1
1. ĐẶT VẤN ĐỀ 2
1.1. Tính cấp thiết của đề tài 2
1.2 . Mục đích nghiên cứu 3
1.3 . Nhiệm vụ của đề tài 3
1.4 . Phương pháp nghiên cứu của đề tài 3
1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
2. NỘI DUNG 4
2.1. Thực trạng 4
2.1.1. Tình hình nghiên cứu và sử dụng trò chơi ô chữ trên thế giới4
2.1.2. Tình hình nghiên cứu và sử dụng trò chơi ô chữ ở Việt Nam 4
2.2. Cơ sở khoa học 5
2.2.1. Khái niệm trò chơi ô chữ 5
2.2.2. Căn cứ để thực hiện đề tài 5
2.3. Nội dung 6
2.3.1. Nguyên tắc tổ chức trò chơi ô chữ 6
2.3.2. Cấu trúc của trò chơi ô chữ 7
2.3.3. Quy trình xây dựng trò chơi ô chữ trong hoạt động dạy học
hóa học 7
2.3.4. Các bước tổ chức trò chơi ô chữ 8
2.3.5. Một số ví dụ 9
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19
3.1. Kết quả đạt được 19
3.2. Ý nghĩa khoa học của đề tài 19
3.3. Kết luận 20
3.4. Đề xuất 20
2
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Hóa học là một môn học tư duy trừu tượng, và đây cũng là một môn
học mới mẻ đối với học sinh bậc trung học cơ sở. Môn này đối với các em

nghiệm mà Bộ Giáo dục đào tạo đã lựa chọn cho việc kiểm tra, đánh giá và
thi cử hiện nay.
1.2 . Mục đích nghiên cứu
- Làm cho tiết học bớt khô khan, nặng nề mà trở nên nhẹ nhàng, sinh
động, hấp dẫn và hiệu quả.
- Rèn luyện cho học sinh những kĩ năng cơ bản của bộ môn hóa học,
Phát huy tính tích cực, sáng tạo trong hoạt động học tập của học sinh.
1.3 . Nhiệm vụ của đề tài
Đề tài này có nhiệm vụ chủ yếu sau:
1. Chỉ rõ nguyên tắc khi thiết kế trò chơi ô chữ;
2. Thiết lập được cấu trúc của trò chơi ô chữ;
3. Hướng dẫn các bước tiến hành trò chơi ô chữ.
1.4 . Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Để nghiên cứu đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
1. Phương pháp nghiên cứu lý luận;
2. Phương pháp trực quan;
3. Phương pháp điều tra;
4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm;
5. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng: Phương pháp sư phạm
Phạm vi: Đề tài này được giới hạn trong phạm vi nghiên cứu các hoạt
động dạy và học trong bộ môn Hóa học ở khối 9, như:
- Giới thiệu bài mới;
- Kiểm tra bài cũ;
- Tìm hiểu nội dung bài mới;
- Ôn tập;
- Và có thể chỉ để khuấy động không khí trong lớp học.
4
2. NỘI DUNG

5
Đặc biệt, hiện nay đã xuất hiện những cuốn sách nói về trò chơi ô chữ
như: Trò Chơi Ô chữ của Trần Phiêu và Trần Thị Kim Thoa biên soạn được
nhà xuất bản trẻ ấn hành. Hay như quyển: “Tiếng việt – hành trình qua các ô
chữ” của TS ngôn ngữ học Phạm Văn Tình biên soạn …
Trong dạy học, một số giáo viên cũng đã thiết kế trò chơi ô chữ phục
vụ cho việc củng cố bài học và dùng trong các hoạt động ngoại khóa, ngoài
giờ.
Tuy nhiên, việc đưa trò chơi ô chữ vào trong các hoạt động dạy học
trong trường phổ thông chưa được phổ biến, hình thức ô chữ kém đa dạng do
việc thiết kế mất nhiều thời gian, đồng thời nhiều giáo viên còn gặp khó
khăn trong việc thiết kế và ứng dụng trò chơi ô chữ vào các tiết dạy một cách
linh hoạt.
2.2. Cơ sở khoa học
2.2.1. Khái niệm trò chơi ô chữ
Trò chơi ô chữ là hình thức người tổ chức đưa ra những ô vuông để
trống, yêu cầu người chơi phải điền cho đúng những chữ mà người tổ chức
đã gợi ý cho mỗi ô chữ bằng một “chìa khóa”. Căn cứ vào “chìa khóa” và
năng lực của bản thân người chơi có thể hoàn thành ô chữ.
2.2.2. Căn cứ để thực hiện đề tài
Theo Luật giáo dục thì “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát
huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc
điểm từng lớp, từng môn học… tác động đến tình cảm, đem lại hứng thú học
tập cho học sinh”. Như vậy, cốt lõi của phương pháp dạy học là tạo cho học
sinh tính năng động, cải biên hành động học tập, chống lại thói quen thụ
động, học vẹt, học lý thuyết suông.
Trong lý luận phương pháp dạy học hiện nay, vấn đề lấy học sinh làm
trung tâm là vấn đề đặt lên hàng đầu. Nghĩa là: người học có quyền sáng tạo,
tự giác… điều này cần thể hiện thông qua phương pháp dạy học của từng
giáo viên.

1. Xác định đúng mục tiêu của bài học
2. Chọn ô chữ phải phù hợp với kiến thức cần cung cấp cho học sinh
3. Tổ chức, biên soạn câu hỏi cho trò chơi ô chữ phải bám vào “Chuẩn
kiến thức - kĩ năng” của bộ môn
7
4. Ô chữ phải được chuẩn bị chu đáo, sử dụng ngôn từ phải tuyệt đối
chính xác
5. Tổ chức trò chơi phải xác định được thời gian
6. Ô chữ phải có sức hấp dẫn, thu hút được sự tham gia của học sinh, tạo
không khí thoải mái, gây được hứng thú cho học sinh
7. Không quá lạm dụng trò chơi này trong dạy học
8. Khi tổ chức trò chơi giáo viên luôn phải động viên học sinh có thể
bằng cách cho điểm hoặc ngợi khen các em trước lớp.
2.3.2. Cấu trúc của trò chơi ô chữ
Một trò chơi ô chữ thông thường có cấu trúc như sau:
1. Chủ điểm ô chữ (từ khóa của ô chữ)
2. Các câu hỏi tương ứng với từng ô chữ
3. Mục tiêu: Mục tiêu của trò chơi ô chữ trau dồi kiến thức về vấn đề
gì
4. Cách chơi: Chỉ rõ quy tắc, quy định trong khi chơi
2.3.3. Quy trình xây dựng trò chơi ô chữ trong hoạt động dạy học hóa
học
Bước 1: Chuẩn bị
1. Xác định mục tiêu bài học;
2. Phân tích các kiến thức cơ bản;
3. Liệt kê các khái niệm, định nghĩa;
4. Liệt kê các từ khóa cho mỗi khái niệm, định nghĩa để làm nguyên
liệu cho việc xây dựng ô chữ.
Cần phải chú ý: Từ khóa được chọn phải là từ thể hiện nội dung bao
quát của bài, các từ xung quanh phải có liên quan đến từ khóa, việc giải đáp

2.3.5. Một số ví dụ
Ví dụ 1:
Hóa 9, Bài ôn tập hóa 8
9
1 T I K H O I
2 H O N H O P
3 H O A T R I
4 O X I
5 N G U Y E N T U
6 E L E C T R O N
7 N U O C
8 Đ O N C H A T
9 D U N G D I C H
10 K H O N G K H I
Từ chìa khóa: (10 chữ cái)
Có chủ đề là chào năm học mới.(Khai trường)
Hàng ngang số 1: (6 chữ cái) Là một đại lượng để so sánh độ nặng
hay nhẹ của chất khí này so với chất khí khác. (Tỉ khối)
Hàng ngang số 2: (6 chữ cái) Đây là khái niệm được định nghĩa là
“gồm những chất trộn lẫn với nhau”. (Hỗn hợp)
Hàng ngang số 3: (6 chữ cái) Điền vào … “… của nguyên tố (hay
nhóm nguyên tử) là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử (hay
nhóm nguyên tử)”. (Hóa trị)
Hàng ngang số 4:(3 chữ cái) Là chất khí không màu, không mùi, ít
tan trong nước, nặng hơn không khí, có NTK=16, PTK=32. (Oxi)
Hàng ngang số 5:(8 chữ cái) Là từ chỉ hạt vô cùng nhỏ, trung hòa về
điện. (Nguyên tử)
Hàng ngang số 6:(8 chữ cái) Hạt cấu tạo nên nguyên tử mang giá trị
điện tích -1. (Electron)
10

+ NaOH là gì? (NH
3
)
Hàng ngang số 2: (7 chữ cái) Phản ứng dưới đây thuộc loại phản ứng
nào?CuSO
4
+ 2NaOHCu(OH)
2
+ Na
2
SO
4
(Trao đổi)
Hàng ngang số 3: (2 chữ cái) Công thức chất khí không màu, không
mùi khi cho Na
2
CO
3
+ HCl là gì? (CO
2
)
Hàng ngang số 4:(4 chữ cái) Công thức chất kết tủa trắng khi
choAgNO
3
+ KCl là gì? (AgCl)
Ví dụ 3:
Hóa 9, Bài 16: Tính chất hóa học của kim loại
Dùng trò chơi ô chữ này để chuyển ý vào bài tính chất hóa học của kim loại
11
1 M U O I

4 K E M
Từ chìa khóa: (4 chữ cái)
Đây là tên một kim loại.(Nhôm)
Hàng ngang số 1:(5 chữ cái) Kim loại nào còn thiếu trong dãy hoạt
động hóa học sau: K …, Mg, Al, Zn, Fe, Pb, H, Cu, Ag, Au. (Natri)
Hàng ngang số 2: (5 chữ cái) Các kim loại Na, Al, K, Fe tác dụng
dung dịch HCl thu được muối và giải phóng khí gì? (Hiđro)
Hàng ngang số 3: (4 chữ cái) Trong các kim loại: Zn, Na, Cu kim loại
nào không tác dụng H
2
SO
4
loãng (Đồng)
12
Hàng ngang số 4:(3 chữ cái) Trong các kim loại: Zn, Au, Ag kim loại
nào tác dụng được dung dịch FeCl
2
? (Kẽm)
Ví dụ 5:
Hóa 9, Bài 19: Sắt
Dùng trò chơi ô chữ dưới đây để ôn lại kiến thức cũ của bài nhôm và
chuyển ý qua bài mới (bài sắt)
1 S O I
2 Đ U Y R A
3 C R I O L I T
Từ chìa khóa: (3 chữ cái)
Đây là tên một kim loại.(Sắt)
Hàng ngang số 1:(3 chữ cái) Điền vào … “nhôm có tính dẻo nên có
thể cán mỏng hoặc kéo thành … “? (Sợi)
Hàng ngang số 2: (5 chữ cái)Hợp kim của nhôm với đồng và một số

kém”(Nhiệt)
Hàng ngang số 3: (2 chữ cái)Là công thức của sản phẩm trong
phương trình hóa học: “H
2
+ I
2
” (H
2
I)
Hàng ngang số 4: (3 chữ cái)Trạng thái của HCl khi cho khí hiđro tác
dụng với khí clo?(Khí)
Hàng ngang số 5:(4 chữ cái)Là hợp chất tạo ra trong phản ứng giữa
kim loại và phi kim. (Oxit)
Hàng ngang số 6:(4 chữ cái)Là hợp chất tạo ra trong phản ứng giữa
kim loại và phi kim. (Muối)
Ví dụ 7:
Hóa 9, Bài 35: Cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ
Áp dụng trò chơi ô chữ vào phần củng cố bài.
1 C A C B O N
2 M A C H C A C B O N
3 H U U C O
4 H O A T R I
5 H O P C H A T
14
6 B O N
7 P H A N T U
8 H I Đ R O
9 H A I
10 N U O C
11 M A C H T H A N G

nhiêu? (Hai)
Hàng ngang số 10:(4 chữ cái)Đốt cháy một hiđrocacbon ngoài sản
phẩm khí cacbonđioxit còn có thêm một sản phẩm là gì? (Nước)
Hàng ngang số 11:(9 chữ cái) Mạch cacbon có 3 loại là mạch nhánh,
mạch vòng và loại mạch gì? (Mạch thẳng)
Hàng ngang số 12:(6 chữ cái)Điền vào … “Mỗi hợp chất hữu cơ có
một … liên kết xác định” (Trật tự)
Ví dụ 8:
Hóa 9,Bài 42 - Luyện tập chương 4: Hiđrocacbon, Nhiên liệu
1 T H E
2 Đ A T Đ E N
3 E T I L E N
4 T R U N G H O P
5 C R A C K I N H
6 C A C B O N
7 A X E T I L E N
8 C O N G
9 B E N Z E N
10 B R O M
16
11 M E T A N
Từ chìa khóa: (11 chữ cái): Metan, etilen, axetilen, benzen thuộc
loại hợp chất hữu cơ nào?(Hiđrocacbon)
Hàng ngang số 1: (3 chữ cái) Phản ứng đặc trưng của metan cũng như
những hợp chất chỉ có liên kết đơn trong phân tử là phản ứng gì?(Thế)
Hàng ngang số 2: (6 chữ cái) Tên gọi của hợp chất dùng điều chế
axetilen trong phòng thí nghiệm là gì?(Đất đèn)
Hàng ngang số 3: (6 chữ cái) Tên gọi của 1 hiđrocacbon trong công
thức cấu tạo có 2 nguyên tử C và 1 liên kết đôi trong phân tử là gì?(Etilen)
Hàng ngang số 4: (8 chữ cái) Phản ứng cộng hợp nhiều phân tử etilen

Hàng ngang số 1:(6 chữ cái) Điền vào … “Dầu mỏ không phải là hợp
chất mà là… của nhiều hiđrocacbon” (Hỗn hợp)
Hàng ngang số 2:(5 chữ cái) Chất béo có trong đâu trong các hình
sau? (Dầu ăn)
DẦU ĂN CỬA GỖ MUỖNG
Hàng ngang số 3: (4 chữ cái) Tên của 1 chất không hòa tan được chất
béo. (Nước)
Hàng ngang số 4: (4 chữ cái) Gỗ là nguyên liệu quan trọng cho ngành
công nghiệp gì?(Giấy)
Hàng ngang số 5:(4 chữ cái) Thành phần chính của chất béo. (Este)
Hàng ngang số 6:(7 chữ cái) Điền vào … “Chất béo là hỗn hợp nhiều
este của glixerol với các … và có công thức chung (RCOO)
3
C
3
H
5
. (Axit béo)
Hàng ngang số 7:(3 chữ cái) Điền vào … “Trong thực vật chất béo có
nhiều trong quả và …” (Hạt)
Hàng ngang số 8:(7 chữ cái) Ứng dụng chính muối của axit béo là sản
xuất gì? (Xà phòng)
18
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết quả đạt được
Tổ chức trò chơi ô chữ trong hoạt động dạy học đã có sự thay đổi
nhiều theo chiều hướng tích cực về chất lượng dạy học, với sự chuẩn bị chu
đáo về thiết kế, tổ chức trò chơi của giáo viên, giờ học đã không còn cứng
nhắc, đơn điệu, truyền đạt kiến thức một chiều mà giờ học đã trở nên sinh
động, học sinh rất tích cực tham gia xây dựng bài.

nhịp nhàng, lòng trung thực và tinh thần trách nhiệm lẫn nhau.
3.3. Kết luận
Trò chơi ô chữ là một trong những trò chơi trí tuệ, hỗ trợ hữu ích cho
giáo viên và học sinh trong quá trình dạy – học. Đây không phải là trò chơi
đơn thuần mà còn là một hình thức học tập khả năng tư duy của người chơi
nếu được thiết kế và sắp xếp phù hợp với chương trình học. Bên cạnh đó,
hình thức vừa học vừa chơi này mang lại cho người học sự hứng thú, tăng
cường khả năng ghi nhớ kiến thức. Đồng thời còn giúp học sinh ôn luyện
kiến thức nhanh phù hợp với hình thức thi trắc nghiệm mà Bộ Giáo dục đào
tạo đã lựa chọn cho việc kiểm tra, đánh giá và thi cử hiện nay.
Việc vận dụng linh hoạt trò chơi ô chữ sẽ giúp cho không khí lớp học
vui tươi, học sinh có cảm giác nhẹ nhàng, tiếp thu và ghi nhớ kiến thức một
cách nhanh chóng và sâu sắc.
Tóm lại: Sử dụng trò chơi ô chữ trong hoạt động dạy học đã mang lại
nhiều kết quả đáng khích lệ.
3.4 Đề xuất
Trong quá trình vận dụng đề tài, tôi có một số kiến nghị như sau:
- Giáo viên phải chuẩn bị thật kỹ nội dung cho mỗi lần thiết kế và tổ
chức trò chơi ô chữ.
- Trau dồi kỹ năng tin học để ứng dụng các phần mềm nhằm thiết kế
trò chơi sinh động hơn
- Nhà trường cần trang bị nhiều hơn nữa máy chiếu và máy vi tính để
giáo viên giảng dạy và thiết kế, tổ chức trò chơi vào thực tiễn dạy học ở nhà
trường nhằm góp phần đổi mới phương pháp daỵ học.
20
- Tiếp tục nghiên cứu, phát triển và thực nghiệm trên phạm vi rộng
cũng như trên nhiều lĩnh vực để nâng cao hơn nữa giá trị thực tiễn của trò
chơi ô chữ trong hoạt động dạy học.
Do năng lực có hạn nên đề tài có thể chưa bao quát hết các dạng, các
ví dụ đưa ra chưa thực sự điển hình nhưng vì lợi ích của học sinh khi được

………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
…………………………………………………………
23
Ý KIẾN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỊ XÃ DĨ AN
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………

………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
………………………………………………………………
…………………………………………………………