ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THỊ HƢƠNG

GIẢI PHÁP GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG
CHO HỘ NÔNG DÂN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn/


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THỊ HƢƠNG

GIẢI PHÁP GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG
CHO CÁC HỘ NÔNG DÂN HUYỆN VÕ NHAI,
TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ


và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên, tôi đã nhận đƣợc sự quan tâm
giúp đỡ nhiệt tình của tập thể các Giáo sƣ, Phó Giáo sƣ, Tiến sĩ, tập thể các
nhà khoa học, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã là nguồn cổ vũ, động viên
quan trọng để tôi hoàn thành luận văn của mình.
Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến Ban giám hiệu,
Phòng Quản lý Đào tạo, Bộ phận Sau đại học, cùng các thày cô giáo trong
trƣờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh - ĐHTN, Sở Nông Nghiệp và
Phát triển Nông thôn, Sở Lao động - Thƣơng Binh và Xã hội, Cục Thống kê,
Sở Tài chính tỉnh Thái Nguyên; Ban Giảm nghèo, UBND, Chi cục Thống kê
huyện Võ Nhai đã tận tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho em trong quá trình
học tập và thực hiện đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Trần Văn Quyết trƣờng Đại
học Kinh tế và Quản trị kinh doanh đã tận tình hƣớng dẫn và giúp đỡ để tôi
hoàn thành luận văn.
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn các nhà khoa học, các thầy, cô giáo,
bạn bè, đồng nghiệp và sinh viên đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 10 tháng 07 năm 2015
Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hƣơng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn/


iii

MỤC LỤC

1.2.3. Bài học kinh nghiệm rút cho giảm nghèo bền vững huyện Võ Nhai ...... 47
Tóm tắt chƣơng 1 ......................................................................................... 48
Chƣơng 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI ............................. 48
2.1. Câu hỏi nghiên cứu của luận văn ........................................................... 48
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu ....................................................................... 49
2.2.1. Các phƣơng pháp tiếp cận............................................................. 49
2.2.2. Phƣơng pháp chọn vùng nghiên cứu ............................................. 50
2.2.3. Phƣơng pháp thu thập thông tin .................................................... 51
2.2.4. Phƣơng pháp xử lý và phân tích số liệu ........................................ 54
2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu ......................................................................... 58
2.3.1. Nhóm chỉ tiêu phản ánh tình hình đầu tƣ cho giảm nghèo ............ 58
2.3.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh kết quả đầu tƣ cho giảm nghèo ............... 58
2.3.3. Nhóm các chỉ tiêu phản ánh giảm nghèo bền vững ....................... 59
Tóm tắt chƣơng 2 ......................................................................................... 59
Chƣơng 3. THỰC TRẠNG GIẢM NGHÈO CỦA HỘ NÔNG DÂN
HUYỆN VÕ NHAI ..................................................................................... 60
3.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Võ Nhai ảnh hƣởng
tới giảm nghèo của hộ nông dân ................................................................... 60
3.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên huyện Võ Nhai ................................ 61
3.1.2. Tình hình phát triển kinh tế xã hội huyện Võ Nhai ....................... 68
3.1.3. Đánh giá những thuận lợi - khó khăn của huyện Võ Nhai ........... 76
3.2. Thực trạng công tác giảm nghèo ở huyện võ nhai .................................. 77
3.2.1. Khái quát các chƣơng trình giảm nghèo của huyện Võ Nhai ........ 77
3.2.2. Tình hình đầu tƣ cho các chƣơng trình giảm nghèo của huyện
Võ Nhai .................................................................................................. 81
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn/



4.3.3. Đối với các hộ nghèo .................................................................. 109
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn/


vi
Tóm tắt chƣơng 4 ....................................................................................... 117
KẾT LUẬN ............................................................................................... 119
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................ 122
PHỤ LỤC.................................................................................................. 126

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn/


vii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu và chữ viết tắt
BCĐ
BQ
CD
CN
CNXH
CT
DA
DH
DN

Hàm Cobb-Douglas
Công nghiệp
Chủ nghĩa xã hội
Chƣơng trình
Dự án
Duyên hải
Doanh nghiệp
Dân tộc thiểu số
Giáo dục
Tổng sản phẩm trong nƣớc
Chỉ số phát triển con ngƣời
Chỉ số nghèo khổ tổng hợp
Quỹ tiền tệ quốc tế
Tài nguyên thiên nhiên quốc tế
Kinh phí đầu tƣ
Lâm nghiệp
Chỉ số nghèo khổ đa chiều
Nông lâm nghiệp
Ngân hàng phát triển Châu Á
Phổ thông trung học
Sản xuất nông nghiệp
Thủy sản
Thị trấn
Trung học cơ sở
Trung học phổ thông
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc
Ủy ban nhân dân
Chƣơng trình phát triển liên hợp quốc
Xây dựng
Xóa đói giảm nghèo


Bảng 3.1:

Tình hình sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2014 huyện Võ Nhai ....... 63

Bảng 3.2:

Diện tích, dân số, mật độ dân số năm 2014 ............................. 66

Bảng 3.3:

Diện tích đất phân theo loại đất và phân theo xã, phƣờng,
thị trấn năm 2014 .................................................................... 67

Bảng 3.4:

Kết cấu hạ tầng, dịch vụ của xã, phƣờng, thị trấn huyện
Võ Nhai 2010 - 2014 .............................................................. 68

Bảng 3.5:

Kết quả thực hiện các chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu
năm 2012-2014 huyện Võ Nhai .............................................. 71

Bảng 3.6.

Tình hình đầu tƣ cho giảm nghèo giai đoạn 2011 - 2014 ........ 82

Bảng 3.7.


Biến động hộ nghèo thuộc hộ dân tộc thiểu số huyện Võ
Nhai năm 2014 ....................................................................... 88

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn/


ix
Bảng 3.15:

Biến động hộ nghèo, hộ thoát nghèo có phụ nữ làm chủ
hộ huyện Võ Nhai năm 2014 .................................................. 89

Bảng 3.16.

Tình hình cơ bản của các hộ điều tra ....................................... 91

Bảng 3.17.

Đánh giá nguyên nhân đói nghèo tại các hộ điều tra ............... 92

Bảng 3.18.

Cơ cấu hộ nghèo phân theo dân tộc tại các hộ điều tra ............ 93

Bảng 3.19a. Thực trạng thu nhập của các hộ điều tra.................................. 94
Bảng 3.19b. Cơ cấu thu nhập của các hộ điều tra ........................................ 94
Bảng 3.20.



1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đói nghèo đang là vấn đề xã hội bức xúc và nóng bỏng của tất cả các
nƣớc trên thế giới, là các vấn đề đƣợc các Chính phủ các quốc gia, các tổ
chức quốc tế quan tâm để tìm giải pháp hạn chế và tiến tới xóa bỏ nạn đói
nghèo trên phạm vi toàn cầu.
Xóa đói, giảm nghèo là yếu tố cơ bản để đảm bảo công bằng xã hội và
tăng trƣởng bền vững. Vì vậy, Việt Nam coi xóa đói, giảm nghèo là mục tiêu
xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc ta theo định
hƣớng xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, thực hiện xóa đói, giảm nghèo trong từng
bƣớc phát triển, đảm bảo công bằng xã hội, thể hiện tính ƣu việt của chế độ xã
hội chủ nghĩa, có ý nghĩa nhân văn, văn hóa sâu sắc.
Tiến trình đổi mới 30 năm qua, Việt Nam đã đạt đƣợc thành tựu to lớn,
đƣợc thế giới ghi nhận về tăng trƣởng kinh tế và giảm nghèo. Việt Nam đang
từ một nƣớc thiếu lƣơng thực đã vƣơn lên thành nƣớc xuất khẩu gạo và là một
trong ba nƣớc xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới. Tuy nhiên số ngƣời nghèo ở
Việt Nam vẫn còn lớn, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn tồn tại chủ yếu tập trung ở các
khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, dân tộc thiểu số (DTTS). Vấn đề đặt ra
là phải giúp họ thoát nghèo và đây cũng là một trong những ƣu tiên hàng đầu
của Việt Nam trong thời gian tới.
Võ Nhai là một huyện miền núi của tỉnh Thái Nguyên, trải qua quá
trình xây dựng và phát triển, Võ Nhai đã có những chuyển biến tích cực, vƣơn
lên đạt nhiều thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế phát triển
mạnh, bộ mặt đô thị có nhiều đổi thay, đời sống của nhân dân ngày càng
đƣợc cải thiện, thu nhập bình quân đầu ngƣời tăng nhanh. Đến cuối năm

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

bền vững.
- Đánh giá thực trạng nghèo, giảm nghèo của các hộ nông dân huyện
Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn/


3
- Chỉ ra nguyên nhân dẫn đến đói nghèo của hộ nông dân huyện Võ Nhai.
- Đề xuất đƣợc một số giải pháp chủ yếu nhằm giảm nghèo bền vững
cho hộ nông dân huyện Võ Nhai.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Các hộ nông dân nghèo huyện Võ Nhai và chính sách, chƣơng trình
giảm nghèo của huyện Võ Nhai.
3.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
3.2.1. Không gian nghiên cứu
Đề tài đƣợc nghiên cứu tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
3.2.2. Thời gian nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu số liệu thứ cấp từ năm 2010 đến năm 2014
và số liệu sơ cấp năm 2014.
3.2.3. Nội dung nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng hộ nghèo huyện Võ Nhai và
chính sách, chƣơng trình giảm nghèo của huyện Võ Nhai; kết quả thực hiện
chính sách, chƣơng trình giảm nghèo của huyện Võ Nhai; các yếu tố ảnh
hƣởng tới giảm nghèo cho hộ nông dân, qua đó đề xuất một số giải pháp cơ
bản giúp các hộ nông dân huyện Võ Nhai giảm nghèo bền vững.
4. Đóng góp mới của luận văn
Đƣa ra các giải pháp nhằm giúp các hộ nông dân phát triển sản xuất,