Sáng kiến kinh nghiệm Năm học: 2009-2010
GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO CỦA HIỆU TRƯỞNG
TRONG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG THCS MỸ THỦY
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trung học cơ sở là cấp học phổ cập nhằm nâng cao mặt bằng dân trí,
chuẩn bị đào tạo nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Trong giai đoạn cách mạng mới, cùng với sự bùng nổ thông tin và khoa học công
nghệ đòi hỏi ngành giáo dục phải kịp thời đào tạo ra một thế hệ trẻ năng động,
sáng tạo, nắm vững tri thức khoa học công nghệ để làm chủ trong mọi hoàn cảnh
công tác và hoạt động xã hội.
Trước tình hình đó, trong những năm gần đây, vấn đề đổi mới phương
pháp dạy học đã trở thành một phong trào sôi nổi trong hoạt động sư phạm của
các trường học và được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của các cấp lãnh đạo ngành
giáo dục trong việc triển khai, thực hiện và đánh giá rút kinh nghiệm cho hoạt
động đổi mới phương pháp dạy học nhằm đạt được mục đích cao nhất là nâng
cao chất lượng giáo dục cho học sinh.
Thực hiện quá trình đổi mới giáo dục không chỉ phải đổi mới về nội dung
chương trình sách giáo khoa mà đòi hỏi phải đổi mới cả về phương pháp Dạy -
Học. Đây là hai vấn đề có mối liên quan chặt chẽ mật thiết với nhau, hỗ trợ nhau,
không thể tách rời nhau trong quá trình thực hiện mục tiêu giáo dục trong giai
đoạn mới.
Muốn thực hiện đổi mới phương pháp dạy học đồng bộ trong tất cả các bộ
môn có chất lượng, người Hiệu trưởng THCS có vai trò rất lớn có tính quyết
định cho việc thành công hay thất bại của quá trình đổi mới phương pháp dạy
học. Hơn ai hết, người Hiệu trưởng phải thấm nhuần, lo lắng và trăn trở với viêc
đổi mới phương pháp dạy học ở đơn vị mình, có như vậy mới chỉ đạo và cuốn
hút được đội ngũ dấy lên phong trào thi đua sôi nổi nâng cao chất lượng dạy học.
Là người chỉ đạo chuyên môn ở trường THCS, bản thân tôi thực sự lo lắng
trăn trở làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy học cho tất cả các bộ môn. Qua
nhiều năm trực tiếp giảng dạy và làm quản lí, tôi nhận thấy tính cấp thiết phải

dề dàng thích ứng với cuộc sống mới trong xã hội. Vĩ những lẽ đó, ngày nay
người ta nhấn mạnh hoạt động học trong quá trình dạy học,, cố gắng tạo ra sự
chuyển biến từ học tập thụ động sang học tập chủ động, sáng tạo.
Luật giáo dục cũng đã nêu rõ trong điều 24.2: " Phương pháp giáo dục phổ
thông phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với
đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện
kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm
vui hứng thú học tập cho học sinh".
Theo đường lối chỉ đạo chung của toàn ngành giáo dục, giáo dục Lệ Thủy
đang tích cực hướng tới sự hoàn thiện về đổi mới phương pháp dạy học. Trong
đó đặc biệt coi trọng vai trò chỉ đạo của người Hiệu trưởng về mọi mặt phục vụ
cho hoạt động đổi mới phương pháp dạy học. Đổi mới phương pháp dạy học
người thầy giáo mới phát huy được tính tích cực chủ động học tập của học sinh,
học sinh mới có được sự hứng thú say mê trong học tập, tự mình suy nghĩ, lập
luận để rút ra nội dung bài học cần thiết cho mình. Có thể nói, mấu chốt của sự
Trường THCS Mỹ Thủy Võ Thị Loan
2
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học: 2009-2010
nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học là việc đổi mới phương pháp dạy học
đối với tất cả các bộ môn. Từ nhu cầu giải quyết và tự tìm tòi giải quyết làm nãy
sinh ra hứng thú và nhu cầu tiếp thu kiến thức. Từ đó dẫn đến HS tự tìm ra kiến
thức và tiếp nhận kiến thức một cách tự nhiên. Đó là phương pháp tích cực.
Phương pháp dạy học đổi mới phù hợp theo từng đặc trưng bộ môn.
C. CƠ SỞ THỰC TIỄN
1. Đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề quan trọng để nâng cao
chất lượng giáo dục:
Đổi mới phương pháp dạy học là cả một quá trình và là một vấn đề rộng
lớn. Đây cũng là vấn đề đã được nhiều người bàn bạc, nghiên cứu nhằm đưa ra
giải pháp tốt nhất. Trong phạm vi đề tài này, tôi đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò
chỉ đạo của người Hiệu trưởng như một yếu tố thúc đẩy sự thành công của việc

Về công tác bồi dưỡng đội ngũ. Đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng
nhằm phục vụ cho hoạt đông đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS.
Nhưng trên thực tế, chất lượng đội ngũ của các trường còn gặp nhiều bất cập
trước yêu cầu “đổi mới”. Đó là tình trạng đôị ngũ không đồng đều. Những đồng
chí có tuổi nghề cao thì sức ỳ của phương pháp cũ càng lớn, những đồng chí có
tuổi nghề ít nhưng có trình độ cao lại ít kinh nghiệm, lúng túng trong phương
pháp, một số đồng chí có trình độ đào tạo không đạt chuẩn thì nhận thức về đổi
mới phương pháp dạy học mơ hồ, không sâu sắc. Một số còn lại thì tự bằng lòng
với những gì đã có, không chịu tìm cách để đổi mới phương pháp theo hướng
tích cức hoạt động của học sinh. Đó là tình hình chung của đội ngũ trước yêu cầu
phải đổi mới về phương pháp dạy học.
Về chỉ đạo hoạt động đổi mới cách thức tổ chức hoạt động học tập của học
sinh, do quá bận rộn với các công việc khác của nhà trường nên thường giao
khoán cho hiệu phó, tổ trưởng chuyên môn, không quan tâm đến thực chất việc
giảng dạy của giáo viên, việc kiểm tra thiếu thường xuyên nên không năm bắt
được tình hình giảng dạy của độ ngũ.
Từ những cơ sở trên, tôi hiểu vai trò chỉ đạo của Hiệu trưởng là rất quan
trọng trong hoạt động đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS. Bởi việc
đổi mới phương pháp dạy học ở đây không thật đơn giản là sự vận động của giáo
viên mà nó cần sự chỉ đạo rất chặt chẽ và khoa học của người Hiệu trưởng trong
rất nhiều khâu mới có được hiệu quả như mong muốn.
2. Thực trạng thực hiện đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS
Mỹ Thủy.
1. Về phía giáo viên:
Trong gần nhiều năm học thực hiện thay đổi chương trình sách giáo khoa
mới, giáo viên đã được tiếp thu phương pháp đổi mới cách thức tổ chức hoạt
động học tập cho học sinh theo tinh thần và chỉ đạo chung từ Bộ giáo dục đến cơ
sở. Đa số giáo viên đã tiếp thu và vận dụng phương pháp dạy học theo hướng đổi
mới một cách tích cực. Nhiều GV đã vận dụng khá nhuần nhuyễn, đa dạng, linh
hoạt trong phương pháp nhằm tạo hứng thú học tập cho các em.

lại cách thức tổ chức hoạt động học tập cho HS ở bộ môn mình đảm nhận và của
giáo viên do mình trực tiếp quản lí để có những điều chỉnh kịp thời, đúng hướng
nhằm đưa quá trình thực hiện đổi mới được đồng bộ hơn trong tất cả các môn ở
cấp học.Trong những năm đầu thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, do còn
nhiều bở ngỡ, lúng túng, chưa nhịp nhàng trong mọi tình huống nên chất lượng
giáo dục đạt được chưa thật cao.
Chất lượng văn hóa năm học 2006-2007 được thể hiện qua bảng số liệu
sau( tính khi chưa tổ chức ôn thi lại):
Các mặt TS
Giỏi Khá TB Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
Học lực 505 35 6,9 157 31,1 239 47,4 74 14,6 0
Trường THCS Mỹ Thủy Võ Thị Loan
5
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học: 2009-2010
Theo bảng thống kê chất lượng đạt được, ta thấy rõ ràng từ sự lúng túng
thiếu sự vận động trong cách thức tổ chức hoạt động học tập cho học sinh nên tỉ
lệ học sinh khá giỏi thấp, học sinh yếu kém còn nhiều, tỉ lệ điểm yếu cao 14,6%.
Chất lượng mũi nhọn: Không có giải đồng đội, chỉ có 3 giải cá nhân trong
kì thi cấp huyện, 1 giải cá nhân trong kì thi cấp tỉnh.
Một giải pháp không thể thiếu được trong quá trình chỉ đạo chuyên môn
là phải đổi mới phương pháp dạy học trong tất cả các bộ môn trong đó chú trọng
vai trò và những giải pháp chỉ đạo của người Hiệu trưởng trong công tác đổi
mới PP.
Để chỉ đạo hoạt động đổi mới phương pháp dạy học đồng bộ và có hiệu quả
trong toàn trường và đều ở các bộ môn, tôi đã thực hiện hệ thống giải pháp cơ
bản sau áp dụng trong năm học 2009-2010:
D. HỆ THỐNG GIẢI PHÁP THỰC HIỆN TRONG CHỈ ĐẠO ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
I. Giải pháp bồi dưỡng đội ngũ nhằm phục vụ yêu cầu đổi mới

+ Môn Lí, Hóa, Sinh: Tăng cường thí nghiệm thực hành, sử dụng TBDH,
Phiếu học tập và trao đổi nhóm.
Thông qua nội dung thao giảng ở trường, hội thảo chuyên môn ở cụm,
định hướng cho giáo viên thực hiện các kĩ năng cơ bản phục vụ cho việc đổi mới
phương pháp dạy học bộ môn do mình đảm nhận.
Ngoài ra còn tùy theo điều kiện để nêu nội dung bồi dưỡng áp dụng trên
từng khía cạnh nhỏ một cách cụ thể trong từng tháng:
Tháng Nội dung áp dụng để đổi mới phương pháp
10 - Bồi dưỡng đổi mới thiết kế bài soạn, ứng dụng công nghệ
thông tin trong thiết kế.
11 - Sử dụng đồ dùng dạy học để thực hiện đổi mới phương pháp
dạy học.
- Dạy đúng trọng tâm để tăng cường thời gian luyện tập.
12 Tổ chức thảo luận nhóm để nâng cao chất lượng bộ môn.
2,3 Bồi dưỡng về tạo tình huống “nêu vấn đề” và cách “giải quyết
vấn đề”.
4 Tổ chức hoạt động nhóm và sử dụng phiếu học tập.
Dựa vào các nội dung trên, hiệu trưởng yêu cầu tổ chuyên môn tổ chức
thao giảng, dự giờ để rút ra bài học kinh nghiệm cho các mục đích cụ thể đó.
Với cách tổ chức như thế, giúp cho 2 tổ chuyên môn biết tập trung chỉ đạo
tốt công tác bồi dưỡng của tổ mình đồng thời giúp Hiệu trưởng trong công tác
bồi dưỡng đội ngũ về đổi mới phương pháp dạy học.
c. Tổ chức hội thảo rút kinh nghiệm:
Theo định kì, một tháng tổ chức thảo luận 1 lần để đúc rút kinh nghiệm về
“ đổi mới phương pháp dạy học”.
Hiệu trưởng cùng nhóm bồi dưỡng phải thông qua thao giảng dự giờ của
mình để trao đổi với đội ngũ nhằm rút ra những vấn đề đã được đổi mới, những
vấn đề chưa được đổi mới .
Trường THCS Mỹ Thủy Võ Thị Loan
7

1. Chuẩn bị:
Để có một cách thức tổ chức hoạt động học tập cho HS theo hướng đổi
mới, người thầy giáo cần phải:
- Nghiên cứu bài dạy chu đáo để có phương án tổ chức hoạt động học tập
cho HS một cách hợp lí nhất theo đặc trưng bộ môn.
- Chuẩn bị các trang thiết bị dạy học cần có để phục vụ bài dạy: Dụng cụ
thí nghiệm, Bản đồ, tranh ảnh, bảng phụ, máy chiếu, phiếu học tập.
Trường THCS Mỹ Thủy Võ Thị Loan
8
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học: 2009-2010
- Chọn hình thức hoạt động cho HS phù hợp với nội dung và các thiết bị
dạy học hiện có: hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm để thể hiện rõ trong bài
soạn làm cơ sở cho khâu tổ chức trên lớp.
2. Thiết kế bài dạy:
Thiết kế bài dạy chính là bản kế hoạch tổ chức cho HS hoạt động học tập
trên lớp. GV thiết kế khoa học, hợp lí, biết xác định kiến thức trọng tâm, biết
chọn hình thức tổ chức hoạt động phù hợp thì sẽ tác động tích cực đến khâu tổ
chức ở trên lớp trong phạm vi thời gian cho phép.
Khi xây dựng giáo án, giáo viên phải biết xây dựng thiết kế cho một hình
thức hoạt động cá nhân hay tập thể nhóm phù hợp. Trong thiết kế phải thể hiện
được:
+ Thầy hướng dẫn những gì. ( thông qua hệ thống câu hỏi).
+ Trò làm những việc gì.
+ Hoạt động bằng hình thức nào( cá nhân hay nhóm tổ)
+ Hoạt động ấy nhằm đạt được điều gì.
+ Thời gian cụ thể cho mỗi hoạt động là bao nhiêu.
Nếu sử dụng bản đồ, tranh ảnh, bảng phụ thì phải thể hiện rõ:
+ Sử dụng ở thời điểm nào.
+ Sử dụng các phương tiện đó nhằm khai thác những kiến thức nào.
+ GV hướng dẫn HS làm gì.

khoát, rõ ràng, dễ hiểu. Khâu tổ chức hoạt động học tập cho HS phải phối hợp
nhịp nhàng các thao tác của thầy và trò đặc biệt trong tổ chức hoạt động nhóm.
- Đối với cách thức tổ chức hoạt động nhóm:
Hoạt động nhóm được coi là một hình thức hợp tác cùng có lợi. Ở đây,
mỗi cá thể sẽ có cơ hội trao đổi, tranh cãi, cải chính kiến thức của mình. Nếu
chính kiến đúng sẽ được đồng tình, chính kiến sai sẽ được bạn bè sữa chữa thông
qua bàn bạc. Từ đó làm nảy sinh ý thức vươn lên trước bạn bè của mỗi thành
viên của nhóm, đó chính là phát huy tính tích cực, chủ động của HS.
HS hoạt động nhóm tốt trước hết đòi hỏi thầy giáo phải tổ chức hoạt động
nhóm cho trò thật tốt, thật khoa học. Một qui trình hoạt động nhóm cả thầy và trò
phải đạt được:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò tương ứng
* xác định thời lượng cho một hoạt
động.
- Nêu vấn đề cần giải quyết.
- Ra câu lệnh cho HS hoạt động.
( HĐ theo nhóm nhỏ hay nhóm lớn,
thời gian hoạt động). Phát phiếu học
tập cho các nhóm.
Nghe vấn đề được nêu.
Nghe câu lệnh và hoạt động theo lệnh
thầy nêu.
- Các nhóm thảo luận, tranh cãi, đưa ra
chính kiến, thư kí nhóm ghi nội dung
thảo luận vào phiếu học tập sau khi đã
được thống nhất một cách tự giác.
Trường THCS Mỹ Thủy Võ Thị Loan
10
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học: 2009-2010
- Quán xuyến hoạt động của các

THCS Mỹ Thủy đặc biệt từ 2007-2008 đến năm học 2009-2010, hiệu quả của
đổi mới phương pháp dạy học đem đến rất rõ rệt. Giáo viên ngày càng nắm vững
kĩ năng đổi mới phương pháp trong quá trình dạy học trong tất cả các bộ môn.
Đặc biệt có sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, các tiết dạy học vận dụng phương
pháp mới trở nên sinh động, gây sự hứng thú học tập, học sinh yêu thích hơn
môn học nên chất lượng dạy học được nâng cao hơn.
Chất lượng dạy học cuối năm học 2009-2010 như sau:
TS GIỎI KHÁ T BÌNH YẾU KÉM
Trường THCS Mỹ Thủy Võ Thị Loan
11
Sáng kiến kinh nghiệm Năm học: 2009-2010
CÁC
MẶT
SL % SL % SL % SL % SL %
HỌC
L
Ự
C
380 63 16,6 133
35,
0
156 41,1 28 7,3 0
( Kết quả trên chưa thi lại)
Chất lượng mũi nhọn đạt cao trong năm học 2008-2009 và 2009-2010:
Năm học 2008- 2009: học sinh giỏi cấp huyện tổng sắp toàn đoàn đạt giải nhất.
Trong đó có 10 giải đồng đội Nhì, Ba, KK; có 32 Học sinh đạt giải cá nhân; Năm
học 2009-2010 đạt tổng sắp toàn đoàn từ khối 6 đến 9 đạt giải Ba. Trong đó,
đồng đội có 2 giải nhất, 2 giải Ba; cá nhân có 28 em đạt giải cấp huyện, 6 em
lớp 9 đạt giải cấp tỉnh. Đây là thành tích rất cao về chất lượng mũi nhọn trong 2
năm học vừa qua.

Đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS là một cuộc cách mạng lớn
trong ngành giáo dục. Không phải chỉ ngày một ngày hai mà chúng ta khắc phục
được lối dạy học cũ, cũng không thể hoàn thiện ngay được phương pháp dạy học
mới. Mặc dù phương pháp dạy học cũ và phương pháp dạy học mới không có
một sự tách biệt rạch ròi mà trong nó vừa mang tính kể thừa lối dạy học truyền
thống vừa sáng tạo, linh hoạt trong các thao tác. Tuy nhiên, trong quá trình chỉ
đạo không tránh khỏi những khó khăn vướng mắc làm ảnh hưởng đến công tác
chỉ đạo nói chung của Hiệu trưởng và chỉ đạo về “ Đổi mới phương pháp dạy
học” nói riêng.
Quá trình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học vẫn còn nhiều tranh
luận, bàn cãi. Vai trò của người Hiệu trưởng trong lĩnh vực này rất quan trọng
không thể thiếu được bởi nó đóng vai trò then chốt cho sự thành công của quá
trình đổi mới phương pháp. Mong rằng, trong quá trình nghiên cứu thực hiện,
mỗi một cán bộ quản lí và giáo viên đều ý thức cao trách nhịêm của mình để vấn
đề “ Đổi mới phương pháp” được làm sáng rõ hơn, giúp cho giáo viên đứng lớp
nắm được bản chất của vấn đề và vận dụng nó vào quá trình dạy học để tạo hứng
thú học tập, giúp học sinh chủ động, sáng tạo hơn trong quá trình chiếm lĩnh tri
thức khoa học từng bộ môn./.
Nhận xét, đánh giá của HĐKH Người thực hiện
Võ Thị Loan
Trường THCS Mỹ Thủy Võ Thị Loan
13