BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH

CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ
SỞ QUẬN HOÀNG MAI, THÀNH
PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH
HIỆN NAY


- Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
Các biện pháp phải thể hiện cụ thể hóa đường lối, chính
sách, mục tiêu giáo dục của Đảng và Nhà nước, phù hợp với
chế định giáo dục trong quá trình quản lý. Các giải pháp quản
lý nhằm nâng cao chất lượng quản lý GDHN, đòi hỏi cơ quan
quản lý phải tìm ra các biện pháp quản lý cụ thể, phù hợp với
hoàn cảnh, điều kiện, các nguồn lực môi trường của phòng
GD&ĐT, trên cơ sở tuân thủ các quy chế của Sở GD&ĐT, Bộ
GD&ĐT.
- Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
Thực trạng chất lượng của GDHN cho HS THCS hiện
nay còn nhiều hạn chế như nội dung còn nghèo nàn hoặc chưa
phù hợp với thực tiễn ở các trường THCS, phương pháp, hình
thức còn đơn điệu, thiếu linh hoạt, chưa phù hợp với yêu cầu
đổi mới. Nguyên nhân chủ yếu là do công tác quản lý còn
nhiều bất cập, các giải pháp còn thiếu tính hệ thống, kế hoạch
bồi dưỡng mang tính chấp vá, kinh phí và CSVC chưa đáp
ứng, chế độ sử dụng và đãi ngộ chưa hợp lý.


- Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi

giáo khóa hướng tới việc nâng cao chất lượng giáo dục, góp
phần cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao chất
lượng sống của con người.
- Một số biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp
cho học sinh các trường THCS quận Hoàng Mai, thành
phố Hà Nội trong bối cảnh hiện nay
- Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên về vai trò,
vị trí của giáo dục hướng nghiệp cho học sinh các trường
THCS trong bối cảnh hiện nay
- Mục đích


Giúp cho CB, GV nhận thức đúng đắn vai trò, vị trí của
GDHN cho học sinh, là điều kiện trực tiếp để nâng cao chất
lượng giáo dục; mặt khác, đây cũng là thách thức cho đội ngũ
QL và GV cần phải đáp ứng, và cũng là cơ hội phát triển của
mỗi GV và của mỗi nhà trường trong thời kỳ hội nhập, khoa
học kỹ thuật phát triển. Việc nâng cao nhận thức về GDHN
cho HS THCS trong bối cảnh hiện nay nhằm giúp cho cán bộ,
giáo viên có sự chuyển biến về nhận thức, ý thức tự giác,
trách nhiệm cao, tích cực đối với công tác GDHN cho HS
THCS, hướng đến nâng cao chất lượng đào tạo góp phần nâng
cao chất lượng GD THCS.
- Nội dung
Trong nhà trường, nhân tố quyết định chất lượng giáo
dục là đội ngũ CB, GV, bởi vì GV là người trực tiếp tạo ra sản
phẩm giáo dục là nhân cách của HS. Vì vậy, mọi quyết định
quản lý trong nhà trường được hướng đến chất lượng và sản
phẩm giáo dục. Quyết định có hiệu lực hay không được phụ
thuộc vào tinh thần, thái độ của GV. Để một quyết định có

thời Hiệu trường cần nghiên cứu đường lối chủ trương, chính
sách của Đảng và Nhà nước về GDHN cho HS THCS trong bối
cảnh hiện nay.
- Cách thức thực hiện
Nâng cao chất lượng GDHN cho HS THCS trong bối cảnh
hiện nay; cần sử dụng nhiều hình thức tác động và làm cho đội
ngũ CB, GV có nhận thức đúng đắn, như:
Tuyên truyền, quán triệt các chủ trương, chính sách của
Đảng, Nhà nước và của ngành về GDHN cho HS THCS, nâng
cao chất lượng đội ngũ GV trong nhà trường thông qua hội
nghị, mở các lớp tập huấn, các cuộc họp hội đồng sư phạm,
các buổi chào cờ,.... Trên cơ sở các văn bản của cấp trên, HT
cụ thể hóa thành chủ trương, kế hoạch của nhà trường đối với
từng vấn đề; sau đó triển khai, phổ biến rộng rãi các kế hoạch
đó nhằm làm cho đội ngũ GV thấy rõ vai trò, trách nhiệm của
mình với yêu cầu phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục,
đồng thời xác định nhiệm vụ của mình trong việc nâng cao
trình độ về CNTT để đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao về chất


lượng đội ngũ. Từ đó, nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức
tự giác, tính tích cực trong việc ứng dụng CNTT cũng như
nâng cao năng lực ứng dụng CNTT trong DH, nghiên cứu.
Việc làm này cần phải được nhà trường thực hiện thường
xuyên, lâu dài và có kế hoạch trong nhiều năm, trong từng
thời điểm, từng điều kiện cụ thể.
Là người tiên phong, đi đầu trong việc ứng dụng các tiện
ích của CNTT, là người tạo ra phong trào và là tấm gương
sáng cho cán bộ, GV trong nhà trường noi theo. CBQL cần
tạo ra một bầu không khí làm việc cởi mở, thân thiện, biết

Cung cấp các văn bản chỉ đạo của các cấp các ngành về sự
cần thiết phải đẩy mạnh ứng dụng CNTT; cung cấp các thông
tin về xu thế đổi mới của thời đại,…được đăng tải trên website
của trường, đồng thời xây dựng văn bản hướng dẫn cụ thể cho


từng bộ môn, cụ thể cho từng bài học,…nhằm nâng tầm hiểu
biết cho GV.
Tổ chức cho GV đi tham quan thực tế ở một số trường
đã có sự thành công khi ứng dụng CNTT. Thường xuyên tổ
chức tập huấn, giao lưu giữa GV với các GV rất am hiểu về
CNTT trong giáo dục hoặc các chuyên gia về CNTT.
Nhà trường chỉ đạo các tổ bộ môn đẩy mạnh ứng dụng
CNTT vào DH trong từng bài học, từng modul,…đưa vào kế
hoạch năm học như là nhiệm vụ trọng tâm.
Phân công, bố trí thời khóa biểu, phòng bộ môn phù hợp
để GV dễ dàng tham gia tiết dạy có ứng dụng CNTT.
- Điều kiện đảm bảo
- Hiệu trưởng cần phải là người đi đầu, có nhận thức tích
cực về GDHN, từ đó tuyên truyền và phổ biến cho giáo viên,
học sinh và phụ huynh học sinh nhà trường cung nâng cao
nhận thức và chung tay làm tốt hoạt động GDHN.
- Hiệu trưởng cũng như các giáo viên phải luôn cập nhật
thông tin qua sách báo, mạng internet, đài phát thanh, truyền
hình…các thông tin mang đến cho thầy cô sự phong phú, hấp


dẫn, tính thời sự, cập nhật các xu hướng nghề nghiệp,...các
thông tin về GDHN. Các thông tin chính là cơ sở để các thầy
cô có thể giúp học sinh mở ra được những định hướng về xu

vùng miền; tùy thuộc đặc điểm địa dư, điều kiện riêng về phát
triển kinh tế xã hội, từng nhà trường phổ thông theo đặc điểm
vùng miền sẽ chọn lọc các nhóm chủ đề thiết thực và phù hợp.
Nội dung nên tập trung vào giới thiệu các ngành nghề, biên
soạn tài liệu về GDHN. Thiết lập hệ thống chương trình hướng
nghiệp, cần có phần thích đáng dành cho địa phương nhằm trực
tiếp góp phần hướng việc học tập của học sinh gắn với cộng


đồng; tùy thuộc đặc điểm địa dư, điều kiện riêng về PT KT-XH,
từng nhà trường phổ thông theo đặc điểm vùng miền sẽ chọn lọc
các nhóm chủ đề thiết thực và phù hợp.
- Cách thức thực hiện
Cần tăng thêm các chủ đề giúp học sinh tự nhận định
đánh giá năng lực bản thân, có tài liệu giới thiệu về các ngành
nghề, cơ sở đào tạo. Tăng thời lượng cho việc tư vấn chọn
ngành nghề.
Xây dựng nội dung chương trình GDHN phải có sự chọn
lọc sao cho phù hợp với CT GDPT, với năng lực học sinh để
các em tiếp cận các điều kiện thuận lợi trong việc định hướng
nghề nghiệp. Đồng thời nội dung GDHN phù hợp có tác động
đến viêc cung cấp nguồn lực cho địa phương. Nội dung
GDHN phải thể hiện tính thiết thực, theo đặc điểm tâm lý độ
tuổi học sinh. Mặt khác, chương trình nội dung GDHN phải
xây dựng theo hướng mở, không cứng nhắc, được liên thông
các cấp học, kiến thức gắn nhu cầu ngành nghề phát triển của
địa phương.
Chỉ đạo công tác GDHN được thực hiện thông qua tất cả
các môn học và hoạt động giáo dục, tập trung ở các môn


được cách tổ chức triển khai những nội dung cơ bản trong
hoạt động GDHN ở trường THCS.
- Nội dung biện pháp
Hoạt động GDHN có những đặc thù riêng về mặt
phương pháp tổ chức học tập cho học sinh. Tính đặc thù thể
hiện ở vai trò là chủ thể hoạt động của HS các hoạt động học
tập của HS được lặp lại và liên tục, có liên quan với nhiều
nguồn từ ngoài nhà trường và góp phần vào việc phát triển
tính tích cực hoạt động của HS.
Trong Chương trình mới PT, GDHN được tổ chức thông
qua nhiều loại hình. Trong đó, HĐ trải nghiệm được tổ chức
trong và ngoài lớp học, trong và ngoài trường học; theo quy


mô nhóm, lớp học, khối lớp hoặc quy mô trường; với các hình
thức tổ chức chủ yếu: thực hành nhiệm vụ ở nhà, sinh hoạt
tập, dự án, làm việc nhóm, trò chơi, giao lưu, diễn đàn, hội
thảo, tổ chức sự kiện, câu lạc bộ, cắm trại, tham quan, khảo
sát thực địa, thực hành lao động, hoạt động thiện nguyện,…
Cơ sở giáo dục quyết định lựa chọn những nội dung, hình
thức hoạt động trong chương trình phù hợp với điều kiện của
nhà trường và địa phương.
- Cách thức thực hiện
Để tổ chức đổi mới các hình thức GDHN cho học sinh
các trường THCS đáp ứng yêu cầu của chương trình GDPT
mới cần thực hiện:
Tổ chức lồng ghép GDHN với hoạt động trải nghiệm:
Hoạt động trải nghiệm thực hiện mục tiêu hình thành các
phẩm chất, thói quen, kỹ năng sống,... thông qua sinh hoạt tập
thể, câu lạc bộ, tham gia các dự án học tập, các hoạt động xã

- Trao đổi, ký kết hợp đồng, tham quan, báo cáo trao đổi
với cơ sở sản xuất.
- Triển lãm kết quả học tập và đồ dùng trực quan…
- Tổ chức diễn đàn, nói chuyện thời sự, nghe báo cáo của
cán bộ cấp trên về những vấn đề mang tính thời sự của địa
phương. Hoạt động GDHN cho học sinh THCS còn được
thực hiện trong quá trình giảng dạy các bộ môn khoa học cơ
bản. Những kiến thức trong các môn học mà học sinh lĩnh hội
sẽ tạo thành nền móng cho quá trình tiếp thu kiến thức nghề
nghiệp bởi lẽ đó là hệ thống tri thức cơ bản, chung nhất, được
tất cả các ngành nghề lấy đó làm điểm tựa để bồi đắp dần tri
thức chuyên ngành cho giai đoạn tiếp theo.
Nội dung kiến thức PT đã bao gồm trong đó một lượng
thông tin khá phong phú về nghề nghiệp: công cụ và phương
tiện lao động thông qua môn vật lý, công cụ và phương tiện tư
duy trong quá trình lao động, thông qua môn toán học, biến
đổi nguyen vật liệu thông qua các môn hoá học, vật lý; Biến
đổi vật chất hưu cơ thông qua môn sinh học, hoá học; Quan


hệ giữa con người với tự nhiên trong lao động thông qua môn
văn học; Điều kiện tự nhiên và xã hội của quá trình lao động
thông qua môn địa lý, lịch sử; Lịch sử biến đổi tự nhiên và xã
hội thông qua môn lịch sử…
Trong hoạt động GDHN, sự tham gia của các tổ chức và
lực lượng xã hội có vai trò quan trọng đó là tổ chức Đoàn
thanh niên CS HCM với tư cách là một thành phần của hệ
thống hướng nghiệp đó là hình thành cơ sở đạo đức của lý
tưởng và hứng thú nghề nghiệp cho học sinh, là sự tham gia
tích cực, trước tiên vào quá trình giải quyết những vấn đề

tư bài bản cho bộ máy làm công tác TVHN. Do vậy, để nâng


cao hiệu lực quản lý GDHN cho HS THCS cần thiết phải tăng
cường công tác tư vấn hướng nghiệp cho HS THCS.
- Nội dung thực hiện
Trang bị hoặc củng cố kiến thức về các lĩnh vực nghề
cho HS trong việc khám phá sở thích, khả năng nghề nghiệp
của bản thân; Giúp các em biết liên hệ sự hiểu biết về bản
thân với thông tin về thị trường tuyển dụng lao động, thông
tin về ban học, ngành học hay nghề học ở các cơ sở đào tạo,
phân tác phân luồng sau THCS để xác định con đường phát
triển sau khi tốt nghiệp THCS có lựa chọn phù hợp; Từ đó, có
kế hoạch phát triển công tác GDHN tại cơ sở giáo dục và có
kế hoạch hỗ trợ học sinh chọn hướng học, chọn nghề phù hợp.
Mục đích của việc tư vấn tuyển sinh là giúp HS chọn
trường thi vào cấp học cao hơn phù hợp với nguyện vọng và
năng lực của bản thân.Việc phân chia học sinh theo nguyện
vọng và kết quả học là để giúp các em chọn trường thi phù
hợp vơi bản bản thân. Ví dụ, học sinh thích ngành xây dựng,
và nếu em học giỏi thì có thể chọn thi vào trường đại học kiến
trúc, ngành xây dựng. Nếu em học khá thì có thể chọn thi vào
trường đại học công nghiệp, nếu em học mức trung bình thì


có thể chọn thi vào các trường CĐ hay trung cấp nghề có đào
tạo ngành xây dựng. Việc chọn trường thi phù hợp với khả
năng học tập sẽ giúp các em có khả năng thi đỗ vào cao đẳng,
đại học cao hơn.
Công tác phân chia học sinh theo nguyện vọng, năng lực

triển khai thực hiện, theo dõi và đánh giá các mặt hoạt động.
Tăng cường các loại hình hướng nghiệp, dạy nghề sao
cho phù hợp với nguyện vọng số đông của học sinh, thích hợp
với hoàn cảnh, điều kiện kinh tế của địa phương.
Hàng tháng, trong các buổi họp rút kinh nghiệm về
chuyên môn của nhà trường thì tổ TVHN cũng phải có phần
sơ kết của tình hình GDHN. Việc sơ kết thường xuyên theo


định kỳ hàng tháng giúp cho hoạt động nhanh chóng đưa vào
nề nếp ổn định, đó như là một hoạt động thường xuyên bên
cạnh các hoạt động chuyên môn khác của nhà trường. Hàng
năm, Báo cáo về hướng nghiệp phải chỉ ra được những ưu
điểm và tồn tại, bài học kinh nghiệm, phân tích nguyên nhân
chủ quan và khách quan từ các phía để rút kinh nghiệm, đồng
thời báo cáo cần có thống kê hiệu quả của GDHN thông qua
số lượng, tỷ lệ học sinh tham gia vào các trường đại học, cao
đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc đi làm vv…
Bộ phận tư vấn hướng nghiệp cần có kế hoạch cụ thể, rõ
ràng. Kế hoạch phải đạt được các mục tiêu về giáo dục bao
gồm kiến thức, kỹ năng và thái độ theo quy định của chương
trình, đáp ứng được các mục tiêu giáo dục của Ngành, của Sở
đưa ra hàng năm và các con đường để đạt được mục tiêu đó.
Kế hoạch cũng phân công trách nhiệm cụ thể cho từng tổ
nhóm, cá nhân trong nhà trường, định rõ thời gian, tiến độ để
mọi người căn cứ thực hiện.
Công tác hướng nghiệp phải được căn cứ vào mục tiêu
đào tạo của ngành, của sở và được cụ thể hóa trong từng học
kỳ, từng tháng, từng tuần. Kế hoạch được xây dựng dựa trên
cơ sở những kết quả rút ra từ việc kiểm tra, tổng kết kinh