TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
KHOA PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
BỘ MÔN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

HÀ NỘI - 2015
1
BẢNG TỪ VIẾT TẮT
BT Bài tập
CAND Công an nhân dân
CTQG Chính trị quốc gia
GV Giangr viên
KTĐG Kiểm tra đánh giá
LVN Làm việc nhóm
NC Nghiên cứu
TC Tín chỉ
TMQT Thương mại quốc tế
PLTMQT Pháp luật thương mại
quốc tế
2
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
KHOA PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
BỘ MÔN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
Hệ đào tạo: Cử nhân luật TMQT (chính quy)
Tên môn học: Giải quyết tranh chấp TMQT
Số tín chỉ: 04
Loại môn học: Bắt buộc
1. THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1. TS. Nguyễn Bá Bình - Phó trưởng Khoa, Trưởng Bộ môn
pháp luật về giải quyết tranh chấp TMQT

những kiến thức chuyên ngành sâu về giải quyết tranh chấp trong
TMQT như:
- Kiến thức về thực tiễn giải quyết tranh chấp TMQT giữa quốc gia
và quốc gia;
- Kiến thức về thực tiễn giải quyết tranh chấp TMQT giữa quốc gia
và thương nhân;
- Kiến thức về thực tiễn giải quyết tranh chấp TMQT giữa thương
nhân và thương nhân;
- Kiến thức về các vấn đề pháp luật, kinh tế, chính trị, ngoại giao
trong việc giải quyết tranh chấp TMQT;
Đồng thời, xuyên suốt trong môn học, các GV sẽ hướng dẫn sinh
viên sử dụng phương pháp case study, kĩ năng mock trial khi tiếp cận
và giải quyết các tranh chấp TMQT.
4. NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
VẤN ĐỀ 1. Những vấn đề lí luận cơ bản về giải quyết tranh chấp
TMQT
1.1. Khái niệm tranh chấp TMQT
1.1.1. Tranh chấp TMQT công
1.1.2 Tranh chấp TMQT tư
1.2. Các phương thức giải quyết tranh chấp TMQT
1.2.1. Các phương thức giải quyết tranh chấp TMQT công
1.2.2. Các phương thức giải quyết tranh chấp TMQT tư
1.3. Chủ thể tham gia vào quá trình giải quyết tranh chấp TMQT
4
1.3.1. Các thực thể công
1.3.1.1. Chính phủ
1.3.1.2. Vùng lãnh thổ
1.3.1.2. Tổ chức quốc tế
1.3.2. Thương nhân
1.3.3. Cơ quan giải quyết tranh chấp

với thương nhân
3.1. Khái niệm tranh chấp đầu tư quốc tế
3.2. Địa vị của chính phủ trong các vụ kiện về đầu tư quốc tế mà
nguyên đơn là tư nhân
3.3. Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại Trung tâm giải quyết
tranh chấp đầu tư quốc tế (ICSID)
3.4. Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại Trọng tài phụ trợ của
Trung tâm giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế (ICSID)
3.5. Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại Trọng tài quốc tế PCA
VẤN ĐỀ 4. Giải quyết tranh chấp hợp đồng TMQT trước toà án
quốc gia
4.1. Khái quát về toà án quốc gia ở một số nước
4.2. Thẩm quyền và thủ tục giải quyết tranh chấp hợp đồng TMQT tại toà
án quốc gia
4.3. Pháp luật áp dụng khi giải quyết tranh chấp hợp đồng TMQT tại
toà án quốc gia
4.4. Cơ chế thực thi bản án của toà án trong nước và toà án nước
ngoài
4.5. Giải quyết tranh chấp hợp đồng TMQT trước toà án Việt Nam
VẤN ĐỀ 5. Giải quyết tranh chấp hợp đồng TMQT theo các
phương thức thay thế (ADR)
5.1. Phương thức thương lượng
5.1.1. Khái niệm phương thức thương lượng
5.1.2. Thủ tục thương lượng
5.2. Phương thức trung gian hoà giải
5.2.1. Khái quát về trung gian hoà giải
5.2.2. Bản quy tắc hoà giải 1980 của UNCITRAL
5.2.3. Bản nguyên tắc hoà giải 1988 của ICC
5.2.4. Luật mẫu về hòa giải TMQT của UNCITRAL (2002)
6

7
- Phát triển khả năng khai thác nguồn thông tin tư liệu điện tử trên
mạng Internet;
- Củng cố và phát triển kĩ năng mock trial, moot court cho người học.
5.3. Về thái độ
- Tự tin trong việc thực hành nghề nghiệp về TMQT;
- Tích cực, chủ động tìm hiểu vấn đề về giải quyết tranh chấp TMQT
nói chung và các tranh chấp liên quan tới Việt Nam nói riêng;
- Có tinh thần trách nhiệm đối với việc học tập;
5.4. Các mục tiêu khác
- Phát triển kĩ năng cộng tác, LVN;
- Phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá, tìm tòi;
- Trau dồi, phát triển năng lực phân tích.
6. MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT
Mục
tiêu
Vấn đề
Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3
1.
Các
vấn đề
lí luận
cơ bản
về pháp
luật
giải
quyết
tranh
chấp
TMQT

1C1. Nêu và
bình luận được
01 tranh chấp
điển hình liên
quan đến
quyền miễn trừ
quốc gia.
1C2. Đánh giá
được thực tiễn
sự tham gia
của Chính phủ
vào việc giải
quyết tranh
chấp TMQT.
1C3. Đưa ra
8
phương thức giải
quyết tranh chấp
TMQT giữa các
thương nhân về
cạnh tranh (bán
phá giá, sản phẩm
có trợ cấp xuất
khẩu…).
1A5. Nêu được ít
nhất 05 chủ thể
tham gia vào quá
trình giải quyết
tranh chấp TMQT.
1A6. Nêu được ít

tranh
chấp
TMQT
giữa
các
quốc
gia
2A1. Nêu được
thẩm quyền,
nguyên tắc và thủ
tục giải quyết tranh
chấp của Trọng tài
WTO.
2A2. Nêu được
thẩm quyền,
nguyên tắc và thủ
tục giải quyết tranh
chấp theo thủ tục
trước DSB.
2A3. Nêu được
2B1. Phân tích
được các nguồn
luật áp dụng để
giải quyết tranh
chấp TMQT của
WTO.
2B2. Phân tích
được các nguồn
luật áp dụng để
giải quyết tranh

giải quyết tranh
chấp TMQT giữa
các quốc gia bằng
con đường ngoại
giao.
2B3. Phân tích
được các nguồn
luật áp dụng để
giải quyết tranh
chấp TMQT giữa
các quốc gia tại
Trọng tài quốc tế.
2B4. Phân tích
được các vấn đề
pháp lí trong một
tranh chấp điển
hình giữa quốc
gia và quốc gia
được giải quyết
tại Trọng tài quốc
tế.
2B5. Phân tích
được tầm quan
trọng của việc áp
dụng các phương
thức mang tính
ngoại giao tại các
cơ quan giải
quyết tranh chấp
TMQT (không

chứng minh
cho quan điểm
của mình.
10
2C5. Vận
dụng được các
vấn đề liên
quan để giải
quyết được BT
tình huống về
tranh chấp
TMQT giữa
các quốc gia.
3.
Giải
quyết
tranh
chấp
đầu tư
quốc tế
giữa
chính
phủ với
thương
nhân
3A1. Nêu được
khái niệm tranh
chấp đầu tư quốc
tế.
3A2. Nêu được vị

chấp đầu tư quốc
tế (ICSID)
3B3. So sánh
được việc giải
quyết tranh chấp
đầu tư quốc tế
trước Trung tâm
giải quyết tranh
chấp đầu tư quốc
3C1. Đưa ra
được quan
điểm cá nhân
về vấn đề Việt
Nam có nên
tham gia Công
ước ICSID hay
không.
3C2 Giải
quyết được BT
tình huống liên
quan.
11
(ICSID).
3A5. Nêu được
thẩm quyền của
Trọng tài quốc tế
PCA đối với các
tranh chấp đầu tư
tế (ICSID) và
Trọng tài quốc tế

4A3. Nêu được
thẩm quyền của toà
án quốc gia đối với
tranh chấp hợp đồng
TMQT
4A4. Nêu được thủ
tục tố tụng giải
quyết tranh chấp
TMQT tại toà án
quốc gia.
4A5. Nêu được các
4B1. Phân tích
được đặc điểm
của phương thức
giải quyết tranh
chấp hợp đồng
TMQT bằng toà
án.
4B2. Phân tích
được thẩm quyền
của toà án quốc
gia đối với tranh
chấp hợp đồng
TMQT
4B3. Phân tích
được các nguồn
luật áp dụng khi
4C1. Đưa ra
được quan
điểm cá nhân

toà án quốc gia.
4B4. Phân tích
được thuận lợi và
khó khăn của cơ
chế thực thi phán
quyêt của toà án
trong nước và
nước ngoài.
toà án Việt
Nam.
5.
Giải
quyết
tranh
chấp
hợp
đồng
TMQT
theo
các
phương
thức
thay thế
(ADR)
5A1. Nêu được khái
niệm và thủ tục tiến
hành phương thức
thương lượng.
5A2. Nêu được khái
niệm và thủ tục tiến

tranh chấp hợp
đồng TMQT.
5C1. Đưa ra
được quan
điểm cá nhân
về việc lựa
chọn 01
phương thức
giải quyết
tranh chấp hợp
đồng TMQT
khi tư vấn cho
khách hàng.
5C2. Chứng
minh được
nhận định:
“Phương thức
giải quyết
tranh chấp nào
cũng có ưu
điểm” bằng
13
được cơ chế thực
thi phán quyết của
trọng tài nước
ngoài.
5A7. Nêu được các
trường hợp công
nhận cho thi hành
phán quyết của

giải quyết tranh
chấp TMQT.
5B6. So sánh quy
định về công
nhận và cho thi
hành phán quyết
của trọng tài.
nước ngoài theo
quy định của
pháp luật Việt
Nam và Công
ước New York
1958
việc viện dẫn
và phân tích 04
tranh chấp
điển hình.
5C3. Nêu
quan điểm cá
nhân về việc
giải quyết
tranh chấp tại
một số trung
tâm Trọng tài
tiêu biểu.
5C4. Bình
luận về việc áp
dụng phương
thức Trọng tài
trong thực tiễn

nhất 03 chế tài
kinh tế được áp
dụng theo quy định
của WTO.
6A3. Nêu được ít
nhất 05 chế tài
kinh tế được áp
dụng trong giải
quyết tranh chấp
TMQT công tại
các cơ quan giải
quyết tranh chấp
ngoài WTO.
6A3. Nêu được ít
nhất 03 chế tài
kinh tế mà các
quốc gia có thể
đơn phương áp
dụng.
6A4. Nêu được ít
nhất 03 chế tài
kinh tế áp dụng
6B1. Phân tích
được bản chất,
đặc điểm và tính
hiệu quả của chế
tài kinh tế được
áp dụng theo quy
định của WTO.
6B2. So sánh

luận được về
việc áp dụng
các chế tài
kinh tế trong
giải quyết
tranh chấp
TMQT trong
thời kì hiện
nay.
6C3. Bình luận
về vấn đề các
quốc gia đơn
phương áp
dụng các chế
tài kinh tế.
15
trong giải quyết
tranh chấp hợp
đồng TMQT.
tranh chấp.
7. TỔNG HỢP MỤC TIÊU NHẬN THỨC
Mục tiêu
Vấn đề
Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3 Tổng
Vấn đề 1 6 4 3 15
Vấn đề 2 5 5 5 15
Vấn đề 3 5 5 2 12
Vấn đề 4 7 4 2 13
Vấn đề 5 10 6 5 21
Vấn đề 6 4 4 3 11

thế giới và các phụ lục.
2. Hiệp định thương mại Việt Nam-Hoa Kỳ năm 2000.
3. Các hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư (Việt Nam-Nhật
Bản, Việt Nam-Pháp, Việt Nam-EU, Việt Nam với nước ASEAN).
4. Công ước Rome năm 1980 về luật áp dụng đối với quan hệ nghĩa
vụ hợp đồng.
5. Công ước New York năm 1958 về công nhận và thi hành phán
quyết của trọng tài nước ngoài.
6. Công ước về giải quyết tranh chấp đầu tư giữa nhà nước và công
dân của nhà nước khác (Công ước ICSID)
C. TÀI LIỆU THAM KHẢO TỰ CHỌN
* Sách
1. Mai Hồng Quỳ, ThS. Trần Việt Dũng, Luật TMQT, Nxb. Đại học
quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, 2005.
2. Sổ tay về hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO, Uỷ ban quốc
gia về hợp tác kinh tế quốc tế, Nxb. CTQG, Hà Nội, 2005.
3. Các văn kiện cơ bản của Tổ chức thương mại thế giới, Uỷ ban
quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế, Nxb. Thanh niên, 2004.
4. Các văn kiện gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO), Uỷ
17
ban quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế, 2006.
5. Luật mẫu về trọng tài TMQT của UNCITRAL.
6. “Giải quyết tranh chấp TMQT”, Tạp chí luật học, Đặc san tháng
10/2012.
7. Khoa luật, Đại học Cần Thơ, Tóm tắt những vụ tranh chấp điển
hình của WTO, Nxb. Đại học Cần Thơ, 2010.
8. Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Giải quyết tranh
chấp thương mại WTO, Nxb. Lao động-xã hội, Hà Nội, 2010.
9. Kỉ yếu Hội thảo “Giải quyết tranh chấp trong TMQT” thuộc
khuôn khổ Dự án Mutrap III, Đại học Luật Hà Nội, 02/2012.

KTĐG
0 GT Nhận BT lớn
1 1 2 (0) (2) (2) Nhận BT nhóm 4
2 2 2 (0) (2) (2) 4
3 2 2 (2) (0) (2) 4
4 3 2 (0) (2) (2) 4
5 3 2 (2) (2) (0) 4
6 4 2 (2) (2) (0) 4
7 4 2 (2) (0) (2) 4
8 4 0 (2) (2) (4) Kiểm tra BT cá nhân 1 4
9 5 2 (0) (2) (2) 4
10 5 2 (2) (0) (2) 4
11 5 2 (2) (2) (0) 4
12 5 0 (2) (2) (4) Kiểm tra BT cá nhân 2 4
13 6 2 (0) (2) (2) 4
14 6 0 (2) (2) (4) Nộp BT nhóm 4
15 6 0 (2) (4) (2)
Thuyết trình bài tập
nhóm
Nộp BT lớn
4
Tổng 22 10 13 15 60
9.2. Lịch trình chi tiết
Tuần 0: Tổng quan môn học
Hình
thức
tổ chức
Thời
gian
Nội dung chính Yêu cầu

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lí thuyết

2
giờ
TC

- Giới thiệu các vấn
đề lí luận về giải
quyết tranh chấp
TMQT: Các loại
tranh chấp, các
phương thức giải
quyết tranh chấp,
các chủ thể tham gia
vào giải quyết tranh
chấp TMQT và
nguồn của pháp luật
* Nghiên cứu Đề cương
môn học.
* Đọc:
- Chương I, Chương XI
Giáo trình luật TMQT,
Trường Đại học Luật Hà
Nội, Nxb. CAND, Hà Nội,
2013.
- Chương 7, Textbook
International Trade and
Business Law, Hanoi Law

- Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu, …
- Thời gian: 8h00 - 9h00 sáng thứ ba hàng tuần
- Địa điểm: Văn phòng Khoa pháp luật TMQT
KTĐG Nhận BT nhóm
Tuần 2: Vấn đề 2
Hình
thức
tổ chức
dạy-học
Số
giờ
T
C
Nội dung
chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lí thuyết 02
giờ
Giới thiệu
các phương
* Nghiên cứu Đề cương môn học.
* Đọc:
21
TC thức giải
quyết tranh
chấp TMQT
giữa quốc gia
và quốc gia

- Chuẩn bị nội dung thảo luận.
- Đưa ra quan điểm cá nhân.
Tự NC 1
giờ
TC
Các án lệ trong
khuôn khổ
WTO.
Đọc tài liệu
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu,…
- Thời gian: 8h00 - 9h00 thứ ba hàng tuần
- Địa điểm: Văn phòng Khoa pháp luật TMQT
22
Tuần 3: Vấn đề 2
Hình thức
tổ chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Lí thuyết 2
giờ
TC
Giới thiệu các phương
thức giải quyết tranh
chấp TMQT giữa quốc
gia và quốc gia trước

gia) vào tranh chấp TMQT.
+ Vai trò của các cơ quan
giải quyết tranh chấp
TMQT.
+ Nguồn của pháp luật
giải quyết tranh chấp
TMQT.
+ Thảo luận và phân tích
các vụ tranh chấp điển
hình giữa quốc gia và
quốc gia theo phương
thức ngoại giao, theo cơ
chế WTO, Toà án quốc
tế và Trọng tài quốc tế.
Tự NC 1 giờ
TC
Nghiên cứu một số án lệ
giải quyết tranh chấp
TMQT giữa các quốc
gia.
Đọc tài liệu.
23
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu,…
- Thời gian: 8h00 - 9h00 thứ ba hàng tuần
- Địa điểm: Văn phòng Khoa pháp luật TMQT
Tuần 4: Vấn đề 3
Hình thức
tổ chức
dạy-học

International Trade and
Business Law, Hanoi Law
University, People’s Public
Security Publishing House,
Hanoi, 2012.
- Kỉ yếu Hội thảo “Giải
quyết tranh chấp trong
TMQT” thuộc khuôn khổ
Dự án Mutrap III, Trường
Đại học Luật Hà Nội,
02/2012.
- Tài liệu khác.
LVN 1
giờ
TC
Thảo luận về vấn
đề tranh chấp đầu
tư.
24
Tự NC 1
giờ
TC
Tìm hiểu các vấn
đề thực tiễn liên
quan đến hoạt động
của Trung tâm giải
quyết tranh chấp về
đầu tư ICSID.
Đọc tài liệu.
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương

CAND, Hà Nội, 2013.
- Chương 2, Textbook
International Trade and
Business Law, Hanoi
Law University, People’s
Public Security
Publishing House,
Hanoi, 2012.
- Kỉ yếu Hội thảo “Giải
quyết tranh chấp trong
Seminar 1
giờ
TC
Giải quyết tranh chấp
đầu tư quốc tế giữa
quốc gia và thương
nhân.
25