2
KỈ YẾU
HỘI THẢO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG
THPT CHUYÊN
Đồ sơn 7/2011
3
Mục lục
CÔNG TÁC DẠY CHUYÊN VÀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở QUẢNG TRỊ 4
ĐỊNH HƯỚNG CHUYÊN MÔN TRONG ĐÀO TẠO – BỒI DƯỠNG HỌC SINH NĂNG KHIẾU
TIN HỌC 12
CÔNG TÁC PHÁT HIỆN VÀ BỒI DƯỠNG ĐỘI TUYỂN TIN HỌC TẠI TRƯỜNG THPT
CHUYÊN LÊ HỒNG PHONG 28
GIẢI BÀI TOÁN TỐI ƯU TỔ HỢP BẰNG PHƯƠNG PHÁP DUYỆT 34
PHÁT HIỆN VÀ XÂY DỰNG ĐỘI TUYỂN QUỐC GIA 41
LUỒNG CỰC ĐẠI DÒNG CHẢY TRONG MẠNG LƯỚI 47
BIỂU DIỄN ĐỒ THỊ VÀ DUYỆT ĐỒ THỊ 51
THAM LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN: TIN HỌC TẠI THỪA THIÊN HUẾ.59
LOANG TRONG LƯỚI Ô VUÔNG 63
PHƯƠNG PHÁP QUY HOẠCH ĐỘNG TRẠNG THÁI 99
PHƯƠNG PHÁP QUY HOẠCH ĐỘNG 109
TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG VỀ CNTT TRONG TRƯỜNG THPT CHUYÊN HẠ LONG TỈNH
QUẢNG NINH 143
DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ GIẢI THUẬT THAM LAM 146
DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ DUYỆT TOÀN BỘ VÀ NÂNG CAO 152
GIỚI THIỆU PHƯƠNG PHÁP QUY HOẠCH ĐỘNG 162
CHƯƠNG TRÌNH TỰ HỌC TỰ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN MÔN TIN HỌC GIAI ĐOẠN 2011-
2015 182
KINH NGHIỆM PHÁT HIỆN VÀ BỒI DƯỠNG ĐỘI TUYỂN TIN HỌC CỦA HẢI PHÒNG185
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIN HỌC CHUYÊN 190
4
CÔNG TÁC DẠY CHUYÊN VÀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở

đã có những chính sách ưu đãi đối với đội ngũ giáo viên dạy trường Chuyên.
Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị luôn quan tâm chỉ đạo và có những
chính sách và kế hoạch cụ thể đối với công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường
Chuyên.
Bộ GD&ĐT đã có định hướng rõ hơn về chương trình và công tác bồi
dưỡng ở trường Chuyên. Việc tập huấn phương pháp dạy học cho trường
Chuyên năm qua đã định hướng lại một cách rõ ràng hơn trong việc bồi dưỡng
học sinh giỏi, phát huy năng khiếu, bồi dưỡng nhân tài chứ không nhằm mục
tiêu lấy giải trong các kỳ thi. Việc Bộ GD&ĐT công bố đáp án trong kỳ thi vừa
qua là một căn cứ cơ bản làm rõ hơn trong việc xác định nội dung, mức độ,
phương pháp và kỹ năng làm bài cần có cho học sinh trong các kỳ thi.
Đội ngũ giáo viên tham gia bồi dưỡng đội tuyển là những giáo viên dạy
Chuyên nhiều năm, có năng lực và tâm huyết với công tác bồi dưỡng học sinh
giỏi.
Khó khăn
Trong vài năm lại đây công tác bồi dưỡng học sinh giỏi và đội tuyển gặp
rất nhiều khó khăn, một phần do có một số thay đổi về chủ trương quyền lợi cơ
bản của học sinh đạt giải Quốc gia. Học sinh hầu hết là không mặn mà, thiết tha
với việc thi học sinh giỏi, môn Tin Học lại càng khó hơn, các em chủ yếu tập
trung cho việc thi Đại học. Vì vậy, tinh thần học tập của các em trong khâu bồi
dưỡng học sinh giỏi là không nhiệt tình, không hết mình, thiếu sự đam mê, nhiều
khi mang tính nghĩa vụ vì sợ nhà trường khiển trách.
Hầu hết phụ huynh đều không ủng hộ và ngăn cản con em mình vào đội
tuyển, họ chỉ muốn đầu tư cho con em họ học để thi vào Đại học, đây cũng là
một vấn đề hết sức nan giải trong công tác chọn đội tuyển.
Đội ngũ giáo viên dạy Chuyên và tham gia công tác bồi dường còn quá
thiếu, càng ngày càng nhiều giáo viên không còn muốn tham gia, đây là khó
khăn lớn nhất, bởi thiếu đội ngũ giáo viên thì thật khó nói đến việc bồi dưỡng có
6
hiệu quả. Có nhiều lý do để dẫn đến thiếu đỗi ngũ, có lẽ phải nói đến là chính

dưỡng cho học sinh chuyên Tin. Khi thấy các em thực sự có khả năng và yêu
thích thì sẽ bổ sung các em vào đội tuyển và các em sẽ được hưởng mọi chế độ
như các em trong đội tuyển Tin học. Qua thực tế nhiều năm phát hiện cho thấy,
những em học sinh này thực sự phát triển rất tốt và thường đạt giải trong các kỳ
thi Quốc gia.
Công tác tổ chức giảng dạy và bồi dưỡng
Đào tạo học sinh Chuyên và bồi dưỡng học sinh giỏi là một quá trình mang
tính khoa học, không thể chỉ một vài tháng mà phải có kế hoạch cụ thể trong
suốt cả ba năm học. Chỉ có như thế mới cung cấp được đầy đủ các kiến thức cần
thiết cho học sinh và phát hiện chính xác khả năng học tập của các em. Công tác
này ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công hay thất bại của công tác đào tạo bồi
dưỡng học sinh giỏi.
a) Kế hoạch bồi dưỡng
Trường đã xây dựng được một kế hoạch bồi dưỡng hàng năm cho học sinh
ngay từ năm lớp 10. Những năm trước đây khi chưa có chương trình học 37 tuần
của Bộ GD&ĐT, thì trường THPT Chuyên thường học sớm 1 tháng trước khi
vào năm học mới. trong 1 tháng này chỉ tập trung chủ yếu để dạy môn chuyên.
Sau khi vào năm học, những học sinh được chọn sẽ tham gia học bồi dưỡng
thêm 1 tuần 2 đến 3 buổi.
Tổ chuyên môn đã xây dựng chương trình bồi dưỡng trên cơ sở chương
trình hướng dẫn của Bộ GD&ĐT sao cho phù hợp với tình hình thực tế tại
Quảng Trị, Chương trình được ban giám hiệu nhà trường duyệt và thông qua.
Trước khi nghĩ hè, tổ chuyên môn sẽ phân công các giáo viên phụ trách các
chuyên đề bồi dưỡng cho năm sau. Nội dung bồi dưỡng sẽ được giáo viên
chuẩn bị trước trong hè để bồi dưỡng cho học sinh khi học sinh bắt đầu vào năm
học mới.
Kết thúc mỗi chuyên đề đều cho học sinh làm bài kiểm tra để đánh giá, trên
cơ sở đó kịp thời bổ sung uốn nắn những chổ hỏng cho học sinh.
b) Công tác tổ chức bồi dưỡng
Mục tiêu đào tạo học sinh Chuyên và bồi dưỡng học sinh giỏi là đào tạo

9
- Học sinh khi học môn chuyên hay tham gia các đội tuyển phải có trách
nhiệm trong việc học tập, rèn luyện của minh, các em phải có lời hứa danh dự
trước Thấy Cô bộ môn và Lãnh đạo nhà trường.
- Ngoài việc học tập trên lớp các giờ chính khóa, học sinh phải tham gia
đầy đủ các buổi học bối dưỡng, tham gia giải các bài tập trong sách nâng cao,
trong các chuyên đề, trong các tài liệu tham khảo, nghiên cứu và giải các đề thi
trên mạng hay Tạp chí.
- Các giáo viên khi giảng dạy nên thành lập các nhóm học tập trong học
sinh. Từ đó giao cho các em một số chuyên đề tự nghiên cứu, Việc làm này giúp
học sinh có lòng say mê, tự tin trong học tập, có phương pháp tự nghiên cứu.
- Mỗi học sinh cần phải có một cuốn sổ tự học, tích lủy kiến thức trong
đó bao gồm các bài tập hay, các đề thi cùng đáp án, các kiến thức tự tìm hiểu,
đúc kết sau một quá học tập và sáng tạo,…. Những ghi chép này rất cần thiết
cho việc học tập, rèn luyện nâng cao khiến thức của học sinh giỏi
d) đội ngũ giáo viên
Đội ngũ giáo viên đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc đào
tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi. Vì vậy nhà trường phải chọn ra được một đội ngũ
giáo viên có năng lực, nhiệt tình và tâm huyết để tham gia giảng dạy và bồi
dưỡng học sinh giỏi. Mỗi giáo viên đươc giao nhiệm vụ phụ trách từng mảng
chuyên đề để dễ nghiên cứu và giảng dạy có chất lượng. Các chuyên đề này có
thể thay đổi theo chu kỳ hàng năm để giáo viên có thể được dạy qua tất cả các
chuyên đề, từ đó có cái nhìn tổng quát về chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi.
Giáo viên dạy Chuyên hay bồi dưỡng học sinh giỏi. phải tham khảo
nhiều tài liệu một cách thường xuyên để cập nhật, bổ sung và phát triển chuyên
đề mà mình phụ trách, phải chủ động đi trước học sinh một bước, thường xuyên
vào các trang đề thi olympic của các nước lấy một số đề về cho học sinh giải,
hướng dẫn và cùng tham gia giải bài tập với học sinh.
Trong công tác giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏi, nhiệm vụ quan trọng
của người Thầy là phải dạy cho các em tiếp cận kiến thức một cách tự nhiên,

cho phép bộ môn mời các Giáo sư, Tiến sỹ đầu ngành, có trình độ cao và nhiều
kinh nghiệm trong giảng dạy với các chuyên đề liên quan đến công tác dạy
Chuyên và bồi dưỡng học sinh giỏi về bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ
giáo viên Tin học của tỉnh, từ đó năng cao dần trình độ cho đội ngũ.
11
KẾT LUẬN
Công tác dạy Chuyên và bồi dưỡng học sinh giỏi ở Quảng Trị những năm
gần đây tuy chưa đạt được kết quả cao trong kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia,
nhưng phần nào đã đáp ứng được yêu cầu rèn luyện các mục tiêu nhận thức ở
mức độ cao, sự trưởng thành của học sinh sau khi khi rời ghế nhà trường phổ
thông. Hầu hết các em học sinh chuyên Tin đều được học tập ở môi trường cao
hơn và học giỏi ở các trường Đại học. Nhiều em đang giữ những vị trí chủ chốt
ở các Trường Đại học và các ngành khoa học, nhiều em đã rất thành đạt đảm
nhiệm ỏ một số vị trí cao trong các ngành và đã quay về giúp đỡ nhà trường,
giúp tỉnh nhà trong các chiến lược xây dựng và phát triển quê hương. Điều đó
cho thấy mô hình đào tạo Chuyên, bồi dưỡng học sinh học sinh giỏi là hết sức
cần thiết, cần phát huy và phát triển mạnh hơn nửa.
Đội ngũ giáo viên đóng một vai trò hết sức quan trọng để phát triển mô
hình đào tạo Chuyên, bồi dưỡng học sinh học sinh giỏi. Vì vậy cần phải có
những chính sách và chiến lược xây dựng và phát triển đội ngũ, phải thu hút
những nhân tài về với ngành Giáo dục, những em học sinh giỏi của nhà trường
sau khi tốt nghiệp Đại học trở về giảng dạy ở trường…có như thế thì mới làm
cho thực hiện được mục tiêu của ngành Giáo dục là trường Chuyên là nơi đào
tạo nhân lực chất lượng cao và bồi dưỡng nhân tài cho quê hương đất nước.
12
ĐỊNH HƯỚNG CHUYÊN MÔN TRONG ĐÀO TẠO – BỒI DƯỠNG HỌC
SINH NĂNG KHIẾU TIN HỌC
Nguyễn Thanh Tùng, GV Đại học Bách Khoa HN
A – ĐỊNH HƯỚNG
Các cuộc thi Olympic Tin học được triển khai rộng rãi ở gần hết các nước

trong việc đào tạo chuyên gia trong lĩnh vực tin học. Điều này dẫn đến những
thay đổi trong công tác phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng học sinh giỏi tin học. Do
đó nội dung thi Tin học Quốc tế cũng có nhiều thay đổi. Các kiến thức giải thuật
được coi là đỉnh cao trước đây bây giờ đã trở thành “bảng cửu chương” mà ai
cũng phải biết và phải thuộc. Những giải thuật phức tạp, ít dùng thì không nhất
thiết phải thuộc, nhưng bất cứ ai và lúc nào cũng có thể tra cứu, tìm kiếm chúng
trên Internet khi cần thiết. Sự thông minh và tính sáng tạo bây giờ phải thể hiện
không phải ở chổ bạn thuộc nhiều hay ít các giải thuật khác nhau, cũng không
phải bạn cài đặt chúng nhanh tới mức nào. Thử thách bây giờ là ở chổ bạn có thể
tìm ra những giải pháp hữu hiệu giải quyết một cách có hiệu quả các bài toán
các vấn đề có mô hình toán học đơn giản nhưng có kích thước lớn hay không?
Để đạt được mục đích đó người lập trình phải biết tận dụng tối đa khả
năng mà phần cứng và hệ điều hành cung cấp. Các hệ thống lập trình mới như
Free Pascal, Dev C++ (những phiên bản đầu tiên) đã tạo điều kiện để người
dùng khai thác được tối đa khả năng của phần cứng.
Đáng tiếc là tới tận năm 2007 khi thế giới đã đi hết chặng đường quan
trọng này thì chúng ta mới được phép chính thức đặt chân lên mãnh đất đã in
đầy dấu chân của những người tiên phong, đi vào con đường vốn bây giờ đã trở
thành kỷ niệm đẹp của những người đi trước.
Ở giai đoạn III, tức là ở những năm gần đây, trong danh mục yêu cầu đối
với người lập trình có thêm hai đòi hỏi mới:
Không những bạn phải đứng vững trên nền tảng của phần cứng và hệ thống
mà còn phải biết khai thác tối đa khả năng của công cụ lập trình. Cụ thể, bạn
phải khai thác được triệt để mặt mạnh của các thư viện của hệ thống lập trình
có trong tay,
14
Nâng cao tính hoàn thiện của chương trình: chương trình phải cho kết quả
đúng và xử lý có hiệu quả với từng lớp dữ liệu (của bài toán).
Các hệ thống lập trình như Free Pascal 2.4.4, Dev C++ 4.9.9 đều cung cấp
những thư viện khổng lồ hỗ trợ người dùng và đều có thể mang lại những hiệu

những vấn đề này muộn hơn, khi đề cập tới công cụ lập trình.
14
Nâng cao tính hoàn thiện của chương trình: chương trình phải cho kết quả
đúng và xử lý có hiệu quả với từng lớp dữ liệu (của bài toán).
Các hệ thống lập trình như Free Pascal 2.4.4, Dev C++ 4.9.9 đều cung cấp
những thư viện khổng lồ hỗ trợ người dùng và đều có thể mang lại những hiệu
quả tương đương trong lập trình. Tuy vậy C++ nhận được sự lựa chọn đông đảo
thí sinh dự thi hơn vì các lý do:
Thư viện chuẩn hộ trợ lập trình của C++ dễ tiếp cận hơn vì có nhiều tài liệu
giới thiệu,
Có nhiều phiên bản chương trình dịch miễn phí để những Ban tổ chức cung
cấp cho thí sinh,
Ở nhiều nước lấy C++ làm cơ sở giảng dạy ở trường phổ thông,
Trong tương lai, khi lên đại học người ta sẽ dùng C++ là chủ yếu,
Mặt mạnh của Pascal là khả năng thể hiện có cấu trúc trong quá trình triển
khai giải thuật không còn là trọng tâm trong nội dung giảng dạy,
C++ cho phép xây dựng chương trình tối ưu, thể hiện các tiểu xảo lập trình.
Tuy vậy, C++ cũng có những mặt yếu của nó so với Pascal. Ta sẽ nói đến
những vấn đề này muộn hơn, khi đề cập tới công cụ lập trình.
15
B – CÔNG CỤ LẬP TRÌNH
Trang bị kiến thức về ngôn ngữ lập trình chưa bao giờ là một vấn đề lớn
trong tin học. Điều quan trọng là kỹ thuật lập trình và tổ chức dữ liệu. Khi đã
biết tương đối tốt một ngôn ngữ lập trình thì việc chuyển sang lập trình ở một
ngôn ngữ mới khá đơn giản.
Bên cạnh ngôn ngữ truyền thống PASCAL với hệ thống lập trình Free
Pascal và C++ với hệ thống lập trình DEV C++, nhiều nước còn cho phép và
khuyến khích sử dụng một loạt các ngôn ngữ khác như Delphi, Python, Java,
C#, v . v . . .
Đương nhiên, khi chọn một ngôn ngữ nào đó làm công cụ cho mình người

a + b
-
-
a - b
a - b
*
*
a * b
a * b
/
/
a / b
a / b
DIV
/
n div m
n / m
MOD
%
n mod m
n % m
Các phép tính quan hệ
Stt
PASCAL
C/C++
Ví dụ
Pascal
C/C++
<
<

PASCAL
C/C++
Ví dụ
Pascal
C/C++
not
~
and
|
or
&
xor
^
shl
<<
shr
>>
Khai báo
Lệnh gán
PASCAL
Var i,j,k:integer;
m,n: longint;
a,b:real;
p,d:int64;
x:array[0 20] of longint;
y:array[1 10, 1 5] of longint;
z:array[1 15] of real;
c:char;
s:string;
C++

end;
C++
if (a!=b) c+=5;
if (a==b)z[i]=0;
else
{z[i]+=c;
Z[n-i]-=c;
}
Đặt điều
kiện trong
ngoặc
Lưu ý có ;
Lưu ý có ;
Không có then
PASCAL
for i:=1 to n do
begin
. . . .
end;
for j:= n downto 1 do
begin
. . . .
end;
C++
for (i=1;i<=n;i++)
{
. . . .
}
for (i=n;i>0;i )
{

Uses crt, matrix;
Khai báo thư viện
C++
#include <fstream>
#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;
Khai báo thư viện,
thừa không sao!
21
Tổ chức vào ra với file văn bản
PASCAL
Const tfi=’NIM.INP’;
Tfo=’NIM.OUT’;
Var fi,fo:text;
. . . . . . .
Assign(fi,tfi); reset(fi);
Readln(fi,a,b,c);
Close(fi);
. . . . . . .
Assign(fo,tfo);
Rewrite(fo);
Writeln(fo,a,’ ‘,b);
Write(fo,c);
Close(fo);
C++
ifstream fi (“NIM.INP”);
ofstream fo (“NIM.OUT”);
. . . . . . . .
fi>>a>>b>>c;

int fact(int i)
{ . . .
return(k);
}
. . . . . . .
int main()
{ . . . .
}
PASCAL
Program NIM;
Const tfi='NIM.INP';
tfo='NIM.OUT';
Var a:array[1 1000] of longint;
i,n,g,t,k:longint;
fi,fo:text;
BEGIN
assign(fi,tfi);
reset(fi);
readln(fi,n);
for i := 1 to n do readln(fi,a[i]);
close(fi);
g:=0;
for i:=1 to n do g:=g xor a[i];
k:=0;
for i:=1 to n do
begin
t:=a[i]-(a[i] xor g);
if t>0 then
begin
inc(k);

{ t = a[i] – (a[i]^g);
if (t>0)
{k++;a[i]=t;
} else a[i]=0;
}
}
fo<<k<<endl;
if (k>0)
for (long i= 1; i<=n;i++) if
(a[i]>0) fo<<i << " "<<a[i]<<endl;
fi.close(); fo.close();
}
}
23
Xâu là một trong các loại dữ liệu cơ bản mà các hệ thống lập trình đều phải
cung cấp địch vụ để khai báo, lưu trữ và xử lý.
Cả trong PASCAL và C++ đều có 2 loại xâu:
Trong PASCAL:
Xâu kiểustring (ngắn và dài),
Xâu kiểu Pchar trong hệ thống lập trình Free Pascal,
Trong C++:
Xâu dạng C,
Xâu dạng C++.
Tồn tại một loạt các dịch vụ cung cấp các phép xử lý xâu loại 2 và chuyển
đổi dạng biểu diễn xâu. Các dịch vụ này được tổ chức trong thư viện Strings của
PASCAL và string của C++.
string s(“ABCD12345abcdABCDE2”);
string ns(“0123456789”);
l=s.size(); // l=s.length(); 19  l
k=s.find(“BC”); // 1  k (bắt đầu từ 0)

fo<<"J = "<<j<<endl;
fo.close();
}
XL_XAU.OUT
L = 19
K = 1
M = 14
P = 2
Q = 15
I = 4
J = 17
25
PASCAL cũng cung cấp những dịch vụ tương tự trong thư viện Strings. Dưới
đây là vài ví dụ nêu trong tài liệu hướng dẫn sử dụng của Free Pascal.
PASCAL
Program Example13 ;
Uses s t r i n g s ;
{ Program to demonstrate the StrScan and StrRScan f u
n c t i o n s . }
Const P : PChar = ’ This i s a PCHAR s t r i n g . ’ ;
S : Char = ’ s ’ ;
begin
Writeln ( ’P , s t a r t i n g from f i r s t ’ ’ s ’ ’ : ’ ,StrScan
(P, s ) ) ;
Writeln ( ’P , s t a r t i n g from l a s t ’ ’ s ’ ’ : ’
,StrRScan (P, s ) ) ;
end .
Find_first và Find_last
PASCAL
Program Example14 ;

Program Example15 ;
Uses s t r i n g s ;
{ Program to demonstrate the StrPos f u n c t i o n . }
Const P : PChar = ’ This i s a PChar s t r i n g . ’ ;
S : Pchar = ’ i s ’ ;
begin
Writeln ( ’ Pos i t ion of ’ ’ i s ’ ’ i n P : ’ , s i z e i n t ( StrPos (P,S))-s i z e i n t (P ) ) ;
end .
Tìm vị trí xâu con