ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
––––––––––––––––––––––––––––

NGUYỄN THỊ HƢƠNG

TĂNG CƢỜNG QUẢN LÝ THU, CHI NGÂN SÁCH
TẠI THÀNH PHỐ UÔNG BÍ, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

THÁI NGUYÊN - 2013
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
––––––––––––––––––––––––––––

NGUYỄN THỊ HƢƠNG

TĂNG CƢỜNG QUẢN LÝ THU, CHI NGÂN SÁCH
TẠI THÀNH PHỐ UÔNG BÍ, TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. VŨ HÙNG CƢỜNG

tập thể, cá nhân liên quan đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thu thập số liệu để
hoàn thiện luận văn.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn TS. Vũ Hùng
Cường đã tận tình chỉ đạo, trực tiếp hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu và
hoàn thành luận văn.
Tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè, cùng các bạn học viên Cao học Quản lý
Kinh tế khóa K8C đã động viên, chia sẻ, giúp đỡ tôi nhiệt tình để tôi hoàn thiện
Luận văn này.
Ngày 19 tháng 6 năm 2013
HỌC VIÊN

Nguyễn Thị Hƣơng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ....................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG....................................................................................... vii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài ................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................2
3. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................3
4. Ý nghĩa khoa học của Luận văn ..............................................................................3
5. Kết cấu của luận văn ...............................................................................................3

2.1.4. Phương pháp xử lý thông tin ...........................................................................31
2.1.5. Phương pháp phân tích thông tin ....................................................................31
2.1.6. Phương pháp chuyên gia .................................................................................31
2.1.7. Phương pháp Phân tích Thuận lợi, khó khăn, cơ hội, thách thức (SWOT) ....32
2.2. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu .............................................................................32
Chƣơng 3:
2009 - 2011 ................................34
3.1. Đặc điểm tình hình cơ bản của thành phố Uông Bí ...........................................34
3.1.1. Điều kiện tự nhiên ...........................................................................................34
3.1.2. Đặc điểm về kinh tế thành phố Uông Bí .........................................................34
3.2. Thực trạng công tác quản lý NSNN ở thành phố Uông Bí từ năm 2009
đến năm 2011 ...........................................................................................................36
3.2.1. Thực trạng công tác quản lý và điều hành ngân sách Thành phố Uông Bí ...36
3.2.2. Thực trạng công tác thu Ngân sách ..................................................................37
3.2.3. Thực trạng công tác chi ngân sách ..................................................................44
3.2.4. Tình hình cân đối ngân sách ...........................................................................49
3.2.5. Công tác lập dự toán Ngân sách, quyết toán Ngân sách và thanh kiểm tra
ngân sách cấp xã, phường ở Thành phố Uông Bí .....................................................54
3.3. Đánh giá chung về công tác quản lý thu, chi ngân sách của Thành phố
Uông Bí giai đoạn 2009 - 2011 .................................................................................56
3.3.1. Phân tích thuận lợi, khó khăn của Thành phố Uông Bí trong thực hiện
công tác thu, chi NSNN thời gian qua ......................................................................56
3.3.2. Thành công, hạn chế trong công tác quản lý thu ngân sách ...........................58
3.3.3. Thành công, hạn chế trong công tác quản lý chi ngân sách ............................63
3.3.4. Phân tích cơ hội, thách thức đối với việc nâng cao hiệu quả công tác quản
lý thu, chi NSNN trên địa bàn Thành phố Uông Bí giai đoạn tới .............................72
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>


4.4.1. Đối với Chính phủ, Bộ Tài chính ....................................................................88
......................................................89
4.4.3. Đối với UBND thành phố Uông Bí.................................................................90
KẾT LUẬN ..............................................................................................................94
TÀI LIỆU THAM KHẢO.....................................................................................96
PHỤ LỤC ...............................................................................................................100

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CHỮ VIẾT TẮT

CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ

DNTN

Doanh nghiệp tư nhân

HĐND

Hội đồng nhân dân

NQD

Ngoài quốc doanh

NS


KBNN

Kho bạc Nhà nước

QLNN

Quản lý Nhà nước

KTXH

Kinh tế xã hội

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Thu - Chi Ngân sách năm 2005 - 2011 .......................................... 35
Bảng 3.2: Tổng hợp thu ngân sách thành phố uông bí giai đoạn 2009 - 2011 ..... 39
Bảng 3.3: Tổng hợp chi ngân sách thành phố Uông Bí giai đoạn 2009 - 2011... 45
Bảng 3.4: Cân đối quyết toán ngân sách địa phương năm 2009 - 2011 ......... 50
Bảng 3.5: Số thuế còn nợ năm 2011 của các đơn vị trên địa bàn thành phố
Uông Bí ......................................................................................... 59
Bảng 3.6: Thống kê một số công trình chưa thanh toán hết ........................... 65
Bảng 3.7: Thống kê tình trạng chi sai nội dung .............................................. 65

DANH MỤC CÁC HÌNH


cái nôi của công nghiệp sản xuất điện năng. Hiện nay trên địa bàn Uông Bí có 1 khu
công nghiệp với diện tích 13.000m2, nhiều khu công nghiêp vừa và nhỏ khác, với
tổng điện tích tự nhiên là256,3 km2, dân số địa bàn 157.799 người; Tỷ lệ lao động
phi nông nghiệp nội thị là 90,7%. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân trong 5 năm
trở lại đây là 17%/năm và thu nhập bình quân đầu người là 1.465 USD/ người/ năm.
Trong 2 năm đầu tiên từ thị xã nâng cấp trở thành thành phố Uông Bí (từ năm
2011), thành phố Uông Bí đã đạt tổng thu ngân sách hàng năm vượt 20% đến 80%
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

2
so với những năm trước.
Đặc biệt, năm 2011 là năm đầu tiên thực hiện cân đối về mặt tài chính ngân
sách, thành phố đã hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ này với kết qủa thu ngân sách nhà
nước trên địa bàn đạt 2.000 tỷ đồng, bằng 185% tổng kế hoạch tỉnh giao.
Tuy nhiên, trên thực tế, công tác quản lý thu ngân sách tại thành phố Uông Bí còn
nhiều bất cập, thu ngân sách hàng năm không đủ chi, tỉnh vẫn phải trợ cấp cân đối.
Trong những năm qua, mặc dù công tác quản lý thu, chi ngân sách được thành phố
đặc biệt chú trọng, nhưng thực tế hiện nay những yếu tố, điều kiện tiền đề chưa
được tạo lập đồng bộ, làm cho quá trình quản lý ngân sách các cấp đạt hiệu quả
thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu mà luật ngân sách đề ra. Bên cạnh đó, việc nâng
cấp từ thị xã lên thành phố đòi hỏi Uông Bí phải thay đổi cách tiếp cận và phương thức
quản lý thu, chi ngân sách để đáp ứng được yêu cầu phát triển mới, do vậy vấn đề nâng
cao hiệu quả quản lý thu, chi ngân sách nhà nước đối với thành phố Uông Bí trở nên
cấp bách và cần thiết.
Chính vì vậy, việc nghiên cứu đề tài "Tăng cƣờng quản lý thu, chi ngân
sách tại thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh" mang tính cấp thiết và có ý nghĩa
cả về lý luận và thực tiễn.
2. Mục tiêu nghiên cứu

tháng 2/2011 thị xã Uông Bí được nâng cấp trở thành thành phố Uông Bí trực thuộc
tỉnh Quảng Ninh nhưng vẫn áp dụng các qui định quản lý thu, chi NSNN đối với
cấp huyện, vì vậy luận văn tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận đối với quản lý thu,
chi NSNN ở cấp huyện.
4. Ý nghĩa khoa học của Luận văn
về vấn đề NSNN và quản lý thu, chi NSNN ở cấp huyện.
.
-H
.
, ...
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, Luận văn được kết cấu thành 4 chương:
Chương 1
.
Chương 2

.

Chương 3: Thực trạng công tác quản lý thu, chi ngân sách thành phố Uông Bí
giai đoạn 2009-2011.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

4
Chương 4

, chi ngân sách nhà nước ở

thành phố Uông Bí.

4 cấp: Trung ương, tỉnh,
thành phố trực thuộc Trung ương, quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và
xã, phường, thị trấn. Mỗi cấp chính quyền đều phải có ngân sách để thực hiện
các nhiệm vụ được giao theo quy định của pháp luật và phù hợp với khả năng
quản lý của cấp chính quyền đó.
Quan hệ giữa các cấp ngân sách được thực hiện theo những nguyên tắc cơ
bản sau:
- NSTW và ngân sách mỗi cấp chính quyền được phân cấp nguồn thu và
nhiệm vụ chi cụ thể.
- NSTW đóng vai trò chủ đạo, bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ chiến lược,
quan trọng của quốc gia và hỗ trợ các địa phương chưa cân đối được ngân sách.
- NSĐP được phân cấp nguồn thu để chủ động thực hiện những nhiệm vụ
được giao.
- Nhiệm vụ chi thuộc cấp ngân sách nào do cấp ngân sách đó cân đối.
Trường hợp cơ quan QLNN cấp trên ủy quyền cho cơ quan QLNN cấp dưới thực
hiện nhiệm vụ chi thuộc chức năng của mình thì phải chuyển kinh phí từ ngân sách
cấp trên cho ngân sách cấp dưới để thực hiện nhiệm vụ đó.
- Thực hiện phân chia theo tỷ lệ % đối với các khoản thu phân chia giữa ngân
sách các cấp và bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới để đảm bảo
công bằng, phát triển cân đối giữa các vùng, các địa phương. Tỷ lệ % phân chia các
khoản thu và số bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới được ổn định
từ 3 - 5 năm. Số bổ sung từ ngân sách cấp trên được coi là khoản thu của ngân sách
cấp dưới.
- Ngoài cơ chế bổ sung nguồn thu và cơ chế ủy quyền không được dùng ngân
sách của cấp này để chi cho nhiệm vụ của cấp khác.
NSNN được quản lý thống nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai
minh bạch, có sự phân công, phân cấp quản lý, gắn quyền hạn với trách nhiệm,
nguyên tắc cân đối. NSTW và NSĐP hợp thành một chỉnh thể NSNN thống nhất.
a) Khái niệm thu ngân sách Nhà nước:
Thu NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình Nhà nước


.
Đây là khoản tiền Nhà nước huy động vào ngân sách mà không bị ràng buộc bởi
trách nhiệm hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp ngân sách. Phần lớn các khoản thu
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

7
NSNN đều mang tính chất cưỡng bức, bắt buộc mọi người dân, mọi thành phần
kinh tế phải tuân thủ thực hiện.
Trong việc quản lý các nguồn thu ngân sách, thuế là nguồn thu quan trọng
nhất. Thuế không chỉ chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng số thu NSNN hàng năm mà
còn là công cụ của nhà nước để quản lý vĩ mô nền kinh tế quốc dân. Để phát huy tốt
tác dụng điều tiết vĩ mô của các chính sách thuế,

. Các sắc thuế chủ yếu hiện đang được áp dụng ở nước ta hiện nay gồm
có: Thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập DN, thuế xuất nhập
khẩu, thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao, thuế tài nguyên, thuế sử dụng
đất, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế nhà, đất....
1.1.1.3. K
a) Khái niệm chi ngân sách Nhà nước:

và thực hiện các

-

nguyên tắc nhất định.
Chi NSNN là sự phối hợp giữa hai quá trình phân phối và sử dụng quỹ
NSNN. Quá trình phân phối là quá trình cấp phát kinh phí từ NSNN hình thành các

cụ thể đều được hoàn lại dưới hình thức chi tiêu công. Điều này được quyết định bởi
những chức năng tổng hợp về KT - XH của Nhà nước.
- Các khoản chi ngân sách gắn chặt với sự vận động của các phạm trù giá trị
khác như tiền lương, giá cả, lãi suất, tỷ suất hối đoái… nói chung là các phạm trù
thuộc lĩnh vực tiền tệ.
Để đánh giá tính tích cực, tiến bộ của ngân sách một quốc gia người ta
thường xem xét đến cơ cấu nội dung chi của ngân sách quốc gia đó. Cơ cấu chi
ngân sách thường được hiểu là hệ thống các khoản chi ngân sách bao gồm các
khoản chi và tỷ trọng của nó... Nội dung, cơ cấu chi NSNN là sự phản ảnh những
nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội của Nhà nước đó trong từng giai đoạn lịch sử và
chịu sự chi phối của các nhân tố sau...:
-

, cơ cấu chi

-

ngân sách vì nó quyết định bản chất và nhiệm vụ KT - XH của Nhà nước.
- Sự phát triển của lực lượng sản xuất vì nó tạo khả năng và điều kiện cho
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

/>

Luận án đầy đủ ở file: Luận án Full