PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lý do nghiên cứu đề tài
Việc làm luôn là vấn đề vấn đề được quan tâm hàng đầu đối với tất cả
mọi người đặc biệt là đối với những sinh viên vừa tốt nghiệp ra trường.
Ngay từ khi phổ thông học sinh đã cần định hướng cho mình một công
việc phù hợp với bản thân gia đình và xã hội. Việc định hướng nghề
nghiệp có ý nghĩa vô cùng quan trọng quyết định trực tiếp đến công việc
sau này. Nó tác động đến quyết định vẫn tiếp tục theo đuổi nghề nghiệp
để tìm việc hay quyết định dừng lại theo đuổi ngành nghề khác nếu thấy
nó không phù hợp. Có rất nhiều bạn sinh viên vẫn cứ tiếp tục theo đuổi
ngành nghề không phù hợp với bản thân dẫn đến khi ra trường không
tìm được việc làm hoặc tìm được việc nhưng lại phải bỏ công việc vì
không đáp ứng được nhu cầu công việc đề ra. Tuy nhiên, ngành nghề
không phải yếu tố duy nhất tác động đến công việc trong tương lai, mà
còn có cả kiến thức tích lũy được trong quá trình học tập, kiến thức, kinh
nghiệm học được của mỗi người từ những trải nghiệm thực tế, hay của
các kỳ thực tập .
Tuy nhiên, trên thực tế, để tìm được một công việc không phải là vấn đề
dễ dàng. Không phải cứ học tốt, nhiều kinh nghiệm là có thể tìm được
việc làm tốt mà còn có nhiều yếu tố khác tác động đến vấn đề tìm việc.
Từ đó mà dẫn đến việc sinh viên chán nản và quyết định về quê làm việc
mà chấp nhận bỏ phí bốn năm học đại học, hoặc cũng có những sinh
viên quyết định về quê làm việc sau khi tốt nghiệp là do muốn cống hiến
cho quê hương mình, hoặc theo ý muốn của bố mẹ. Ngoài ra có những
sinh viên do thấy khi ở thành phố khó xin việc lại quyết định về quê phụ
giúp bố mẹ. Thế nhưng cầm trên tay tấm bằng đại học về quê tưởng
chừng sẽ tìm được một công việc tốt và ổn định nhưng rồi có không ít
sinh viên phải thất vọng từ bỏ ước mơ. Tuy nhiên cũng rất đáng khen đối
với các sinh viên có quyết tâm trở về quê làm việc. Cũng có không ít
1


CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
1.

Cơ sở lí luận

Việc làm: là hoạt động thường xuyên thực hiện để đổi lấy việc thanh
toán , thường là nghề nghiệp của một người.
Lựa chọn nghề nghiệp: là hoạt động của một cá nhân tìm tòi, tư duy để
đi đến quyết định gắn bó với một công việc cụ thể trong thời gian dài.
Lựa chọn địa phương làm việc: là việc cá nhân nghiên cứu, tìm tòi, tư
duy nhằm đi đến quyết định gắn bó với một đơn vị lãnh thổ để làm việc.
2.

Mô hình nghiên cứu

Vấn đề lựa chọn nơi làm việc của sinh viên sau khi tốt nghiệp đã được
nhắc đến trong nhiều công trình trước đây. Từ tổng quan các nghiên cứu
đó, nhóm đề xuất mô hình và các giả thuyết nghiên cứu như sau:
Định hướng từ gia đình

Thu nhập kỳ vọng

Cơ hội việc làm

Ý định lựa chọn về quê làm việc của sinh
viên Đại học Thương Mại

Môi trường sống

Tình cảm quê hương

Bước 1: nghiên cứu sơ bộ bằng cách thực hiện nghiên cứu định tính:
tham khảo các dữ liệu thứ cấp, trao đổi và thảo luận với một số sinh viên
đang học tại trường Đại học Thương Mại để thiết lập vấn đề nghiên cứu,
mục tiêu nghiên cứu, đề cương nghiên cứu và mô hình nghiên cứu từ đó
hình thành bảng câu hỏi nghiên cứu.
Bước 2: nghiên cứu chính thức: tiến hành nghiên cứu định lượng bằng
cách tiếp xúc và phỏng vấn trực tiếp đối tượng nghiên cứu bằng bảng
câu hỏi đã thiết kế ở bước 1. Sau đó mã hóa và làm sạch dữ liệu sơ cấp;
tiến hành xử lý dữ liệu bằng công cụ hỗ trợ SPSS 18.0; phân tích dữ liệu
và trình bày kết quả nghiên cứu.
CHƯƠNG III: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Sau khi sử dụng phương pháp phân tích định tính, phân tích định lượng
và phỏng vấn chuyên sâu, thảo luận của nhóm tập trung vào 5 câu hỏi:
Câu 1: Sau khi tốt nghiệp ra trường sinh viên có muốn về quê làm việc
hay không?
4


Câu 2: Lý do muốn về quê làm việc?
Câu 3: Lý do không muốn về quê làm việc?
Câu 4: Mức lương tối thiểu mà sinh viên mong muốn đạt được là bao
nhiêu?
Câu 5: Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến quyết định về quê làm
việc của sinh viên?
Qua phiếu câu hỏi khảo sát vấn đề các nhân tố ảnh hưởng đến quyết
định về quê làm việc của sinh viên Đại học Thương Mại sau khi tốt
nghiệp mà nhóm đã thực hiện. Nhóm đã rút ra được số kết luận sau:

Theo số liệu khảo sát thì có khoảng 44,7% sinh viên Đại học Thương
Mại muốn về quê phát triển sự nghiệp . So với sinh viên muốn ở lại

này cho công nhân. Do đó mức lương trên 10 triệu mà sinh viên mong
muốn sẽ dễ đạt được hơn khi làm việc ở thành phố. Tuy nhiên với mức
lương 5 – 8 triệu/tháng thì ở quê cũng không phải mức lương quá cao.

7


Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến quyết định về quê làm việc của
sinh viên

Tóm lại, sinh viên Đại học Thương Mại sau khi ra trường có xu hướng
về quê làm việc và ở trên thành thị làm việc không chênh lệch quá lớn.
Mức độ ảnh hưởn của các nhân tố:
1.

Định hướng từ gia đình

8


Mức độ ảnh hưởng từ định hướng của gia đình là khá ảnh hưởng tới ý
định của sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường. Với một số lí do như: gia
đình có thể sắp xếp việc làm cho bạn ở quê và gia đình đã chuẩn bị đầy
đủ điều kiện sống (nhà cửa, đất đai, cơ sở kinh doanh …) cho bạn ở quê,
hay gia đình bạn đã có nghề truyền thống gia đình muốn bạn về quê tiếp
nối nghề truyền thống của gia đình.
2.

Thu nhập kỳ vọng



Môi trường sống là tất cả các nhân tố tự nhiên và xã hội cần thiết cho
sự sinh sống, sản xuất của con người như tài nguyên thiên nhiên, không
khí, đất, ánh sáng, nước, quan hệ xã hội…
Mối liên hệ giữa chất lượng cuộc sống tại một địa phương với khả
năng thu hút dân cư, lao động về địa phương đó là hết sức rõ ràng. Việc
làm và thu nhập chỉ là những quan tâm ban đầu của người lao động. Khi
đã làm ra tiền, họ cần tiền đó để phục vụ cuộc sống. Hà Nội là một trong
những ví dụ điển hình cho sự tác động của môi trường sống tới
quyết định chọn nơi làm việc của sinh viên. Đó là một trung tâm kinh tế,
chính trị, văn hóa lớn của cả nước, nơi đây tập trung nhiều điều kiện
thuận lợi về cơ sở vật chất về điện, đường, trường, trạm…lại thuận lợi
về mặt khí hậu. Nhiều sinh viên khi ra trường mong muốn được ở lại
đây làm việc vì có đủ điều kiện cho họ phát triển và họ bị thu hút bởi lối
sống thành thị ở những nơi đây. Tuy nhiên những nơi này lại thường
xuyên gặp tình trạng tắc đường, ô nhiễm, khói bụi, nước bẩn, thực phẩm
thiếu vệ sinh… Trong khi đó, môi trường sống ở các vùng quê thường
trong sạch, yên bình hơn và vệ sinh an toàn thực phẩm được đảm bảo
hơn.
+ Quê bạn có không khí trong lành yên tĩnh ?
+ Quê bạn có hệ thống trạm xá, bệnh viện, trường học đầy đủ ?
+ Quê bạn có nhiều khu vui chơi giải trí hoặc trung tâm thương mại?
Khoảng cách nơi làm việc
+ Nếu ở địa phương làm việc thì bạn sẽ được làm việc ở nơi gần nhà hơn
ở cùng gia đình không cần phải lo đến việc thuê nhà, tiết kiệm được chi
phí đi lại
10


+ Ở thành phố thì nơi làm việc sẽ xa quê hương, xa gia đình, phát sinh

làm giàu cho quê hương,... những nhân tố này cũng khá ảnh hưởng đến
các quyết định của sinh viên Đại học Thương Mại.
11


CHƯƠNG IV: KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT
1.

Kết luận và đóng góp đề tài

Mô hình nghiên cứu đề xuất 5 nhân tố ảnh hưởng đến ý định chọn
địa phương làm việc sau khi tốt nghiệp của sinh viên Đại học Thương
Mại. Đó là các nhân tố: định hướng từ gia đình, thu nhập kỳ vọng, cơ
hội việc làm, môi trường sống và tình cảm quê hương với 2 biến quan
sát. Kết quả phân tích hồi quy đa biến đã xác định ý định lựa chọn
địa phương làm việc sau khi tốt nghiệp của sinh viên Đại học Thương
Mại ảnh hưởng bởi 5 nhân tố, xếp theo thứ tự mạnh nhất đến yếu dần đó
là: môi trường sống và làm việc tại địa phương, thu nhập kỳ vọng, cơ
hội việc làm, tình cảm quê hương, định hướng từ gia đình.
* Đóng góp của đề tài:
Phương pháp nghiên cứu của đề tài là sử dụng lý thuyết từ các nghiên
cứu trước về vai trò của ý định đối với hành vi và các yếu tố ảnh hưởng
đến ý định. Đóng góp của đề tài là kết hợp với lý thuyết từ các nghiên
cứu trước để xây dựng mô hình và kiểm định thực tế đối với các sinh
viên sắp tốt nghiệp Đại học Thương Mại. Thông qua phương pháp phân
tích nhân tố, nghiên cứu đã xây dựng được 5 nhóm nhân tố ảnh hưởng
đến ý định lựa chọn địa phương làm việc của sinh viên Đại học Thương
Mại sau khi tốt nghiệp đó là: định hướng của gia đình, tình cảm quê
hương, môi trường sống và làm việc tại địa phương, mức lương, cơ hội
việc làm.

phương. Địa phương cũng có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn cho
sinh viên, tích cực giới thiệu việc làm cho sinh viên mới tốt nghiệp
thông qua các trung tâm giới thiệu việc làm tại địa phương, các hội chợ
việc làm, tạo thị trường làm việc làm đa dạng phong phú tại địa
phương. Các địa phương cũng cần quan tâm đầu tư phát triển các dịch
vụ vui chơi giải trí, mua sắm cũng như các điều kiện về y tế giáo dục,
góp phần phát triển địa phương, đồng thời thu hút và giữ chân nguồn
nhân lực đến làm việc tại địa phương.

13


14