ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐOÀN THỊ THE

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO
VIÊN TRƯỜNG MẦM NON THUỘC
VÙNG KINH TẾ KHÓ KHĂN THÀNH PHỐ UÔNG
BÍ TỈNH QUẢNG NINH THEO CHUẨN NGHỀ
NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐOÀN THỊ THE

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO
VIÊN TRƯỜNG MẦM NON THUỘC
VÙNG KINH TẾ KHÓ KHĂN THÀNH PHỐ UÔNG
BÍ TỈNH QUẢNG NINH THEO CHUẨN NGHỀ
NGHIỆP
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã ngành: 60.14.01.14


Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS. TS Phó Đức Hòa - Người hướng dẫn
khoa học đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ trong suốt quá trình nghiên cứu và làm
luận văn.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các đồng chí: Lãnh đạo UBND thành phố
Uông Bí, Phòng GD&ĐT Uông Bí, Ban Giám hiệu, Tổ trưởng, Tổ phó chuyên
môn, các giáo viên của trường Mầm non Phường Bắc Sơn, trường Mầm non
Điền Công, trường Mầm non 19.5 Phường Vàng Danh thành phố Uông Bí tỉnh
Quảng Ninh; cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã cung cấp tài liệu, động
viên, khích lệ và giúp đỡ về mọi mặt trong quá trình học tập, nghiên cứu và làm
luận văn.
Do điều kiện thời gian và phạm vi nghiên cứu có hạn, chắc chắn luận văn
tốt nghiệp của tôi không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong quý Thầy Cô
và các bạn đồng nghiệp thêm những đóng góp để luận văn hoàn thiện hơn.
Thái Nguyên, tháng 5 năm 2015
Tác giả

Đoàn Thị The

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 2

/>

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
BẢNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT.............................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ ................................................................
v MỞ ĐẦU .............................................................................................................
1


/>

1.2.6. Biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên mầm non thuộc vùng
kinh tế khó khăn theo chuẩn nghề nghiệp .............................................
17
1.3. Một số vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên ở trường mầm non
theo chuẩn nghề nghiệp........................................................................... 18
1.3.1. Trường mầm non và bậc học mầm non trong hệ thống giáo dục quốc
dân....... 18
1.3.2. Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên ở trường mầm non theo
chuẩn nghề nghiệp ........................................................................................
20
1.4. Một số vấn đề lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường
mầm non thuộc vùng kinh tế khó khăn theo chuẩn nghề nghiệp ..........
26
1.4.1. Những tiêu chí đặc trưng của vùng kinh tế khó khăn và điều kiện giáo
dục mầm non thuộc vùng kinh tế khó khăn................................................
26
1.4.2. Nguyên tắc quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non thuộc
vùng kinh tế khó khăn theo chuẩn nghề nghiệp .........................................
27
1.4.3. Nội dung quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non thuộc
vùng kinh tế khó khăn theo chuẩn nghề nghiệp .........................................
28
1.4.4. Phương pháp phát triển đội ngũ giáo viên thuộc vùng kinh tế khó
khăn theo tiếp cận chuẩn nghề nghiệp .................................................. 32
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý phát triển đội ngũ GV mầm non
thuộc vùng kinh tế khó khăn ................................................................. 33
1.5.1. Hệ thống văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành về công

2.2.2. Cơ sở vật chất thiết bị trường học ..................................................................
42
2.2.3. Chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ và những thành tựu cơ bản ...................
43
2.3. Thực trạng đội ngũ giáo viên Mầm non thuộc vùng kinh tế khó khăn
thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh ................................................... 46
2.3.1. Thực trạng về số lượng, cơ cấu của đội ngũ GV Mầm non .........................
46
2.3.2. Thực trạng về phẩm chất, chính trị, năng lực đạo đức lối sống, của đội
ngũ GV Mầm non vùng kinh tế khó khăn thành phố Uông Bí tỉnh
Quảng Ninh...................................................................................................
49
2.4. Thực trạng công tác phát triển đội ngũ GV mầm non thuộc vùng kinh
tế khó khăn thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh................................. 57
2.4.1. Thực trạng công tác lập kế hoạch phát triển đội ngũ GV .............................
58
2.4.2. Thực trạng công tác tuyển chọn, bố trí sử dụng ............................................
59
2.4.3. Sắp xếp bố trí đội ngũ giáo viên.....................................................................
60
2.4.4. Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ GV....................................
61
2.4.5. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ GV trường mầm non........
63
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 7

/>

2.4.6. Thực trạng công tác thi đua, khen thưởng đội ngũ GV........................... 65
2.5. Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên Mầm non

74
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên về vai trò, trách nhiệm, tư tưởng
chính trị đạo đức nhà giáo và tinh thần tự học tập rèn luyện chuyên
môn nghiệp vụ ..............................................................................................
74
3.2.2. Đổi mới công tác quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
thuộc vùng kinh tế khó khăn theo chuẩn nghề nghiệp ...............................
76
3.2.3. Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trường mầm non
thuộc vùng kinh tế khó khăn thành phố Uông Bí - Quảng Ninh theo
hướng tiếp cận chuẩn và nâng chuẩn nghề nghiệp................................ 78
3.2.4. Đẩy mạnh công tác NCKH và phát triển đội ngũ giáo viên cốt cán
các trường mầm non thuộc vùng kinh tế khó khăn thành phố Uông
Bí tỉnh Quảng Ninh ............................................................................... 82
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 9

/>

3.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ GV trường mầm non
vùng kinh tế khó khăn thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh theo
chuẩn nghề nghiệp .................................................................................
84
3.2.6. Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục trong trường Mầm non
thuộc vùng kinh tế khó khăn thành phố Uông Bí - tỉnh Quảng Ninh
............. 87

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN 10

/>



Công nghiệp hoá

CBQL

Cán bộ quản lý

CSGD

Chăm sóc giáo dục

GD

Giáo dục

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

GDTX

Giáo dục thường xuyên

GV

Giáo viên

GVMN

Giáo viên mầm non


Quản lý giáo dục

QLPTĐNGV

Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên

TEMN

Trẻ em mầm non

TMN

Trường mầm non

TW

Trung ương

UBND

Uỷ ban nhân dân

XH

Xã hội

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN iv

/>

Kết quả chăm sóc giáo dục học sinh hàng năm thuộc vùng
kinh tế khó khăn thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh .............. 44

Bảng 2.6.

Số lượng lớp, học sinh thuộc ba trường vùng kinh tế khó khăn
thành phố Uông Bí Tỉnh Quảng Ninh (từ năm 2010- 2015)..........
45

Bảng 2.7.

Số lượng và tỷ lệ giáo viên trên lớp ............................................ 46

Bảng 2.8.

Cơ cấu đội ngũ giáo viên............................................................. 47

Bảng 2.9.

Đội ngũ giáo viên Mầm non ba trường thuộc vùng kinh tế
khó khăn thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh .......................... 48

Bảng 2.10.

Bảng tỷ lệ % các độ tuổi trên tổng số giáo viên ba trường
mầm non thuộc vùng kinh tế khó khăn thành Phố Uông Bí
tỉnh Quảng Ninh .......................................................................... 49

Bảng 2.11.



Bảng 2.16.

Thực trạng công tác tuyển chọn bổ sung luân chuyển giáo viên
ba trường mầm non vùng kinh tế khó khăn thành phố Uông Bí
....................................................................................... 59

Bảng 2.17.

Thực trạng công tác đánh giá, sàng lọc đội ngũ giáo viên trường
mầm non thuộc vùng kinh tế khó khăn thành phố Uông Bí ............
63

Bảng 3.1.
.... 92

Kết quả phiếu trưng cầu ý kiến về tính cần thiết của các biện pháp

Bảng 3.2.
93

Kết quả phiếu trưng cầu ý kiến về tính khả thi của các biện pháp.....

Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1. So sánh tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp được đề
xuất (tính theo tỉ lệ %)................................................................. 94

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN vi

/>

được đào tạo bài bản và từng bước nâng cao về chất lượng, trình độ đào tạo.
1


Chất lượng chăm sóc, giáo dục cho trẻ em trong các cơ sở giáo dục Mầm non
ngày càng tốt hơn, góp phần nâng cao chất lượng, đảm bảo công bằng xã hội
trong giáo dục.
Quyết định số 02 ngày 22 tháng 01 năm 2008 QĐ- BGD&ĐT ban hành
quyết định chuẩn nghề giáo viên Mầm non. Dựa trên cơ sở đó giúp mỗi nhà
trường có định hướng để tăng cường xây dựng và phát triển đội ngũ một cách
toàn diện theo hướng chuẩn hóa là một nhiệm vụ vừa theo yêu cầu trước mắt,
vừa mang tính chiến lược lâu dài, nhằm thực hiện thành công chiến lược phát
triển giáo dục.
Uông Bí là một trong những thành phố trẻ của tỉnh Quảng Ninh, người
dân chủ yếu là người lao động có thu nhập thấp, chất lượng giáo dục Mầm non
nói chung đặc biệt ở các trường mầm non thuộc vùng kinh tế khó khăn còn hạn
chế do nhiều nguyên nhân mà một trong những nguyên nhân chủ yếu đó là
trình độ đội ngũ giáo viên không đồng đều, một số giáo viên được đào tạo theo
hệ cử tuyển, một số giáo viên tuổi cao có trình độ Cao đẳng tại chức, có một số
giáo viên được đào tạo theo loại hình đại học từ xa và vừa học vừa làm nhưng
lại thiếu tinh thần tự học, tự rèn luyện về chuyên môn, nghiệp vụ.
Xuất phát từ những lý do cơ bản trên, với mong muốn nghiên cứu đề
xuất những biện pháp khoa học để vận dụng trong công tác quản lý phát triển
đội ngũ giáo viên góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non vùng kinh
tế khó khăn ở thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh hiện nay, tôi chọn nghiên
cứu đề tài này.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý phát triển đội ngũ
giáo viên tại các trường mầm non thuộc vùng kinh tế khó khăn thành phố Uông
Bí, tỉnh Quảng Ninh theo chuẩn nghề nghiệp.

Quảng Ninh theo chuẩn nghề nghiệp của hiệu trưởng nhà trường.
6.2. Về khách thể điều tra: Đề tài khảo sát trên nhóm khách thể gồm 60 người
là lãnh đạo thường trực Thành ủy, HĐND, UBND thành phố; lãnh đạo chuyên
viên Ban tổ chức thành ủy; lãnh đạo chuyên viên các phòng chuyên môn phòng


Nội vụ, Tài chính - kế hoạch, cùng lực lượng CBQL ở ba trường mầm non 69
GV


của Trường Mầm non 19.5 Vàng Danh, Trường Mầm non Bắc Sơn, Trường Mầm
non Điền Công thuộc vùng kinh tế khó khăn tại thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng
Ninh.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: sử dụng phương pháp phân tích,
tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu liên quan đến quản lý phát triển đội ngũ giáo
viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài.
7.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát
Quan sát hoạt động sư phạm của giáo viên mầm non, hoạt động quản lý
của hiệu trưởng nhà trường, điều kiện khó khăn của các trường mầm non vùng
kinh tế khó khăn tại thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh để thu thập thông tin
thực tiễn cho đề tài.
7.2.2. Phương pháp phỏng vấn
Phỏng vấn trực tiếp CBQL, chủ tịch Công đoàn, tổ trưởng chuyên môn
và giáo viên mầm non ba trường thuộc vùng kinh tế khó khăn nhằm bổ sung
cho kết quả điều tra bằng phiếu hỏi
7.2.3. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Đề tài đã xây dựng hai loại phiếu điều tra dành cho cán bộ quản lý và
giáo viên nhằm khảo sát ý kiến của các khách thể điều tra về thực trạng quản lý

về phát triển đội ngũ giáo viên dưới góc độ nghiên cứu phát triển nguồn nhân
lực. Trong đó đặc biệt chú trọng tới chất lượng giáo viên và chất lượng đội ngũ
giáo viên; đề cao khía cạnh phát triển bền vững và thích ứng nhanh của từng
giáo viên và cả đội ngũ trước tiến trình phát triển kinh tế-xã hội và hội nhập
quốc tế. Về vấn đề này ta có thể bắt gặp ở các công trình nghiên cứu của
Fumiko Shinohara (2004 “ICTs in Teachers Training, UNESCO”); Harry Kwa
(2004 “Information Technology Training Program for Student and Teachers”);
David C.B (1979 “Teachers”)... Việc xuất hiện các công nghệ dạy học mới dẫn
đến những đòi hỏi mới đối với đội ngũ giáo viên trong phương pháp dạy học.
Việc đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới cho giáo viên trở nên đa dạng,
phong phú; kèm theo là các chính sách giảm giờ trên lớp, dạy theo kiểu gợi mở,
khêu gợi trí tò mò và năng lực khám phá của học sinh. Sau hội thảo Cambridge
về nhà giáo cho thế kỷ 21, người ta đã đặt ra 5 yêu cầu cốt lõi đối với nhà giáo
là: Kiến thức, kỹ năng sư phạm, phẩm chất, thái độ và niềm tin. Ở một số quốc
gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và các nước khác còn nhấn mạnh giáo
viên vừa là nhà chuyên môn vừa là người lãnh đạo (lãnh đạo hoạt động lớp học
và lãnh đạo chuyên môn). Ngoài ra một số công trình nghiên cứu của OECD
(Tổ chức Hợp tác phát triển châu Âu) cũng đã đề cập đến chất lượng giáo viên
theo 5 tiêu chuẩn chính: (1) Kiến thức phong phú về nội dung chương trình và
nội dung bộ môn được giao giảng dạy; (2) Kỹ năng sư phạm kể cả việc tạo
được “kho kiến thức” về phương pháp dạy học, về năng lực sử dụng những


phương pháp đó; (3) Có tư duy phản biện trước mỗi vấn đề và có năng lực tự
phê, nét rất đặc trưng của nghề dạy học; (4) Biết cảm thông và cam kết tôn
trọng phẩm giá của người khác, (5) Có năng lực quản lý, kể cả trách nhiệm
quản lý trong và ngoài lớp học. Trong hội nhập quốc tế và xu hướng toàn cầu
hoá hiện nay không ít Quốc gia trên thế giới đang hướng tới xây dựng đội ngũ
giáo viên nước mình phải là đội ngũ giáo viên có các tư chất của nhà giáo, nhà
khoa học, nhà quản lí, nhà cung ứng xã hội.