BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH Phan Thị Vinh Chuyên ngành : Lí luận-phương pháp dạy học môn Hoá học
Mã số : 60 14 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. LÊ TRỌNG TÍN
Thành phố Hồ Chí Minh - 2008
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
cho phép hoặc không cho phép người khác vào blog của mình. Hiện nay, blog được
rất nhiều người trên thế giới ưa chuộng, chủ yếu dùng blog viết nhật ký cá nhân,
chia sẻ thông tin với những người khác. Tuy nhiên, cũng có những người sử dụng
blog với mục đích kinh doanh, hoặc làm chính trị,… Với tính tương tác cao, có
nhiều tiện ích, đơn giản dễ làm, lại không tốn kém, vậy tại sao chúng ta không dùng
blog hỗ trợ cho việc dạy học để đáp ứng được các yêu cầu đổi mới của giáo dục
hiện nay? Tha
y vì viết nhật ký cá nhân, chúng ta có thể dùng nó tương tác với học
sinh trong dạy học, tăng tính tương tác từ phía học sinh đến giáo viên, giúp học sinh
trả lời các câu hỏi trực tuyến trên mạng, kích thích học sinh nêu nguyện vọng, tình
cảm, kích thích tính tự giác, tự học… đặc biệt qua blog dạy học, giáo viên dễ dàng
dạy học phân hoá đến từng cá thể học sinh. Hơn nữa, dạy học không còn bị bó buộc
về thời gian và không gian m
à qua blog ta có thể dạy học mọi lúc mọi nơi.
Chính vì các lí do trên mà tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu, học tập và
mong muốn góp chút sức vào sự nghiệp giáo dục của đất nước.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Blog, gọi tắt của weblog “nhật ký web”, bùng nổ từ cuối thập niên 1990, và
ngày càng phát triển mạnh mẽ. Theo giới chuyên môn, sự phát triển của dịch vụ
blog hiện có thể gọi là nhanh như “cơn lốc”. Từ tháng 11 năm
2006, Technorati
(một website chuyên theo dõi các blog) đã thống kê có khoảng 57 triệu blog. Ở Việt
Nam, blog đang phát triển theo cấp số nhân, rất nhiều “cộng đồng cư dân mạng”
đang sử dụng blog như là một thú vui, một nhu cầu giải trí, chia sẻ những tâm sự,
tình cảm riêng tư của mình,…Với ưu thế về tính đơn giản, khả năng phát tán, truyền
bá cao nhất hiện nay (những phản hồi trên blog nhanh hơn những phản hồi
qua
email), blog đang trở thành một hiện tượng ảnh hưởng đến nhiều mặt của xã hội.
Số lượng người viết blog đang ngày một gia tăng. Đó là nhờ sự trợ giúp của
các website, hay nói cách khác là các dịch vụ cung cấp blog như: blogger, TypePad,
- Thực nghiệm sư phạm: tương tác trực tuyến với học si
nh qua blog và kiểm
tra trên lớp sự tiến bộ của học sinh.
5. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
5.1. Khách thể: quá trình dạy học hóa học ở các trường phổ thông.
5.2. Đối tượng: dạy học tương tác với học sinh qua blog dạy học chương
Halogen, Hoá học 10 chương trình nâng cao.
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
6.1. Phương pháp luận: dựa trên nền tảng của triết học duy vật biện c
hứng về
quá trình dạy và học của giáo viên và học sinh.
6.2. Phương pháp nghiên cứu:
- Phân tích, tổng hợp lý thuyết: Lý thuyết quá trình dạy học, lý thuyết dạy học
hướng vào người học (lấy học sinh làm trung tâm), dạy học tương tác, các
phương pháp dạy học tích cực, phương pháp tự học,…
- Điều tra cơ bản: trao đổi ý kiến với các giáo viên, thăm dò ý kiến của học
sinh về hiệu quả của việc tham gia tương tác qua blog.
- Thực nghiệm sư phạm, xử lí kết quả bằng thốn
g kê toán học trong khoa học
giáo dục.
7. Giả thuyết khoa học
Nếu dạy học tương tác được với học sinh thông qua blog dạy học thì sẽ góp
phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng dạy và học ở trường phổ
thông.
8. Giới hạn của đề tài
Xây dựng blog dạy học chương Halogen, Hoá học lớp 10 chương trình nâ
ng cao
để rút ra các nguyên tắc và vận dụng vào một số bài thuộc nhóm Oxi.
9. Những đóng góp của đề tài:
Đề tài đã đóng góp một số lí luận dạy học sau:
1.1.2. Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học
Trong xã hội hiện đại đang biến đổi nhanh - với sự bùng nổ thông tin, khoa
học, kĩ thuật, công nghệ phát triển như vũ bão – thì không thể nhồi nhét vào đầu óc
học sinh khối lượng kiến thức ngày càng nhiều. Phải quan tâm dạy cho học sinh
phương pháp học ngay từ bậc tiểu học và càng lên bậc học cao hơn càng phải được
chú trọng.
Trong phương phá
p học thì cốt lõi là phương pháp tự học. Nếu rèn luyện cho
người học có được phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí tự học thì sẽ tạo cho họ
lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi người, kết quả học tập sẽ nhân lên
gấp bội. Vì vậy, ngày nay người ta nhấn mạnh mặt hoạt động học trong quá trình
dạy học , nỗ lực tạo ra
sự chuyển biến từ học tập thụ động sang tự học chủ động, đặt
vấn đề phát triển tự học ngay trong trường phổ thông không chỉ tự học ở nhà sau bài
lên lớp mà tự học cả trong tiết học có sự hướng dẫn của giáo viên.
Tự học mang lại hiệu quả to lớn cho giáo dục, còn thể hiện ở những nguyên
nhân sau:
- Giảm nhịp độ và sức ép của việc giảng dạy cho giáo viên. Như vậy, giáo
viên có điều kiện tìm hiểu những tài liệu khó với tốc độ chậm hơn và tăng thời gian
cho các hoạt động chủ động của học sinh.
- Tăng cường động cơ học tập cho học sinh, khuyến khích học si
nh tự gánh
vác trách nhiệm học tập của mình.
- Học sinh có thể học tập theo tốc độ phù hợp với khả năng và phong cách
học tập của mình.
- Học sinh phát hiện ra rằng các em có thể học không có giáo viên, và rất
thích thú với sự thay đổi đó.
1.1.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
Công nghệ thông tin đã trở thành một trong những nền tảng quan trọng của
xã hội hiện đại, nó góp phần thúc
theo chiều ngang, người dạy trở thành người thúc đẩy, chuyên gia hướng dẫn hay
đồng nghiệp, người học phải thật sự chủ động và thích nghi.
- Thị trường giáo dục sẽ được toàn cầu hoá vì không còn bị ràng buộc về thời gian.
Nhận thức được vai trò của công nghệ thông tin trong việc thúc
đẩy giáo dục nói
riêng và sự hình thành nền kinh tế tri thức nói chung, một số quốc gia đã hết sức lưu
ý đến việc tạo điều kiện tận dụng triệt để công nghệ mới đó vào giáo dục.
Việt Nam ta cũng không ngoại lệ. Trong giai đoạn hiện na
y, việc ứng dụng
công nghệ thông tin trong giáo dục đang được chú trọng phát triển nhằm nâng cao
chất lượng dạy và học, đưa chất lượng giáo dục Việt Nam ngang tầm với các nước
trong khu vực, sớm hội nhập với hệ thống giáo dục quốc tế. Ứng dụng công nghệ
thông tin trong giáo dục giúp cho thế hệ trẻ tiếp cận với các loại công cụ giáo dục
tiên tiến, chuẩn bị một hành trang lập t
hân, lập nghiệp, góp phần xây dựng một xã
hội tri thức.
Mặt dù, chúng ta vẫn gặp một số khó khăn như: trình độ nhận thức của cán
bộ quản lí giáo dục, của giáo viên; giá các thiết bị vẫn còn cao so với thu nhập của
người Việt Nam,… nhưng với vai trò của công nghệ thông tin trong thế giới ngày
nay thì việc áp dụng công nghệ thông tin vào dạy học là một điều cần thiết. 1.2. Tổng quan về blog
1.2.1. Blog là gì?
Blog, gọi tắt của weblog (tiếng Anh, "nhật
ký web"), là một dạng nhật ký
trực tuyến, bùng nổ từ cuối thập niên 1990 [38]. Được phần mềm hỗ trợ, dễ sử
dụng. Một trang blog có thể chứa các siêu liên kết, hình ảnh và liên kết (tới các
trang chứa phim và âm nhạc). Các blogger (người viết blog), có thể là cá nhân hoặc
nhóm
0
,
Live Journal,… Ở Việt Nam hiện cũng đã xuất hiện các nhà cung cấp dịch vụ web,
blog miễn phí như VietSpace, Ngôi sao blog,…
1.2.2. Các tính năng của blog Wordpress.com
Với rất nhiều nhà cung cấp dịch vụ miễn phí trong và ngoài nước nhưng
chúng tôi lại đề cập Wordpress và chọn Wordpress là nhà cung cấp dịch vụ Blog.
Đó là do Wordpress có những tính năng ưu việt sau:
- Cung cấp miễn phí; chỉ mất vài giây với một địa chỉ email và một cái tên là có
thể tạo ra blog cho riêng mình; không phải chỉ là một blog mà có thể tạo r
a bao
nhiêu blog là tuỳ thích; với dung lượng là 3GB.
- Hỗ trợ tốt tiếng Việt. Chỉ cần để bảng mã UNICODE là bạn có thể soạn thảo
cũng như viết các bình luận bằng tiếng Việt.
- Giao diện đẹp, thân thiện; có khoảng hơn 60 kiểu giao diện khác nhau được
thiết kế sẵn cho người sử dụng chọn, có những giao diện cho phép người dùng tuỳ ý
đưa các hình ảnh của r
iêng mình vào thanh chắn đầu mục (header image). Mỗi giao
diện còn cho phép người dùng tuỳ chọn và sắp xếp một số tiện ích như lấy nguồn
thông tin (feed) từ các trang web khác; cho hiển thị các bài viết được nhiều người
đọc nhất, các bài viết mới nhất, danh sách các bình luận (comment) của người đọc
và người viết Blog, danh sách địa chỉ các trang web khác,… chỉ bằng thao tác đơn
giản là nhắp (click) chuột.
- Phân hạng mục cho các bài viết (categories), người viết blog có thể phâ
n các
bài viết thành các mục khác nhau (categories). Số lượng các mục là không giới hạn,
đồng thời một mục có thể “con” của mục khác (giống như cấu trúc cây). Điều này
khiến cho việc phân loại và tìm kiếm bài viết dễ dàng hơn. Đây là tiện ích được
những người viết blog đánh giá cao.
- Hỗ trợ soạn thảo văn bản tốt. Wordpress tự động lưu liên tục khi soạn thảo để
nhiều người đọc nhất, thống kê bằng chữ số lượng bài đã viết và tải lên bl
og, số
lượng bình luận (comment); và còn cho biết người vào đọc blog đến từ đâu bằng
những thuật ngữ tìm kiếm nào,…
- Có khả năng hỗ trợ một số tiện ích (widget) từ các dịch vụ miễn phí khác như
MeeboMe, Flickr, hoặc lấy RSS từ các trang web khác. MeeboMe là một dịch vụ
nổi tiếng của Meebo - trang web cho phép người sử dụng AOL, Yahoo!, MSN,
ICQ,… nói chuyện (chat) với nhau một cách dễ dàng. MeeboMe tạo “kênh” chat
trực tiếp, bí mật giữa người viết blog và người đọc. Nó không khác gì sử dụng
Yahoo! Messenger hay MSN Messenger để chat.
- Cho phép tạo ra các trang cố định như trang Giới thiệu, trang Trao đổi - thảo
luận, trang Hướng dẫn, … để tạo điều kiện thuận tiện quản lí blog tuỳ ý thích.
- Cho phép nhiều người cùng viết bài và quản lí blog. Người tạo ra blog
(admin) có thể mời nhiều người khác tham gia viết và tải bài viết lên blog hoặc chỉ
đóng góp bài để người tạo ra blog (admin) kiểm tra và cho phép tải lên blog.
- Cho phép tạo ra hộp tìm kiếm thông tin (search box) giúp cho việc tìm kiếm
các bài viết dễ dàng hơn
- Và cuối cùng, người viết blog có quyền bỏ đi
blog của mình bất cứ lúc nào
mình thích chỉ với một thao tác click chuột đơn giản; hoặc muốn chuyển nhà cung
cấp dịch vụ hoặc muốn tạo ra một trang web với tên miền của riêng mình thì
wordpress cho phép xuất XML với đầy đủ các bài viết, cả các bình luận trong blog
bằng công cụ Export (xuất) ; cũng như cho phép những người viết blog ở những
trang như Blogger, TypePad, LiveJournal,…muốn chuyển sang sử dụng Wordpress
bằng công cụ Import (nhập). Công cụ Expor
t và Import của WordPress được thiết
kế để giúp người sử dụng di chuyển nội dung trong blog của mình ra ngoài / từ
ngoài vào một cách tiện lợi và nhanh chóng.
Ngoài ra, người dùng có thể nâng cấp blog của mình như thay đổi giao diện theo
og:
- Thứ nhất, mỗi người có thể tạo cho mình một số lượng không giới hạn các blog.
Chính vì vậy, một khi blog đã được đăng ký, thì subdomain của blog đó sẽ nằm
trong trạng thái đang được sử dụng (in-used), không cần biết blog có nội dung hay
không. Nếu bạn không nhanh chân thì subdomain mà bạn muốn có thể bị người
khác đăng ký mất.
- Thứ hai, WordPress.com không bao giờ xóa bỏ một blog đã được đăng ký, cho dù
nó không c
ó nội dung trong một thời gian rất, rất dài. Để có thể dùng một blog đã
được đăng ký, bạn phải liên hệ với chủ nhân blog đó, nhờ họ chuyển sang cho bạn.
Việc này sẽ mất khá nhiều thời gian. Tên blog, cùng với ngôn ngữ bạn chọn để viết
blog đều có thể thay đổi bất cứ lúc nào bạn muốn. Vì vậy, chẳng có lý do gì để bạn
phải suy nghĩ lâu về hai vấn đề này. Nếu bạn viết blog bằng tiếng Anh, hãy chọn
en- English. Nếu là tiếng Việt, chọn vi- Tiếng Việt. Tương tự với c
ác ngôn ngữ còn
lại.
Ô chọn cuối cùng, về Privacy, nếu bạn để dấu tick ở đó, blog của bạn sẽ có thể được
tìm kiếm qua Google hay công cụ tìm kiếm blog chuyên dụng Technorati. Với một
blog cá nhân, không muốn nhiều người đọc, thì bạn có thể bỏ dấu tick ấy đi.
Kết thúc quá trình đăng ký, bạn bấm nút Signup ».
WordPress.com sẽ thông báo việc đăng ký đã hoàn tất. Bạn cần l
ogin vào địa chỉ
email của mình, mở mail mà WordPress.com gửi tới để tiến hành kích hoạt
(activate) blog vừa đăng ký, đồng thời lấy password để đăng nhập (login).
Password mặc định sinh ra là ngẫu nhiên, khoảng 6 - 7 chữ cái. Password này hoàn
toàn có thể thay đổi được thông qua Admin Panel.
Cần nhớ, nếu bạn không thực hiện việc kích hoạt trong vòng 2 ngày, bạn sẽ phải
làm lại các bước trên từ đầu.
1.2.3.2. Các chức năng trong blog Wordpress
Sau khi đăng kí được tài khoản, bạn vào đăng nhập
số người xem, số người xem hôm nay,…
*Blog Surfer
Đây là nơi tập hợp các blog Wordpress mà bạn sưu tầm để dễ tìm kiếm khi cần.
* Tag Surfer
Bạn có thể thêm các tags (nhãn) mà bạn thích hoặc xoá chúng đi nếu không hứng
thú.
* My comments
- Danh sách các phản hồi bạn đã gửi, ở blog của bạn và các blog khác.
* Write:
Write> Write Post
Dùng để viết bài mới cho blog.
Write> Write Page
Viết thêm trang mới (thường dùng để tạo 1 bài viết tách riêng với các phần khác).
* Manage:
Manage>Posts
Quản lý các bài viết đã post của mình, bạn có thể chỉnh sửa hoặc xoá các bài viết cũ
hoặc có thể xem số lượt truy cập cho từng bài viết.
Manage>Page
Quản lý các trang, có thể chỉnh sửa hoặc xoá các trang cũ.
Manage>Link
Quản lí các đường dẫn (link), có thể xoá hoặc thêm địa chỉ vào các trang web khác
bạn muốn giới thiệu đến người đọc. Manage>Categories
Categories là 1 phần quan trọng của WordPress, giúp cho người viết phân loại bài
Tuỳ chọn thêm cho theme, thay đổi banner cho blog bạn, đổi màu thêm 1 số thông
tin về bạn.
Design >Edit Css
Nếu các bạn có chút kiến thức về css thì có thể xem
qua tuỳ chọn này để chỉnh sửa
lại.
* Comments
Giúp quản lý các comment được gửi lên blog của bạn.
* Upgrades
Nơi nâng cấp blog của bạn. Có tính phí.
* Settings
Thiết lập cho blog theo ý bạn giúp blog dễ sử dụng hơn.
Settings>General: Các tùy chọn chung nhất về tên blog, tagline, ngà
y tháng,…
Settings>Writing: Tùy c
họn về cách thức bạn viết blog.
Settings>Reading: Tùy c
họn về cách thức người khác đọc blog của bạn.
Settings>Discussion: Tùy chọn về cách thức mọi người thảo luận trong bl
og của
bạn.
Settings>Privacy: Tùy chọn về độ bí mật của blog.
Settings>Delete Blog : Xóa blog của bạn vĩnh viễn.
Settings>Media
Settings>OpenID
Settings>Domains
* Users:
Users> Authors & Users
Quản lý thê
m và phân quyền người dùng cùng quản lý blog WordPress.
Meebo
Flickr: hiển thị các hình ảnh trong Flickr,…
Tuỳ giao diện bạn chọn có hai sidebar hoặc 1 sidebar, bạn thiết kế cho sidebar
của mình bằng cách:
- Nhắp chuột vào
của mỗi widgets mà bạn muốn chọn.
- Sau đó, widgets đó sẽ hiển thị ở cột bên phải. Bạn nhắp chuột vào edit để chỉnh
sửa các thuộc tính như tựa đề, RSS, kích cỡ hình, màu sắc,… rồi nhắp chọn Change
Sau khi đã chọn xong các widgets thì bấm chọn
Design>Custom image Header - Nhắp chọn Browse để lấy hình muốn đưa vào thanh chắn đầu của blog (Header)
Chọn Upload. Sau khi upload xong thì nhắp chọn Crop header.
* Thiết lập tuỳ chọn (Settings)
Nhắp chọn Settings:
Settings>General
Nhắp chọn General. Ở đây bạn lần lượt gõ các thông tin như: tên cho blog (Blog
Title) , email, chọn ngôn ngữ viết blog (Language), lập múi giờ (TimeZone), hạn
chế người đọc blog (click chọn vào MemberShip).
Sau khi thiết lập xong bấm chọn Save Change