TỔNG QUAN
Cùng với việc đổi mới chương trình sách giáo khoa, đổi mới phương pháp
dạy học thì vấn đề đổi mới trong kiểm tra, đánh giá là khâu hết sức quan trọng
trong quá trình giảng dạy và học tập. Làm thế nào để kiểm tra, đánh giá được
đúng trình độ, năng lực của học sinh và chất lượng giảng dạy vào những thời
điểm cụ thể theo mục tiêu của chương trình môn học là một câu hỏi lớn dành
cho những người làm công tác giáo dục.
Đánh giá không đơn thuần là sự ghi nhận thực trạng từ việc thu thập
thông tin mà còn là đề xuất những quyết định làm thay đổi thực trạng và đành
giá không phải chỉ là việc cho điểm hệ số một, điểm một tiết, điểm học kỳ của
học sinh mà phải là hoạt động thu thập tất cả những sản phẩm do học sinh làm ra
trong quá trình học.
Hiện nay do nhiều lí do mà việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của
học sinh của môn học giáo viên chưa đề cao tới việc kiểm tra đánh giá ở lĩnh
vực nhận thức của học sinh. Như giáo viên mới chỉ đánh giá để biết được mức
độ tiếp thu kiến thức và kĩ năng của người học mà chưa chú ý đến yêu cầu thực
hiện những công việc có ý nghĩa giống với những thách thức đời thường sẽ gặp
sau này.
Qua điều tra, nghiên cứu việc đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá ở môn
công nghệ nói chung là chưa thực sự được chú ý vì rằng trong quan niệm của
mọi người ( kể cả học sinh ) môn công nghệ ở phổ thông vẫn chỉ là “môn phụ”
do đó việc dạy và học cũng như việc kiểm tra, đánh giá ở môn công nghệ chưa
được coi trọng.
Để thực hiện tốt việc đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá và để làm sáng
tỏ mức độ đạt được và chưa đạt được về các mục tiêu dạy học, tình trạng kiến
thức, kĩ năng và thái độ của học sinh đối chiếu với yêu cầu chương trình môn
học. Do đó tác giả lựa chọn đề tài “Ứng dụng trắc nghiệm khách quan trong
đổi mới kiểm tra, đánh giá môn công nghệ phổ thông” nhằm thực hiện tốt
mục tiêu dạy học.
Phan
- Người soạn có điều kiện tự do bộc lộ kiến thức và các giá trị của mình
thông qua việc đặt câu hỏi.
- Người chấm ít tốn công và kết quả chấm là khách quan vì không bị ảnh
hưởng tâm lý khi chấm.
- Phương pháp này còn dạy cho học sinh biết cách vận dụng và linh hoạt
trong tính toán làm quen với sự nhạy bén và sớm định hình một đầu óc tính
toán
hiểu biết linh hoạt
*Nhược điểm của trắc nghiệm khách quan
- Thí sinh có khuynh hướng đoán mò đáp án. Không thấy rõ diễn biến tư duy
của thí sinh, Khó soạn đề và tốn công sức.
- Chất lượng của bài trắc nghiệm được xác định phần lớn dựa vào kỹ năng
của người soạn thảo.
- Người ra đề tốn nhiều công sức và thời gian.
- Cho phép và đôi khi khuyến khích sự phỏng đoán của học sinh.
- Không khơi dậy được sự sáng tạo trong học sinh, thi trắc nghiệm là: tập cho
học sinh thói quen cái gì cũng có sẳn mà lười tự luận và suy nghĩ tạo ra
phương
pháp mới.
b/Các kiểu câu hỏi trắc nghiệm khách quan viết:
* Trắc nghiệm Đúng, Sai (Yes/No Questions):
+ Ưu điểm: Là loại câu hỏi đơn giản dùng để trắc nghiệm khách quan kiến
thức về sự kiện, vì vậy viết loại câu hỏi này tương đối dễ dàng, ít phạm lỗi,
mang tính khách quan khi chấm.
+ Nhược điểm: Học sinh có thể đoán mò vì vậy độ tin cậy thấp.
*Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (Multiple choise questions):
Cần sửa
Đạt
7.Ngân hàng câu hỏi, bộ đề
5.Đánh
giá chất
8.Tổ chức kiểm tra
đánh giá người học
Không đạt
11.Hoàn thiện câu hỏi, bộ đề
6.Loại bỏ
9.Thu thập số liệu
thống kê
Cần sửa
Không đạt
10.Đánh giá chất lượng câu hỏi và bộ đề
12.Loại bỏ
Kết thúc
c/ Quy trình thiết kế câu hỏi trắc nghiệm khách quan.
II/ ỨNG DỤNG TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN TRONG KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ MÔN CÔNG NGHỆ PHỔ THÔNG
1/Phối hợp nhiều dạng câu hỏi trắc nghiệm trong một đề kiểm tra.
* So sánh phương pháp trắc nghiệm với phương pháp tự luận
• Một câu hỏi tự luận đòi hỏi thí sinh phải tự suy nghĩ ra câu trả lời rồi diễn
đạt
bằng ngôn ngữ riêng của bản thân, câu hỏi trắc nghiệm buộc thí sinh phải
chọn duy nhất một câu đúng nhất.
• Một bài tự luận có rất ít câu hỏi nhưng thí sinh phải diễn đạt bằng lời lẽ
dài
Khi chọn những câu hỏi nhiều lựa chọn để phối hợp với tự luận có những
điểm cần chú ý như sau:
- Phải là những câu hỏi nhiều lựa chọn hay, có nội dung để đánh giá khả
năng ở
mức trí lực cao như: Phân tích, tổng hợp, so sánh, thực nghiệm, óc quan
sát
tinh vi, nhận xét tinh tế vì đánh giá các mức trí lực cao là nhược điểm của
câu hỏi trắc nghiệm khách quan song đó lại là ưu điểm của tự luận.
- Dù là câu hỏi trắc nghiệm khách quan hay tự luận thì học sinh cũng phải
suy
nghĩ, song để đảm bảo độ tin cậy của trắc nghiệm khách quan nhiều lựa
chọn thì số câu hỏi phải nhiều vì vậy phần trắc nghiệm tự luận kết hợp phải là
câu trả lời được viết ngắn ngọn, rõ ràng, súc tích, ít tốn thời gian do đó câu hỏi
lựa chọn loại này cũng chỉ nên đề cập một vấn đề, một nguyên tắc, không nên
hỏi nhiều vấn đề trong một câu như trắc nghiệm tự luận.
- Do phần chấm điểm tự luận mang tính chủ quan nên phần tự luận của
câu hỏi
loại này không nên cho quá nhiều điểm so với phần trắc nghiệm khách
quan.
2/Điểm kiểm tra cần dựa vào cả điểm trung bình của các bài thực hành.
Hiện nay việc kiểm tra, đánh giá môn học ở trường phổ thông hâu như chỉ
đánh giá việc học sinh qua những bài kiểm tra trên giấy, chưa có kiểm tra, đánh
giá học sinh thông qua các bài thực hành. Kiểm tra, đánh giá trong dạy học thực
học sinh truy cập vào các trang web dạy học trược tuyến đó để học tập và làm
các bài tập trắc nghiệm trực tuyến.
III/ KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1/Kết luận
Qua quá trình nghiên cứu đề tài “Ứng dụng trắc nghiệm khách quan trong
đổi mới kiểm tra, đánh giá môn công nghệ phổ thông” đã giải quyết được các
vấn đề sau:
Hệ thống hoá và cụ thể hoá lý luận về kiểm tra trắc nghiệm khách quan.
Tìm hiểu thực tiễn việc thực hiện đổi mới kiểm tra, đánh giá trong môn
công nghệ phổ thông.
Đề ra được một số biện pháp trong việc đổi mới kiểm tra, đánh giá trong
môn công nghệ phổ thông.
2/Kiến nghị
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài cho thấy việc kiểm tra, đánh giá
môn công nghệ phổ thông cần giải quyết những vấn đề sau:
- Cần có sự quan tâm hơn nữa của chi uỷ, ban giám hiệu nhà trường.
- Cần khuyến khích và tạo động lực cho giáo viên đổi mới hình thức kiểm
tra, đánh giá.
- Cần xây dựng một số phần mềm trắc nghiệm mang “thương hiệu” Lê
Xoay
- Cần có phòng thực hành, thi nghiệm riêng cho môn Công nghệ.
- Cần có các hình thức thi học sinh giỏi, giáo viên dạy giỏi đối với môn
Công nghệ phổ thông.