SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GD&ĐT QUAN SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC
THƯ VIỆN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG HẠ

Người thực hiện: Hoàng Thị Nga
Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường TH Trung Hạ - Quan Sơn
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lí

THANH HÓA NĂM 2017


MỤC LỤC
Nội dung
I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên
4. Phương pháp nghiên cứu
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lí luận
2.1.Sơ lược đặc điểm của nhà trường
2.1.1. Đặc điểm chung
2.1.2.Thuận lợi
2.1.3. Khó khăn
2.2. Kết quả hoạt động của nhà trường trong 2 năm 2013-2014;

4
4
4
4
5
5
5
5
5
9
11
12
12
13
13
14
14
15
15
16


1. MỞ ĐẦU
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Thư
- nơi
là linh hồn củ a trườ ng
tu ̣ kiến thứ c, tri thứ c củ a
viên

Như vậy, theo tinh thần nghị quyết của Đảng, Nhà nước sẽ quan tâm đến
hình thức đa dạng hóa nội dung, tài liệu học tập. Chính vì vậy, thư viện trường
học trở thành một hệ thống hữu hiệu, một yếu tố chủ yếu nhằm đổi mới phương
pháp dạy học, đưa việc dạy và học lên một tầm chất lượng mới.
Để thực hiện tốt được tinh thần Nghị quyết mà Đảng và Nhà nước đã đề ra
thì công tác quản lí giáo dục trong giai đoạn hiện nay, người cán bộ quản lí
không chỉ nắm vững pháp luật mà còn phải có các kĩ năng quản lí. Một điều rất
đáng tiếc là trong một thời gian dài tại trường tôi, việc quản lí chỉ đạo, sử dụng
thư viện tuy đã được quan tâm, đầu tư nhưng hiệu quả đem lại chưa thực sự cao,
nhà trường vẫn còn xem nhẹ công tác thư viện. Chưa có sự quan tâm đúng mức
về các hoạt động của thư viện nhà trường. Nhân viên thư viện kiêm nhiệm quá
Ở mục 1. Đoạn “ Thư viện là nơi.....cho đất nước” tác giả thảm khảo nguyên văn từ TLTK số 8.
Ở mục 1. Đoạn “ Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ.....của mọi người” tác giả thảm khảo nguyên văn từ TLTK số 1.

3


nhiều việc. Ban giám hiệu còn thiếu sự chỉ đạo, quản lí còn lỏng lẻo dẫn đến
công tác thư viện chưa đạt hiệu quả cao.
Thư viện có nhưng sách báo nghèo nàn chưa thu hút được giáo viên và học
sinh tới mượn. Vì vậy, cần làm thế nào để vốn tài liệu phải đa dạng về thể loại,
tổ chức tốt các hoạt động của thư viện, sử dụng và quản lí chặt chẽ kinh phí đầu
tư cho thư viện nhà trường đúng mục đích. Đó là điều mà tôi băn khoăn, trăn trở
trong vai trò công tác quản lí của mình. Chính vì vậy tôi chọn đề tài về “Một số
biện pháp quản lí chỉ đạo công tác Thư viện ở Trường Tiểu học Trung Hạ”
để nghiên cứu.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Quản lí thư viện nhằm xây dựng, tổ chức các hoạt động của thư viện trường
học đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn của Thư viện đạt chuẩn Quốc gia và thực sự

quan trọng trong đánh giá để công nhận trường chuẩn Quốc gia và Danh hiệu thi
đua hàng năm”. [2]
Nhằm nâng cao hơn nữa vai trò của Thư viện trường học, Bộ Giáo dục và
Đào tạo đã có nhiều chủ trương đúng đắn và biện pháp cụ thể nhằm đẩy mạnh
công tác xây dựng và hoạt động của thư viện trong các trường học như Quyết
định 61, quyết định 01của BGD&ĐT, thông tư 30 TTLB, thông tư 05/phục
VP. Pháp lệnh thư viện... và nhiều văn bản chỉ thị khác đã được ban hành,
chẳng những đánh dấu sự phát triển của sự nghiệp thư viện trong các trường
học, mà còn là sự khẳng định vị trí quan trọng và tác dụng lớn lao của thư viện
đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Trong sự nghiệp đổi mới của đất nước, giáo dục là quốc sách hàng đầu của
Quốc gia trong việc đào tạo con người mới phát triển toàn diện. Không thể nào hình
dung được một chiến lược phát triển giáo dục phổ thông mà không có sự tham gia
tích cực của thư viện trường học cũng như các cơ quan thông tin. Thư viện còn giúp
cho cán bộ - giáo viên - nhân viên - học sinh xây dựng phương pháp học tập, phong
các làm việc khoa học, biết kỹ năng sử dụng sách, báo, tài liệu...
2. NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG

2.1. Sơ lược đặc điểm của nhà trường:
2.1.1. Đặc điểm chung:
Năm học 2016 - 2017 là một năm học đánh dấu một bước tiến quan trọng
trong quá trình phấn đấu xây dựng Thư viện đạt chuẩn của trường TH Trung Hạ.
Với điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, một số phòng học ở khu lẻ đã xuống
cấp, những năm trước đây phòng đọc chỉ là một cái kho chứa sách mà hầu hết
lại là sách cũ, rách nát. Mặc dù, số lượng tài liệu của thư viện nhà trường còn
hạn chế, chưa đa dạng. Song với nhiệm vụ đặt ra xuyên suốt quá trình xây dựng
trường Chuẩn quốc gia thì việc xây dựng Thư viện trường học chuẩn, mang tính
thân thiện được đặt lên hàng đầu.
Trong thời gian dài, trường chúng tôi gặp không ít khó khăn, nhưng với
Ở mục 1. Đoạn Thư viện có nhiệm vụ….giáo viên và học sinh. Tác giả tham khảo nguyên văn từ TLTK số 2.

đia
xây
nhiều trở ngaị , chưa huy động tối đa các nguồn
g CSVC nhà trườ ng
dưn
găp
lực trong nhà trường và các tổ chức đoàn thể địa phương để tham gia xây dựng
thư viện. Ban giám hiệu chưa có sự quan tâm đúng mức nên trong công tác chỉ
đạo và quản lí chưa sát sao.
Nhiều hô ̣ gia đinh
̀ có cuôc sống thiếu ổ n điṇ h, thườ ng đi là m ăn xa, it́
co
điều
quan tâm đến viêc ho hà nh củ a con cá i
sinh còn
tớ i tình traṇ g
kiên
c dân
hoc
nghỉ vô lí do. Hầu hết các em đều là con em đồng bào dân tôc Thái, vốn Tiếng
Viêt rất han chế nên găp nhiều khó khăn khi hướng dẫn các em đọc sách. Đồng
thời, nhà trường có 5 điểm trường lẻ cách xa trung tâm thư viện của trường
chính nên các em cũng không thường xuyên được đến thư viện đọc sách.
2.2. Kết quả hoạt động thư viện của nhà trường trong 2 năm học trước khi
nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm ( 2013-2014; 2014-2015).
2.2.1. Về đầu tư kinh phí cho thư viện (ngàn đồng).
Kinh phí, sửa
Kinh phí mua sách
Năm học
chữa, mua

GV HS
GV
HS
GV HS GV HS GV HS
2013-2014
2014-2015

43
42

294
291

1549
2018

3810
4024

423
558

918

820
923

1002

1001

đọc sách
(lần)

2
3

1
2

0
2

Đọc to
nghe
chung
(lần)
2
3

Ghi
chú

2.3. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÍ CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC THƯ VIỆN Ở TRƯỜNG
TH TRUNG HẠ.

Từ thực trạng công tác thư viện, nhận thức được tầm quan trọng của thư
viện trong trường học đó là góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
của nhà trường. Đặc biệt với vai trò là Phó hiệu trưởng chịu trách nhiệm chính
trong việc quản lí, chỉ đạo công tác thư viện là vô cùng quan trọng nó quyết định
sự thành công hay thất bại trong nhà trường. Vì vậy, tôi đã có những giải pháp

phòng thoáng mát, rộng rãi với diện tích gần 100m 2 cho thư viện (1 kho sách và
1 phòng đọc) .
Kho sách được trang bị đầy đủ có tủ sách, giá sách, sách được phân loại
giúp việc tìm và sắp xếp các loại sách nhanh gọn, khoa học, đẹp mắt.Việc này
dựa trên bảng phân loại mã màu các nội dung sách tương ứng với bảng mã màu
đã định sẵn. Ví dụ: môn Toán màu đỏ, sách truyện màu xanh,…

Kho sách của thư viện
Phòng đọc tôi chỉ đạo các thầy cô, phụ huynh và các em học sinh trang trí
theo loại hình thư viện đa chức năng đó là gồm các góc: Góc đọc, góc viết, góc
Nghệ thuật, góc vui chơi, góc nghe nhìn, góc cộng đồng và góc giảm nhẹ rủi ro
thiên tai. Các góc được trưng bày bằng các sản phẩm của học sinh và là nơi diễn
ra các hoạt động của học sinh. Các bảng biểu lịch sinh hoạt của thư viện, lịch
hoạt động các lớp, các điều “ nên” và “ không nên” được treo trong và ngoài
phòng đọc một cách vừa tầm mắt để học sinh quan sát và đọc được.


Giáo viên- Phụ huynh- Học sinh đang trang trí phòng đọc
Góc đọc: Nơi học sinh thực hiện hoạt động tự đọc, trưng bày sách mới và
sách cần học sinh phải đọc.Ví dụ: Bách khoa toàn thư, Toán tuổi thơ, Văn học
tuổi trẻ, Thế giới quanh ta,...
Góc viết: Là nơi học sinh viết cảm nghĩ về 1 cuốn sách, 1 nhân vật. Là nơi
trưng bày các bài luyện viết chữ đẹp theo bài mẫu do nhà trường tổ chức cho các
em hằng năm.
Góc Nghệ thuật: Là nơi học sinh vẽ tranh, nặn, cắt dán theo câu chuyện,
sử dụng giấy, đất sét, báo cũ, lon đã qua sử dụng.
Góc vui chơi: Là nơi học sinh chơi theo nhóm các trò chơi như: Đánh cờ, ô
ăn quan, chuyền thẻ, tó lẹ, xúc xích... theo vùng miền phù hợp với lứa tuổi học
sinh. Các vật liệu hay dụng cụ để chơi trò chơi này đã được chuẩn bị sẵn ở góc
vui chơi.

TNTP
Hồ
Chí
Minh
tổ
chứ c
cuộc
thi:
“Ngà
y hội
đọc
sách”
để
giúp
các
em
ham
đọc
sg
á thêm
c nguồ
hn
sach
v ́
à cho
thư
h viên.
u
y
đ

991 bản
Baó và tap chí : 1841 bản
Hàng năm tôi còn tham mưu cho Hiệu trưởng
phải thường xuyên liên tục
bổ sung sách báo. Đầu năm học hoặc cuối năm học
tôi mở cuộc điều tra, thăm dò nguyện vọng của giáo
viên, bằng cách cho giáo viên, học sinh đăng ký vào
phiếu yêu cầu của mình cần mua những loại sách gì.
Dựa vào phiếu yêu cầu đọc của bạn đọc từ đó mà bổ
sung sách báo cho phù hợp với từng khối lớp. Ưu
tiên bổ sung sách cho các lớp đầu cấp. Đặc biệt là
những em học sinh có năng khiếu, tôi đã chủ động
gặp gỡ trao đổi với giáo viên trực tiếp giảng dạy để
biết được các thầy cô và các em cần mua những loại
sách gì cần thiết và phù hợp với lứa tuổi, trình độ
chuyên môn. Cập nhật được những tài liệu mới nhất
vào thư viện.
2.3.3. Biện pháp thứ ba: Chỉ đạo tổ chức các hoạt động
của thư viện
Hoạt động tại thư viện là một hoạt động vô
cùng quan trọng trong các hoạt động của nhà trường.
Vì vậy, tôi đã chỉ đạo cho giáo viên, nhân viên thư
viện làm tốt công tác này. Cụ thể:
+ Tổ chức giờ: “Đọc sách có hướng dẫn” do
nhân viên thư viện hoặc giáo viên tiến hành nhằm
giúp củng cố kĩ năng đọc hiểu các câu chuyện mang
giá trị sống, hình thành niềm yêu thích việc đọc sách
và nhân cách của học sinh.

Học

Học sinh đang tham dự hoạt động Kể chuyện theo sách
+ Hoạt động giới thiệu sách mới: Là 1 hoạt động hàng tháng /quý của thư
viện do học sinh cùng nhân viên thư viện đảm nhiệm. Sách mới phải do học sinh
đã đọc và nắm vững, có hữu ích. Nhân viên thư viện và các học sinh này có
trách nhiệm giới thiệu các cuốn sách mới đến toàn thể học sinh. Hình thức giới
thiệu có thể thông qua trước hoặc sau các buổi đọc có hướng dẫn. Hoạt động này


cũng có thể lồng ghép vào ngày hội đọc sách hàng năm của học sinh.
+ Hoạt động của ngày hội: Các hoạt động này được tổ chức theo lớp, theo
khu trường và cá nhân học sinh. Vì vậy, hàng năm nhà trường tổ chức ngày hội
đọc sách để học sinh toàn trường tham gia và tổng kết các hoạt động của thư
viện. Ngày hội diễn ra 1 buổi hoặc 1 ngày với các hoạt động chính như: Thuyết
trình về văn hóa đọc, học sinh thi kể chuyện theo sách, đóng kịch, hóa trang theo
sách,vẽ minh họa cho các cuốn sách và giới thiệu sách mới, phát biểu cảm tưởng
của học sinh khi tham gia ngày hội. Hoạt động quyên góp sách cũng là 1 phần
quan trọng của ngày này nhằm kêu gọi nguồn sách cho thư viện. Tất cả giáo
viên, học sinh và phụ huynh đều được tham gia.

CBGV, phụ huynh, học sinh đang tham gia: Ngày hội đọc sách
2.3.4. Biện pháp thứ tư: Tranh thủ sự lãnh đạo, hỗ trợ phối kết hợp của các đoàn
thể, vận động các lực lượng trong và ngoài nhà trường cùng làm công tác
thư viện.
Đó là sự kết hợp của các tổ chức trong và ngoài nhà trường. Ban giám
hiệu, các đoàn thể coi công tác thư viện là một công tác quan trọng vì nó góp
phần không nhỏ vào giáo dục toàn diện. Chi bộ Đảng giám sát chỉ đạo công tác
thư viện trường học cho phù hợp với nội dung, nhiệm vụ năm học. Đoàn thanh
niên, Ban phụ trách Đội luôn giúp đỡ, tạo điều kiện cho thư viện phát huy tinh
thần năng động, sáng tạo và nhiều hình thức phục vụ bạn đọc hấp dẫn. Tôi đã
trực tiếp chủ động tham mưu cho UBND xã hỗ trợ kinh phí để tu sửa thư viện,

theo từng chủ đề treo ở lớp học, trưng bày trong những ngày sinh hoạt tập thể,
để trên phòng đọc. Tất cả những hình thức tuyên truyền giới thiệu trên là
phương thức phục vụ giúp cho bạn đọc tiếp cận với các loại sách báo có trong
thư viện .
2.3.6. Biện pháp thứ sáu: Mở rộng các thành viên trong tổ thư viện và nâng cao vai
trò nòng cốt của nhân viên thư viện chuyên trách.
Ngay từ đầu năm học, tôi đã xin ý kiến đồng chí Hiệu trưởng thành lập tổ
thư viện trường học.Tổ thư viện trường học được thành lập do tôi làm tổ trưởng,
Bí thư Chi đoàn, ban phụ trách Đội cùng với 23 đồng chí giáo viên chủ nhiệm và
24 em trong nhóm trẻ nòng cốt. Năm học vừa qua chúng tôi đã tổ chức nhiều
buổi truyền thông giới thiệu sách rất thành công, tổ chức cuộc thi với các hình
thức đa dạng, phong phú như thi kể chuyện theo sách, đố vui đọc sách.
Một trong những sáng tạo độc đáo đó là thư viện tổ chức cuộc thi kể chuyện
theo sách, làm chuyên đề giới thiệu sách mới theo chủ đề. Chuyên đề này đã thu
hút được toàn thể giáo viên của 5 trường thuộc vùng dự án về để tham quan, học
hỏi, góp phần không nhỏ vào các hoạt động của thư viện trong toàn huyện. Đặc
biệt trong năm học vừa qua nhà trường liên tục được đón các đoàn nước ngoài


và đoàn Quốc gia về thăm thư viện. Đối với học sinh đây là một chuyên đề
mang đầy ý nghĩa giáo dục.

Đoàn Tầm nhìn Thế giới về thăm thư viện
Ngoài việc giúp cho nhân viên thư viện làm chuyên đề, tổ thư viện còn
tuyên truyền sách một cách thật tích cực. Nhân viên thư viện cho tổ thư viện
đọc trước những cuốn sách mới, sau đó tuyên truyền cho các bạn đọc khác. Hơn
nữa tổ công tác thư viện còn là nơi tư vấn tin cậy cho bạn đọc mỗi khi mượn đọc
sách. Các giáo viên chủ nhiệm chỉ đạo lớp về các mặt phân phối, thu hồi, bảo
quản và sử dụng sách. Các tổ trưởng chuyên môn chỉ đạo tổ tham gia công tác
thư viện, tổ chức sưu tầm các bài báo, xây dựng kho tư liệu, hướng dẫn học sinh

CSVC

2015-2016

15.056.000

45.059.000

2016-2017

16.069.000

18.369.000

Ghi chú
Trường tiết kiệm từ nguồn
chi thường xuyên, xin hỗ trợ
kinh phí của UBND xã để
sửa chữa phòng đọc và kho
sách, hỗ trợ kinh phí của
Chương trình Phát triển
vùng huyện Quan Sơn.
Trường tiết kiệm từ nguồn
chi thường xuyên và sự hỗ
trợ kinh phí của Chương
trình Phát triển vùng huyện
Quan Sơn.

2.4.2. Tình hình bạn đọc của thư viện :
Số lượt

116

2112

41

303

3018

6024

658

1221

1123

2247

125

3014

2.4.3. Công tác tuyên truyền giới thiệu sách:
Năm học

Số lần
Kể chuyện
Điểm

2

4

6


Thống kê số liệu cho thấy những em đọc theo sự hướng dẫn của nhân
viên thư viện thì nề nếp và nhất là việc nâng cao trình độ văn hoá ngày càng tiến
bộ nhiều, chất lượng học tập, đạo đức của học sinh chuyển biến rất nhanh. Năm
học 2015- 2016; 2016- 2017 có tới 9/12 em đạt giải trong đợt tham gia “ Giao
lưu câu lạc bộ Toán - Tiếng Việt” do PGD&ĐT huyện Quan Sơn tổ chức. Tiến
bộ nhất là em Lê Thị Li Na ; em Hà Thị Diễn; em Đặng Ngọc Nguyễn Hưng ;
em Hà Thị Trang…
* Về học sinh: Hàng năm có 45- 50 % học sinh có thành tích trong học
tập được nhà trường, các cấp khen thưởng; 100% học sinh Hoàn thành chương
trình Tiểu học. Trường còn được đánh giá là một trong ba trường dẫn đầu về
mọi mặt của huyện. Năm nào tham gia hội thi các cấp đều đoạt giải.
* Về giáo viên: 100% giáo viên đến thư viện mượn đọc. Việc đọc đã có
tác dụng tốt trong công tác giảng dạy, nâng cao trình độ chuyên môn của mình.
Qua đợt thi giáo viên giỏi cấp Tỉnh năm học 2016- 2017 vừa qua trường
có 01 đồng chí đạt giải giáo viên dạy giỏi cấp Tỉnh. Nhiều đồng chí được công
nhận giáo viên giỏi cấp huyện, cấp trường. Có 41- 46% giáo viên được các cấp
khen thưởng. Rõ ràng hoạt động thư viện là một yếu tố quan trọng góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Trường Tiểu học Trung Hạ đã có một thư viện khang trang, có đầy đủ các
loại sách báo, tạp chí phục tốt cho thầy và trò mỗi khi đến thư viện đọc. Nhiều
năm qua đã có biết bao các thầy cô và các thế hệ học trò từ mái trường này
trưởng thành ra đi xây dựng, cống hiến cho đất nước. Trong hành trang mang
theo của họ để cống hiến có một phần không nhỏ được vun đắp từ những trang

động chuyên môn, các hoạt động ngoài giờ lên lớp và đặc biệt thư viện luôn
được đón các đoàn nước ngoài, quốc gia và các trường trong vùng dự án đến
thăm và học tập. Chất lượng đại trà đảm bảo, có nhiều GV- HS đạt thành tích
xuất sắc được các cấp khen thưởng. Cơ sở vật chất của nhà trường ngày càng
khang trang, đồ dùng phương tiện dạy học hiện đại được mua sắm và được bổ
sung sách, báo hằng năm. Trường liên tục đạt danh hiệu trường Tiên tiến cấp
Tỉnh. Chúng tôi tin tưởng rằng bằng những kinh nghiệm quý báu, bằng sự nỗ lực
của bản thân, có tâm huyết với nghề sẽ thúc đẩy sự phát triển của nhà trường,
tiếp tục nâng cao chất lượng thư viện hơn nữa .
2. KIẾN NGHỊ

Hằng năm, Nhà nước cần hỗ trợ cho nhà trường một phần kinh phí để
mua sắm thêm trang thiết bị và tài liệu cho thư viện nhà trường.
Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu sách bằng nhiều hình thức
khác nhau để nhân viên thư viện trong toàn huyện được tham gia, rút kinh
nghiệm, học hỏi lẫn nhau.
Tổ chức cho các em trong nhóm trẻ nòng cốt được tham gia giao lưu cùng
các nhóm trẻ nòng cốt trên toàn huyện.
Nhân điển hình nhân viên thư viện giỏi, cho nhân viên thư viện đi thăm
quan học tập ở những trường xuất sắc trong và ngoài tỉnh.


Trên đây là "Một số biện pháp quản lí chỉ đạo công tác Thư viện ở
Trường Tiểu học Trung Hạ", rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến chân thành
của các đồng chí đồng nghiệp.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Trung Hạ, ngày 22 tháng 5 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình,

Chức vụ và đơn vị công tác: Phó hiệu trưởng trường TH Trung Hạ - Quan Sơn.

TT

1.
2.
3.

4.

5.
6.

Tên đề tài SKKN

Một số biện pháp chỉ đạo
phân môn Tập đọc lớp 2 ở
trường TH Trung Hạ theo
hướng đổi mới.
Biện pháp chỉ đạo công tác
bồi dưỡng học sinh giỏi.
Biện pháp chỉ đạo đổi mới
PP dạy học của Phó hiệu
trưởng trong trường TH
Trung Hạ.
Biện pháp chỉ đạo quản lí
của BGH đối với việc sử
dụng phương tiện trực quan
trong dạy học ở trường TH
Trung Hạ.

Phòng GD&ĐT
Quan Sơn

A

2005 - 2006

Tỉnh

B

2007 - 2008

Phòng GD&ĐT
Quan Sơn

A

2009 - 2010

Phòng GD&ĐT
Quan Sơn

B

2011- 2012

Phòng GD&ĐT
Quan Sơn