Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
Mục lục
LỜI NÓI ĐẦU
Việt Nam trong thế kỷ 21 đã dần trở thành một điểm sáng của sự phát triển trong
khu vực Đông Nam Á. Việc gia nhập WTO và tới đây là cộng đồng chung ASEAN sẽ
đem tới cho Việt Nam những cơ hội phát triển đất nước to lớn, đồng thời đặt ra những
thách thức cho các doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực sản xuất và dịch vụ để có thể
tồn tại và phát triển trong một sân chơi rộng lớn hơn. Đầu tư trong và ngoài nước được
thúc đẩy là tiền đề cho sự phát triển kinh tế, nhưng để có được những sự đầu tư hiệu
quả, các nhà đầu tư cần có những thông tin tài chính một cách minh bạch và chuẩn
xác. Trên cơ sở đó, ngay từ năm 1991, mô hình kiểm toán độc lập ở Việt Nam đã ra
đời.
Trải qua hơn 20 năm phát triển, ngành kiểm toán độc lập ở Việt Nam đã từng
bước khẳng định được vai trò của mình trong nền kinh tế, cùng với đó là sự phát triển
đáp ứng được những nhu cầu khách quan của thời kỳ mới, góp phần quan trọng vào
việc tăng cường hiệu quả quản lý trong mỗi doanh nghiệp cũng như trong toàn nền
kinh tế xã hội.
Dù mới được thành lập từ năm 2001, nhưng Công ty TNHH Kiểm Toán và Định
Giá Việt Nam (VAE) đã bước đầu đạt được những thành công đáng kể và đang tạo
nên một địa chỉ tin cậy trong lĩnh vực dịch vụ kiểm toán và tư vấn.
Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể phủ nhận một thực tế, là ngành kiểm toán độc
lập ở Việt Nam nói chung và VAE nói riêng vẫn còn khá non trẻ và đang đứng trước
không ít những khó khăn trong môi trường kinh doanh luôn biến động. Những thay
đổi như vậy đặt ra cho các nhà quản lý không ít những câu hỏi khó trả lời. Vì lẽ đó,
việc phân tích môi trường trong cũng như ngoài công ty lại càng có vai trò quan trọng,
bởi thấy được những cơ hội, thách thức từ môi trường ngoài cũng như thế mạnh và
1
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
hạn chế của môi trường trong công ty giúp cho các nhà lãnh đạo có những quyết định
đúng đắn, những chiến lược hợp lý và kịp thời.
• Dịch vụ định giá doanh nghiệp, tài sản
• Dịch vụ tư vấn kinh doanh, đầu tư
• Dịch vụ tư vấn quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình
• Dịch vụ chuyển đổi Báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán Quốc tế (IFRS)
2
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
I.3. Mục tiêu hoạt động, uy tín nghề nghiệp, thương hiệu doanh nghiệp
Mục tiêu hoạt động của VAE là giúp khách hàng và những người quan tâm bảo vệ
quyền lợi hợp pháp của mình. VAE luôn hoạt động theo nguyên tắc độc lập, khách
quan, chịu trách nhiệm vật chất và giữ bí mật khách hàng. VAE coi trọng chất lượng
dịch vụ, hiệu quả tài chính và uy tín nghề nghiệp.
VAE luôn đứng trong danh sách 10 công ty kiểm toán độc lập có các chỉ số cao
nhất (Số lượng kiểm toán viên hành nghề, số lượng nhân viên, số lượng khách hàng,
doanh thu ) và đã được Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác nhận:
• Là 01 trong 12 công ty kiểm toán đầu tiên của được chấp thuận kiểm toán cho
các tổ chức phát hành, tổ chức niêm yết và tổ chức kinh doanh chứng khoán tại
Việt Nam từ năm 2006.
• Là 01 trong 11 tổ chức đầu tiên có đủ điều kiện thực hiện Thẩm định giá từ năm
2006.
• Là 01 trong số 13 tổ chức đầu tiên có đủ điều kiện thực hiện công tác xác định
giá trị doanh nghiệp từ năm 2006.
• Là 01 trong số các công ty được Ngân hàng Thế giới (WB) chấp nhận đủ điều
kiện kiểm toán cho các dự án do WB tài trợ vốn.
• Đặc biệt, VAE là 01 trong 06 công ty kiểm toán đầu tiên được Bộ Công thương
trao giải “Thương mại Dịch vụ Việt Nam - TOP TRADE SERVICES” từ năm
2007 dành cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại dịch vụ
mà Việt Nam cam kết thực hiện khi gia nhập WTO.
Đồng thời, VAE đã được Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán trao giải thưởng
‘‘Thương hiệu kiểm toán chứng khoán uy tín - VIETNAM LEADING STOCK
BRAND”
toán
(Người)
Số lượng khách
hàng
(Khách hàng)
Doanh thu
(Triệu đồng)
2008 115 13 968 29.000,00
2009 119 16 972 31.020,00
2010 108 19 848 32.589,00
2011 116 22 823 33.067,00
2012 122 26 734 35.027,00
II. Phân tích môi trường doanh nghiệp
Mỗi doanh nghiệp đều hoạt động trong môi trường rất phức tạp gồm môi trường
bên trong và môi trường bên ngoài. Mỗi môi trường tác động tích cực và tiêu cực, tạo
4
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
cho doanh nghiệp những cơ hội và thách thức, có tác động trực tiếp tới hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có hoạt động hiệu quả hay không, suy thoái
hay phát triển bển vững đều dựa vào sự nhắm bắt cơ hội, né tránh những nguy cơ do
môi trường bên ngoài mang lại. Mặt khác, hiểu rõ những thế mạnh và điểm yếu của
môi trường bên trong giúp cho doanh nghiệp hoàn thiện mình và đề ra những cải cách,
những chiến lược kinh doanh phù hợp. Vì thế, việc phân tích môi trường doanh nghiệp
để tìm hiểu những điều đó là hoạt động rất quan trọng trong việc ra quyết định của nhà
quản lý. Chúng ta sẽ phân tích các yếu tố môi trường xung quanh Công ty TNHH
Kiểm toán và Định giá Việt Nam VAE.
II.1. Môi trường ngoài
II.1.1. Môi trường chung
II.1.1.1. Môi trường kinh tế
Việt Nam là một nước đang phát triển và là một điểm sáng mới mẻ trong các nước
thoái của kinh tế thế giới. Năm 2008, GDP giảm mạnh và chỉ số CPI tăng vọt lên gần
20%. Sau đó, Chính phủ tập trung thực hiện các chính sách kiềm chế lạm phát. Nhờ
vậy, năm 2009, tỉ lệ lạm phát đã được kiểm soát. Nhưng đi kèm với nó là sự tụt dốc
trong tăng trưởng GDP. Những năm sau đó, nền kinh tế vẫn biến động một cách bất
ổn. Thị trường chứng khoán và bất động sản ảm đạm nhiều năm. Tỉ lệ lãi suất cho vay
của ngân hàng cao và thiếu ổn định.
Nguyên nhân là do hội nhập kinh tế quốc tế sâu hơn nên giá nguyên liệu trên thế
giới tăng cao trong các năm 2008, 2010 và 2011 tác động mạnh và nhanh hơn đến nền
kinh tế, tạo sức ép lạm phát cao và tăng trưởng kinh tế thấp hơn. Từ tháng 10/2008 tác
động tiêu cực của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu khiến kinh tế bạn hàng suy thoái,
xuất khẩu và đầu tư trực tiếp nước ngoài bị ảnh hưởng xấu (FDI năm 2008 tăng
46,9%, đến năm 2009 đột ngột giảm xuống 5,8%). Hơn nữa, tăng trưởng GDP nước ta
lại phụ thuộc khá nhiều vào tăng trưởng vốn đầu tư nên thu nhập quốc dân cũng giảm
mạnh.
Thị trường chứng khoán tụt dốc thảm hại, rất nhiều công ty đã phải phá sản. Các
nhà đầu tư trở nên dè dặt, thận trọng khi đầu tư vào thị trường chứng khoán. Chính
thời điểm này, hoạt động kiểm toán càng được quan tâm nhiều hơn. Đâu là nơi đầu tư
có lợi, đâu là nơi có rủi ro? Tất cả những câu hỏi này chỉ được trả lời khi các nhà đầu
tư có trong tay những báo cáo tài chính đã được kiểm toán chuẩn xác. Các doanh
nghiệp trước khi công bố báo cáo tài chính phải được kiểm toán bởi một tổ chức kiểm
toán độc lập uy tín.
Đây chính là cơ hội cũng như thách thức của các công ty kiểm toán nói chung và
VAE nói riêng. Suy thoái kinh tế có thể khiến nhiều doanh nghiệp thuộc nhiều ngành
nghề gặp khó khăn, nhưng kiểm toán độc lập là một ngành đặc thù, do đó dù kinh tế
6
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
gặp khó khăn nhưng ngành kiểm toán vẫn tăng trưởng khá đều đặn cả về chất lượng
và quy mô.
Tuy nhiên hoạt động kiểm toán được quan tâm nhiều hơn, điều đó đồng nghĩa với
sự cạnh tranh giữa các công ty kiểm toán gay gắt hơn. Khách hàng sẽ chỉ chọn những
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
đặc biệt là đơn vị có lợi ích công chúng, đảm bảo quyền lợi cho nhà đầu tư, Nhà nước
và tổ chức liên quan.
Sự ra đời của Luật Kiểm toán độc lập đã tạo ra một hành lang pháp lý tương đối
hoàn chỉnh cho các công ty kiểm toán, khắc phục được nhiều hạn chế trong gần 20
năm phát triển của hoạt động kiểm toán.
Về phương diện chuẩn mực
Chuẩn mực là cơ sở cho hoạt động kiểm toán và kế toán, là một thước đo quan
trọng trong việc đánh giá môi trường pháp luật của các nhà đầu tư đối với hoạt động
kế toán cũng như kiểm toán. Mới đây, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành 37 chuẩn
mực kiểm toán Việt Nam mới để thay thế hệ thống chuẩn mực kiểm toán hiện hành,
có hiệu lực từ 1/1/2014. Đây là công cụ quan trọng nâng cao chất lượng hoạt động tài
chính, kinh tế đất nước trong bối cảnh hội nhập nhanh với nền kinh tế thế giới, tiến
gần hơn đến với các chuẩn mực kiểm toán quốc tế.
Qua hơn 10 năm triển khai, hệ thống chuẩn mực kiểm toán Việt Nam ban hành từ
1999-2005 đã bộc lộ nhiều vấn đề không còn phù hợp với điều kiện phát triển của nền
kinh tế, đặc biệt là nền kinh tế phát triển theo cơ chế thị trường. Năm 2009, Ủy ban
chuẩn mực quốc tế đã ban hành lại hệ thống chuẩn mực kiểm toán, do đó Bộ Tài chính
cũng nhận thấy Việt Nam phải ban hành lại hệ thống chuẩn mực này. Trước yêu cầu
thực tiễn phát triển của các loại hình kinh tế cùng với hoạt động hợp tác kinh tế quốc
tế gia tăng, năm 2010 Bộ Tài chính đã giao việc nghiên cứu soạn thảo hệ thống chuẩn
mực kiểm toán mới cho VACPA (Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam) thực
hiện.
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, kế toán- kiểm toán, trong hệ thống
chuẩn mực kiểm toán mới, cách tiếp cận đã thay đổi mang tính chất áp dụng các kỹ
thuật tiên tiến hơn trước. Trước đây khi tổ chức một cuộc kiểm toán thường dựa vào
phương pháp chọn mẫu, còn hiện nay nền kinh tế thị trường phát triển đa dạng, chuẩn
mực mới yêu cầu phải dùng phương pháp tiếp cận, đánh giá và xác định rủi ro. Tức là
đánh giá toàn bộ hệ thống kiểm soát nội bộ của một DN từ khâu ban hành nội quy,
quy chế, quy trình xuất nhập, mua bán hàng hóa, tổ chức bộ máy,… xem khâu nào
dân số trẻ chiếm chủ yếu. Tốc độ tăng dân số hàng năm khoảng trên 1%. Đây chính là
nguồn lực quan trọng cho các công ty kiểm toán, lĩnh vực cần những người lao động
trẻ, năng động và trình độ cao.
Tuy nhiên, khi nhìn vào con số kiểm toán viên có chứng chỉ Kiểm toán viên hành
nghề, chúng ta lại thấy một sự thiếu hụt khá trầm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao
được chứng nhận này. Đây chính là một điểm bất hợp lý kìm hãm sự phát triển của
các công ty kiểm toán Việt Nam.
9
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
Việc phát triển của các công ty cổ phần đã tạo ra yêu cầu minh bạch hóa tài chính,
cũng như thói quen sử dụng các dịch vụ tư vấn của các DN. Trước một sân chơi “mở”,
các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, sự khó khăn trong kinh
doanh đã khiến các doanh nghiệp đa dạng hóa lĩnh vực kinh doanh. Nhưng từ đây
cũng xuất hiện những rủi ro không hề nhỏ. Rủi ro đã buộc các nhà đầu tư phải xem xét
kỹ càng hơn đến tình hình hoạt động của các doanh nghiệp. Còn các doanh nghiệp
muốn trụ vững, thì điều bắt buộc là phải minh bạch các vấn đề tài chính. Đây chính là
cơ hội để các công ty kiểm toán phát triển.
Cũng chính từ vai trò quan trọng của hoạt động kiểm toán, nhà nước đã và đang
siết chặt hơn vấn đề quản lý đối với các công ty kiểm toán độc lập, tránh xảy ra những
“biến cố Enron” giống tại Hoa Kỳ năm 2002 làm giảm sút uy tín của ngành Kiểm toán
độc lập một cách trầm trọng.
Tóm lại, môi trường văn hóa, xã hội Việt Nam đem đến những cơ hội cho ngành
Kiểm toán độc lập như lực lượng lao động dồi dào, chi phí nhân công rẻ, các vấn đề
tài chính của DN phải được minh bạch, các dịch vụ tư vấn phát triển,… nhưng bên
cạnh đó còn có những đe dọa khi uy tín ngành Kiểm toán độc lập trong mắt người dân
Việt Nam chưa cao, hoạt động Kiểm toán độc lập đang bị nhà nước siết chặt quản lý,
…
II.1.1.4. Môi trường công nghệ
Ngày nay, công nghệ và kỹ thuật phát triển mạnh mẽ và được ứng dụng vào nhiều
lĩnh vực khác nhau. Các qui trình sản xuất, quản lý đang thay đổi theo hướng giảm chi
2012 số lượng khách hàng của ngành kiểm toán độc lập chỉ tăng 4,9% so với 7,4% và
12,2% của năm 2011 và 2010.
Bảng 3. Số lượng khách hàng toàn ngành theo từng đối tượng
Đơn vị tính: khách hàng.
Từ bảng trên ta có thể thấy, đối tượng khách hàng là các công ty TNHH, công ty
cổ phần chưa niêm yết, doanh nghiệp tư nhân, HTX có tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu
11
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
khách hàng của các công ty kiểm toán. Đây là đối tượng khách hàng không bắt buộc
kiểm toán mà chỉ sử dụng dịch vụ kiểm toán theo một số nhu cầu nhất định. Đối tượng
này trong vài năm trở lại đây tỷ trọng liên tục tăng, là minh chứng cho xu hướng
“minh bạch hóa tài chính”. Tiếp đến là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
vẫn giữ một tỷ trọng tương đối lớn, tuy đã giảm nhiều so với các năm trước bởi nguồn
vốn FDI những năm vừa qua có xu hướng rút khỏi thị trường Việt Nam. Dù vậy, đây
vẫn là nhóm khách hàng quan trọng của các công ty kiểm toán.
Tuy nhiên, số lượng khách hàng của VAE từ khi thành lập chỉ tăng đến năm 2009,
còn 3 năm trở lại đây lại liên tục giảm. Mặc dù doanh thu của công ty vẫn tăng khá
đều đặn, nhưng sự sụt giảm số lượng khách hàng này là một mối đe dọa và thách thức
lớn đối với công ty. Đây là kết quả của sự cạnh tranh gay gắt với rất nhiều công ty
kiểm toán mới ra đời cũng như các công ty kiểm toán lớn hoặc của nước ngoài.
Nguồn: Báo cáo tổng kết hàng năm của VACPA.
Cũng như các ngành khác, khách hàng là yếu tố sống còn của ngành kiểm toán, có
những đặc điểm riêng của nó. Có thể nói rằng áp lực của khách hàng của ngành kiểm
toán là rất lớn thể hiện như sau:
- Khách hàng dễ dàng chuyển đổi việc sử dụng dịch vụ kiểm toán từ các công ty
kiểm toán khác nhau. Toàn ngành kiểm toán hiện nay có hơn 170 công ty kiểm
toán cạnh tranh với nhau về giá phí rất gay gắt, nhưng sản phẩm dịch vụ kiểm
toán có tính tiêu chuẩn cao, không có khác biệt đáng kể, hơn nữa, các khách
hàng sử dụng dịch vụ kiểm toán nhằm mục đích tuân thủ luật pháp hơn là cho
mục đích quản lý.
- Các công ty, trung tâm dịch vụ việc làm: gần đây trên thị trường Việt Nam xuất
hiện các công ty, trung tâm dịch vụ việc làm và họ đã khá thành công trong kinh
doanh, đặc biệt phải kể đến vietnamworks.com hay kiemviet.com. Có thể khẳng
định rằng đây là những đối thủ cạnh tranh trực tiếp đối với dịch vụ tư vấn nguồn
nhân lực của các công ty kiểm toán.
- Các công ty tin học: đây là những công ty kinh doanh về các sản phẩm tin học
rất chuyên nghiệp, các công ty kiểm toán chịu sự cạnh tranh rất gay gắt từ các
công ty này về các sản phẩm tin học như phần mềm kế toán, phần mềm quản lý.
Tóm lại, các đối thủ cạnh tranh ngoài ngành chỉ cạnh tranh với các công ty kiểm
toán về dịch vụ tư vấn và sự cạnh tranh này ngày càng trở nên gay gắt.
Nhóm 2: Các đối thủ cạnh tranh trong ngành
Các đối thủ cùng ngành chủ yếu cạnh tranh nhau về dịch vụ kiểm toán và tư vấn.
Bao gồm các đối thủ cạnh tranh sau đây:
13
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
- Các công ty kiểm toán lớn vốn nước ngoài tại Việt Nam như: Công ty E&Y,
công ty PwC, công ty KPMG. Đây là những công ty kiểm toán hàng đầu thế giới
có bề dày lịch sử về kiểm toán, nên họ đã có nhiều kinh nghiệm về kiểm toán từ
hàng trăm năm nay. Khách hàng của họ là những công ty đa quốc gia đã từng
gắn bó với họ rất lâu như CocaCola, BP, Castrol, Unilever, P&G… Các công ty
này phần lớn tập trung vào khai thác nhóm khách hàng là các công ty có vốn
ĐTNN có qui lớn, các tổ chức tín dụng, ít chú trọng vào các khách hàng có qui
mô vừa và nhỏ. Vì vậy, các công ty kiểm toán Việt Nam trong đó có VAE vẫn
có cơ hội khai thác nhóm khách hàng còn bỏ ngỏ này. Tuy nhiên, xét về quy mô,
những công ty kiểm toán nước ngoài này vẫn chi phối thị trường kiểm toán và tư
vấn của Việt Nam.
- Các công ty kiểm toán lớn của Việt Nam như Deloitte, AASC, A&C, AFC,
AISC và AAC là những công ty nhà nước. Khách hàng mục tiêu của các công ty
này là các tổng công ty, công ty nhà nước và một số khách hàng là các công ty
có vốn ĐTNN có qui mô vừa và nhỏ. Các công ty này được hỗ trợ từ phía nhà
công ty kiểm toán trong nước và nước ngoài, việc cấp thiết cần làm đối với VAE cũng
như nhiều công ty kiểm toán Việt Nam khác là phải nâng cao chất lượng dịch vụ cũng
như năng lực hành nghề của các Kiểm toán viên, tăng cường công tác marketing thu
hút khách hàng.
II.1.2.3. Nhà cung cấp
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay với môi trường cạnh tranh gay gắt, các DN
không những giải tốt bài toán đầu ra mà còn phải giải bài toán đầu vào. Vì vậy, các
nhà cung cấp ngày càng trở nên quan trọng đối với các DN. DN nào kiểm soát được
các nhà cung cấp thì sẽ có nhiều lợi thế trong kinh doanh. Các ngành kinh tế khác
nhau sẽ có những nhà cung cấp quan trọng khác nhau. Đối với các ngành sản xuất thì
việc kiểm soát được nhà cung cấp nguyên vật liệu có ý nghĩa quan trọng hơn cả.
Nhưng đối ngành dịch vụ thì việc kiểm soát được nguồn cung cấp nhân lực phải đặt
lên hàng đầu.
Nguồn cung cấp nhân lực
Nguồn cung cấp nhân lực chủ yếu cho ngành Kiểm toán độc lập là các trường đại
học, cao đẳng có đào tạo các chuyên ngành kinh tế. Hiện nay, ngày càng nhiều các
trường đại học có đào tạo các chuyên ngành kinh tế như Đại học Kinh tế TP.HCM,
Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội, Học viện ngân hàng,
Học viện tài chính, Đại học thương mại và các trường đại học dân lập khác trên toàn
quốc có đủ điều kiện để có thể cung cấp nguồn nhân lực cho các công ty kiểm toán. Vì
15
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
vậy, nguồn cung cấp nhân lực cho ngành kiểm toán khá dồi dào, được đào tạo và chi
phí rẻ.
Tuy nhiên mặt hạn chế của các nhà cung cấp là nguồn nhân lực được đào tạo có
trình độ không đồng đều, một số trình độ còn thấp, chưa đủ khả năng đáp ứng nên các
công ty kiểm toán vẫn rất khó chọn lựa trong khâu tuyển dụng và phải mất một thời
gian đào tạo thêm.
Nguồn cung cấp tài chính
Một nhà cung cấp khác cũng không kém phần quan trọng đối với các công ty
sẽ còn bị cạnh tranh nhiều hơn trong tương lai vì khả năng xuất hiện các công ty cung
cấp tư vấn tương tự như vậy khá dễ dàng do đòi hỏi nguồn tài chính để thâm nhập
ngành cũng không cao.
Tóm lại, các đối thủ tiềm ẩn mới luôn là mối đe dọa lớn đối với VAE nói riêng và
các công ty kiểm toán hiện tại nói chung. Như đã nói ở trên, muốn cạnh tranh được
với những đối thủ mới này, VAE phải nâng cao chất lượng dịch vụ, cũng như đưa ra
mức giá phí phù hợp, tăng cường đầu tư vào nguồn nhân lực là các kiểm toán viên hơn
nữa.
II.1.2.5. Sản phẩm thay thế
Có thể nói rằng ngành kiểm toán cung cấp các dịch vụ mang tính đặc thù cho
khách hàng, những dịch vụ này ít bị đe dọa của các dịch vụ thay thế, vì vậy, sản phẩm
của ngành kiểm toán có tính ổn định cao. Thực tế cho thấy, ngành Kiểm toán độc lập
thế giới đã tồn tại và phát triển hơn 100 năm qua, tại Việt Nam là hơn 20 năm, sản
phẩm của ngành ngày càng chất lượng, và đã định vị trong tâm trí khách hàng. Vì vậy,
ngành kiểm toán hiện nay ít phải đối phó với các sản phẩm thay thế.
II.2. Môi trường trong
II.2.1. Sản phẩm, dịch vụ của công ty
Hiện nay công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam đang cung cấp
những dịch vụ sau:
• Dịch vụ kiểm toán, kế toán và thuế. Bao gồm:
- Kiểm toán độc lập báo cáo tài chính; kiểm toán xác nhận báo cáo số lượng, tỷ
lệ nội địa hóa sản phẩm.
- Xem xét và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ.
- Lập hệ thống kế toán, hướng dẫn thực hiện cho các doanh nghiệp; cung cấp
dịch vụ kế toán, tư vấn kế toán cho khách hàng.
- Tư vấn cho khách hàng về việc lập kế hoạch nộp thuế; hướng dẫn khách hàng
kê khai thuế.
- Lập kế hoạch tài chính.
• Dịch vụ kiểm toán đầu tư và xây dựng cơ bản. Bao gồm:
- Kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản hoàn thành của các
Nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng nhất của một công ty kiểm toán. So với mặt
bằng chung, công ty VAE có số lượng nhân viên khá nhiều (năm 2012, VAE có 122
nhân viên chuyên nghiệp; trong khi theo số liệu báo cáo của 150 công ty, số lượng
nhân viên trung bình của mỗi công ty năm 2012 vào khoảng 70 người). Trong đó, tỷ lệ
nhân viên có chứng chỉ kiểm toán còn thấp, nhưng đang tăng dần qua các năm (năm
2012, VAE có 26 nhân viên có chứng chỉ kiểm toán, chiếm 21%, cao hơn khá nhiều
so với năm 2008: 10%).
• Thế mạnh
- VAE có lực lượng lao động trẻ, năng động, trình độ ngoại ngữ tốt, được đào tạo
thực tế về chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán, kế toán, tài chính, thuế,…
- Ngoài ra thông qua việc kiểm toán nhiều đối tượng, nhân viên của công ty khá
am hiểu về những lĩnh vực kinh doanh khác nhau.
18
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
- Số lượng nhân viên có chứng chỉ kiểm toán đang dần được cải thiện nhằm tăng
dần sức cạnh tranh của công ty. Vì trong số lao động làm việc tại các công ty
kiểm toán thì những người có chứng chỉ hành nghề rất quan trọng, có ảnh
hưởng lớn đến chất lượng cung cấp dịch vụ.
- VAE có một đội ngũ chuyên gia đông đảo, hiểu rõ về đất nước, con người cũng
như về môi trường trong nước thuộc các lĩnh vực kế toán, kiểm toán, thuế, hệ
thống luật pháp…
• Hạn chế
- Mặc dù đang dần có những bước tiếnn như vậy nhưng thực tế thì lượng kiểm
toán viên có chứng chỉ kiểm toán của VAE vẫn còn ít, và chứng chỉ kiểm toán
viên Việt Nam cũng chưa được quốc tế thừa nhận. Do vậy mà chất lượng lao
động kiểm toán của công ty còn chưa tốt, chưa tạo được niềm tin với những
khách hàng là công ty có vốn đầu tư nước ngoài và các dự án quốc tế.
- Về mặt kỹ năng, nhân viên của công ty vẫn còn yếu về kỹ năng làm việc nhóm
và kỹ năng quản lý. Nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của ngành.
- Thêm vào đó, do đặc tính công việc quá nhiều áp lực, nên nhiều kiểm toán viên
thương hiệu. Chính vì vậy trong cơ cấu tổ chức của công ty chưa có bộ phận
marketing độc lập, mà khách hàng chủ yếu biết đến VAE thông qua các mối quan hệ
với nhân viên, các lãnh đạo phòng hoặc các giám đốc. Một lượng khách hàng khác là
những khách hàng lâu năm. Đây là mặt hạn chế trong công tác quản lý cũng như
quảng bá dịch vụ của mình với khách hàng của VAE.
II.2.5. Hoạt động nghiên cứu và phát triển
Hiện nay, các công ty kiểm toán trong đó có VAE vẫn còn sử dụng các phương
pháp kiểm toán cũ: dùng kỹ thuật chọn mẫu. Trong khi đó, kiểm toán theo phương
pháp hiện đại đối với nền kinh tế phức tạp nhiều thành phần là phương pháp tiếp cận,
đánh giá và xác định rủi ro. Tức là đánh giá toàn bộ hệ thống kiểm soát nội bộ của một
DN từ khâu ban hành nội quy, quy chế, quy trình xuất nhập, mua bán hàng hóa, tổ
chức bộ máy,… xem khâu nào yếu, nhiều khả năng xảy ra rủi ro thì tập trung để kiểm
toán. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi kiểm toán viên phải hiểu rõ về các lĩnh vực
khác nhau của khách hàng và phải có trình độ đánh giá rủi ro cao.
Nguyên nhân khiến phương pháp này vẫn còn được sử dụng là:
• Trình độ các kiểm toán viên chưa đủ để có thể đánh giá mức độ rủi ro có thể xảy
ra ở các bộ phận khác nhau.
• Các chuẩn mực kiểm toán hiện hành vẫn sử dụng phương pháp chọn mẫu.
• Phương pháp mới này nâng cao trách nhiệm của kiểm toán viên trong việc đánh
giá và xác định rủi ro, do vậy việc áp dụng còn dè dặt và thận trọng.
20
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
Tuy nhiên, để theo kịp các chuẩn mực kiểm toán đã được công bố và sẽ được áp
dụng trong năm tới, các kiểm toán viên của VAE đã và đang hiện đại hóa phương
pháp, nâng cao trình độ xét đoán rủi ro, tiến dần tới phương pháp hiện đại. Vấn đề
trình độ xét đoán để sử dụng phương pháp này của các kiểm toán viên tại VAE đang
được quan tâm và phát triển một cách có hiệu quả nhất.
II.2.6. Quản lý chất lượng
Để tồn tại và phát triển các DN luôn phải coi trọng vấn đề chất lượng sản phẩm
mà mình cung cấp. Là một hoạt động có tính chuyên nghiệp, yêu cầu khá nghiêm ngặt
trách nhiệm ký kết hợp đồng hoặc ủy quyền cho người có trách nhiệm căn cứ theo giá
trị hợp đồng hoặc tính chất hợp đồng, là nơi trực tiếp quản lý các hoạt động kinh
doanh hàng ngày của công ty, xử lý lãi, lỗ, ban hành các quy chế nội bộ công ty, trình
Báo cáo quyết toán tài chính hằng năm lên Hội đồng thành viên, đưa ra các quyết định
tuyển dụng nhân sự,…
22
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
Ban kiểm soát
Nắm giữ vai trò quan trọng - kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp, trung thực và thận
trọng trong quản lý điều hành kinh doanh, công tác kế toán thống kê và lập báo cáo tài
chính; kiểm soát toàn bộ hệ thống tài chính cũng như việc thực hiện các quy chế của
công ty; trách nhiệm báo cáo giải trình với Hội đồng thành viên khi được yêu cầu.
Phòng hành chính tổng hợp
Đảm nhận công tác kế toán doanh nghiệp và nhiều nhiệm vụ khác nhau: nghiên
cứu, soạn thảo các nội quy, quy chế về tổ chức lao động trong nội bộ Công ty; tham
mưu cho Giám đốc trong việc giải quyết chính sách, chế độ đối với nhân viên công ty;
nghiên cứu, đề xuất các phương án cải tiến tổ chức quản lý, sắp xếp; quản lý cơ sở vật
chất, trang thiết bị làm việc của doanh nghiệp,…
Các phòng nghiệp vụ
Bao gồm 4 phòng nghiệp vụ kiểm toán tài chính, 1 phòng nghiệp vụ kiểm toán
đầu tư và 1 phòng nghiệp vụ định giá. Các phòng nghiệp vụ trực tiếp cung cấp các
dịch vụ cho khách hàng, từ kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán báo cáo quyết toán
vốn xây dựng cơ bản, định giá, tư vấn thuế cho các dịch vụ khác.
Các chi nhánh, văn phòng đại diện
Tiếp thị, giới thiệu thương hiệu đến khách hàng, tìm kiếm và phát triển khách
hàng, hoạt động theo sự chỉ đạo trực tiếp của công ty; tuy nhiên các văn phòng đại
diện không được trực tiếp thực hiện ký kết các hợp đồng cũng như thực hiện việc cung
cấp dịch vụ. Hiện nay có 3 văn phòng đại diện tại TP. Đà Nẵng, thành phố Sơn La
thuộc tỉnh Sơn La, thành phố Hưng Yên thuộc tỉnh Hưng Yên và chi nhánh tại TP. Hồ
Chí Minh.
đa dạng hóa sản phẩm cần hỗ trợ từ giải pháp nghiên cứu và phát triển, và giải pháp
marketing. Chiến lược phát triển nguồn nhân lực đuợc hỗ trợ từ giải pháp phát triển
nguồn nhân lực và giải pháp về tài chính,… Trong đó, trước mắt phải ưu tiên chiến
lược phát triển nguồn nhân lực để tạo cơ sở vững chắc nhằm thực hiện các chiến lược
khác.
Với tiêu chí “Thành công của khách hàng chính là thành công của VAE”, công ty
TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam đã cam kết sẽ mang đến khách hàng các dịch
vụ chuyên nghiệp với chất lượng cao trên cơ sở chú trọng những yêu cầu phù hợp với
24
Phân tích môi trường quản lý tổ chức – Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Việt Nam
đặc thù của khách hàng, và sẽ phấn đấu trở thành một trong những công ty kiểm toán
có uy tín và phát triển nhất trên thị trường kiểm toán độc lập Việt Nam./.
25