B GIÁO DCăÀOăTO
TRNGăI HC M THÀNH PH H CHÍ MINH
KHOA K TOÁN - TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
ầo0oầ

LểăỊNHăTHNG
MSSV : 40603220
KHÓA LUN TT NGHIP
Ngành : Tài Chính - Ngân Hàng
Lp : TN06A1 NgiăHng Dn Khoa Hc
T.S Nguyn Th Uyên Uyên TP,H Chí Minh, Tháng 06 - 2010 DANH MC CH VIT TT

APT : Arbitrage Pricing Theory ậ Lý thuyt kinh doanh chênh lch giá.

Bng 1.2 : Ch s Beta mt s công ty c phnăthng  M nmă2009.
HÌNH V:
Hình 1.1ă:ăng cong gi đnh tt c các kh nngăđuăt.
Hình 1.2 : ng cong gi đnh tt c các kh nngăđuăt.
Hình 1.3 : La chnăDMTătiăuăriăroătrênăđng biên hiu qu.
Hình 1.4 : ng SML và ri ro h thng chun hóa.
Hìnhă1.5ă:ăăngăđcătrngă:ăphơnăb TSSL .
Hình 1.6 TngăquanăTSSLăgia Morgan Stanley và th trng.

CHNGă2:
BNG BIU:

Bng 2.1 : Lãi sutăcăbn  VităNamăquaăcácănm.
Bng 2.2 : Li nhun sau thu trc và sau khi Kim Toán ca mt s công ty
Bng 2.3 : Giá c phiu SJS.
Bng 2.4 : T sut sinh li( l) và mc riăroăhƠngăquỦănmă2009ăậ 2010.
Bng 2.5 : S lng công ty niêm ytăquaăcácănmătrênăHOSE.
Bng 2.6 : TSSL và Mcăđ Ri Ro ca mt s TTCK trên th giiănmă2009.
HÌNH V:
Hình 2.1 : T trng s chng khoán và giá tri niêm yt trên HOSE.
Hình 2.2 : VN ậ INDEXătrongănmă2009.
Hình 2.3 : HNX ậ INDEXăTHỄNGă10ăNMă2009.
Hình 2.4 : HOSE ậ INDEXăTHỄNGă10ăNMă2009.
Hình 2.5 : TSSL và Ri Ro ca mt s TTCK trên th gii nmă2010

CHNGă3:
BNG BIU:


LI M U
1) S CN THIT CAă TÀI .

Th trng chng khoán VităNamăraăđiăcáchăđơyăhnă10ănm,ăđnănayăđƣătr
thƠnhăkênhăđuătăhp dnăđi viănhƠăđuătătrongăncăcngănhăngoƠiănc.
TuyănhiênăcácănhƠăđuătătrongănc hin nay hu htălƠăđuătătheo cm tính hoc
đuătătheoăs đông(ăbyăđƠn ) vƠădngănhăkhiăthamăgiaăvƠoăth trng, nhƠăđu
tăvnăchaănhn bit ht các ri ro cngănhătìmăraăli giiăđápăcácăcơuăhiăắăLƠmă
th nƠoăđuătăhiu qu và gim thiu ri ro mt cách thp nht trongăđu tăchng
khoán?”ălƠăđiu không phi d dàng. Ti các th trng chng khoán phát trin,
nhƠăđuătătrc khi ra quytăđnh b tin vào c phiu nào, h cngăđu có nhng
phân tích k lngăhnăv ri ro và t sut sinh li. H s beta là mt trong nhng
công c hu ích thngăđc s dng nhtăđnhăđ đánhăgiáăc phiuăđó.
H s này da trên các nn tng lý thuytătƠiăchínhănhă:ăắăLỦăthuyt danh mc
đuătăcaăHarryăMarkowitz,ăMôăhìnhăđnh giá tài sn vn ậ CAPM ca William
Sarpe và Lý kinh doanh chênh lch giá ậ APT ca Stephen Ross. Mtăkhiăđƣăbit
đc h s beta th trng hocăbetaăđi vi các nhân t riêng l ca mt chng
khoán,ănhƠăđuătăcóăth d dƠngăxácăđnh các c phiu riêng l hay danh mcăđu
tăphùăhp vi khu v ca tngănhƠăđuăt. Tuy nhiên tác gi ch mun thông qua
h s betaăđ ch ra choănhƠăđuătăthy rõăhn v ri ro và T Sut Sinh Li trong
vicăđuătăchng khoán trong ngn hn. Chính vì th đ tƠiă:ăắăXÂY DNG MÔ
HÌNH BETA NHM LNG HÓA RIă ROă TRONGă Uă Tă CHNG
KHOÁN NGN HN TRÊN SÀN THÀNH PH H CHÍ MINH HOSE ”.
NhmăgiúpănhƠăđuătăVit Nam thy rõăhn riăroătrongăđuătăchng khoán, la
chn các c phiu riêng l hay lp danh mcăđuătătiăuăvi mcăđ chuăđng
ri ro ca mình.
2) MCăệCHăNGHIểNăCU

 Phân tích thc trng ca TTCK Vit Nam trong thi gian khoăsátăcngănhă

Chngă2ă: THC TRANG RIăROăTRONGăU TăC PHIU NGN HN
TRÊN TTCK VIT NAM
Chngă3ă: XÂY DNGăMỌăHỊNHăBETAă(ă)ăNHMăLNG HÓA RI RO
TRONGăUăTăC PHIU TRÊN SÀN HOSE
Chngă4: GII PHÁP H TR HN CH RI RO VÀ KIN NGH NHM
NÂNG CAO HIU QU TRONG VIC HOÀN THINăMỌăHỊNHăBETAă()

Li Kt
Tài Liu Tham Kho
Ngoài ra còn 13 ph lc bao gm nhng ni dung chính và chi tit hóa, minh ha và
b tr cho niădungăchuyênăđ và ph lc là mtăđiuăkhôngăđc tách ri khi chuyên
đ. MC LC NI DUNG KHÓA LUN
LI CMăN
DANH MC VIT TT
DANH MC PH LC ậ BNG BIU ậ HÌNH V
PHN M U

CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGăOăLNG RIăROăI VI C PHIU
NGN HNăTRONGăUăTăCHNG KHOÁN
1.1 Riăroătrongăđuătăc phiu và nhng nhân t nh hngăđn giá chng khoán
1.1.1 Tng quan v ri ro và các lý thuyt ri ro trong TCDN hinăđi 1
1.1.1.1 Ri ro là gì 1
1.1.1.2 Phân loi ri ro 1
1.1.1.3ăTháiăđ caănhƠăđuătăđi vi ri ro 2
1.1.1.4 călng ri ro 2
1.1.1.5 Các lý thuyt TCDN hinăđi v ri ro 9
1.1.2 Nhng nhân t nhăhngăđn giá chng khoán 10

Kt LunăChngă1
CHNGă 2ă :THC TRNG RIăROăTRONGă UăTăC PHIU NGN
HN TRÊN TH TRNG CHNG KHOÁN VIT NAM
2.1 Th trng chng khoán trong thi gian qua 27
2.1.1 Quy mô th trng trên sàn HOSE 27
2.1.2ăcăđim th trng chng khoán Vit Nam 28 2.1.3 Vai trò và hn ch ca th trng chng khoán Vit Nam 29
2.1.3.1 Vai Trò 29
2.1.3.2 Hn Ch 29
2.1.4 Th trng chngăkhoánănmă2009 30
2.2 Nhn diên riă roă vƠă xuă hngă đuătăc phiu ngn hn ca th trng chng
khoán Vit Nam 33
2.2.1ăCóăhayăkhôngăxuăhngăđuătăc phiu ngn hn ca th trng chng khoán
Vit Nam 33
2.2.2 Nhn din ri ro c phiu ngn hn trên th trng chng khoán Vit Nam 37
2.2.2.1 Ri ro h thng 37
2.2.2.1.1 Ri ro lãi sut 37
2.2.2.1.1 Ri ro t thông tin 38
2.2.2.1.3 Ri ro t tơmălỦănhƠăđuăt 39
2.2.2.2 Ri ro không h thng 40
2.2.2.2.1 Ri ro lãi sut ca doanh nghip 40
2.2.2.2.2 Ri ro do binăđng giá c 40
2.2.2.2.3 Ri ro v t giá 41
2.2.2.2.4 Thông tin báo cáo tài chính 41
2.2.2.3ăTácăđng ch s chngăkhoánăđnănhƠăđuăt 43
2.2.2.4 Ri ro t cácăquyăđnhăđuătăchtălng dch v ca sàn giao dch 43
2.2.2.5ăNhƠăđuătăchngăkhoánăđƣănhn din và qun tr riăroănhăth nào 45
2.2.2.5.1ăNhƠăđuătănhn dinăđc gì? 45

TÀI LIU THAM KHO
PH LC
CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGăOăLNG RIăROăI VI C PHIU NGN HNăTRONGăU
TăCHNG KHOÁN

CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGă Oă LNG RIăROăI VI
C PHIU NGN HNăTRONGăUăTăCHNG KHOÁN
1.1. Riăroătrongăđuătăc phiu và nhng nhân t nhăhngăđn giá
chng khoán.
1.1.1. Tng quan v ri ro và các lý thuyt ri ro trong TCDN hinăđi.
i viănhƠăđuăt thì riăroălƠăđiuăđu tiên mà h nghăđn. Dù nhà
đuătăcóămt danh mc tt th nƠoăđiăna thì h vn không th thoát khi
tt c các ri ro.
1.1.1.1. Ri ro là gì ?
Ri ro là nhngăđiu không chc chn ca nhng kt qu xy ra
trongătngălai.ăNóiăcáchăkhácări ro là mt tình hungăđc to nên bt
k lúc nào gây tn tht hay li ích có th có mà ta không th tiênăđoánă
đc.
TrongăđuătătƠiăchính,ăriăroăđc hiu là nhng binăđng th
trng , binăđng giá chngăkhoán.ăơyălƠăvnăđ mƠăcácănhƠăđuătăđt
lênăhƠngăđu. Nhiu yu t nhăhngăđnătácăđng ca giá chng khoán
nhă:ăchínhăsáchătin t, kinh t vămô,ăngoƠiăraăxuăhng binăđng giá
chng khoán lên hay xung có th din ra trong ngn hay dài hn tùy vào
tơmălỦănhƠăđuătăvƠăđánhăgiá th trng trong thiăđimăđóăraăsaoăt đóă
đaăraăquytăđnh cui cùng.
1.1.1.2. Phân loi ri ro:
Ri ro h thng (Systematic Risk) :
Ri ro h thng còn có tên giă khácă :ắă ri ro th trng
(Market Risk) và riăroăkhôngăđaădngăhóaăđc( Undiversifiable Risk ).
Nguyên nhân dnăđn ri ro h thngăthng bt ngun t nhng vnăđ

trongăđuăt.ăVìăvy các nhà kinh t phiătìmăcáchăcălng và hn ch
riăro.ăHarryăMarkowitzăđƣătìmăraăcáchăgim thiu ri ro bngăcáchăắăđaă
dngăhóaăđuăt”ăăhayănóiămt cách nôm na rngăắăkhôngăb nhiu trng
trong cùng mt r”ă.ăLỦăthuyt caăôngăcngăch ra rng bng cách la
chn các c phn di chuyn trái chiuăthìăNTăs có th làm gim ri ro
hay nói cách khác làm gimăđ lch chun ca TSSL. Vy điuănƠyăđc
thc hinănhăth nào?
Bng cách gi đnh mt s điu kin,ăôngăđƣăđaăraămôăhìnhăxơyă
dng danh mcăđuătămangătínhăđaădng hóa nhm gim thiu ri ro
tng th không h thng.ăóăgiălƠăđuătădanhămc hiu qu.

CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGăOăLNG RIăROăI VI C PHIU NGN HNăTRONGăU
TăCHNG KHOÁN  TSSL mong đi ca mt danh mc các tài sn ( hoc c phn)
TSSLămongăđiăđi vi mt khongăđuătăthìăđcăđ cp c
th  phnătrênăcngăda trên lý thuyt ca Markowitz. Vì th 
đơyăchúngătaăch đ cpăđnăTSSLămongăđi ca mt danh mc
tài sn
TSSLămongăđi ca mt danh mc các tài sn là giá tr trung
bình theo t trng caă TSSLă mongă điă đi vi nhng khon
đuătăc th trong danh mc. T trng này là s cơnăđi tng
giá tr đi viăcácănhƠăđuăt
Gi đnhămongăđiăđi vi mtăDMTătheoăgi đnh vi bn
tài sn ri ro trình bày trong bng 1.1
BNGă1.1:ăăTSSLăMongăđiăđi vi mt danh mcăđuăt
Tài sn
T Trng (Xi)
TSSLămongăđi


CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGăOăLNG RIăROăI VI C PHIU NGN HNăTRONGăU
TăCHNG KHOÁN

BBAAp
rxrxr 
A
x



n
i
iip
rxr
1

 1
i
x



n
i
BiBAiAi
rrrrpBACOV
1
))((),(


iA
r
- TSSL ca chng khoán A  tình hung i

iB
r
- TSSL ca chng khoán B  tình hung i

A
r
- TSSLămongăđi c phiu A

B
r
- TSSLămongăđi c phiu B
MtăHPSămƠădngănghaălƠăTSSLăđi vi hai khonăđuătăcóă
khuynhă hng dch chuyn v cùng viă hng so vi mc
trung bình ca chúng trong sut mt khong thiăgian.ăNgc
hay
CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGăOăLNG RIăROăI VI C PHIU NGN HNăTRONGăU
TăCHNG KHOÁN

li mt giá tr HPS âm ch raăTSSLăđi vi hai khongăđuătă
cóă khuynhă hng dch chuyn v haiă hng khác nhau liên
quană đn mc trung bình vào thiă đim c th trong mt
khong thiă gian.ă ln ca HPS ph thucăvƠoăphngăsaiă
caă nhngă TSSLă c th cngă nhă mi quan h gia nhng
chui TSSL.
 H s tng quan



= 0 : TSSL ca hai chngăkhoánăđc lp nhau
BA
AB
BACOV


),(

CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGăOăLNG RIăROăI VI C PHIU NGN HNăTRONGăU
TăCHNG KHOÁN

  lch chun ca mt DMT p

-  lch chun caăDMT
i
x
- T trngăđuătăca tng tài sn riêng l trongăDMT
2
i

- PhngăSaiăca TSSLăđi vi tài sn i
ij
Cov

  

n
i
n
i
n
j
ijjiiip
Covxxx
1 1 1
22

CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGăOăLNG RIăROăI VI C PHIU NGN HNăTRONGăU
TăCHNG KHOÁN

Nu chúng ta xem xét, kt hp hai tài sn khác nhau và xut
phát t đng cong gi đnh ca tt c các kh nngă đuă t,ă
chúng ta có th có mtăđ th nhăhìnhă1.1
HỊNHă1.1ă:ăng cong gi đnh tt c các kh nngăđuăt. ng cong bao bc bên ngoài bao gm tt c các kt hp nht
đnh ( hình 1.2) . MiăDMTănmătrênăđng biên hiu qu có
 ng biên hiu qu và li ích nhà đu t

ng cong hu dng ca miă NTă riêngă l th hin rõ s
đánhăđi giaăTSSLămongăđi và riăroămƠăNTăđóămongăđi.
ng cong  hình 1.3 cho thyăđ dc càng gim khi càng di
chuynălênăhngătrên.ăiuănƠyăcóănghaălƠămt s giaătngă
cùng mc ri ro thì khi di chuyn lên phía trên caăđng biên
hiu qu thì mang li s giaătngăTSSLăthpăhn.
S kt hp viăđng biên hiu qu,ăđng cong hu dng này
xácăđnh danh mc c th trênăđng biên hiu quá thích hp
nht cho mtăNT
HÌNH 1.3 : La chnăDMTătiăuăriăroătrênăđng biên hiu qu

B
ng biên
hiu qu
T
sut
sinh

mi quan h gia ri ro và li nhun caăcácăDMTă
 Trong mô hình kinh doanh chênh lch giá APT nói rng
t sut sinh liăvt triămongăđi ca bt k c phiu nào
đcăxácăđnh biăcácăđ nhy cm nhân t ca c phiu
và giá tr d báo ca nhân t ng vi nhng nhân t đóă
hay t sut sinh li ca mt tài sn theo lý thuyt này s là
mt tng tuyn tính ca các ri ro.
 APT còn yêu cu các gi đnh ít nghiêm ngtăhnăCAPMă
vƠăđaăraăcácăkt qu tng t.ăiu này giúp cho APT
dngănhălƠălỦăthuytăcóăuăth hn.ă
Tuy nhiên vn còn mt s vnăđ và s khác bit ca hai mô hình này:
- Mô hình CAPM daă trênă Ủă tng rng danh mc th trng là danh
mc không ch có giá tr trungăbìnhăphngăsaiăhiu mà mà thc ra còn là mt
danh mcăđcăđuătăhoƠnătoƠnăvi t s ca t sut sinh liăvt tri mong
đi so viăđ lch chun là ln nht. Thc t,ămôăhìnhănƠyăđc áp dngăđ
nói lên rng các ch s da trên c phiu và thông dng thì hiu qu.
- S khác bit trong hai mô hình này là APT là mt tng tuyn tính ca
các nhân ri ro ch không phi mt nhân t trong CAPM.
CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGăOăLNG RIăROăI VI C PHIU NGN HNăTRONGăU
TăCHNG KHOÁN

1.1.2. Nhng nhân t nhăhngăđn giá chng khoán
1.1.2.1. Ch s chng khoán là gì?
Ch s th trng chngă khoánă đc da trên giá ca mt tp
hp mt nhóm các c phiu trên th trng ( hoc toàn b các c phiu
trên th trngă đó.ă LƠă mt con s phn ánh giá tr bình quân ca các
chngăkhoánăvƠăđc s dngănhălƠămt công c đ đi dinăchoăđc
tính ca nhóm chngăkhoánăđó.ă
Chng hnă nhă ch s Dow Jones là ch s giá chung ca 65
chngăkhoánăđi din, thucănhómăhƠngăđu (Blue Chip) trong các chng

v và giá c s tngălên.ăNgiădơnăcngănhăcôngătyăs mua nhiu
dch v vƠăhƠngăhóaăhn.ăKhiăyădoanhăthuătng,ăcôngătyăthng gia
tngăđc thu nhp bngăcáchătngătínhăhp dn ca c phiu. Khi
nên kinh t lâm vào tình trng suy thoái, nhìn chung giá c phiu
gim và thc t cngăchoăthy rng nn kinh t điăvƠoăsuyăthoáiăvi
doanh s các công ty s hu các c phiuăđóăđƣăgimăvƠăchínhăđiu
này nhăhngăđn ln nhun công ty .
1.1.2.2.4. Các báo cáo phân tích
Cácăbáoă cáoă phơnă tíchă thng nhnăđnh th trng nên
ắMUA”ăhocăắBỄN”.ăTuyănhiênădoăbinăđngăthng xuyên ca th
trng nên các báo cáo s dn mtăđiătínhăchínhăxácăca th trng.
Mc dù vy,ănhƠăđuătănênăđc các báo cáo ngay khi nó không còn
phù hp vi th trng, vì các bng báo cáo phân tích luôn cha
đngăcácăthôngătinătƠiăchínhăcăbnăcngănhăcácăd án phát trin
trongătngălaiăă
1.1.2.2.5. Tâm lý nhà đu t
TơmălỦănhƠăđuătăthng là không th lngătrcăđc
và có th lƠăhiăắkhácăthng”.ăKhácăthng  đơyălƠăs binăđng
giá c phiu s không phi daătrênăcăs ca tình hình thc t mà
daătrênăcăs tâm lý, cm nhn caănhƠăđuătăđi vi th trng.
Khi có mtănhómănhƠăđuătălc quan v th trng, h s mua c
phiu khin giá c phiuăđcăđyălênăcao.ăNgc li, khi h btăđu
bi quan thì s bán c phiu ra, bt chp nhngăđiu kinăcăbn lúc
đóănhăth nào, h có th làm giá c phiuăđiăxung.
1.1.2.3. Nhng nhân t nhăhngăđn giá tr ni ti
1.1.2.3.1. Hin trng v tài sn và công ngh trong doanh nghip
Tài sn trong doanh nghip bao gm tài sn c đnh và tài
snăluăđng. Do loi hình sn xutăhayăkinhădoanhăkhácănhauămƠăcă
cu tài sn trong các doanh nghipăcngăs không ging nhau.
Hin trng tài sn c đnh bao gm c khiălng và trình

ngiălaoăđng nhăhngăđn thành phm và t đóănhăhngăđn
giá tr doanh nghip.
1.1.2.3.6. ánhăgiáăv tình hình tài chính ca doanh nghip
Phân tích tình hình tài chính ca doanh nghip nhm xác
đnh tình hình sc khe,ăthƠnhătíchăvƠăđ ri ro ca doanh nghip;
quaăđóăs cho ta mt cái nhìn tngăquátăhnăv doanh nghip. Trên
căs nhng cái nhìnăđóăcóăth đaăraănhngăcáiănhìnăđóăcóăth đaă
ra nhng d báo trin vngătngălaiăca doanh nghip t đóăgiúpătaă
xácăđnh giá tr ca mt doanh nghip.

CHNGă1ă:ăBETAă()ăTRONGăOăLNG RIăROăI VI C PHIU NGN HNăTRONGăU
TăCHNG KHOÁN

1.2. Betaă()ătrongăđoălng riăroăđi vi c phiu ngn hnătrongăđu
tăchng khoán
Beta và CAPM là công c dùngăđ đoălng ri ro trên th trng vn
nhngăxácăđnhăTSSLănhăth nào? So sánh TSSL yêu cu này vi các
t sut sinh liămƠăchúngătaăcălngăđc và lp danh mcăđ ri ro
trong danh mcăđóăthp nht.ă bităđcăđiuăđóăthìătaăphiăđiăvào mô
hìnhăđnh giá tài sn và có mtăgócănhìnăgìăđóăv Beta.
1.2.1. Môăhìnhăđnh giá tài sn vn ( CAPM)
Lý thuytămôăhìnhăđnh giá tài sn vnă(ăCAPM)ăđc phát trin
trên nn tng ca lý thuyt th trng vn ậ là mt m rng ca lý thuyt
danh mc Matkowitz nhngătrc tiên ta hãy tìm hiu v đnhănghaătƠiăsn
phi ri ro trong lý thuyt th trng vn ri t đóăcóănhngăcáiănhìnăđúngă
hnăv môăhìnhăđnh giá tài sn vn ( CAPM)
 Tài sn phi ri ro là gì?

Trc tiên, cn hiu rng tài sn ri ro là mt tài sn có TSSL
không chc chnă trongătngălaiă vƠăchúngătaăcngăđoă lng s không

2
mm
m
fm
fm
Cov
rr
rr




 ng SML – đng th trng chng khoán
Thcăđóări ro thích hp ca mt tài sn riêng l chính là hip
phngăsaiăca nó vi danh mc th trng Cov( i,i) =
i
2

tngăt ta
cngăcóă:ăCov(m,mă)ă=ă
m
2

. Nhăvy ta có TSSL th trng là: Betaăthcăđoăchun hóa ca ri ro h thngăvìănóălƠăthcăđoă

 Tính toán ri ro h thng : ng đc trng

ngăđcătrngălƠămtăđng hi quy phù hp nhtăđiăquaăcácă
t sut sinh li phân tán ca mt tài sn ri ro và ca danh mc
th trng các chng khoán ri ro trên mt khon thi gian
trong quá kh.ăPhngătrìnhăđngăđcătrngăăă
Phngătrìnhăđngăđc trngă:ă


tMiiti
RR
,,

Trongăđóă:ă
ti
R
,
: t sut sinh li ca tài sn i trong khon thi gian t
tM
R
,
: t sut sinh li ca danh mc M trong khong thi gian t
i
