BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

BÙI THỊ THỦY

DẠY HỌC HÁT DÂN CA CHO HỌC SINH LỚP 6
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐAN PHƯỢNG,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ÂM NHẠC
Khóa 7 (2016 - 2018)

Hà Nội, 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

BÙI THỊ THỦY

DẠY HỌC HÁT DÂN CA CHO HỌC SINH LỚP 6
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐAN PHƯỢNG,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ÂM NHẠC
Mã số 81 40 111

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Đỗ Hiệp



HS

Học sinh

Nxb

Nhà xuất bản

SPNTTW

Sư phạm nghệ thuật Trung Ương

PGS

Phó giáo sư

THCS

Trung học cơ sở

Tp

Thành phố

TS

Tiến sĩ

tr

2.2.1. Chọn bài đưa vào chương trình ............................................................. 66
2.2.2. Một số đặc điểm của bài dân ca được chọn .......................................... 67
2.2.3. Tổ chức về tiến trình dạy học................................................................ 75
2.3. Thực nghiệm sư phạm .............................................................................. 80
2.3.1. Mục đích thực nghiệm .......................................................................... 80
2.3.2. Nội dung thực nghiệm ........................................................................... 80
2.3.3. Đối tượng, thời gian và giáo viên thực nghiệm ................................... 80
2.3.4. Tiến hành thực nghiệm.......................................................................... 81
2.3.5. Kết quả thực nghiệm ............................................................................. 82


Tiểu kết ............................................................................................................ 83
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 88
PHỤ LỤC ........................................................................................................ 91


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc, với bề dày lịch sử hàng nghìn
năm văn hiến, có nền dân ca lâu đời, độc đáo và vô cùng phong phú. Dân ca
có vai trò vô cùng quan trọng đối với đời sống tinh thần của nhân dân ta. Có
thể nói, dân ca trong nhiều trường hợp luôn là người bạn đồng hành của con
người từ khi sinh ra đến khi từ giã cuộc đời. Trong nội dung của dân ca chứa
đựng nhiều cung bậc tình cảm khác nhau, bởi nó là sản phẩm của người dân
lao động.
Trên phương diện văn hóa, dân ca là một thành tố tạo nên bản sắc văn
hóa dân tộc, bởi trong nó chứa đựng cốt cách, tâm hồn, nội sinh dân tộc. Trên

cũng không đạt được hiệu quả như mong muốn.
Là giáo viên trực tiếp dạy âm nhạc tại trường phổ thông nhiều năm ở
địa phương, bản thân tôi nhận thấy, dạy học âm nhạc (trong đó có dạy hát học
dân ca) luôn có vai trò quan trọng, góp phần không nhỏ trong việc giáo dục
nhân cách cho các em học sinh. Xuất phát từ những vấn đề khách quan và chủ
quan nêu trên, tôi chọn: Dạy học hát dân ca cho học sinh lớp 6 trường Trung
học cơ sở Đan Phượng, thành phố Hà Nội để làm luận văn thạc sĩ chuyên
ngành Lý luận và Phương pháp dạy học âm nhạc. Cũng xin nói rõ thêm rằng,
việc dạy học hát dân ca cần thực hiện ở nhiều lứa tuổi học sinh khác nhau (từ
cấp Tiểu học đến THCS), tuy nhiên ở mỗi cấp học lại có những phương cách
riêng. Đối với bậc THCS thì công việc này cần được bắt đầu thực hiện từ lứa
tuổi là học sinh lớp 6 (lứa tuổi bước vào bậc THCS có nhiều biến chuyển về
chuyển về tâm sinh lý), từ đó các em có một nền tảng, một vốn kiến thức nhất
định về dân ca để có thể tiếp nối ở các lớp sau (lớp 7, lớp 8, lớp 9).
2. Lịch sử nghiên cứu


3

Cho đến thời điểm hiện tại đã có nhiều công trình, luận văn liên quan
đến hướng nghiên cứu này, chúng tôi xin nêu một số công trình tiêu biểu như
sau:
2.1. Các công trình nghiên cứu
Cuốn Tìm hiểu dân ca Việt Nam của nhạc sĩ Phạm Phúc Minh, do Nxb
Âm nhạc ấn hành năm 1994. Trong nội cung cuốn sách, nhạc sĩ đã nghiên cứu
trên một diện rộng dân ca của các tộc người ở Việt Nam và đưa ra những
nhận định khái quát về đặc điểm, nguồn gốc, những yếu tố cấu thành nội dung
cũng như tính thực hành của từng thể loại… Cuốn sách đã cung cấp cho một
cách nhìn tương đối phổ quát về dân ca Việt Nam, trong nội dung đó có đề
cập tới dân ca Hà Tây.

nghiệm thu năm 2009 đạt loại xuất sắc. Đề tài này đề cập tới nhiều vấn đề về
dân ca, đặc biệt đã giúp chúng tôi nhận diện được những điều cơ bản nhất về
các bước đưa dân ca vào trường THCS.
Bài báo “Góp phần xây dựng chương trình giới thiệu âm nhạc cổ
truyền trong chương trình đào tạo môn âm nhạc ở hệ trung học phổ thông”
của Nguyễn Đình Lâm đăng trên Tạp chí Văn hóa nghệ thuật số 8 (2006).
Trong bài viết, ngoài vấn đề bàn về thực trạng của việc xây dựng chương
trình, tác giả còn nêu lên tầm quan trọng của việc giáo dục âm nhạc cổ truyền
cho hệ THPT ở nước ta. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra phương hướng và một
số biện pháp để góp phần thực hiện mục tiêu, xây dựng chương trình giới
thiệu âm nhạc cổ truyền trong chương trình đào tạo môn âm nhạc.
2.2. Các luận văn
Phan Thị Nhung với Dạy học dân ca trong các trường mầm non thuộc
phường Kim Liên, Đống Đa, Hà Nội, đây là luận văn thạc sĩ Lý luận và
phương pháp dạy học âm nhạc, bảo vệ năm 2013 tại Trường ĐHSP Nghệ
Thuật TW. Luận văn nêu ra thực trạng việc dạy hát dân ca và những biện
pháp dạy học hát dân ca nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong các trường
mầm non phường Kim Liên, quận Đống Đa, Hà Nội.


5

Tạ Bích Ngọc với Dạy học hát dân ca cho sinh viên Cao đẳng, Đại
học khoa sư phạm Âm nhạc trường ĐHSP Nghệ thuật TW là luận văn thạc sĩ
Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc bảo bệ tại trường ĐHSP Nghệ
Thuật Trung ương năm 2015. Luận văn nêu được vai trò tầm quan trọng của
dân ca, bên cạnh đó, luận văn còn đưa ra những biện pháp dạy học hát dân ca
cho sinh viên nhằm đạt chất lượng hiệu quả trong công tác dạy học.
Nguyễn Thị Chang, Truyền dạy một số điệu trong chèo Tầu và hát Dô
cho học sinh các trường tiểu học An Khánh - Hoài Đức - Hà Nội, là luận văn

3.1. Mục đích nghiên cứu
Luận văn đưa ra một số biện pháp dạy hát dân ca cho HS lớp 6 trong
giờ chính khóa và ngoại khóa ở trường THCS Đan Phượng, thành phố Hà Nội
nhằm giúp học sinh hát đúng, hát hay, vừa đảm bảo những tiêu chí, mục đích
dạy học của Bộ GD&ĐT, vừa giúp các em thêm yêu quý những nét đẹp của
làn điệu dân ca Việt Nam.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Trong luận văn này sẽ thực hiện các nhiệm vụ sau:
Nghiên cứu chương trình sách Giáo khoa âm nhạc lớp 6, khảo sát các
bài dân ca Việt Nam trong chương trình dạy học hát dành cho HS lớp 6, các
bài dân ca bổ sung, thay thế.
Nghiên cứu các văn bản, tài liệu, công trình liên quan đến việc định
hướng bảo tồn phát huy di sản văn hoá (dân ca).
Khảo sát thực trạng của việc dạy và học hát dân ca cho HS lớp 6 tại
trường THCS Đan Phượng.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp dạy học hát dân ca cho học sinh lớp 6 trường THCS
Đan Phượng, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội là đối tượng nghiên cứu
của luận văn.


Luận văn đủ ở file: Luận văn full