không ngừng nâng cao phẩm chất,
năng lực và hiệu quả công tác. Tuy nhiên, thực tiễn đã chứng minh, đánh giá
là khâu quan trọng nhất, nhƣng cũng là khâu khó, phức tạp và cũng đang là
khâu yếu rất cần đƣợc quan tâm trong công tác quản lý nguồn nhân lực hiện
nay. Trong báo cáo kiểm điểm nửa đầu nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại
hội X của Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng, hạn chế này cũng đã đƣợc chỉ
ra: “Đánh giá cán bộ, công chức là khâu rất yếu, do chưa xây dựng được
phương pháp đánh giá cán bộ, công chức thật sự công tâm, khách quan và
đáng tin cậy”.
Trên cơ sở những thành quả đạt đƣợc cũng nhƣ những hạn chế – thiếu
sót trong công tác đánh giá CB – CC, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII
của Đảng đã đặt ra yêu cầu: “Tiếp tục ban hành và thực hiện các quy định,
quy chế, cơ chế trong công tác cán bộ, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và
1


chặt chẽ giữa các khâu, liên thông giữa các cấp; trong đó có quy chế về việc
đánh giá đúng đắn, khách quan đối với cán bộ, để có cơ sở sử dụng, bố trí
cán bộ, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng chạy chức, chạy quyền, chạy tuổi, chạy
bằng cấp” [1, tr. 48].
Chính quyền cấp cơ sở có vai trò, vị trí rất quan trọng, là cầu nối trực
tiếp giữa toàn bộ hệ thống chính trị với nhân dân. Hiệu quả quản lý nhà nƣớc
(QLNN) phụ thuộc rất nhiều vào kết quả thực thi công vụ của đội ngũ công
chức, trong đó có đội ngũ công chức làm việc trong hệ thống các cơ quan
chính quyền cấp xã. Công chức cấp xã (CCCX) là những ngƣời gần dân nhất,
trực tiếp tiếp xúc với nhân dân. CCCX hàng ngày triển khai, hƣớng dẫn, vận
động nhân dân thực hiện mọi chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng, chính sách,
pháp luật của nhà nƣớc; trực tiếp lắng nghe, giải quyết hoặc kiến nghị lên
chính quyền cấp trên những ý kiến, nguyện vọng của nhân dân. Vì vậy, việc

Giang” làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lý công.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Đã có nhiều đề tài khoa học nghiên cứu về quản lý nhân sự tổ chức,
trong đó, công tác đánh giá công chức là một trong những lĩnh vực đƣợc
nhiều nhà khoa học, nhà quản lý quan tâm. Đã có một số công trình nghiên
cứu, các bài tạp chí, một số luận án tiến sĩ, luận văn cao học đƣợc công bố
dƣới những góc độ thể hiện khác nhau. Có thể kể đến một số công trình có
liên quan đến đề tài luận văn “Đánh giá công chức cấp xã trên địa bàn huyện
Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang” nhƣ:
Đề tài khoa học cấp bộ do Học viện Hành chính Quốc gia thực hiện và
TS.Nguyễn Ngọc Hiến làm chủ nhiệm đề tài (2002),“Hoàn thiện phương
pháp đánh giá cán bộ, công chức hàng năm”. Công trình đã đi sâu nghiên
cứu những vấn đề có tính nguyên tắc, kỹ thuật về phƣơng pháp đánh giá CBCC. Từ việc phân tích thực trạng sử dụng tiêu chí, phƣơng pháp đánh giá
3


công chức và hiệu quả mang lại, tác giả đề xuất những giải pháp để hoàn thiện
các tiêu chí, phƣơng pháp đánh giá. Trong công trình này, các tác giả chủ yếu
quan tâm việc đánh giá đối tƣợng chung là CB và CC, chƣa đi sâu lĩnh vực
đánh giá công chức chính quyền địa phƣơng các cấp, nhất là đối với CCCX
[21] .
Với bài viết “Cần thí điểm bổ sung chế định sát hạch công chức” (báo
Sài Gòn giải phóng ngày 02/3/2010), TS. Diệp Văn Sơn chủ yếu quan tâm và
đề cập đến vấn đề sát hạch công chức là công tác quan trọng, có tính nền tảng
trong lĩnh vực quản lý công chức. Theo tác giả, thông qua sát hạch có thể
đánh giá công chức chính xác và toàn diện hơn; sát hạch cũng là biện pháp
hữu hiệu để khích lệ công chức nỗ lực vƣơn lên; việc áp dụng sát hạch công
chức sẽ hạn chế những biểu hiện tùy tiện, chủ quan khi nhận xét – đánh giá,
góp phần nâng cao chất lƣợng và đảm bảo công bằng trong đánh giá, đãi ngộ
công chức.

trên Tạp chí Tổ chức Nhà nƣớc) đã cho rằng các phƣơng pháp đánh giá công
chức phụ thuộc vào nội dung đánh giá; tác giả đƣa ra trình tự, thủ tục và tiêu
chí đánh giá CB – CC. Đồng thời, theo tác giả, hiện nay chúng ta cần đổi mới
nội dung, tiêu chí, phƣơng pháp và quy trình đánh giá CB – CC nhằm đảm
bảo khách quan, dân chủ, công bằng và công khai, minh bạch. Trong đó, chú
trọng tiêu chí về kết quả, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của CB – CC; cần
nghiên cứu để áp dụng cơ chế quản lý, đánh giá công chức theo vị trí việc làm
và kết quả đầu ra; đề cao trách nhiệm đánh giá công chức của ngƣời đứng đầu
cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp sử dụng và quản lý CB – CC.
Đào Thị Thanh Thủy (2015) với đề tài “Đánh giá công chức theo kết
quả thực thi công vụ” (Luận án Tiến sĩ Quản lý Hành chính công) đã quan
tâm sâu sắc vấn đề gắn kết việc đánh giá công chức với kết quả thực thi công
vụ. Trên cơ sở xác định khung lý thuyết về đánh giá công chức theo kết quả
5


thực thi công vụ, bao gồm chủ thể, tiêu chí, phƣơng pháp đánh giá; tác giả đã
đi sâu phân tích, luận giải và nhận định thực trạng đánh giá công chức ở nƣớc
ta hiện nay, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả đánh giá công chức gắn
với kết quả thực thi công vụ, gồm: (1)Xây dựng các tiêu chí đánh giá; (2) Đề
xuất phƣơng pháp đánh giá theo kết quả thực thi công vụ gắn liền với vị trí
việc làm; (3)Xác định kết quả đánh giá và đề xuất phƣơng pháp trả lƣơng theo
kết quả thực thi công vụ [34].
Đoàn Nhân Đạo (2016) với đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện tiêu chí và
phương pháp đánh giá công chức cấp xã từ thực tiễn tỉnh Quảng Bình trong
giai đoạn hiện nay” (Luận án Tiến sĩ Quản lý công) đã tập trung nghiên cứu
về tiêu chí và phƣơng pháp đánh giá CCCX với các nội dung chủ yếu nhƣ: (a)
phân tích và đƣa ra khái niệm về tiêu chí đánh giá, phƣơng pháp đánh giá
CCCX; (b) chỉ ra những hạn chế của các tiêu chí và phƣơng pháp đánh giá
CCCX từ thực tiễn áp dụng tại tỉnh Quảng Bình: i) công tác đánh giá CCCX

bàn huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2017 – 2020.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
– Đối tượng nghiên cứu: Đánh giá CCCX trên địa bàn huyện Hòn Đất,
tỉnh Kiên Giang.
– Phạm vi nghiên cứu:
+ Về khách thể nghiên cứu: Đề tài chủ yếu xem xét việc đánh giá 05/7
chức danh công chức xã: Văn phòng – thống kê, Địa chính – nông nghiệp –
xây dựng và môi trƣờng, Tài chính – kế toán, Tƣ pháp – hộ tịch và Văn hóa –
xã hội. Riêng đối với 2 chức danh Trƣởng Công an, Chỉ huy trƣởng Quân sự
là những công chức lãnh đạo và thuộc lực lƣợng vũ trang, có cơ cấu tổ chức
chặt chẽ, có trụ sở hoạt động riêng; UBND xã không quản lý về mặt chuyên
môn, nghiệp vụ mà chỉ quản lý về con ngƣời; không toàn quyền đánh giá, xếp
loại về mặt chuyên môn, nghiệp vụ đối với hai chức danh này.
9


+ Về không gian nghiên cứu: tác giả nghiên cứu – tìm hiểu thực trạng
đánh giá CCCX trên 12 xã và 2 thị trấn của huyện Hòn Đất.
+ Giới hạn phạm vi thời gian: Nghiên cứu thực trạng đánh giá CCCX
của huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang trong khoảng thời gian 2014 – 2016. Đề
xuất các giải pháp hoàn thiện công tác đánh giá CCCX của huyện Hòn Đất,
tỉnh Kiên Giang chủ yếu là cho giai đoạn 2017 – 2020.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
– Phương pháp luận: Luận văn dựa trên cơ sở tiếp cận phƣơng pháp
luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của triết học Mác – Lênin; tƣ
tƣởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và nhà nƣớc về xây dựng đội ngũ
CB – CC nói chung và đánh giá công chức nói riêng.
– Phương pháp nghiên cứu: Luận văn vận dụng kết hợp các phƣơng
pháp nghiên cứu cơ bản nhƣ phân tích, tổng hợp; so sánh, xử lý số liệu thống
kê; phƣơng pháp điều tra xã hội học. Trong đó, chú ý phân tích tài liệu thứ

Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC CẤP XÃ
1.1. Những vấn đề cơ bản về công chức, công chức cấp xã; đánh giá
công chức cấp xã
1.1.1. Khái niệm công chức, công chức cấp xã
1.1.1.1. Quan niệm về công chức
Công chức là khái niệm đƣợc sử dụng phổ biến trong các nền công vụ
trên thế giới, dùng để chỉ những ngƣời thừa hành quyền lực nhà nƣớc để quản
lý xã hội. Tuy nhiên, do đặc điểm lịch sử, văn hóa, thể chế chính trị, hệ thống
pháp luật, cách thức tổ chức bộ máy chính quyền mỗi quốc gia, mà quan niệm
về công chức có phần khác nhau. Một số quốc gia chỉ giới hạn công chức là
những ngƣời làm việc trong các cơ quan QLNN. Có những quốc gia coi công
chức là những ngƣời làm việc trong bộ máy nhà nƣớc, bao gồm cả các cơ
quan QLNN, đơn vị sự nghiệp hay các lực lƣợng vũ trang. Có một số quốc
gia, công chức bao gồm những ngƣời trực tiếp tham gia các hoạt động QLNN
và cả những ngƣời làm việc trong các cơ quan có tính chất công cộng.
Ở Pháp, công chức là những ngƣời đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào làm
việc trong các cơ quan hành chính công quyền và các tổ chức dịch vụ công
cộng do nhà nƣớc tổ chức ở trung ƣơng cũng nhƣ các địa phƣơng.
Ở Trung Quốc, khái niệm công chức đƣợc hiểu là những ngƣời công
tác trong cơ quan hành chính các cấp (trừ nhân viên phục vụ); bao gồm công
chức lãnh đạo và công chức nghiệp vụ.
Ở Nhật Bản, công chức đƣợc phân thành hai loại chính: Công chức nhà
nƣớc gồm những ngƣời đƣợc làm việc trong bộ máy của Chính phủ trung
ƣơng, ngành tƣ pháp, quốc hội, trƣờng công và bệnh viện công lập, xí nghiệp
và đơn vị sự nghiệp quốc doanh đƣợc lĩnh lƣơng của ngân sách nhà nƣớc;

12



chính sách đối với công chức ở xã, phƣờng, thị trấn và những ngƣời hoạt
động không chuyên trách ở cấp xã. CCCX hiện nay bao gồm các chức danh
sau đây:
+ Trƣởng Công an;
+ Chỉ huy trƣởng Quân sự;
+ Văn phòng – Thống kê;
+ Địa chính – Xây dựng – Đô thị và Môi trƣờng (đối với phƣờng, thị
trấn) hoặc Địa chính – Nông nghiệp – Xây dựng và Môi trƣờng (đối với xã);
+ Tài chính – Kế toán;
+ Tƣ pháp – Hộ tịch;
+ Văn hóa – Xã hội.
Tiêu chuẩn chung của CCCX: Nắm vững quan điểm, chủ trƣơng,
đƣờng lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nƣớc; có năng lực tổ
chức vận động nhân dân ở địa phƣơng; có trình độ văn hóa và trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm; có đủ năng lực
và sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ đƣợc giao; am hiểu và tôn trọng phong
tục, tập quán của cộng đồng dân cƣ trên địa bàn công tác.
Từ những phân tích trên, chúng ta có thể quan niệm: Công chức cấp xã,
là công dân Việt Nam đƣợc tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn,
nghiệp vụ thuộc UBND xã – phƣờng – thị trấn, trong biên chế và hƣởng
lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc, đƣợc xác định cụ thể về số lƣợng, tên gọi, chức
năng hoạt động gắn với từng vị trí việc làm đã đƣợc pháp luật quy định nhằm
thực hiện nhiệm vụ của bộ máy chính quyền cấp xã.
Đặc điểm của CCCX (so với các cấp trên – huyện, tỉnh)
Việc so sánh và xác định những đặc điểm riêng của CCCX có ý nghĩa
quan trọng đối với công tác đánh giá công chức chính quyền các cấp. Bên

15