Nghiên cứu ứng dụng khoa học sư pham – năm học 2011 – 2012
Người thực hiện: Đỗ Thị Huệ - Trường THCS Tam Cường - VB - HP
I. TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Trong giai đoạn hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào dạy học
là một vấn đề hết sức cần thiết đối với các môn học nói chung, môn sinh học 6 nói riêng.
Để dạy môn sinh học 6 ở trường THCS, bên cạnh SGK có khá nhiều hình ảnh minh hoạ,
người giáo viên đã sưu tầm tranh ảnh, mẫu vật, sơ đồ và sách tham khảo để hướng dẫn
HS tìm hiểu, quan sát những vấn đề mới giúp HS hiểu bài hơn. Song, với một số nội
dung khó như mô tả những đặc điểm về hình thái, cấu tạo của tế bào, hoạt động sống của
các cơ quan mà giáo viên chỉ dùng lời nói và hình ảnh tĩnh để minh hoạ thì HS vẫn khó
hình dung, không hiểu rõ được bản chất của sự vật và hiện tượng.
Phương pháp của tôi muốn đưa ra là sử dụng một số tệp có định dạng Flash và
video clip có nội dung phù hợp thay vào việc sử dụng SGK và tranh ảnh để các em hiểu
rõ hơn về hiện tượng sinh lí của các cơ quan ở cơ thể thực vật.
Nghiên cứu được tiến hành trên 2 nhóm đối tượng: 2 lớp 6 trường THCS Tam
Cường. Lớp 6B là lớp thực nghiệm và lớp 6C là lớp đối chứng. Lớp thực nghiệm được
thực hiện giải pháp thay thế các bài từ bài 13 – 17 ( sinh học lớp 6 với nội dung “ Tìm
hiểu các hoạt động sống của thực vật - Thân cây”. Kết quả cho thấy tác động có ảnh
hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của HS. Lớp thực nghiệm đạt kết quả học tập cao hơn
so với lớp đối chứng. Điểm bài kiểm tra sau thực nghiệm của lớp thực nghiệm có kết quả
trung bình là 8,09 còn lớp đối chứng là 7,08. Kết quả kiểm chứng T.Test cho thấy P<
0,05 có nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểm trung bình của lớp thực nghiệm và lớp đối
chứng. Điều đó chứng minh rằng sử dụng tệp định dạng Flash và video clip trong dạy
học làm nâng cao kết quả học tập các bài hoạc về chủ đề “ Tìm hiểu về hoạt động sống
của thế giới thực vật - thân cây” cho HS lớp 6 trường THCS Tam Cường.
II. GIỚI THIỆU
Trong SGK sinh 6 các hình ảnh về thế giới thực vật chỉ là những hình ảnh tĩnh với
kích thức nhỏ, kém sinh động. Thực tế hiện nay công nghệ tiên tiến của máy vi tính và
máy chiếu Projector đã tạo ra những hình ảnh rực rỡ, sinh động, kèm theo những hoạt
- 1 -
Nghiên cứu ứng dụng khoa học sư pham – năm học 2011 – 2012

Người thực hiện: Đỗ Thị Huệ - Trường THCS Tam Cường - VB - HP
III. PHƯƠNG PHÁP
1. Khách thể nghiên cứu
Tôi chọn 2 lớp 6B và 6C trường THCS Tam Cường có những điều kiện thuận lợi
cho việc nghiên cứu và ứng dụng.
Hai lớp tham gia nghiên cứu đều có điểm tương đương nhau về giới tính cũng như
ý thức học tập đều tích cực và thành tích học tập của năm trước.
Bảng 1: Giới tính và thành tích học tập năm học trước của lớp 6B và 6C
Số HS các nhóm kết quả học tập năm trước
Tổng số Nam Nữ Giỏi Khá TB Yếu Kém
Lớp 6B 28 16 12 2 12 14 2
Lớp 6C 28 15 13 1 13 15 1
2. Thiết kế
Tôi chọn 2 lớp: 6B là nhóm thực nghiệm và lớp 6C là nhóm đối chứng. Tôi dùng
bài kiểm tra 1 tiết làm bài kiểm tra trước tác động. Kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung
bình của hai nhóm có sự khác nhau, do đó tôi dùng phép kiểm chứng T.Tesh để kiểm
chứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của 2 nhóm trước khi tác động.
Bảng 2. Kiểm chứng để xác định các nhóm tương đương
Đối chứng Thực nghiệm
TBC 6,0 6,3
p = 0,135
p = 0,135 > 0,05, từ đó kết luận sự chênh lệch điểm số trung bình của hai nhóm TN và
ĐC là không có ý nghĩa, hai nhóm được coi là tương đương.
Sử dụng thiết kế 2: Kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm tương đương
(được mô tả ở bảng 2):
Bảng 3. Thiết kế nghiên cứu
Nhóm Kiểm tra trước TĐ Tác động KT sau TĐ
Thực nghiệm O1 Dạy học có sử dụng
Flash và Video clip
O3

Thân cây”. Bài kiểm tra sau tác động gồm 8 câu hỏi trong đó có 5 câu hỏi dưới dạng trắc
nghiệm và 3 câu tự luận.
* Tiến hành kiểm tra và chấm bài: sau khi thực hiện dạy xong các bài học trên, tôi tiến
hành kiểm tra 1 tiết ( có đề kèm theo). sau đó chấm bài theo đáp án đã xây dựng.
IV. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ
1. Phân tích dữ liệu
- 4 -
Nghiên cứu ứng dụng khoa học sư pham – năm học 2011 – 2012
Người thực hiện: Đỗ Thị Huệ - Trường THCS Tam Cường - VB - HP
Bảng 5. So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động
Đối chứng Thực nghiệm
ĐTB 7,21 8,09
Độ lệch chuẩn 0,93 0,72
Giá trị P của T- test 0,00003
Chênh lệch giá trị TB chuẩn
(SMD)
0,9
Như trên đã chứng minh rằng kết quả 2 nhóm trước tác động là tương đương. Sau
tác động kiểm chứng chênh lệch ĐTB bằng T-Test cho kết quả P = 0,00003, cho thấy: sự
chênh lệch giữa ĐTB nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, tức là chênh
lệch kết quả ĐTB nhóm thực nghiệm cao hơn ĐTB nhóm đối chứng là không ngẫu nhiên
mà do kết quả của tác động.
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD =
9,0
93,0
21,709,8
=
−
. Điều đó cho thấy
mức độ ảnh hưởng của dạy học có sử dụng Flash và video clip đến TBC học tập của