MỞ ĐẦU
Thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho các quy định
của pháp luật đi vào thực tiễn cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp
của các chủ thể pháp luật. Cũng chính bởi lẽ đó mà có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến
hoạt đọng thực hiện pháp luật. Sau đây bài viết của em xin trình bày vấn đề: “ Phân
tích các yếu tố xã hội tác động đến hoạt động thực hiện pháp luật. Liên hệ với tình
hình thực tiễn thực hiện pháp luật ở nước ta hiện nay”.
1, Yếu tố kinh tế
Yếu tố kinh tế hiểu bao gồm tổng thể các điều kiện, hoàn cảnh về kinh tế- xã hội,
hệ thống các chính sách xã hội và việc triển khai thực hiện, áp dụng chúng trong thực
tế xã hội. Nền kinh tế- xã hội phát triển năng động, bền vững sẽ là điều kiện thuận lợi
cho hoạt động thực hiện pháp luật, tác động tích cực tới việc nâng cao hiểu biết pháp
luật, ý thức pháp luật của các tầng lớp xã hội. Ngược lại, nền kinh tế- xã hội chậm
phát triển, kém năng động và hiệu quả sẽ có thể ảnh hưởng tiêu cực tới việc thực hiện
pháp luật của các chủ thể pháp luật. Yếu tố kinh tế là nền tảng của sự nhận thức, hiểu
biết pháp luật và thực hiện pháp luật nên có tác động mạnh mẽ tới hoạt động thực hiện
pháp luật của các chủ thể pháp luật.
Thực tế hiện nay cho thấy rằng điều kiện kinh tế- xã hội có ảnh hưởng quan trọng
đến lợi ích và do đó, tác động đến tư tưởng, quan điểm, thái độ, niềm tin của các tầng
lớp nhân dân đối với pháp luật. Khi nền kinh tế- xã hội phát triển, đời sống vật chất
của các tầng lớp dân cư được cải thiện, lợi ích kinh tế được đảm bảo thì nhân dân sẽ
phấn khởi, tin tưởng vào đường lối kinh tế, chính sách pháp luật, sự lãnh đạo của
Đảng và hoạt động điều hành, quản lý của Nhà nước. Khi đó, niềm tin của các chủ thể
đối với pháp luật được củng cố, hoạt động thực hiện pháp luật sẽ mang tính tích cực,
thuận chiều, phù hợp với các giá trị, chuẩn mực pháp luật hiện hành.
1
Khi kinh tế phát triển, đời sống vật chất, tinh thần được cải thiện, các cán bộ, công
chức nhà nước, các tần lớp nhân dân có điều kiện mua sắm cá phương tiện nghe, nhìn,
có điều kiện thỏa mãn các nhu cầu thông tin pháp luật đa dạng và cập nhật. Các
chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ dễ đàng đến được với đông đảo cascn bộ
và nhân dân; nhu cầu tìm hiểu, trang bị thông tin, kiến thức pháp luật trở thành như

tự giác và chủ động hơn.
2. Yếu tố chính trị
Yếu tố chính trị là toàn bộ yếu tố tạo nên đời sống chính trị của xã hội ở từng giai
đoạn lịch sử nhất định, bao gồm môi trường chính trị, hệ thống các chuẩn mực chính
trị, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và quá trình tổ chức thực hiện chúng;
các quan hệ chính trị và ý thức chính trị, hoạt động của hệ thống chính trị. Cùng với
đó là nền dân chủ xã hội và bầu không khí chính trị- xã hội. Yếu tố chính trị có ảnh
hưởng mạnh mẽ tới các hiệu quả của hoạt động thực hiện pháp luật của các chủ thể
páp luật, đặc biệt là các cá nhân, cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng pháp luật.
Môi trường chính trị- xã hội của đất nước ta trong những năm qua luôn ổn định,
phát triển bền vững chính là điều kiện thuận lợi đối với hoạt động thực hiện pháp luật,
vì nó củng cố ý thức và niềm tin chính trị của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân
dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, gia tăng lập trường chính trị- tư tưởng của các cá
nhân có thẩm quyền áp dụng pháp luật. Thực tiễn lích sử chứng minh tằng, trong thập
kỷ cuối cùng của thế kỉ XX, khi mà Liên Xô và cá nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu
suy thoái, tan rã, một bộ phần không nhỏ cán bộ, đảng viên, nhân dân có sự hoang
mang, dao động về tư tưởng, tâm lý; nhưng nhờ môi trường chính trị ổn định dưới sự
3
lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam nên chúng ta đã vượt qua thử thách một cách
thành công.
Cương lĩnh chính trị, đường lối lãnh đạo của Đảng có ảnh hưởng rất quan trọng tới
hoạt động thực hiện pháp luật. Ở nước ta, sự vận hành của hệ thống pháp luật trên các
phương diện xây dựng, thực hiện và áp dụng pháp luật luôn được dặt dưới sự lãnh đạo
của Đản Cộng Sản Việt Nam. Đảng ta nhận thức sâu sắc rằng muốn xây dựng được
một bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh vận hành trên cơ sở các nguyên tắc, quy
định của pháp luật thì vấn đề thực hiện pháp luật một cách nhất quán, nghiêm chỉnh từ
phía các bộ, đảng viên và nhân dân phải luôn được đặt lên vị trí hàng đầu. Muốn cho
pháp luật được tôn trọng và thực hiện nghiêm túc thì cán bộ, đảng viên phải là những
người đi trước, gương mẫu thực hiện và có “ năng lực tổ chức và vận động nhân dân
thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tụy

và cộng đồng người tổ chức các hoạt động sống, lao động, sinh hoạt, cùng nhau tạo
dựng, thừa nhân và chia sẻ các giá trị văn hóa, lối sống phong tục tập quán, lễ nghi…
Với những mặt, những khía cạnh biểu hiện của mình, cá yếu tố văn hóa có ảnh hưởng
mạnh mẽ đến hoạt động thực hiện pháp luật, thể hiện trên các điểm sau:
Các phong tục tập quán trong cộng đồng xã hội có ảnh hưởng nhất định tới hoạt
động thực hiện pháp luật của các tần lớp nhân dân, thể hiện đặc biệt rõ nét ở khu vực
nông thôn. Bên cạnh những ưu điểm rất căn bản, các phong tục, tập quán ở nông thôn
cũng đang bộc lộ những nhược điểm nhất định như việc tổ chức hội hè, đình đám, ma
chay, giỗ chạp nhiều lúc nhiều nơi còn cồng kềnh, tốn kém và lãng phisl nhưng hủ tục
lạc hậy, lỗi thời còn tồn taijl trình độ dân trí cón thấp; thói hư tật xấu và tệ nạn xã hội
5