ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

VÕ TẤN THẠNH

XÂY DỰNG VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHỦ ĐỀ “NƯỚC”
THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ THỰC TIỄN
CỦA HỌC SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Demo Version - Select.Pdf SDK

Chuyên ngành: Lý luận và phƣơng pháp dạy học bộ môn Vật lí
Mã số: 60 14 01 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƢỚNG ỨNG DỤNG

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. TRẦN HUY HOÀNG

Thừa Thiên Huế, năm 2017

i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và
kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho
phép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kì một công trình nào khác.
Tác giả luận văn



iii


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa ............................................................................................................... i
Lời cam đoan ...............................................................................................................ii
Lời cảm ơn ................................................................................................................ iii
MỤC LỤC ................................................................................................................... 1
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ........................................................................ 3
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, HÌNH ẢNH .................................. 4
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 5
1. Lý do chọn đề tài ..................................................................................................... 5
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài ........................................................................................ 6
3. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài ............................................................................... 8
4.Giả thuyết khoa học của đề tài ................................................................................. 8
5. Đối tượng nghiên cứu của đề tài ............................................................................. 8
6. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài .............................................................................. 8
7. Phương pháp nghiên cứu của đề tài ........................................................................ 9

Demo Version - Select.Pdf SDK

8. Đóng góp của đề tài................................................................................................. 9
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA DẠY HỌC TÍCH HỢP
THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN NL THỰC TIỄN ............................................... 10
1.1. Dạy học tích hợp ................................................................................................ 10
1.1.1. Khái niệm tích hợp ........................................................................................ 10
1.1.2. Các hình thức và mức độ tích hợp .................................................................. 11
1.1.3. Khái niệm sư phạm tích hợp ........................................................................... 12

3.1. Mục đích
TN ......................................................................................................
62
3.2. Đối tượng TNSP ................................................................................................. 62
3.3. Kết quả TNSP .................................................................................................... 63
3.3.1. Đánh giá định tính ........................................................................................... 63
3.3.2. Đánh giá định lượng ........................................................................................ 74
3.3.3. Các số liệu cần tính ......................................................................................... 74
3.3.4. Kiểm định giả thuyết thống kê ........................................................................ 78
3.4. Kết luận chương 3 .............................................................................................. 79
KẾT LUẬN CHUNG .............................................................................................. 81
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 82
PHỤ LỤC

2


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt

TT

Viết đầy đủ

1

ĐC

Đối chứng


7

PP

Phương pháp

8

PPDH

PP dạy học

9

PTDH

Phương tiện dạy học

10

QĐSPTH

QĐSPTH

11

SGK

Sách giáo khoa


Bảng 3.5. Nhóm 05 ...................................................................................................72
Bảng 3.6. Nhóm 06 ...................................................................................................73
Bảng 3.7. Bảng thống kê điểm số (Xi) của bài kiểm tra ...........................................75
Bảng 3.8. Bảng phân phối tần suất ............................................................................76
Bảng 3.9. Bảng phân phối tần suất tích luỹ ..............................................................76
Bảng 3.10. Bảng phân loại theo học lực của hai nhóm TN và ĐC ...........................77
Bảng 3.11. Bảng tổng hợp các tham số thống kê ......................................................78
BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1. Biểu đồ phân bố điểm của hai nhóm ĐC và TN ..................................75

- Select.Pdf
Biểu đồ 3.2. Demo
Biểu đồVersion
phân loại theo
học lực củaSDK
hai nhóm ......................................77
ĐỒ THỊ
Đồ thị 3.1. Đồ thị phân phối tần suất của hai nhóm TN và ĐC ................................76
Đồ thị 3.2. Đồ thị phân phối tần suất tích luỹ ..........................................................77
HÌNH
Hình 2.1. Sự phân bố nước ngầm..............................................................................54
Hình 2.2. Quy trình xử lý nước mặt ..........................................................................54
Hình 2.3. Sơ đồ dây chuyền công nghệ xử lý nước ngầm ........................................55
Hình 2.4. Sản xuất nước từ nền đất cát ẩm ...............................................................56
Hình 2.5. Sản xuất nước sạch từ nguồn nước bẩn ....................................................57
Hình 2.6. Nón cất nước biển, sông, ao, hồ, đồng lầy… bằng nắng .........................58

4



nâng cao NL cho đội ngũ GV sẵn sàng đáp ứng mục tiêu đổi mới, trong đó tăng
cường NL dạy học theo hướng “tích hợp, liên môn” là một trong những vấn đề cần
ưu tiên [7].
Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế trong
việc xác định nội dung dạy học ở nhà trường phổ thông và trong xây dựng chương
trình môn học ở nhiều nước trên thế giới. Cơ sở những quan điểm tích cực về quá
trình học tập và quá trình dạy học[11]. Vận dụng hợp lí quan điểm tích hợp trong
giáo dục và dạy học sẽ giúp phát triển các NL giải quyết những vấn đề phức tạp và

5


làm cho việc học tập trở nên có ý nghĩa hơn với HS so với việc các môn học, các
mặt giáo dục được thực hiện riêng rẽ. Tích hợp là một trong những quan điểm
giáo dục nhằm nâng cao NL của người học, giúp đào tạo ra những con người có
đầy đủ phẩm chất và NL để giải quyết các vấn đề của cuộc sống hiện đại [17].
Tích hợp là tư tưởng, là nguyên tắc và là quan điểm hiện đại trong giáo dục. Đối
với nền giáo dục Việt Nam hiện nay việc hiểu đúng và vận dụng phù hợp quá trình
tích hợp có thể đem lại những hiệu quả cụ thể đối với từng phân môn trong nhà
trường phổ thông.
Nước có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống chúng ta, nước là nguồn gốc
là sự duy trì sự sống. Nước chi phối các ngành Nông - Lâm - Ngư nghiệp [21]. Hiện
nay trên thế giới và các tổ chức bảo vệ môi trường đều có những thông điệp bảo vệ
và tiết kiệm nước. Vì vậy để làm rõ vai trò và chức năng của nước đối với con
người, môi trường hay đối với sự tồn tại của xã hội là một vấn đề gắn liền với thực
tiễn cuộc sống hằng ngày và để giải quyết vấn đề này thì cần vận dụng nhiều kiến
thức của nhiều môn khác nhau.
Xuất phát từ các lý do trên, chúng tôi đã lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Xây

Version

trọng, quá trình dạy học tích hợp này bao gồm việc dạy, học và kiểm tra đánh giá
NL tiếp thu kiến thức cũng như ứng dụng của HS phổ thông [11, tr. 11].
Ở Việt Nam hiện nay, tư tưởng dạy học tích hợp bắt đầu nghiên cứu và áp
dụng từ những năm của thập kỷ 90 trở lại đây. Đã có nhiều nhà nghiên cứu giáo dục
nghiên cứu cơ sở lý luận về tích hợp và các biện pháp nhằm vận dụng giảng dạy
tích hợp vào thực tiễn như:
Tác giả Đào Trọng Quang với bài “Biên soạn SGK theo quan điểm tích hợp,
cơ sở lý luận và một số kinh nghiệm”. Tác giả đã đề cập tới bản chất của sư phạm
tích hợp, Tác giả Đào Trọng Quang với bài “ Biên soạn SGK theo quan điểm tích
hợp, cơ sở lý luận và một số kinh nghiệm”. Tác giả đã đề cập tới bản chất của sư

Demo Version - Select.Pdf SDK

phạm tích hợp, quan điểm tích hợp, một số nguyên tắc chủ đạo và một số kỹ thuật
của tích hợp.
Tác giả Đỗ Ngọc Thống đã nêu một hệthống quan điểm tích hợp và dạy học
theo hướng tích hợp, đã nhấn mạnh sự khác biệt giữa cộng gộp kiến thức và tích
hợp kiến thức trong cuốn “Đổi mới dạy và học Ngữ văn ở THCS”
Tác giả Trần Viết Thụ (1997) trong công trình nghiên cứu “Vận dụng
nguyên tắc liên môn khi dạy các vấn đề văn hóa trong SGK trong lịch sử THPT” đã
vận dụng kiến thức văn học, địa lý, chính trị vào giảng dạy bộ môn lịch sử theo
quan điểm liên môn.
Tác giả Lê Trọng Sơn với công trình “Vận dụng tích hợp giáo dục dân số qua
dạy học phần sinh lý người ở lớp 9 THCS” tác giả đã nhấn mạnh việc tích hợp dân
số vào môn Sinh học 9 là thích hợp với nội dung cũng như độ tuổi của HS.
Tác giả Đoàn Thị Thùy Dương trong luận văn thạc sĩ (2008) với đề
tài “Rèn luyện thao tác lập luận và so sánh cho HS lớp 11 theo quan điểm tích hợp

7


+ Xây dựng hệ thống thí nghiệm, phiếu học tập, phiếu đáp án, thông tin bổ
sung cho HS.
+ Soạn giáo án để tổ chức HĐ nhận thức của HS.
+ Xây dựng hệ thống kiểm tra đánh giá nhằm đánh giá NL của HS đạt được
sau khi học chủ đề.

8


- Tiến hành TNSP ở trường THPT để kiểm chứng giả thuyết khoa học của đề
tài và rút ra các kết luận cần thiết.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu của đề tài
- PP nghiên cứu lý luận:
+ Nghiên cứu lý luận về dạy học, dạy học tích hợp.
+ Nghiên cứu tài liệu, SGK về một số môn học phổ thông liên quan đến nội
dung chủ đề.
- PP điều tra, quan sát thực tiễn
+ Điều tra thực trạng dạy học tích hợp ở nước ta hiện nay
- PP TNSP:
+ Tiến hành TNSP ở trường THPT theo quy trình, PP và hình thức tổ chức
đã đề xuất.
+ Phân tích kết quả thu được trong quá trình TNSP để rút ra kết luận cho vấn
đề nghiên cứu.
8. Đóng góp của đề tài
- Trình bày có hệ thống và bổ sung những lý luận về dạy học tích hợp

- Select.Pdf
SDK
- PhânDemo
tích vàVersion