Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
MỞ ĐẦU
Trong xu thế hội nhập và phát triển của nền kinh tế, ngành đường sắt đã
có những chuyển biến mạnh mẽ để đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển của
thời đại và với điều kiện cơ sở vật chất còn nghèo nàn lạc hậu, việc thực hiện
nhập khẩu vật tư thiết bị đường sắt là rất cần thiết. Chính vì vậy, theo quyết
định của bộ GTVT, công ty xuất nhập khẩu và cung ứng vật tư thiết bị đường
sắt – VIRASIMEX ra đời với nhiệm vụ kinh doanh xuất nhập khẩu các thiết
bị, vật tư thiết bị đường sắt.
Những năm qua với chức năng nhiệm vụ của mình công ty đã thực hiện
rất nhiều các hợp đồng nhập khẩu vật tư, thiết bị đường sắt góp phần không
nhỏ vào sự phát triển chung của ngành. Tuy vậy, trong quá trình thực hiện
hợp đồng công ty khó tránh khỏi những khó khăn thách thức. Những giải
pháp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả thực hiện hợp đồng luôn là mối quan
tâm của ban lãnh đạo và toàn thể cán bộ công nhân viên trong công ty.
Là một sinh viên thực tập tại công ty, đứng trước mối quan tâm đó em
mạnh dạn đi sâu vào nghiên cứu đề tài “Thực hiện hợp đồng nhập khẩu vật tư
thiết bị đường sắt tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu và cung ứng vật tư thiết
bị đường sắt (VIRASIMEX) - thực trạng và giải pháp”.
Chuyên đề gồm 3 phần chính:
I: Đặc điểm vật tư thiết bị đường sắt và vấn đề thực hiện hợp đồng nhập
khẩu vật tư thiết bị đường sắt.
II: Thực trạng thực hiện hợp đồng nhập khẩu vật tư thiết bị đường sắt
của công ty VIRASIMEX.
III: Giải pháp thực hiện tốt hơn các hợp đồng nhập khẩu tại công ty
VIRASIMEX.
1
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Em xin chân thành cảm ơn TS. Trần Hòe, các bác, cô chú và anh chị
trong công ty đã nhiệt tình giúp đỡ em hoàn thành bản báo cáo này.
2
được hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại hơn phục vụ cho công cuộc công nghiệp
hoá - hiện đại hoá đất nước và là động lực rất lớn để phát triển nền kinh tế
nước ta.
1.2 Hợp đồng vật tư thiết bị đường sắt và tổ chức thực hiện hợp
đồng nhập khẩu đó
1.2.1 Khái niệm hợp đồng nhập khẩu
Hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế còn gọi là hợp đồng xuất khẩu hay
hợp đồng nhập khẩu là hợp đồng mua bán hàng hoá trong đó các bên ký kết
có trụ sở thương mại ở các nước khác nhau, theo đó bên bán có nghĩa vụ
chuyển giao quyền sở hữu hàng hoá cho bên mua và nhận tiền, còn bên mua
có nghĩa vụ nhận hàng và thanh toán tiền hàng.
Trong hợp đồng không được chứa đựng bất cứ nội dung nào trái với
pháp luật hiện hành của nước người bán, nước người mua và tập quán buôn
bán thương mại quốc tế. Cụ thể, nội dung của hợp đồng mua bán hàng hoá
quốc tế được quy định tại điều 50 của Luật Thương mại Việt Nam. Trong đó,
tối thiều phải có những nội dung chủ yếu sau:
1. Tên hàng
2. Số lượng
3. Quy cách chất lượng
4. Giá cả
5. Phương thức thanh toán
6. Địa điểm và thời gian giao nhận hàng
4
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.2.2. Hợp đồng nhập khẩu vật tư thiết bị đường sắt
Về cơ bản hợp đồng nhập khẩu vật tư thiết bị đường sắt vẫn giống các
loại hợp đồng nhập khẩu khác về các điều khoản trong hợp đồng. Chỉ khác do
vật tư thiết bị đường sắt là hàng hoá chuyên dụng đòi hỏi tiêu chuẩn kĩ thuật
cao nên hợp đồng nhập khẩu luôn phải đi kèm với bản vẽ kĩ thuật. Và trong
điều khoản về chất lượng luôn quy định rất chi tiết các thông số kĩ thuật mà
- Phiếu hạn ngạch
- Bản sao hợp đồng
- Các giấy tờ khác liên quan (nếu có)
Tuy nhiên, các mặt hàng nhập khẩu của công ty VIRASIMEX là những mặt
hàng được ưu tiên nhập khẩu nên thuộc diện hàng hoá không phải xin giấy
phép nhập khẩu.
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.2.3.2 Mở L/C
Hợp đồng nhập khẩu của công ty chủ yếu quy định thanh toán tiền hàng
bằng L/C. Khi đó, một trong các việc đầu tiên mà bên nhập khẩu phải làm để
thực hiện hợp đồng là việc mở L/C.
Thư tín dụng (L/C): là một văn bản pháp lý trong đó ngân hàng mở L/C
cam kết trả tiền cho người xuất khẩu nếu họ trình bộ chứng từ thanh toán phù
hợp với nội dung của L/C. Để mở được L/C, người nhập khẩu phải viết đơn
xin mở L/C theo mẫu có sẵn của ngân hàng. Giấy xin mở L/C phải được kèm
theo bản sao hợp đồng và giấy phép nhập khẩu được chuyển đến ngân hàng
mà bên nhập khẩu xin mở L/C với hai uỷ nhiệm chi: một uỷ nhiệm chi để ký
quỹ theo quy định về việc mở L/C và một uỷ nhiệm chi trả thủ tục phí cho
ngân hàng về việc mở L/C.
Thời gian mở L/C thông thường được mở khoảng 15 đến 20 ngày trước
khi đến thời hạn giao hang.
Nhìn chung, phương thức thanh toán bằng hình thức thư tín dụng
chứng từ (L/C) đang là một trong các phương thức thanh toán được sử dụng
rộng rãi nhất. Tuy vậy cũng có nhiều loại L/C, tuỳ theo tính chất quan hệ giữa
hai bên để có thể lựa chọn hình thức thư tín dụng phù hợp nhất như: L/C trả
ngay không huỷ ngang, L/C giáp lưng, L/C trả tiền sau hoặc L/C có thể
chuyển nhượng được.
1.2.3.3 Thuê phương tiện vận tải
Trong quá trình thực hiện hợp đồng thương mại quốc tế việc thuê phương
- Điều kiện bảo hiểm C: bảo hiểm miễn tổn thất riêng
Cũng có một số điều kiện bảo hiểm như: vỡ rò rỉ, mất trộm,…Ngoài ra
còn một số bảo hiểm đặc biệt như: bảo hiểm chiến tranh, bảo hiểm đình công,
bạo động…Tuỳ theo kế hoạch chuyên chở mà mua loại bảo hiểm năm hay
mua loại bảo hiểm chuyến, tiến hành trả tiền hay lấy giấy bảo hiểm cho phù
hợp.
Người ta dựa vào các đặc điểm sau để chọn cách mua bảo hiểm cho
hàng hoá:
- Tính chất hàng hoá
- Tình trạng bao bì
- Vị trí xếp hàng trên tàu
- Loại tàu chuyên chở
- Tình hình chính trị xã hội
1.2.3.5 Làm thủ tục hải quan
Theo pháp luật Việt Nam hiện hành, mọi hàng hoá khi đi qua cửa khẩu
đều phải làm thủ tục hải quan. Đây là một trong những công cụ giúp nhà nước
quản lý nhập khẩu và ngăn chặn gian lận thương mại.
Thủ tục hải quan gồm các thủ tục sau:
- Lập tờ khai hải quan: Người nhập khẩu phải khai thật chi tiết lên tờ
khai để cơ quan hải quan kiểm tra các thủ tục giấy tờ. Nội dung của
tờ khai gồm: loại hàng, tên hàng, số lượng, giá trị hàng, áp mã thuế…
tờ khai hải quan được xuất trình kèm theo giấy phép nhập khẩu, hoá
đơn, bảng kê khai chi tiết hàng hoá, hợp đồng nhập khẩu và giấy tờ
khác có liên quan.
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Xuất trình hàng hoá cho hải quan kiểm tra, hàng hoá phải được xếp
trật tự, thuận tiện cho việc kiểm soát, hải quan đối chiếu trong tờ khai
đối với hàng hoá thực tế xem có khớp với nhau không về chủng loại,
qui cách, số lượng, đơn giá, tổng giá trị, xuất sứ hàng hoá…
tra niêm phong, kẹp chì của container, vận chuyển container về kho riêng sau
đó công ty trả container rỗng cho hãng tàu.
- Nếu nhận hàng chuyên chở bằng đường không:
Người nhập khẩu nhận hàng tại trạm giao nhận đường không, tổ chức
hàng vận chuyển về kho riêng của mình.
- Nếu nhận hàng chuyên chở bằng đường sắt:
+ Nếu hàng đầy toa xe, người nhập khẩu nhận cả toa xe, kiểm tra niêm
phong kẹp chì làm thủ tục hải quan, dỡ hàng, kiểm tra hàng hoá tổ chức vận
chuyển hàng hoá về kho riêng
- Nếu nhận hàng chuyên chở bằng đường bộ;
+ Nếu nhận tại cơ sở của người nhập khẩu (thường là đầy một kiện
hàng), người nhập khẩu chịu trách nhiệm dỡ hàng xuống và nhận hàng.
+ Nếu nhận tại cơ sở của người vận tải người nhập khẩu phải kiểm tra
hàng và tổ chức vận chuyển hàng về kho riêng
1.2.3.7 Kiểm tra hàng hoá
Người nhập khẩu phải đôn đốc người bán giao hàng đúng kỳ hạn, khi
hàng về phải tổ chức kiểm tra hàng hoá, việc kiểm tra hàng hoá phải bao gồm
các bước sau:
12
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Tạo điều kiện cho hải quan kiểm tra hàng hoá
- Mời đại diện bên giám định kiểm tra chất lượng hàng hoá nhập khẩu
để làm cơ sở khiếu nại với bên bán nếu xảy ra tranh chấp giữa hai
bên. Ở Việt Nam thì có thể mời VINACONTROL kiểm tra.
- Nếu hàng hoá nhập khẩu là động thực vật thì phải qua kiểm dịch của
cơ quan chức năng.
- Ký kết hợp đồng với ga, cảng để kiểm tra niêm phong trước khi bốc
hàng ra khỏi phương tiện vận tải.
1.2.3.8 Thủ tục thanh toán
Việc thanh toán trong kinh doanh quốc tế được thực hiện thông qua
- Nếu hợp đồng nhập khẩu quy định thanh toán bằng phương thức giao
chứng từ trả tiền: đến kỳ hạn người nhập khẩu đến ngân hàng phục vụ
mình yêu cầu thực hiện dịch vụ CAD hoặc COD ký một bản ghi nhớ,
đồng thời thực hiện ký quỹ 100% giá trị của thương vụ để lập tài
khoản ký thác. Và sau khi ngân hàng kiểm tra bộ chứng từ và thanh
toán cho bên xuất khẩu đồng thời chuyển chứng từ đó cho người nhập
khẩu để tiến hành nhận hàng.
1.2.3.9 Khiếu nại và giải quyết khiếu nại (nếu có)
Khi thực hiện hợp đồng nhập khẩu, nếu chủ hàng phát hiện thấy hàng
nhập khẩu bị thiếu, tổn thất, đổ nát, mất mát thì cần lập hồ sơ khiếu nại ngay
để khỏi bỏ lỡ thời hạn khiếu nại.
Đối tượng khiếu nại là người bán, nếu hàng có chất lượng hoặc số lượng
không phù hợp, có bao bì không thích đáng, thời hạn giao hàng bị vi phạm,
giao hàng không đồng bộ, thanh toán nhầm lẫn…
14
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Đối tượng khiếu nại là công ty bảo hiểm – đối tượng của bảo hiểm bị tổn
thất do thiên tai, tai nạn bất ngờ hoặc do lỗi của người thứ ba gây nên khi
những rủi ro này được mua bảo hiểm.
Đơn khiếu nại phải kèm theo những bằng chứng về việc tổn thất (như
biên bản giám định COR, ROROC hay CSC…) hoá đơn, vận đơn đường biển,
đơn bảo hiểm (nếu khiếu nại công ty bảo hiểm).
Khi số lượng, chất lượng hàng giao không phù hợp hay do một trong hai
bên có vi phạm các điều khoản trong hợp đồng đã ký kết thì bên mua tiến
hành khiếu nại.
Khiếu nại được gửi đi bằng thư bảo đảm cùng với toàn bộ chứng từ cần
thiết chẳng hạn như biên bản giám định có xác nhận của cơ quan kiểm tra
trung gian, ở Việt Nam dùng Vinacontrol trong đó các chứng từ chứng thực
sự tổn thất, mất mát cũng như bảng liệt kê chi tiết, giấy chứng nhận chất
lương…Việc giải quyết khiếu nại phải thận trọng, kịp thời, tỉ mỉ, khẩn trương.
- Hạn ngạch nhập khẩu: Hạn ngạch là quy định của nhà nước về số
lượng hoặc giá trị một mặt hàng nào đó, trong một thời gian nhất
định, thông qua hình thức cấp giấy phép.
Khi hạn ngạch nhập khẩu được quy định cho một loại hàng hoá đặc biệt
nào đó thì Nhà nước sẽ đưa ra tổng định ngạch nhập khẩu mặt hàng đó trong
một thời gian nhất định không kể nguồn gốc hàng hoá từ đâu tới. Khi hạn
ngạch quy định cho cả mặt hàng và thị trường thì hàng hoá đó chỉ được phép
nhập khẩu từ nước đã quy định với số lượng xác định trong khoảng thời gian
nhất định.
16
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nhà nước áp dụng biện pháp này nhằm mục đích bảo hộ sản xuất trong
nước, sử dụng có hiệu quả quỹ ngoại tệ, đảm bảo các cam kết của chính phủ
với nước ngoài. Tuy nhiên biện pháp này sẽ không đem lại cho Chính phủ
một nguồn thu như thuế nhập khẩu đồng thời có thể khiến cho nhà sản xuất
trong nước trở nên độc quyền. Tại Việt Nam thì Bộ thương mại là cơ quan
quản lý Nhà nước duy nhất có thẩm quyền phân bổ hạn ngạch trực tiếp cho
các doanh nghiệp.
- Quản lý ngoại tệ: Việc áp dụng quản lý ngoại tệ bằng cách điều tiết
một số loại hàng hoá thông qua việc phân phối ngoại tệ để nhập khẩu
các hàng hoá thông qua Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã thu được
một số thành công. Nguyên nhân vì nước ta là một nước rất thiếu
ngoại tệ nên trong việc thực hiện nhập khẩu, nhiều khi chúng ta lựa
chọn khách hàng tuỳ thuộc vào quyền sử dụng ngoại tệ để thanh toán.
1.3.2. Môi trường kinh tế và sự biến động của thị trường
Hoạt động thương mại ngày nay chịu ảnh hưởng trực tiếp của các nhân
tố cấc thành thị trường như: cung – cầu, giá cả, quy luật cạnh tranh, quy luật
giá cả. Trong quá trình nhập khẩu thì thị trường nước ngoài chính là thị
trường đầu vào và thị trường nội địa chính là thị trường đầu ra. Các thay đổi
thị trường trong và ngoài nước có thể là việc tăng hay giảm giá cả hàng hoá,
còn nghèo nàn, yếu kém, điển hình là hệ thống tàu bè còn yếu. Nếu như trong
các hợp đồng kinh tế qui định bên nhập khẩu của ta phải có phương tiện vận
chuyển, chịu các phí tổn nếu xảy ra rủi ro trong vận tải biển, trong bảo hiểm
thì đây thực sự là vấn đề khó khăn ảnh hưởng đến hiệu quả của việc thực hiện
18
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
hợp đồng nhập khẩu nói riêng và hoạt động kinh doanh nói chung của các
doanh nghiệp nhập khẩu Việt Nam.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG NHẬP KHẨU VẬT TƯ
THIẾT BỊ ĐƯỜNG SẮT CỦA CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU
VẬT TƯ THIẾT BỊ ĐƯỜNG SẮT (VIRASIMEX)
2.1 Giới thiệu khái quát công ty
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty.
Tên của Công ty bằng tiếng việt là: Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu
vật tư thiết bị Đường sắt.
Tên đăng kí của Công ty bằng tiếng Anh: Việtnam Railway Import -
Export and Supply Equipment Joint Stock Company.
Tên viết tắt: VIRASIMEX.
Trụ sở đăng ký của Công ty:
- Địa chỉ: 132 Lê Duẩn, Hai Bà Trưng, Hà Nội.
- Điện thoại: (84 - 4) 8221690
Fax: (84 - 4)9422613
Cơ cấu vốn điều lệ của Công ty:
Vốn điều lệ của Công ty: 65.700.000.000đ
Trong đó:
+ Tỷ lệ cổ phần nhà nước: 70% vốn điều lệ
19
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
+ Tỷ lệ cổ phần bán cho người lao động trong Công ty: 25,7% vốn điều lệ.
của Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam. Tổ chức và hoạt động sản xuất kinh
doanh của xí nghiệp, Chị nhánh, Trung tâm được thực hiện theo quyết định
của Tổng Giám Đốc Công ty”
Cơ cấu tổ chức của Công ty được thể hiện dưới bảng sau:
21
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
SƠ ĐỒ CƠ CẤU TỔ CHỨC CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ THIẾT BỊ ĐƯỜNG SẮT
HỘI ĐỒNG
QUẢN TRỊ
BAN KIỂM SOÁT
TỔNG GIÁM ĐỐC
THƯ KÝ HĐQT VÀ
BAN KIỂM SOÁT
PHÓ
TỔNG GIÁM ĐỐC
PHÓ
TỔNG GIÁM ĐỐC
TTPTVL
& XKLĐ
PHÓ
TỔNG GIÁM ĐỐC
PHÓ
TỔNG GIÁM ĐỐC
VĂN
PHÒNG
PHÒNG
TCCB-LĐ
PHÒNG
TCKT
PHÒNG
PHÒNG
CN TP
HỒ CHÍ
MINH
22
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
2.2. Thực trạng kinh doanh và ký kết các hợp đồng nhập khẩu tại
công ty xuất nhập khẩu cung ứng vật tư thiết bị đường sắt
2.2.1. Thực trạng kinh doanh và kinh doanh nhập khẩu vật tư thiết bị
đường sắt
2.2.1.1 Các lĩnh vực kinh doanh của công ty
- Lĩnh vực kinh doanh chính của công ty là xuất nhập khẩu vật tư thiết
bị phục vụ cho ngành đường sắt và các ngành khác có nhu cầu như: xuất nhập
khẩu vật tư thiết bị phục vụ cho sản xuất công nghiệp, xây dựng công trình
vận tải trong và ngoài ngành…
- Được phép xuất nhập khẩu ủy thác máy móc thiết bị trong và ngoài
ngành đường sắt.
- Sản xuất và gia công vật tư thiết bị phục vụ cho ngành đường sắt.
- Tổ chức sản xuất và liên kết các mặt hành xuất khẩu, thu mua sắt
thép, phế liệu và các mặt hàng khác theo giá thoả thuận với các đơn
vị để tập trung xuất khẩu.
- Tái nhập, tái xuất và trung chuyển các mặt hàng không thuộc diện
cấm của chính phủ.
- Tạo nguồn ngoại tệ cho ngành thông qua hoạt động xuất nhập khẩu.
- Kinh doanh khách sạn, nhà hàng và dịch vụ du lịch.
- Dịch vụ xuất khẩu lao động.
- Ngoài ra hiện nay Công ty đã chú trọng hơn khâu sản xuất, nhất là
sản xuất cơ khí và sản xuất chế biến gỗ.
2.2.1.2 Sản phẩm kinh doanh của Công ty
Một Công ty muốn phát triển và đứng vững trên thị trường thì việc đầu
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
2.2.1.3 Thị trường của công ty
Thị trường chính của công ty là thị trường trong ngành Đường sắt và các
ngành khác có nhu cầu sử dụng vật tư thiết bị của ngành đường sắt như:
ngành than, ngành khai thác quặng…
Sau khi nhập khẩu về Công ty tiến hành phân phối các mặt hàng này
cho các đơn vị có nhu cầu: Các đơn vị trong ngành Đường sắt, Các Công ty
xây dựng công trình ngoài ngành như: Tổng Công ty xây dựng công trình
Thăng long, Công ty xây dựng công trình giao thông Cienco...các hoạt động
này thường phụ thuộc vào kế hoạch đấu thầu mua bán của liên hiệp Đường
sắt Việt Nam.
Còn về dịch vụ xuất khẩu lao động thị trường chính của công ty là:
Malaysia, Đài Loan. Hiện nay đã phát triển được sang thị trường mới: Trung
Đông, CH Séc.
Ngoài ra tùy theo nhu cầu từng năm Công ty còn xuất khẩu dầu cọ sang
Đài loan, xuất khẩu cao su sang Trung Quốc
2.2.1.4 Hoạt động kinh doanh nhập khẩu vật tư thiết bị của công ty
2.2.1.4.1 Giá trị các mặt hàng nhập khẩu
Hiện nay các mặt hàng Công ty đang tiến hành nhập khẩu là: phụ tùng
đầu máy toa xe, tâm ghi, phụ kiện cầu đường, sắt thép nguyên liệu, các thiết
bị thông tin tín hiệu và một số mặt hàng khác.
Trong những năm gần đây kim ngạch nhập khẩu những mặt hàng chính
của Công ty trung bình tăng 8,3triệu USD tương đương 130tỷ đ.
Số lượng mặt hàng nhập khẩu lên đến 32 mặt hàng trong đó có 29 mặt
hàng thuộc nhóm phụ tùng thiết bị, 3 mặt hàng thuộc nhóm nguyen vật liêu.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©