Lý luận chung về thị trờng, duy trì và mở rộng thị tr-
ờng tiêu thụ sản phẩm ở các doanh nghiệp
1. Sản phẩm và thị trờng sản phẩm
1.1. Khái niệm sản phẩm và thị trờng sản phẩm
* Khái niệm về sản phẩm
Sản phẩm là kết quả của quá trình hoạt động của tất cả các ngành sản xuất
vật chất và dịch vụ trong nền kinh tế quốc dân.
Mỗi một sản phẩm đều có một số giá trị sử dụng nhất định, mà giá trị sử
dụng của sản phẩm lại đợc tạo thành từ các tính chất đặc trng của sản phẩm.
* Khái niệm về thị trờng:
Thị trờng ra đời và phát triển gắn liền với lịch sử phát triển của nền sản xuất
hàng hoá. Sản xuất hàng hoá càng phát triển thì khái niệm thị trờng ngày càng đợc
mở rộng, phong phú và đa dạng hơn. Ngày nay, khái niệm thị trờng đợc hiểu theo
những khía cạnh khác nhau bởi họ đứng ở những góc độ nhu cầu khác nhau. Song
một khái niệm chung thị trờng đợc hiểu là:
"Một hình thức lu thông hàng hoá mà tại đó hàng hoá đợc trao đổi thông
qua tiền tệ làm môi giới".
** Cách hiểu cổ điển về thị trờng:
Thị trờng là nơi diễn ra quá trình trao đổi, buôn bán. Nh vậy, phạm vi của
thị trờng đợc giới hạn thông qua việc xem xét bản chất hành vi tham gia thị trờng.
ở đâu có sự trao đổi buôn bán, có sự lu thông hàng hoá thì ở đó có thị trờng và ở
đó có ngời mua, ngời bán. Quan niệm này có thể đợc thấy ở cách hiểu thị trờng
bao gồm cả các hội chợ, các địa d hoặc các khu vực tiêu thụ phân theo mặt hàng
gắn với yếu tố địa lý của hành vi tham gia thị trờng, đòi hỏi phải có sự hiện hữu
của đối tợng đợc đem ra trao đổi. Vì vậy mà quan niệm này nó có phần hạn chế so
với tình hình thực tế hiện nay.
** Thị trờng trong nền kinh tế hiện đại:
Thị trờng đợc coi là biểu hiện thu gọn của quá trình mua bán, mà thông qua
đó các quyết định của gia đình về tiêu dùng một mặt hàng nào, các quyết định của
ngời công nhân về làm việc bao lâu, các quyết định của công ty về sản xuất cái gì,
cho ai đều đợc dung hoà bằng sự điều chỉnh giá cả. Quan niệm này cho thấy mọi

** Trên góc độ chuyên môn hoá sản xuất và kinh doanh để xem xét, thị tr-
ờng bao gồm:
- Thị trờng hàng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
- Thị trờng hàng nông sản, lâm sản, thuỷ sản.
- Thị trờng hàng cơ khí, hoá chất, vật liệu xây dựng
** Trên góc độ tính chất của hàng hoá để xem xét thị trờng, thị trờng bao
gồm:
- Thị trờng cung (thị trờng bán), thị trờng cầu (thị trờng mua).
- Thị trờng độc quyền, thị trờng cạnh tranh.
- Thị trờng đầu vào và thị trờng đầu ra.
Mỗi cách phân loại có một ý nghĩa quan trọng riêng. Trong nội dung của
bài viết này em xin đợc đề cập đến thị trờng đầu ra.
Thị trờng đầu ra là thị trờng của hàng hoá và dịch vụ.
* Phân đoạn thị trờng:
Thực chất của phân đoạn thị trờng là căn cứ vào các tiêu thức khác nhau:
thu nhập, tuổi tác, tập quán, sở thích để chia thị tr ờng thành những đơn vị nhỏ
(đoạn hoặc khúc) khác biệt nhau để có các chính sách cho phù hợp nhằm đáp ứng
việc khai thác tối đa thị trờng.
Nh vậy, có thể hiểu: "phân đoạn thị trờng" là quá trình phân chia ngời tiêu
dùng thành nhóm trên cơ sở những điều khác biệt về nhu cầu, về tính cách hoặc
hành vi".
Các cách phân đoạn thị trờng:
** Phân đoạn thị trờng theo yếu tố địa lý
Phân đoạn thị trờng theo yếu tố địa lý, đòi hỏi phải phân chia thị trờng
thành những dịch vụ địa lý khác nhau nh: quốc gia, vùng, tỉnh, thành phố, quận,
huyện
* Phân đoạn thị trờng theo yếu tố nhân khẩu học
Là việc phân chia thị trờng theo những nhóm trên cơ sở biến nhân khẩu học
nh tuổi tác, thu nhập, nghề nghiệp, học vấn, tôn giáo.
1.3. Vai trò của thị trờng

ờng và xã hội cũng nh thế mạnh của mình trong sản xuất kinh doanh để có chiến
lợc, kế hoạch và phơng án kinh doanh phù hợp với sự đòi hỏi của thị trờng và xã
hội.
Thị trờng có vai trò to lớn nh vậy là do nó có những chức năng chủ yếu sau:
- Chức năng thừa nhận của thị trờng:
Chức năng này đợc thể hiện ở chỗ hàng hoá hay dịch vụ của doanh nghiệp
có bán đợc hay không. Nếu bán đợc có nghĩa là thị trờng đợc thừa nhận.
- Chức năng thực hiện của thị trờng:
Chức năng này đợc thể hiện ở chỗ thị trờng là nơi diễn ra các hành vi mua
bán hàng hoá và dịch vụ. Ngời bán cần giá trị của hàng hoá, còn ngời mua cần giá
trị sử dụng của hàng hoá. Nh vậy thông qua chức năng thực hiện của thị trờng, các
hàng hoá và dịch vụ hình thành nên các giá trị trao đổi của mình để làm cơ sở cho
việc phân phối các nguồn lực.
- Chức năng điều tiết và kích thích của thị trờng
Chức năng đợc thể hiện ở chỗ nó cho phép ngời sản xuất bằng nghệ thuật
kinh doanh của mình, tìm đợc nơi tiêu thụ hàng hoá và dịch vụ với hiệu quả hoặc
lợi nhuận cho mình. Nh vậy, thị trờng kích thích ngời tiêu dùng sử dụng có hiệu
quả ngân sách của mình.
- Chức năng thông tin của thị trờng:
Chức năng này đợc thể hiện ở chỗ thị trờng chỉ cho ngời sản xuất biết nên
sản xuất hàng hoá và dịch vụ nào, với khối lợng bao nhiêu để đa vào thị trờng cho
ngời tiêu dùng biết nên mua những loại hàng hoá và dịch vụ nào vào thời điểm
nào là có lợi cho mình.
* Thị trờng phản ánh thế và lực của doanh nghiệp trong cạnh tranh
Thị trờng càng lớn, chứng tỏ doanh nghiệp làm ăn càng phát đạt, khả năng
thu hút khách hàng mạnh, lợng tiêu thụ sản phẩm lớn làm cho sản xuất phát triển,
sức cạnh tranh càng mạnh.
2. Các nhân tố ảnh hởng tới thị trờng kinh doanh của doanh nghiệp
2.1. Những nhân tố khách quan
Các nhân tố khách quan ảnh hởng đến thị trờng kinh doanh của doanh