Vai trò tham gia ca Mt trn T quc Vit
Nam trong xây dc pháp quyn xã
hi ch - qua thc tin ti Tnh Tha
Thiên Hu

ng Th Ngc Lan

Khoa Lut
Lu Lý lun lch s c và pháp lut; Mã s: 60 38 01
ng dn: GS,TS Nguy
o v: 2012 Abstract: Trình bày mt cách có h th khoa hc pháp lý v Mt trn
T quc tham gia xây dc pháp quyn Xã hi ch 
thc trng v vai trò ca Mt trn trong tham gia xây dc pháp quyn XHCN
Via nhng gii pháp nhm phát huy vai trò ca Mt trn t quc Vit Nam
(TQVN) tham gia xây dc pháp quyn XHCN trong thi gian ti.

Keywords: Mt trn T quc Vit Nam; c pháp quyn; Xã hi ch ; Pháp
lut Vit Nam; Tha Thiên Hu

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

 - 
- 



dân huyện, quận, phường” (2011), tác gi n
3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục tiêu nghiên cứu
Nhng v lý lun và thc tin v chính quyc trng chính quya
nh Tha Thiên Hu; ng th  xut mt s gii
pháp nhm xây dng chính quynh Tha Thiên Hu ngày càng hiu lc, hiu qu.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu các vấn đề cụ thể kết hợp giữa lý luận và thực tiễn để làm rõ vấn đề cần
nghiên cứu là chính quyền địa phƣơng.
- c trng chính quyi Tha Thiên Hu
 xut các gii pháp nhm xây dng chính quyi gian
t

u lc, hiu qu.
4. Đối tƣợng nghiên cứu
Nhng v lý lun và thc ti m chính quya
, chính quyn nông thôn; thc trng chính quyt
Nam nói chung và tnh Tha Thiên Hu c cách mn
các bn Hit t chc chính quya Vit Nam t 
n nay; nhm, hn ch ng hoàn thin chính quya
n nay.
5. Phạm vi nghiên cứu
Lu yu nghiên cu t chc và hong ca chính quy Vit
Nam nói chung và tnh Tha Thiên Hu c cách m
các bn Hin pháp, Lut T chc chính quya Vit Nam t n nay,
ng thu khái quát mt s mô hình chính quy gii.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cu, tác gi thc hin mt s 
- u lý thuyt: Gm các ngh quyt cn pháp lut
v chính quyu cc; các báo cáo


Chương 1
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƢƠNG VIỆT NAM VÀ NHU CẦU ĐỔI MỚI CHÍNH QUYỀN
ĐỊA PHƢƠNG HIỆN NAY

1.1. Khái niệm
Chính quy c ta là mt b phn hp thành ca chính quyc
thng nht ca nhân dân, bao gi din quyn lc  
c tip b    ch c
thành l i din quyn lnh ca pháp lut
ng tr
nhm quc ci sng xã hi   nguyên tc tp trung dân
ch và kt hp hài hòa gia li ích ci li ích chung ca c c.
1.2. Chính quyền địa phƣơng Việt Nam trong lịch sử
1.2.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 cho đến năm 1960
Ch c lp, Ch tch H ã ký ban hành Sc lnh s 63
 Hng nhân dân và U ban hành chính xã, huyn, tnh, k và
Sc lnh s  t chc chính quyn ti các thành ph và th xã.
Khi toàn quc kháng chi duy trì v trí và vai trò ca chính quyu
kin c c có chin tranh, Chính ph t s sc l

 sung và si
hai Sc lnh trên cho phù hp vi tình hình mi. U i thành U ban
kháng chin. Mt trong nh       c t chc chính quy a
i k này là  ch   phân bii rch ròi gia
chính quyn nông thôn và chính quy.
1.2.2. Giai đoạn 1960 cho đến năm 1980
Là gn vic t chc và hong ca chính quyc Vit Nam có rt nhiu
c bit, va xây dng kinh t, xã h


sách c a pu ni chuyn tu tiên các ch 
sách và pháp lut c
- Chính quyn cp huyn là cp chính quyn vi va xa dân, ch là cp
trung gian gia tnh và xã. Chính quyn này không là cp k hoch và ngân sách, mà ch là cp
trung gian. Nhn cp huynh lc
a bàn chic  n cp huyn v nguyên tc ch còn là cp có
nhim v c, ch o và kim tra các chính quyn xã trong vic thc hin Hin pháp, pháp
lun ca chính quyn cp trên.
- Chính quyn cp xã là chính quyn cp thp nht   có lch s lâu dài  c ta.
p chính quyn có quan h trc tin ti dân. Chính quyn cp xã theo pháp
lut hin hành là mt cp chính quyn hoàn chnh, là cp có k hoch và ngân sách, có trách
nhim qun lý tt c c kinh t - xã hi trong pha bàn ca xã. So vi chính
quyn cp tnh và huyn thì chính quyn cp xã có thm quyn hn ch n xã
không mn chng quy phm pháp lut, mà ch yu là cp thc
hin các quynh cc cp trên, bn cá bit.
1.4. Nhu cầu đổi mới chính quyền địa phƣơng
- Mô hình qun lý các cp chính quyn Vit Nam truyn thng là mn hình v
ly qun lý kinh t làm ch n: Biu hin rõ rt nht là t
u ng t n lý ca các cp chính quya
c pháp lut hoá, qui phm hoá m . Các cp chính quya
ng dùng các bing ch  qun lý các doanh nghi
các ch th kinh doanh khác.
- Trong nhu chính quy sp xu
chng tinh ga U ng vi vic sp
xu chnh li các b, ngành  ng qun c. Cp
tnh hin nay còn 19 s p huyn còn t n 12 phòng, ban.
- Theo cách thc t chc trên có th thy ngay rng, mi mt mt mi mi
Viu mt lúc phi chu s qun lý ca 4 ln chính quynh, huyn, xã.
 n cp thôn hic tính là mt cp chính quyn hoàn chnh. S qun
lý trên là rt chng chéo.
Chương 2
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƢƠNG THỪA THIÊN HUẾ

2.1. Điều kiện tự nhiên
2.1.1. Vị trí địa lý: Tha Thiên Hu là mt dt thuc Bc Trung B ca Vit Nam, có
t a lý 16-16,8
o
c và 107,8-107,2
o
c giáp tnh Qung Tr, phía
Nam giáp thành ph ng vi ranh gii Vân, phía Tây giáp nc Cng hòa dân ch
nhân dân Lào vi ranh gic gii hn bi Bi
2.1.2. Thời tiết khí hậu: Tha Thiên Hu nm trong vùng khu vc nhii gió mùa, có
nhi  m không khí khá cao.
2.1.3. Đất đai, tài nguyên thiên nhiên: Tha Thiên Hu có din tích t nhiên là 5.053 km
2
,
chim 1,52% v din tích so vi c ng nht ca tnh là 64 km t n ca
bin Thup nht là 2,5 km t bin ranh gii thành
ph ng.
2.2. Kinh tế - xã hội
T

2.3. Thực trạng chính quyền địa phƣơng Thừa Thiên Huế
2.3.1. Trước năm 1945
2.3.1.1. Thơ
̀
i ky


 .
- 1835, 















 . 

, 

3




, 



, 

5 

, 6


. 



 31 

. 







, ph


341 , thôn, , .
- 



 1853 1875, 












 .
- , 









 . 
























. 
. 









 . 












. 



















 :









 

.
-  ,  , 



















 . 6 




























.


2.3.1.4. Thời kỳ từ tháng 3/1975 đến nay (Thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
XHCN)
- Uỷ ban quân quản ca
́
c câ
́
p tỉnh Thừa Thiên




- Uỷ ban nhân dân cách mạng ca
́
c câ
́
p Thừa Thiên Huế
 



- HĐND và UBND các cấp tỉnh Bình Trị Thiên (từ năm 1977 đến năm 1989)



n là


                 
15/5/1977.

-
theo dõi
-
ùng
- -


 
--
                 

-
              -CP ngày
 


 


 
-
- 
-  


 





nim chính quy c hiu  mt cp là làng, xã. Công chc và chính quyn nhà
c ch c hiu t cp huyn tr lên.
- Cuc ci cách hin nay cn phi có mc tiêu cho vic cng c chính quyn cp làng xã,
nht là vic bm tính t qun làng xã ca nông thôn Vit Nam và th 
phn quan trm bo tính thng nht ca pháp ch  quyn thng
nht ca qung hi nhp quc t.
3.4. Tỉnh mặc dù là một cấp chính quyền nhân tạo, nhƣng lại là một cấp truyền thống
- Trong lch s n nay chính quyc Vic chia làm
4 cnh, huyn và xã. Khái nin cp tc dùng mt cách
thông d ch không nhng chính quyn tnh mà còn cho c chính quyn ca thành ph trc
thu c chính quyn c c khu trc thu
- m ci vit vic hình thành nên cp tt b dy lch s
rt ln ga cp xã/thôn. Ngay t nhu ca nc lp vi các trii phong
kic Vi hành chính trc thuc trung
 c gi là các tnh.
3.5. Thành phố trực thuộc trung ƣơng cũng nhƣ thành phố trực thuộc tỉnh, thị xã, và
thị trấn là đơn vị hành chính tự nhiên có nhiều đặc điểm khác với vùng nông thôn và miền
núi cần phải có tổ chức chính quyền đặc biệt
-   


  


- 






và th   ng cp chính quyn hoàn chnh. Vic t chc chính quyn  
nhng ch c gm có U ban nhân dân, các ban, ngành kèm theo.
S ng hay phm vi hong cuan qun lý t t nhiên này ph thuc rt
nhiu vào m ng kinh t xã hi ca vùng lãnh th trc thuc.
Ngoài ra, cn phi t chi din do nhân dân trc tip bu ra, có th c gi
i din quyn ln quynh mi v 

Vic t chc chính quyn  nh hành chính t nhiên này mang màu sc t qun
rõ rt, thm chí có th mang màu sc t tr nthiu s sinh sng.
Nhng thành ph l H u phc ti cp thành ph
   hành chính trc thuc t chc theo các mc tiêu qun lý hành chính ca
chúng.
Dù chính quyc t chc theo mô a thì chúng
vn trc thuc s qun lý ca Chính ph t b phn không th tách ri ca
b máy hành pháp. Vic t chc và hong ca chúng mang tính hành pháp và t qun rõ
r lãnh th c trung nh và tha nhc
gi là nh hành chính, thì càng không có lý khi nhc thành lp ra
 thc hin các nhim v trên lãnh th i không chu s qun lý trc tip hay
gián tip ca Chính ph  quan quc cp trên ca chúng. Hành pháp là
t chc thc hin các quynh ca cnh lut ca Quc hi là
n.
Bên c tính ht nhc thù lãnh thng
 thng nht c hành chính t nhiên này mà t chc ra các hip h
quan chp hành ci ca tng lp thanh thiu niên, ph n
tng lp cán b, công nhân viên
N lch s ca v, thì cp tnh c 
mt c hành chính hoàn chnh t nhiên thì nhng vùng nông thôn không phi là thành th
có th có 2 cp chính quyn: Tnh r n xã. Còn riêng thành ph vn là chính quy a
t cp.
Còn li các  ng, qun v nguyên tu là nh

c không th hou kin thc hii là nhng yêu cu chính
i pháp thc thi pháp lut, chính sách ca
bàn xã theo s phân cp cnh rõ là c phát huy
c tính t qun, dân ch rng rãi trong vic la ch
áp dng hình thc dân bu trc tip chc danh Ch tch UBND xã.
Vai trò ca Hc ht phi din cho ý
chí, quyn li nguyn vng c, thay mt cho nhân dân quynh nhng v
xut phát t nhu cu li ích ca cng làng xã, nhng công vic không làm và
không th i là nha nhân dân xã. Nhân dân xã có th
thc hin quyn bu trc tip ra ch t c tip bu ra xã
ng. Xây dng thôn p, bn không phi là mt cp hành chính mà hoàn toàn là mt t chc t
qun ca c
* Đề xuất thứ ba, tc hn ch n ch b mt s nh v vic trc thuc
ca các chính quyi vi cp trên. Mi cp chính quyn t u bìng và trc thuc
pháp lut, chu trách nhic pháp lut, tc là b  bo tr ca các cp chính quyn cp
ng hp chính quyt phc xét x b
c ht là các Toà án hành chính. Vai trò ca toà án nh
a hic nâng cao vì rng trong m  chin tranh và
 bao cc coi trng. Thc hin v này, chúng ta phi tc
gt b tt c nhng qnh còn th hin nhng quan nim, nh 
* Đề xuất thứ tư, chuyn mt s qun ht hành chính v trc thup
mt s lãnh th ch n thc hin mt chn lý hành chính. Ví d n
bu c, các qu ng, ging các qun h    hành chính này v
nguyên tc ch trc thuu dc, hoc trc thup
trên chuyên ngành mà không phi trc thuc chính quy
Tác gi t c gng trong quá trình nghiên cu tìm hiu, lp lu hoàn thành Lun
i làm quen vi công tác nghiên cu khoa h và kinh nghim ca bn
thân còn nhiu hn ch nên không tránh khi thiu sót. Tác gi rt mong mun nhc ý kin
góp ý v lui tinh thn cu th, hc hi, tác gi s rút kinh nghi có th hoàn thin
p tc nghiên c tài.

trò phản biện của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam”.
12. Nguy (2011), “Vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong việc tham gia giải quyết
bức xúc của cộng đồng dân cư”.
13. Huc mt toàn dân tc  xây dng và bo v
T quTạp chí Cộng sản, ngày 26/1/2011.
14. Hun bin xã hi ca Mt trn T quc
Vit Nam, góp phn thc hin thng li Ngh quyi hi XI cTạp chí Cộng
sản tháng 12,2011.
15. ng Cng sn Vit Nam (1992), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Nxb
Chính tr quc gia, Hà Ni.
16. ng Cng sn Vit Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb
Chính tr quc gia, Hà Ni.
17. ng Cng sn Vit Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb
Chính tr quc gia, Hà Ni.
18. ng Cng sn Vit Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb
Chính tr quc gia, Hà Ni.
19. ng Cng sn Vit Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb
Chính tr quc gia, Hà Ni.
20. ng Cng sn Vit Nam, Ngh quyt Hội nghị lần thứ IX.
21. ng Cng sn Vit Nam (1999), Văn kiện Hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương
khoá VII, Nxb Chính tr quc gia, Hà Ni.
22. ng Cng sn Vit Nam (2003), Văn kiện Hội nghị lần thứ VII Ban chấp hành Trung
ương khoá IX, Về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vì dân giàu, nước mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ, văn minh. Nxb Chính tr quc gia, Hà Ni.
23. ng Cng sn Vit Nam (2006), Báo cáo chính trị của BCH T.Ư Đảng khóa IX tại Đại
hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng, Nxb Chính tr Quc gia, Hà Ni.
24. Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam năm 2011, Nxb Chính tr quc gia, Hà Ni.
25. Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam c si,
b  quc gia, Hà Ni.
26. PGS, TS Phm Xuân Hn bin xã hi ca Mt trn T quc  m

T quc Vit Nam phát huy dân ch tham gia xây dc pháp quyn xã hi ch
Tạp chí Mặt trận, số 88 năm 2011.
46. Trn Ngc Nhn, Pha Mt trn T quc Vit
Nam trong công tác hòa gii  Tạp chí Mặt trận số 23, năm 2005.
47. Ngh quyt s 07/TW, ngày 17/11/1993 ca B chính tr ng khóa VII “Về đại
đoàn kết dân tộc và tăng cường Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam”.
48. Pháp lệnh Thẩm phán và Hội thẩm Tòa án nhân dân (1993), Nxb chính trị quốc gia, Hà Ni.
49. Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tham gia xây dựng củng cố chính quyền –
15/4/2011 Theo www.tinhuyhue.vn
50.  Xây dựng nền dân chủ XHCN và nhà nước pháp quyền, 
pháp, Hà Ni.
51. Hoàng Th ng ca Ch tch H Chí Minh v t toàn dân
tThông tin công tác Mặt trận Ủy ban Mặt trận TQVN Tỉnh Thừa Thiên Huế, số 10 năm
8/2012.
52. ng ch biên) (2007), “Đổi mới tổ chức và hoạt
động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ở nước ta hiện nay”, Nxb.
Chính tr quc gia, Hà Ni.
53. Nguyt s  v xây dng và hoàn thic pháp quyn
xã hi ch Tạp chí Mặt trận số 46, năm 2007.
54. Nguyn Th Quyt s v hoàn thi gii quyt khiu kin ca
Tạp chí Luật học, số 03.
55. Quy ch phi hp công tác gia ng v Quc h tch UBTW
.
56. ThS. Bùi Ng“Xây dựng Nhà nước pháp quyền trong bối cảnh văn hoá Việt
Nam”, i.
57. Tnh y Tha Thiên Hu- nh Tha Thiên Hu 
cáo kt qu o trin khai, thc hin Ngh quyt 23-NQ/TW ngày 12/3/2004 ca BCH
ng khóa IX và Ngh quyng ca Tnh y s 25-
 phát huy sc mt toàn dân tc mnh, xã hi
công bng, dân ch

Ch th 32/CT-TW c ng s o cng
trong công tác ph bin, giáo dc pháp lut, nâng cao ý thc chp hành pháp lut ca cán
b.
71. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu ng kt trn
tham gia thc hin Quy ch dân ch  ng, th tr.
72. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu   
ng, th tr: 2005 - a
c.
73. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hung kt công tác Mt trn các
.
74. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu  tác thc hin ph
bin, giáo dc pháp lu
75. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu t trn tham gia
xây dng chính quyn ca y ban Mt trn TQVN tnh Tha Thiên Hu n 2004 
.
76. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu  tình hình công
tác hòa gii   ti tnh Tha Thiên Hu n 1998  .
77. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu t qu công tác
phòng, chn 2006  .
78. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu a Mt
trn T quc Vit Nam và mi quan h vng trnh Tha Thiên Hu
trong tip xúc c tri và ti.
79. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu (2011)u tp hun cán b Mt trn
cp Huy.
80. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu  yi hi Mt trn TQVN
Tnh Tha Thiên Hu nhim k 2009  
81. y ban Mt trn TQVN Tnh Tha Thiên Hu ch s Mt trn T quc Vit
Nam Tnh Tha Thiên Hu (1930  n Hóa, Hu.
82. “Xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam”
pháp, Hà Ni.