TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC
Quan hệ giữa xã hội với tự nhiên và vấn đề bảo vệ môi
trường hiện nay ở Việt Nam
Sinh viên thực hiện: Phạm Thái Hoà Hiệp
Lớp: A1, Chất lượng cao-Kinh tế
Giáo viên hướng dẫn: PGS,TS Đoàn Văn Khái
Hà Nội – 2009
MỤC LỤC
trang
MỞ ĐẦU 3
NỘI DUNG
I. Cơ sở lí luận 4
1. Khái niệm tự nhiên, xã hội 4
2. Mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội 4
a) Xã hội - bộ phận đặc thù của tự nhiên 4
b) Tự nhiên - nền tảng của xã hội 5
c) Tác động của xã hội đến tự nhiên 6
d) Tự nhiên - con người - xã hội nằm trong một chỉnh thể 7
thống nhất
II. Vấn đề bảo vệ môi trường hiện nay ở Việt Nam 7
1. Môi trường là gì? 7
2. Môi trường ở Việt Nam đang bị tàn phá trầm trọng 8
3. Sự cấp thiết của việc bảo vệ môi trường 10
4. Các giải pháp khả thi 11

KẾT LUẬN 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
2
MỞ ĐẦU
Hiện nay, khi Việt Nam đã gia nhập WTO, nền kinh tế dần dần hoàn thiện,

Xã hội: xã hội là hình thái vận động cao nhất của vật chất, hình thái này lấy
mối quan hệ của con người và sự tác động lẫn nhau giữa người với người làm
nền tảng. Theo Mác: "Xã hội không phải gồm các cá nhân người. Xã hội biểu
hiện tổng số mối liên hệ và những quan hệ của các cá nhân với nhau".
2. Mối quan hệ biện chứng giữa tự nhiên và xã hội
Tự nhiên và xã hội thực sự có một mối quan hệ rất chặt chẽ với nhau:
a) Xã hội - bộ phận đặc thù của tự nhiên
Theo định nghĩa, tự nhiên là toàn bộ thế giới vật chất tồn tại khách quan,
vậy con người và xã hội loài người cũng là một bộ phận của thế giới vật chất ấy-
là bộ phận của tự nhiên.
Nguồn gốc của con người là tự nhiên. Quá trình phát triển của tự nhiên đã
sản sinh ra sự sống và theo quy luật tiến hóa, trong những điều kiện nhất định,
con người đã xuất hiện từ động vật. Con người sống trong giới tự nhiên như mọi
sinh vật khác bởi con người là một sinh vật của tự nhiên, ngay cả bộ óc con
người, cái mà con người vẫn tự hào cũng chính là sản phẩm cao nhất của vật
chất. Chính tự nhiên là tiền đề cho sự tồn tại và phát triển của con người.
Sự hình thành con người đi kèm với sự hình thành các quan hệ giữa người
với người, cộng đồng người dần thay đổi từ mang tính bầy đàn sang một cộng
4
đồng mới khác hẳn về chất, ta gọi đó là xã hội. Đây cũng là quá trình chuyển
biến từ vận động sinh học thành vận động xã hội.
Xã hội là hình thái vận động cao nhất của vật chất, hình thái này lấy mối
quan hệ của con người và sự tác động lẫn nhau giữa người với người làm nền
tảng. Xã hội biểu hiện tổng số mối liên hệ và những quan hệ của các cá nhân với
nhau, "là sản phẩm của sự tác động qua lại giữa những con người".
Vậy xã hội cũng là một bộ phận của tự nhiên. Song bộ phận này có tính
đặc thù thể hiện ở chỗ: phần còn lại của tự nhiên chỉ có những nhân tố vô thức
và bản năng tác động lẫn nhau; còn trong xã hội, nhân tố hoạt động là của con
người có ý thức, hành động có suy nghĩ và theo đuổi những mục đích nhất định.
Hoạt động của con người không chỉ tái sản xuất ra chính bản thân mình mà còn

và tự nhiên, một quá trình trong đó bằng hoạt động của chính mình, con người
làm trung gian, điều tiết và kiểm soát sự trao đổi chất giữa họ và tự nhiên".
Sự trao đổi chất giữa con người và tự nhiên thể hiện ở chỗ: tự nhiên cung
cấp cho con người điều kiện vật chất để con người sống và tiến hành hoạt động
sản xuất. Cũng chính trong quá trình sử dụng những nguồn vật chất này con
người đã làm biến đổi nó và các điều kiện môi trường xung quanh, tức là làm
biến đổi tự nhiên một cách mạnh mẽ. Hoạt động sống và lao động sản xuất của
con người trong xã hội là vô cùng phong phú nên sự tác động vào tự nhiên cũng
vô cùng đa dạng như khai thác, đánh bắt hải sản, đốt rừng, đẩy trả rác thải ra tự
nhiên
Thực tế xã hội luôn tác động vào tự nhiên. Với sức mạnh của khoa học
công nghệ hiện nay, một lực lượng dân số khổng lồ, sự tác động này trở nên
mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Vấn đề là trong quá trình tác động này con người cần kiểm tra, điều tiết
việc sử dụng khai thác, bảo quản các nguồn vật chất của tự nhiên, nếu không thì
sự cân bằng của hệ thống tự nhiên - xã hội sẽ bị đe dọa.
6
d) Tự nhiên - con người - xã hội nằm trong một chỉnh thể thống nhất
Theo nguyên lí về tính thống nhất vật chất của thế giới thì thế giới tuy vô
cùng phức tạp, đa dạng và được cấu thành từ nhiều yếu tố khác nhau nhưng suy
đến cùng có ba yếu tố cơ bản là tự nhiên, con người và xã hội loài người. Ba yếu
tố này thống nhất với nhau trong một hệ thống, bởi chúng là môi trường sống,
có quan hệ với mọi vật chất đang vận động.
Thế giới vật chất luôn luôn vận động theo những qui luật, tất cả các quá
trình trong tự nhiên, con người và xã hội đều chịu sự chi phối của những qui luật
phổ biến nhất định. Hoạt động của các qui luật đó đã nồi liền các yếu tố của thế
giới thành một chỉnh thể thống nhất vĩnh viễn và phát triển không ngừng trong
không gian và theo thời gian.
Con người là hiện thân của sự thống nhất giữa tự nhiên và xã hội. Thật vậy,
con người là sản phẩm của tự nhiên. Con người tạo ra xã hội. Để trở thành một

xây dựng, đảm bảo tiến độ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nhưng việc thực hiện
ở nhiều nơi còn lề mề, quy hoạch bừa bãi, lại có rất nhiều dự án treo, gây lãng
phí tài nguyên đất, nhất là đất màu mỡ.
Môi trường đất không những không được khai thác, sử dụng hợp lý mà còn
bị ô nhiễm trầm trọng với việc lạm dụng hoá chất trong sản xuất nông nghiệp,
tích tụ rác thải không hoai trong lòng đất.
Nước
Việt Nam có các hệ thống sông lớn, nhiều sông ngòi nhỏ, mạch nước ngầm,
cung cấp nước cho đời sống sinh hoạt của người dân và hoạt động tưới tiêu
trong nông nghiệp. Nhưng chúng ta có thể thấy rằng, nguồn sông suối, ao hồ
đang bị ô nhiễm nghiêm trọng.
Dân số tăng nhanh, hoạt động sinh hoạt, sản xuất của người dân sinh ra rất
nhiều chất thải. Ý thức, quan niệm của nhiều người dân Việt Nam còn rất lạc
hậu, khiến việc xử lý chất thải không được tiến hành một cách khoa học. Mọi
người cứ tự do trực tiếp thải rác ra môi trường, nhất là sông, hồ, biển. Rác thải
tích tụ gây ra những dòng sông chết, ô nhiễm môi trường nước trầm trọng.
8
Việc lạm dụng hoá chất trong sản xuất nông nghiệp không những gây ô
nhiễm môi trường đất, mà còn gây độc, nhiễm bẩn mạch nước ngầm trong lòng
đất. Nhiều vụ tràn dầu xảy ra trên biển gây ô nhiễm biển nặng nề, ảnh hưởng
đến môi trường sống của sinh vật biển, làm mất cân bằng sinh thái.
Không khí
Việt Nam là một nước đang phát triển, đang trong tiến trình công nghiệp
hoá hiện đại hoá đất nước. Chúng ta là nước đi sau, phải nhập khẩu nhiều máy
móc từ nước ngoài. Những máy móc này có thể hiện đại nhưng vẫn là thứ lạc
hậu so với nhiều nước, nhiều nhà máy còn sử dụng máy móc bị các nước hiện
đại loại thải - những máy móc không đạt tiêu chuẩn về chất lượng, tiêu hao năng
lượng, xử lý chất thải kém, Chúng ta có thể khẳng định lượng khí thải từ các
nhà máy, xí nghiệp ở Việt Nam thải ra là rất lớn, gây ô nhiễm không khí trầm
trọng.

phải hiểu rằng việc bảo vệ môi trường không phải là việc của riêng ai, đó là vấn
đề của toàn xã hội.
Môi trường tự nhiên ở Việt Nam đang bị tàn phá nặng nề về mọi phương
diện: đất, nước, không khí, tài nguyên thiên nhiên. Việc này sẽ có tác động to
lớn đến sự tồn tại bền vững của xã hội. Môi trường ô nhiễm tác động làm biến
đổi khí hậu, trái đất nóng lên, thời tiết thất thường, khắc nghiệt với nhiều thiên
tai, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của con người. Hiện nay, Việt
Nam đang là nước chịu ảnh hưởng nhiều nhất của sự nóng lên của trái đất.
Lượng khí thải ra không khí quá nhiều khiến con người không còn một môi
trường khí thở trong lành, gây nhiều bệnh, nhất là về đường hô hấp; ngoài ra có
thể gây tác động làm thủng tầng ô dôn, các tia cực tím từ vũ trụ một khi đã chiếu
vào thì trái đất sẽ không còn một môi trường ánh sáng bình thường. Tia cực tím
chiếu vào da người rất độc hại, gây ung thư, sẽ không thể còn tồn tại xã hội loài
người trên trái đất.
Một xã hội không thể sinh tồn riêng lẻ, tách biệt với môi trường tự nhiên.
Xã hội loài người chịu nhiều tác động từ tự nhiên, nếu chúng ta không biết bảo
tồn, gìn giữ môi trưòng tự nhiên thì chúng ta cũng đang tự đào mồ chôn mình.
10
Chúng ta tác động đến môi trường bao nhiêu thì môi trường sẽ trả lại ta bấy
nhiêu tác hại, tự con người sẽ phải gánh chịu hậu quả do mình gây ra.
Nhất là ở Việt Nam - một đất nước đang phát triển thì sự phát triển bền
vững là rất cần thiết. Muốn phát triển được bền vững, ta phải có sự hậu thuẫn
vững chắc của tự nhiên: khí hậu thuận lợi, tài nguyên phong phú, Muốn vậy,
chúng ta phải biết gìn giữ, bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp, khai thác hợp lý tài
nguyên, không những gìn giữ mà còn phải biết làm giàu thêm, khôi phục tài
nguyên (trồng cây gây rừng ), làm cho môi trường sống đẹp hơn,
Môi trường tự nhiên có tươi đẹp, trong lành, phong phú thì xã hội loài
người mới có thể tồn tại bền vững, thế hệ tương lai mới có thể có một cuộc sống
đảm bào được. Như vậy cũng đồng thời giúp loài người có thể tồn tại lâu bền
hơn.

nhưng rất nhiều xe là xe cũ, hoạt động của ống xả rất kém, chưa kể đến những
loại xe từ rất lâu đời như công nông, Đường phố Việt Nam mịt mù khói bụi có
vẻ là điều không thể tránh khỏi. Nhưng rõ ràng là với những chiếc xe mới, được
trùng tu thường xuyên thì ống xả hoạt động tốt, lượng khí thải được hạn chế đến
mức tối thiểu. Như vậy một cách bảo vệ môi trường không khí hiệu quả là tuyên
truyền, cổ vũ người dân thường xuyên trùng tu phương tiện, cấm những phương
tiện hiện đang ở tình trạng rệu rã, đã sử dụng quá một thời gian nhất định (có thể
là 20 năm). Việc cấm này có thể là rất khó, vì vậy chính quyền có thể thực hiện
chính sách đổi xe cũ, lấy xe mới như cách đây mấy năm chính phủ Đức đã thực
hiện. Tất nhiên việc này cần một lượng ngân sách khá lớn, nhưng đến một lúc
nào đó tình trạng ô nhiễm ở Việt Nam sẽ buộc nhà nước phải có những chính
sách thích hợp, đầu tư cho việc bảo vệ, khôi phục và phát triển một môi trường
trong sạch, vững mạnh.
12
KẾT LUẬN

Trong tiểu luận trên, tôi đã trình bày lại quan niệm của Mác về mối quan hệ
giữa tự nhiên và xã hội - mối quan hệ rất chặt chẽ, khăng khít, tác động qua lại
lẫn nhau. Từ nền tảng mối quan hệ này, ta có thể thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa
xã hội loài người và môi trường sinh thái. Môi trường sinh thái mang vai trò
quyết định đối với sự tồn vong của loài người, nó có ảnh hưởng rất lớn đến đời
sống hàng ngày của con người. Con người cũng có những tác động lớn đến môi
trường, có khả năng thay đổi, cải tiến môi trường. Chính vì sự tác động qua lại
này nên con người càng phải có trách nhiệm bảo vệ, phục hồi và gây dựng môi
trường cho ngày càng tốt hơn. Vì làm lợi cho môi trường cũng chính là con
người đang giúp cho sự phát triển, tồn tại của bản thân. Từ đây, tôi bàn về môi
trưòng đang dần bị tàn phá ở nước Việt Nam chúng ta. Nguyên nhân sâu xa
chính là ở ý thức con người, mà sâu hơn là việc con người không hiểu được mối
quan hệ chặt chẽ giữa môi trường và sự tồn vong, phát triển của bản thân.
Để bảo vệ môi trường Việt Nam hiện nay, việc tuyên truyền, giáo dục ý