BÁO CÁO KẾT QUẢ
NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1. Lời giới thiệu
Trong Luật Giáo dục nêu rõ mục tiêu Giáo dục tiểu học như sau: “Giáo dục
tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển
đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản
để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở ”. Để đạt được mục tiêu đó thì những
thầy cô giáo làm công tác chủ nhiệm giữ một vai trò vô cùng quan trọng.
Giáo viên chủ nhiệm là người chủ chốt của nhà trường làm công tác giáo
dục đạo đức, lối sống cho học sinh lớp mình chủ nhiệm. Chính vì vậy ngoài việc
trực tiếp giảng dạy ở lớp chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm trước hết còn là giáo
dục, là người tổ chức các hoạt động giáo dục, quan tâm tới từng học sinh, chăm
lo đến việc rèn luyện đạo đức, hành vi, những biến động tư tưởng, nhu cầu,
nguyện vọng của các em. Đồng thời, người giáo viên chủ nhiệm lớp bằng chính
nhân cách của mình, là tấm gương tác động tích cực đến việc hình thành các
phẩm chất đạo đức, nhân cách của học sinh. Mặt khác, họ còn là cầu nối giữa tập
thể...Vì vậy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là rất vất vả
và khó khăn.
Ngoài ra, song song với việc “dạy chữ” cho các em, chúng ta cần hết sức
quan tâm đến việc: “dạy người”. Bác Hồ đã từng nói “Vì lợi ích mười năm
trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”. Đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư
cho tương lai. Vì đây là sự nghiệp giáo dục của toàn Đảng, toàn dân mà trong đó
ngành Sư phạm giữ vai trò then chốt. “Tiên học lễ – hậu học văn” chân lí đó
được tồn tại từ bao đời nay và không bao giờ phai nhạt. Nên vấn đề tu dưỡng
đạo đức cho học sinh trong nhà trường là trách nhiệm của tất cả thầy cô, đặc biệt
là người làm công tác chủ nhiệm.
Trong thực tế vẫn nhiều giáo viên còn gặp khó khăn trong công tác chủ
nhiệm: Thiếu năng lực quản lí, chưa có biện pháp rõ ràng, thiếu kinh nghiệm và
đặc biệt là chưa tâm huyết với nghề. Nhiều giáo viên ngại làm chủ nhiệm vì
công việc này chiếm quá nhiều thời gian. Có không ít giáo viên quá nghiêm
khắc đưa ra yêu cầu cao khi nhận lớp, bắt học sinh phải làm thế này, không được

9/2017 đến tháng 5/2018.
7. Mô tả bản chất của sáng kiến:
7.1. Cơ sở lý luận:
Giáo viên chủ nhiệm lớp là người tổ chức, quản lý trực tiếp và sâu sát nhất
về mọi mặt đối với học sinh và thực hiện giáo dục đạo đức, lối sống, phát triển
nhân cách, tư vấn hướng nghiệp cho từng học sinh. Vì thế, công tác chủ nhiệm
lớp giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng và duy trì nền nếp, góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh. Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là
người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo
dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh. Đồng thời, người giáo viên chủ nhiệm lớp
là “cầu nối” giữa nhà trường và gia đình học sinh, góp phần thực hiện tốt mối
quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Trong giai đoạn hiện nay, công tác
chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày công của người giáo viên bởi yêu cầu
ngày càng cao của xã hội đang phát triển, bởi tình hình cuộc sống vẫn đang tồn
tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự mưu sinh của gia đình nên không ít
phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái cho nhà trường. Chính vì vậy,
người giáo viên phải có kiến thức sư phạm cao.
Bên cạnh đó học sinh lớp 4 nhận thức các em còn mau nhớ, nhanh quên nên
việc thực hiện kỉ cương nề nếp cũng hạn chế. Nhiều em còn em còn rụt rè, thiếu
tự tin khi đến lớp. Có những em không chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập khi đến
lớp. Các năng lực như tự phục vụ, tự quản, giao tiếp hợp tác hay tự giải quyết
vấn đề còn hạn chế. Vì vậy, các em rất cần được giáo dục và rèn luyện nhiều kĩ
năng để tự tin trong học tập, trong cuộc sống. Chính vì thế, là một giáo viên chủ
nhiệm công việc không đơn giản chút nào. Chúng ta không đơn thuần chỉ là dạy
học, truyền đạt kiến thức trong sách vở đến học sinh mà chúng ta phải giáo dục,
uốn nắn đạo đức, rèn cho các em từng hành vi đạo đức đơn giản nhất, để từ đó
giúp các em hình thành một nhân cách, phẩm chất tốt đẹp. Điều này quả là
không dễ, bởi lẽ một lớp học mỗi em có tính cách, tâm lí, đạo đức khác nhau. Có
em ngoan ngoãn, vâng lời, có em hiếu động, ngỗ nghịch, có em lại trầm tĩnh, ít
biểu lộ cảm xúc,...Và mỗi em lại sống trong một hoàn cảnh khác nhau, một điều

7.2.1. Giáo viên
Nhìn chung đội ngũ giáo viên chủ nhiệm cấp tiểu học hiện nay đều có
chuyên môn vững vàng, nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, thực hiện công tác chủ
nhiệm tương đối tốt. Tuy nhiên một số giáo viên mới ra trường, kinh nghiệm xử
lí các tình huống sư phạm còn chưa tốt, thiếu linh hoạt. Kĩ năng xây dựng kế
hoạch công tác chủ nhiệm theo năm, tháng, tuần còn hạn chế, các giải pháp thực
hiện chưa cụ thể. Một vài giáo viên dù đã dạy lâu năm nhưng vẫn chưa làm tốt
công tác chủ nhiệm lớp, thường hay than phiền về học sinh, về phụ huynh mà
chưa tìm được biện pháp giáo dục học sinh nên nề nếp lớp học và chất lượng
học tập của học sinh chưa cao, làm ảnh hưởng đến chất lượng chung của toàn
trường.
Mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ nhiệm thì phải vừa là một giáo
viên giỏi về chuyên môn, vừa phải là một nhà tâm lí giỏi để hiểu học sinh, để xử
lí các tình huống rắc rối sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao.
Nếu giáo viên không tâm huyết với nghề, không có tinh thần trách nhiệm cao thì
khó mà hoàn thành nhiệm vụ. Chất lượng học tập của học sinh, nhân cách, đạo
đức, lối sống…của học sinh rồi sẽ ra sao? Chính vì hiểu rõ điều đó nên song
song với việc giảng dạy tốt các môn học theo qui định, tôi luôn cố gắng phấn
đấu làm tốt vai trò, nhiệm vụ của một giáo viên chủ nhiệm lớp.
-3-


Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh thông qua công tác chủ
nhiệm thì công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp là vô vàn. Tuy nhiên trong sáng
kiến này, tôi chỉ đi sâu vào một số biện pháp cần thiết để thực hiện công tác chủ
nhiệm đạt hiệu quả đó là:
- Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm.
- Xây dựng nề nếp lớp học.
- Xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực.
- Tham gia phong trào và tổ chức các hoạt động ngoại khóa.

khăn của lớp. Từ đó đưa ra những chỉ tiêu phấn đấu năm học về chỉ tiêu phổ cập
và duy trì sĩ số, danh hiệu thi đua lớp, chỉ tiêu về học tập, năng lực phẩm chất,
-4-


khen thưởng năm học và các chỉ tiêu về công tác giáo dục toàn diện khác như :
Công tác lao động, nhân đạo từ thiện, hoạt động văn – thể - mĩ. Đưa ra các nội
dung và các biện pháp thực hiện một cách cụ thể. Song song với đó là lên kế
hoạch chủ nhiệm theo từng tháng với từng phần việc chi tiết. Công khai trước
học sinh về kế hoạch này.
c) Tổ chức bầu Hội đồng tự quản.
Hội đồng tự quản là một biện pháp giúp học sinh được phát huy quyền làm
chủ trong quá trình học tập, giáo dục. Học sinh có điều kiện hiểu rõ quyền và
trách nhiệm trong môi trường giáo dục, được rèn các kĩ năng lãnh đạo, kĩ năng
tham gia, hợp tác trong các hoạt động ở lớp, trường.
Bước đầu tiên khi nhận lớp chủ nhiệm, bên cạnh việc nắm sĩ số, lý lịch, kết
quả học tập năm trước của các em, công tác bầu Hội đồng tự quản đóng một vai
trò rất quan trọng. Một vấn đề tôi hết sức quan tâm là xây dựng uy tín cho cán
bộ lớp.
7.3.2)Xây dựng nề nếp lớp học
a) Xây dựng nội quy, ổn định nề nếp
Đây là công tác rất quan trọng và khó khăn. Trong việc này giáo viên chủ
nhiệm không chỉ có nhiệm vụ ổn định lớp trong tiết học của mình mà còn có
nhiệm vụ nhắc nhở các em học sinh trật tự trong tất cả các giờ học và thực hiện
tốt nội quy nhà trường.
Qua tìm hiểu sơ lược, tôi tiến hành sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh hay làm
việc riêng trong giờ học, sau đó chia lớp thành 3 tổ. Lập sơ đồ chỗ ngồi thành 2
bản: 1 bản dán tại lớp học, 1 bản lưu để tiện theo dõi học sinh, thường xuyên cứ
mỗi tháng 1 lần đổi chỗ ngồi cho học sinh vào ngày cuối tháng.
Trong việc ổn định nề nếp, điều quan trọng là việc sắp xếp chỗ ngồi của các

9. Giờ ngủ xếp dép gọn gàng trước cửa lớp.
10. Giờ ăn: ngồi ăn đúng quy định, ăn hết suất, không nói chuyện khi ăn.
B. Học tập:
1. Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, sách vở trước khi đến lớp.
2. Có ý thức tự giác, chăm chỉ, trung thực trong học tập
3. Giữ trật tự trong giờ học, sinh hoạt tập thể.
4. Làm bài đầy đủ theo đúng yêu cầu thầy cô giáo.
C. Lao động, vệ sinh:
1. Lao động vệ sinh tự giác vào các buổi chiều.
2. Giữ vệ sinh chung, vứt rác đúng nơi quy định.
3. Rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh
4. Xếp gọn ngăn bàn, nhặt rác trước khi ra về.
Hằng ngày, tôi nhắc nhở các em thực hiện đúng nội quy của lớp. Nhưng
bên cạnh đó tôi theo dõi quá trình thực hiện nội quy của các em như thế nào.
Nhờ vậy, các em mới tự giác thực hiện, số lượng học sinh vi phạm nội qui của
nhà trường, của lớp ngày càng giảm dần.
b) Vệ sinh trường lớp
Số học sinh của lớp, tôi chia thành 3 tổ, mỗi tổ có một tổ trưởng. Phó chủ
tịch hội đồng tự quản phụ trách lao động phân công theo dõi các tổ làm trực nhật
hàng ngày. Tổ trưởng chịu trách nhiệm phân công, điều khiển các bạn trong tổ
làm trực nhật. Nhưng một tuần đầu, tôi phải đi sớm để hướng dẫn các em làm vệ
sinh lớp như: quét lớp từ trong ra ngoài, từ trên cửa sổ, trên bục giảng xuống
dưới; cách cầm chổi và đưa chổi sao cho nhanh sạch nhưng không bụi; cách trải
khăn bàn, cách lau bảng, cách sắp xếp bàn ghế,... Cứ sau mỗi giờ ra chơi, tổ trực
nhật phải đổ rác. Sang tuần thứ hai, tôi mới giao cho Phó chủ tịch phụ trách lao
động kiểm tra công việc trực nhật hàng ngày. Tổ nào không làm tốt thì tổ đó làm
trực nhật thêm một ngày. Và trong mỗi tiết học, học sinh phải thể hiện tinh thần
“tự quản”, tự theo dõi lẫn nhau, nhắc nhở nhau giữ sạch lớp trong suốt buổi học.
7.3.3. Xây dựng “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực”
a. Trang trí lớp học thân thiện.

cảm cao. Ngoài giá trị nội dung của ngôn ngữ, giáo viên còn phải diễn đạt nó
bằng âm điệu phù hợp. Chẳng hạn: Khi giáo viên bước vào lớp, học sinh sẽ
đứng dậy chào, câu nói để các em ngồi vào vị trí có thể là “Ngồi xuống!”, cũng
có thể là “Tất cả ngồi xuống” hoặc là “Cô mời các em ngồi xuống” nhưng cách
nói đầy đủ là “ Cô chào các em, mời các em ngồi xuống!”. Câu nói ấy cùng với
làn môi nở nụ cười hiền hậu và ánh mắt thân thiện lướt qua toàn lớp học sẽ tạo
ra những xúc cảm tâm lý, giúp các em thoải mái và tự tin để bắt đầu tiết học.
Thay đổi cách cư xử của giáo viên.
Hãy khen ngợi, đừng chê bai: Khen ngợi là việc làm không thể thiếu trong
giáo dục, đặc biệt là giáo dục tiểu học. Khi học sinh làm được việc tốt thì phải
khen ngợi ngay để khích lệ, động viên. Một lời khen có hiệu quả giáo dục gấp
nhiều lần so với những lời chỉ trích, chê bai. Đặc biệt với học sinh cá biệt thì lời
động viên, khen ngợi như là liều thuốc tinh thần giúp các em thay đổi hành vi
theo hướng tích cực. Khen ngợi kịp thời không những làm thay đổi hành vi của
học sinh theo hướng tích cực mà còn là động cơ thúc đẩy quá trình học tập của
các em. Trong học tập, sự cần cù có phần bù đắp cho sự thiếu thông minh. Nếu
khen ngợi, động viên kịp thời sẽ giúp học sinh ham thích và dẫn tới chăm chỉ
trong học tập. Nếu phải cân nhắc giữa hai điểm số khi cho điểm học sinh thì bạn
hãy chọn điểm cao hơn. Hãy chắp cho đứa trẻ đôi cánh, hãy tin ở các em, cho
các em hy vọng.

-7-


Tạo tiếng cười trong mỗi tiết học: “Tiếng cười là liều thuốc bổ”. Tiếng
cười trong dạy học – giáo dục sẽ làm tan đi không khí căng thẳng của tiết học.
Không những thế, tiếng cười còn tạo ra sự hưng phấn để kích thích suy nghĩ.
Những người thông minh thường có tính hài hước, chính sự hài hước lại tác
động vào não để kích thích tư duy. Vì vậy, trong quá trình giảng dạy, tôi luôn
vận dụng tính hài hước để thu hút sự chú ý của học sinh, làm tăng tính hấp dẫn

giáo viên được lắng nghe những chia sẻ, mong muốn của các em để từ đó kịp
thời có những điều chỉnh hợp lý, nhằm ngày càng nâng cao chất lượng giáo dục,
tạo môi trường thân thiện trong lớp học.
Tôi khuyến khích học sinh tự viết ra những điều em chưa đồng y về việc
làm, cách cư xử của chủ tịch và phó chủ tịch hội đồng tự quản hoặc của một bạn
-8-


nào đó trong lớp chứ không nói xấu, không xa lánh bạn. Căn cứ vào những điều
các em viết ra, nếu là những điều tốt thì tôi đọc cho cả lớp nghe rồi tuyên dương
ngay trước lớp. Còn những điều các em phê bình thì tôi phải điều tra nắm rõ
đúng hay sai. Sau đó mới góp ý riêng với những học sinh bị bạn phê bình, yêu
cầu các em phải xin lỗi bạn và phải sửa chữa.
“Học mà chơi - chơi mà học”: các em học sinh tiểu học rất thích tham gia
các trò chơi. Chính vì vậy việc tổ chức cho các em tham gia vào các trò chơi là
một việc làm hết sức cần thiết. Tham gia trò chơi giúp các em rèn luyện thể chất,
sự khéo léo, trở nên nhanh nhẹn hoạt bát, tạo sự hoà đồng, thân thiện, đoàn kết...
Những phút vui chơi thoải mái, lành mạnh sẽ giúp các em thêm hào hứng để học
tập và sống hồn nhiên hơn. Hơn nữa, việc vui chơi lành mạnh còn tạo ra nhiều
đức tính tốt đẹp, hạn chế những tật xấu, đồng thời rèn luyện thể chất và tâm hồn
các em theo chiều hướng tốt hơn.
Đôi bạn cùng tiến: trong lớp bao giờ cũng có nhiều đối tượng học sinh,
ngoài những học sinh khá - giỏi còn có những học sinh xếp loại trung bình và
yếu kém, để các em học sinh yếu kém không bị tự ty, mặc cảm và thụ động
trong học tập. Giáo viên nên xây dựng các mô hình học tập như “Đôi bạn điểm
10”, “Đôi bạn cùng tiến”, để cho các em khá - giỏi kèm cặp các em yếu kém.
Để tạo dựng cho các em một tình bạn bền đẹp với những kỉ niệm sâu sắc
của tuổi học trò, tôi tổ chức sinh nhật cho học sinh ngay tại lớp học trong giờ ra
chơi. Những em có tháng sinh cùng nhau thì tổ chức một lần vào ngày cuối
tháng. Hình thức tổ chức do các em trong ban cán sự quyết định. Nhưng chủ yếu

hoạt động ngoài giờ lên lớp
Ở lớp tôi, trong những buổi sinh hoạt ngoại khóa tôi thường tổ chức cho
học sinh tham gia các hoạt động như:
- Tổ chức cho học sinh ôn luyện kiến thức bằng các trò chơi như: Rung
chuông vàng, Hái hoa dân chủ,...Nội dung thi được tôi soạn bằng chương trình
PowerPoint nên gây được sự thích thú, hào hứng cho học sinh mỗi lần tham gia.
- Tổ chức các buổi họp lớp, làm đồ dùng học tập vẽ tranh chào mừng các
ngày lễ lớn.
- Hướng dẫn các em cắt gấp hoa để trang trí góc học tập và làm một số đồ
chơi đơn giản để trưng bày hoặc để tặng người thân bạn bè.
Nhờ thường xuyên tổ chức các hoạt động sinh hoạt tập thể và các trò chơi
cho cả lớp nên các em trở nên rất tự tin, rất năng động sáng tạo. Và điều quan
trọng là tôi đã thực sự xây dựng được một môi trường học tập thân thiện, học
sinh tích cực. Sĩ số của lớp tôi luôn đảm bảo, chất lượng học tập của học sinh
ngày càng nâng cao.
7.4.4. Các công tác khác
Bên cạnh các công tác tôi đã nêu, việc nhắc nhở các em học sinh tham gia
tốt các phong trào do Đoàn, Đội đề ra ví dụ như tâp bài múa, bài hát để thi giữa
các lớp vào ngày 20/ 11, các em rất tích cực tham gia .
Mỗi tuần giáo viên chủ nhiệm cần nhờ phó chủ tịch Hội đồng tự quản phụ
trách văn - thể thống kê và báo cáo em học sinh nào tham gia tốt phong trào của
nhà trường sẽ được khen ngợi, em học sinh nào không tham gia sẽ bị phê bình,
nhắc nhở em học sinh không có chiều hướng tiến bộ công tác này.
Qua mỗi đợt phát động phong trào do Đội đề ra như: Giúp đỡ bạn nghèo,
làm báo tường, văn nghệ, mua tăm ủng hộ người mù, kế hoạch nhỏ… Tôi tổng
kết đánh giá rất cụ thể và khen thưởng kịp thời cho những thành tích cao. Đồng
thời nhắc nhở ngay những sai lầm các em mắc phải và hướng sửa chữa. Qua mỗi
đợt như thế tôi thấy các em rất hứng thú và muốn được tham gia.
7.5. Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
- Tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức, xác định vai trò nhiệm

- Kết quả sẽ giúp học sinh hứng thú với việc đến trường.
- Sau khi thực hiện sáng kiến này, lớp tôi đã có nhiều tiến bộ như sau:
* Nề nếp: So với đầu năm các em đều thực hiện tốt các nề nếp như: xếp hàng
ra vào lớp, truy bài đầu giờ, đồng phục, giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường
lớp...
* Học tập: Tất cả học sinh đều có nề nếp: học bài, làm bài đầy đủ trước khi
đến lớp; trong lớp chú ý nghe giảng; hăng hái phát biểu xây dựng bài; biết hợp
tác trao đổi cùng bạn, giúp đỡ bạn yếu vươn lên trong học tập.
* Các hoạt động khác: Học sinh tham gia tốt các phong trào, các cuộc vận
động của Đội và nhà trường tổ chức như: hát múa trên sân trường, phong trào
xanh - sạch- đẹp, kế hoạch nhỏ, ủng hộ bạn bị bệnh hiểm nghèo, bạn có hoàn
cảnh khó khăn…
Tóm lại, sau gần một năm học thực hiện tôi nhận thấy lớp có nhiều chuyển
biến tích cực. Các em biết chia sẻ, học tập lẫn nhau, tinh thần tập thể, đoàn kết,
thân thiện được nâng cao. Một số học sinh nhút nhát, chậm tiến đã tiến bộ nhiều,
không còn học sinh mặc cảm tự ti. Học sinh coi tôi như người mẹ, người chị,
gần gũi và chia sẻ niềm vui nỗi buồn ở nhà, ở trường cũng như các vướng mắc
trong học tập.
Kết quả này được thể hiện cụ thể qua chất lượng giáo dục toàn diện học
sinh năm học 2017 - 2018 như sau:
Tổng số HS: 32 em (so với đầu năm giảm 01 HS vì em HS đó chuyển
trường, theo gia đình sinh sống ở phường Khai Quang - thành phố Vĩnh Yên tỉnh Vĩnh Phúc).
- Về VSCĐ: Đạt 30 em = 93,7% tăng 02 em so với năm học trước.
- Chất lượng giáo dục đại trà:
+ Về học tập: 32/32 em = 100% được đánh giá Hoàn thành chương trình
lớp học. Trong đó:
- 11 -


15/32 em = 58,5% được đánh giá “Hoàn thành tốt”, tăng 6 học sinh so với

tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong được Hội đồng xét duyệt và các bạn đồng
nghiệp góp ý kiến bổ sung thêm.
11. Danh sách những tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến
ST
T
1

Tên tổ chức/cá nhân

Địa chỉ

Nguyễn Thị Nguyệt Nga

Trường tiểu học
Vân Hội – Tam
Dương -Vĩnh Phúc

- 12 -

Phạm vi/Lĩnh vực áp
dụng sáng kiến
Lớp 4B- Trường tiểu học Vân Hội –
Tam Dương -Vĩnh Phúc


Tam Dương, ngày 05 tháng 3 năm 2019
Thủ trưởng đơn vị

Phùng Đắc Vinh