ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM LÃ THÀNH ĐẠT
Tên đề tài:
NGHIÊN CỨU ẢNH HƢỞNG CỦA MỘT SỐ LOẠI PHÂN BÓN LÁ
ĐẾN SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN HOA ĐỒNG TIỀN LÙN
(Gerbera Jamesonii Bol) TRỒNG CHẬU TẠI THÁI NGUYÊN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo : Chính quy
Chuyên ngành : Hoa viên cây cảnh
Khoa : Nông học
Khóa học : 2011 - 2015
THÁI NGUYÊN - 2015ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM LÃ THÀNH ĐẠT
Tên đề tài:
của gia đình và các bạn trong lớp đã luôn cổ vũ, động viên và đồng hành
cùng em trong suốt thời gian thực tập.
Do còn hạn chế về thời gian, về trình độ và kinh nghiệm thực tế của bản
thân nên không tránh khỏi thiếu sót, em rất mong được sự tham gia đóng góp ý
kiến của các thầy cô và các bạn để luận văn của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 28 tháng 05 năm 2015
Sinh viên Lã Thành Đạt
ii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 4.1 Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá tới động thái đẻ nhánh, ra
hoa của cây hoa đồng tiền lùn trồng chậu 21
Bảng 4.2 Ảnh hưởng của phân bón lá tới động thái ra lá của cây hoa đồng tiên
lùn trồng chậu.( đơn vị: lá) 23
Bảng 4.3 Ảnh hưởng của phân bón lá tới động thái đẻ nhánh của cay hoa
đồng tiền lùn trồng chậu.( Đơn vị: nhánh) 25
Bảng 4.4 Ảnh hưởng của phân bón lá tới động thái tăng trưởng kích thước
tán của cây hoa đồng tiền lùn trồng chậu( cm ) 27
Bảng 4.5 Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá tới động thái ra hoa của cây
đồng tiền lùn trồng chậu. ( Đơn vị: bông) 30
Bảng 4.6 Tình hình sâu bệnh hại 33
Bảng 4.7 Ảnh hưởng của phân bón lá tới chất lượng hoa đồng tiền lùn trồng
iv
DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
CT : Công thức
NXB : Nhà Xuất Bản
v
MỤC LỤC
PHẦN 1. MỞ ĐẦU 1
1.1Đặt vấn đề 1
1.2Mục đích, yêu cầu của đề tài 3
1.2.1. Mục đích 3
1.2.2. Yêu cầu 3
của cây hoa đồng tiền lùn trồng chậu 21
4.2.2 Ảnh hưởng của phân bón lá tới động thái ra lá của hoa đồng tiền. 22
4.2.3 Ảnh hưởng của phân bón lá tới động thái đẻ nhánh của hoa đồng tiền
lùn trồng chậu 25
4.2.4 Ảnh hưởng của phân bón lá tới động thái tăng trưởng kích thước tán
của cây hoa đồng tiền lùn trồng chậu 27
4.2.5 Ảnh hưởng của phân bón lá tới dộng thái ra hoa của cây đồng tiền 29
4.2.6 Ảnh hưởng của phân bón lá đến mức độ sâu bệnh của hoa đồng tiền lùn
trồng chậu. 32
4.2.7 Ảnh hưởng của phân bón lá tới chất lượng hoa đồng tiền lùn trồng chậu 34
4.2.8 Ảnh hưởng của phân bón lá tới tỷ lệ chậu hoa thương phẩm 35
4.2.9 Hiệu quả kinh tế của việc sử dụng phân bón lá trên cây hoa đồng tiền
lùn trồng chậu. 38
PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 40
5.1 kết luận 40
5.2 Đề nghị 40
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1
PHẦN 1
MỞ ĐẦU
1.1 Đặt vấn đề
Hoa là một sản phẩm vừa có giá trị hàng hóa vừa có giá trị tinh thần.
Chơi hoa và tặng hoa là nét đẹp truyền thống văn hóa, thú chơi tao nhã của
dân tộc ta. Xã hội càng phát triển thì nhu cầu hoa tươi cho cuộc sống hàng
ngày càng đòi hỏi cao cả về chất và lượng. Ở nước ta nghề trồng hoa có từ lâu
đời. trước kia trồng hoa chủ yếu mang tính tự túc tự cấp. từ khi Đảng Cộng
Sản Việt Nam khởi xướng sự nghiệp đổi mới, nền kinh tế đất nước chuyển
sang cơ chế thị trường, nghề trồng hoa , nghề trồng hoa trở thành ngành sản
xuất hàng hóa có giá trị cao, mang lại nguồn thu nhập lớn cho nhiều nông hộ.
đất, nước và không khí, đặc biệt đất canh tác bị thái hóa, tái chua, chai cứng…
Vì vậy bón phân qua lá và trồng cây trên giá thể là một giải pháp chiến lược
an toàn dinh dưỡng cây trồng, có ý nghĩa lớn lao trong phát triển nông nghiệp
bền vững. Hiện nay thị trường phân bón lá nước ta rất phong phú. Một số loại
do các công ty, cơ sở trong nước sản xuất, còn lại phần lớn là nhập khẩu từ
nước ngoài. Việc khuyến cáo sử dụng loại phân bón lá nào? Trên đối tượng
cây trồng nào? Trồng trên giá loại giá thể nào cho hiệu quả cao nhất, đang là
vấn đề cấp thiết đặt ra cho các nhà khoa học và các cơ quan nghiên cứu. Xuất
phát từ yêu cầu thực tế trên, em được sự đồng ý của nhà trường và các thầy cô
đã tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến sinh
trưởng, phát triển hoa Đồng tiền lùn (Gerbera Jamesonii Bol) trồng chậu
tại Thái Nguyên.”
3
1.2 Mục đích, yêu cầu của đề tài
1.2.1. Mục đích
- Lựa chọn được loại phân bón lá phù hợp cho cây sinh trưởng, phát
triển tốt mang lại hiệu quả kinh tế cao đối với hoa đồng tiên lùn trồng chậu tại
Thái Nguyên.
1.2.2. Yêu cầu
- Đánh giá được ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến từng giai
đoạn sinh trưởng, phát triển của giống hoa Đồng Tiền lùn.
- Đánh giá tác động của phân bón lá đến hiệu quả kinh tế đối với cây
hoa Đồng tiền lùn.
- Đề xuất được loại phân bón lá tốt nhất từ kết quả nghiên cứu, khuyến cáo
cho sản xuất đại trà, đảm bảo khả năng ứng dụng rộng rãi, hiệu quả thiết thực.
1.3. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
1.3.1. Ý nghĩa khoa học
- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo
với phân bón thường cao hơn 8 -10 lần diện tích tán cây che phủ, các chất
được vận chuyển tự do theo chiều từ trên xuống dưới với vận tốc 30cm/h. Do
đó, năng lực hấp thụ dinh dưỡng qua lá cũng cao hơn gấp 8 – 10 lần qua rễ. (
dẫn theo Trần Đại Dũng, 2004) [28].
2.1.1 Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu phân bón lá.
Ở Việt Nam từ những năm 80 của thế kỷ XX, viện hóa công nghiệp đã
tiến hành tách chiết acid Humix từ than bùn để điều chế một số loại Humat
dùng làm chất kích thích sinh trưởng phun cho cây trồng và đã được thị
trường chấp nhận ( Nguyễn Huy Phiêu, Đặng Ninh và cộng sự, 1993) [22].
5
Tác giả Đường Hồng Dật (2003) [23] cho biết: khi bón qua lá, phân
phát huy hiệu lực nhanh, hiệu suất sử dụng dinh dưỡng qua lá của cây đạt từ
90 - 95%, trong khi phân bón qua đất chỉ sử dụng 40 – 50%.
Hiện nay, trung tâm sinh học thực nghiệm ( Viện ứng dụng công nghệ -
Bộ khoa học và công nghệ) đã và đang phối hợp với công ty Hunnia –
Zholdinh, Hungary thực hiện dự án “ Nghiên Cứu Sản Xuất Và Sử Dụng
Phân Bón Lá Bio – Hunnia có thành phần chiết xuất từ thực vật”. Năm 2007
dự án được triển khai trên cây dưa hấu, cây cà chua, súp lơ. Kết quả cho thấy,
việc sử dụng phân bón lá Bio – Hunnia đã rút ngắn thời gian sinh trưởng, tăng
khả năng chống chịu sâu bệnh và làm tăng năng suất phẩm chất của cây rõ rệt.
riêng đối với cây dưa hấu năng suất quả tăng từ 26.3 -30%, độ brix cũng cao
hơn so với đối chứng [24].
Theo Hà Thị Thanh Bình và cộng sự (1998) [25] phân vi lượng cho cây
đậu tương và lạc trên đất mai sơn – Hòa Bình ở các giai đoạn 3,5,7 lá đã có
tác dụng tốt đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây ( làm tăng hàm
lượng diệp lục trong lá, tăng chiều cao cây, tăng năng suất và chất lượng hạt (
năng xuất tăng từ 13.8 -20.2%, protein, lipit tăng so với đối chứng)).
Đối với hoa cây cảnh, việc nghiên cứu sử dụng phân bón lá trong
những năm gần đây đã trở thành phổ biến và cho hiệu quả rõ rệt. khi khảo
sâu bệnh đều cao hơn đối chứng. đặc biệt có thể sử dụng phân bón la
Pomior để bón thúc cho cây hoa cúc mà không phải bón thêm loại phân
khoáng nào khác.
Trên cây hoa đồng tiền, thí nghiệm bón thúc phân bón lá Pomior ở các
nồng độ: 0.2%, 0.3%, 0.4%, 0.5% đều cho khả năng sinh trưởng và năng suất
cao hơn, ở nồng độ 0.4% cho hiệu quả cao nhất, đường kính hoa tăng gấp
1,14 lần so với đối chứng.
7
2.1.2 Giới Thiệu Chung Về Cây Hoa Đồng Tiền lùn
Cây hoa Đồng Tiền lùn có tên khoa học là Gerbera Jamesonii Bol. Cây
có nguồn gốc từ Nam Phi, thuộc họ Compositae, được Robert Jamme Son
người Scotland tìm thấy vào năm 1880, và du nhập vào nước anh năm 1886,
lấy tên khoa học là Gerbera Jamesonii Bol. Trong hệ thống phân loại thực vật
, cây hoa Đồng Tiền được phân loại: thuộc lớp hai lá mầm ( Dicotyledonec ),
phân lớp cúc ( Asteridae ), Bộ cúc ( Asterales ), Họ cúc ( Asteraceae ), chi
(Gerbera ) ( Hoàng Thị Sản, 1999 [1] ).
Đầu những năm 20 của thế kỷ XX hoa cúc Gerbera được sản xuất
nhiều ở Bắc Mỹ, trong suốt những năm 1970 ở Mỹ, Califonia và Florida là
những bang dẫn đầu trong việc sản xuất loại hoa này ( Đặng Thị Thanh
Hương, 2002 [4]).
Hiện nay hoa Đồng Tiền được trồng hầu hết ở các nước trên thế giới,
một số nước đi đầu về ngành công nghiệp sản xuất hoa Đồng tiền phải kể đến
là: Hà lan; Mỹ; Nhật; Trung Quốc; Nam Phi.
Ở Việt Nam, hoa Đồng Tiền được người pháp đưa vào từ thế kỷ XX
và được phát triển cho đến nay. Tuy nhiên, hoa được trồng chủ yếu là hoa
Đồng Tiền cao để cắt cành, có rất ít hoa đồng tiền lùn được trồng chậu tại
Việt Nam.
Trong hệ thống phân loại thực vật, cây hoa đồng tiền thuộc lớp cây hai
lá mầm ( Dicolyledonae), phân lớp cúc ( Asteralae ) họ cúc ( Asteraceae ), chi
Trình độ tạo giống của Hà Lan rất cao, phần lớn các giống đồng tiền mới hoa
to được trồng rộng rãi trong sản xuất là do các nhà chọn tạo giống Hà Lan lai
tạo ra. Công Florist của Hà Lan là cơ sở dẫn đầu về tạo giống, nghiên cứu, sản
xuất và buôn bán hoa đồng tiền…Công ty có lực lượng rất mạnh về nghiên
9
cứu khoa học, thiết bị sản xuất, tạo ra rất nhiều giống, sản lượng ngày càng
nhiều, việc xử lý sau thu hoạch, bảo quản, đánh giá…đều ở trình độ rất cao.
Ơ Ba Lan, hoa đồng tiền là loại hoa cắt quan trọng nhất và cũng là cây
trồng chính của sản xuất và nuôi cấy mô, chiếm khoảng 90% tổng sản phẩm
nuôi cấy mô năm 1984. Thời vụ hoa đồng tiền chỉ kéo dài trong tháng 6 và
tháng 7. Do đó việc bảo quản cây invitro đã ra rễ được khai thác tốt[37].
Ở Trung Quốc, ngay từ năm 1920 đã sản xuất hoa đồng tiền cắt cành ở
Mai Loang – Thượng Hải, do vận dụng được kĩ thuật nuôi cấy mô nên khắc
phục được tình trạng thoái hóa giống, khi đó hoa đồng tiền mới khôi phục và
phát triển. Hiện nay, Thương Hải là nơi có diện tích trồng hoa đồng tiền lớn
nhất, đạt 35 ha. Sau thượng hải, Giang Tô cũng là nơi phát triển mạnh cây hoa
đồng tiền. Năm 1995 mới có trên 6ha, đến năm 1999 đã có tới 600ha. Ngoài
ra viện nghiên cứu rau hoa, viện nghiên cứu khoa học nông nghiệp và nông
trường Liên Văn là những đơn vị có diện tích trồng hoa đồng tiền lớn, kỹ
thuật tương đối cao.[5]
2.2.2 Tình hình sản xuất hoa đồng tiền ở Việt Nam.
Ở Việt Nam, giống hoa đồng tiền đơn được nhập về trồng đầu tiên
khoảng từ năm 1940. Đặc điểm của giống hoa đơn này là cây sinh trưởng
mạnh khỏe, thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên nước ta. Nhưng nhược điểm
là hoa nhỏ cánh đơn, màu sắc đơn điệu nên hiện nay chúng ít được trồng. từ
năm 1990, một vài công ty và người sản xuất hoa Việt Nam đã bắt đầu nhập
các giống hoa đồng tiền lai ( hoa kép) từ Đài Loan, Hà Lan, Trung Quốc về
trồng. một số giống tỏ ra có ưu điểm như hoa to, cánh dày, gồm nhiều tầng
hoa xếp lại với nhau, màu sắc phong phú, hình dáng hao cân đối, rất đẹp, cho
11
Tại Hà Nội tổng diện tích các loại hoa cắt là 105 ha, đồng tiền chiếm
6,8% tập trung chủ yếu ở các huyện Từ Liêm, Thanh Trì, Đông Anh và quận
Tây Hồ.
Tại Bắc Ninh, nhiều hộ nông dân đã chuyển từ trồng lúa sang trồng các
loại hoa, cây cảnh đạt hiệu quả kinh tế cao. Riêng hoa đồng tiền cho thu lãi
trên 10 triệu đồng/sao/năm.
Nhìn chung, công tác nghiên cứu về hoa đồng tiền ở Việt Nam vẫn còn
nhiều hạn chế, việc nghiên cứu mới chỉ tập trung chủ yếu vào quy trình kỹ
thuật trồng, chăm sóc, nhân giống, các biên pháp phòng trừ sau bệnh. Việc
nghiên cứu lai tạo những giống có đặc điểm như mong muốn vẫn đang trong
giai đoạn tiền khởi.
2.3 Tình hình nghiên cứu hoa đồng tiền trên thế giới và ở Việt Nam.
2.3.1 Tình hình nghiên cứu hoa đồng tiền trên thế giới
Việc chọn tạo giống hoa đồng tiền ở Châu Mỹ chỉ bắt đầu từ năm 70
của thế kỷ XX tại trường đại học Califorlia với những chương trình tạo ra rất
nhiều giống hoa để trồng trong nhà kính. Còn ở Châu Âu, Châu Á và Nhật
Bản lại tạo giống có xu hướng cho trồng hoa cắt.
Từ năm 1975 Florist De Kwakel B.V đã tiến hành chọn tạo giống và
nhân giống hoa đồng tiền cho sản xuất hoa cắt tại Hà Lan. Tiếp theo, bà đã
chọn lọc và tạo giống hoa đồng tiền trồng chậu. Qua nhiều năm chọn tạo
giống cho trồng chậu bà đã tạo ra rất nhiều giống hoa trồng chậu ưu thế lai F1
đáp ứng yêu cầu thị hiếu của thị trường. Những đặc điểm của những giống
hoa đồng tiền ưu thế lại tập trung vào 5 nhóm chủ yếu:
+ Đồng nhất về màu hoa
+ Tập tính nở hoa
+ Số cây trên hoa
+ Chất lượng hoa
Khi so sánh phương pháp nhân giống hoa đồng tiên bằng tách chồi với
phương pháp nuôi cấy mô tế bào, Osiecki đã tiến hành trên 50 giống và kết
luận: Những cây tách chồi cho hoa sớm hơn cây nuôi cây môi từ 2 – 4 tuần,
tùy thuộc vào từng giống [34]
Khi nghiên cứu ảnh hưởng của lai gần đến năng xuất hoa đồng tiền,
Hoang H cho rằng lai gần làm tăng năng xuất hoa từ 10,3 lên tới 28,3
bông/cây [35]
Điều kiện môi trường sống ảnh hưởng đến sinh trưởng và chất lượng
hoa đồng tiền. Điều này được thể hiện trong nghiên cứu của Hahn Eun
Joo[36]. Ông tiến hành nghiên cứu 6 giống đồng tiền ( Ensophy, Estel, Suset,
Rita, Tamara và Beauty ) với 2 phương pháp trồng: trồng trên giá thể và trồng
trực tiếp trên đất. trên giá thể cây được trồng trên 4 loại khác nhau. Tất cả các
cây thí nghiệp được trồng trong nhà lưới với điều kiện nhiệt dộ là 28 độ C vào
ban ngày và 23 độ C vào ban đêm. Kết quả là 2 giống Ensophy và Estel sau
trồng 50 ngày trên các loại giá thể đã cho hoa đầu tiên, còn trồng trực tiếp trên
đất thì khoảng 63 ngày mới bắt đầu cho hoa. Số hoa trên cây, chiều cao hoa,
đường kính hoa của hai giống này trồng trên giá thể tốt hơn trồng trực tiếp
trên đất. Trong đó, giống Ensophy trồng trên giá thể là bọt đá có số hoa trên
cây, chiều cao cây, trọng lượng cây và đường kính hoa lớn nhất. còn giống
Estel thì không có sự sai khác về các chỉ tiêu đó ở cả hai phương thức trồng.
Ensophy, Estel trồng trên sơ dừa cho số hoa trên cây cao hơn. Ensophy có vết
đen trên cánh hoa dưới điều kiện nhiệt độ mùa hè cao trong khi các giống
khác không có biểu hiện đó.
2.3.2 Tình hình nghiên cứu hoa đồng tiền ở Việt Nam
Cây đồng tiền ở Việt Nam đã được trồng từ rất lâu đời, song chủ yếu là
những loại đồng tiền đơn cho nên các kết quả nghiên cứu về giống hoa này
còn hạn chế. Từ những năm 1950 trở lại đây, với sự xuất hiện của nhiều giống
14
hoa đồng tiền nhập nội đã làm thay đổi cơ cấu đồng tiền ở nhiều vùng trồng
- Sử dụng HgCl2 ở nồng độ 0.1% với thời gian khử trùng 10 phút là
thích hợp cho hoa đồng tiền, tỉ lệ mẫu giống đạt 82%
- Môi trường tạo callus và tái sinh chồi: MS + TD ( 0.2 mg/l) + NAA (
0,1mg/l) + đường (50g/l) + thạch (6g/l) là cách tốt nhất để tạo mẫu chồi
invitro.
- Nhân nhanh chồi hiệu quả nhất là môi trường bán lỏng MS + BAP
(1,5mg/l) + 10% nước dừa + B1 ( 1mg/l) + đường (50g/l) + thạch (3g/l).
- Môi trường ra rễ thích hợp là MS + NAA (0,5mg/l) + đường (50g.l) +
thạch (6g/l). môi trường này đảm bảo tạo cây hoàn chỉnh, khỏe, có sức sống
tốt khi ra vườn.
- Công thức giá thể thích hợp cho ra cây con ở giai đoạn vườn ươm là: 1
đất + 1 cát + 1 trấu hun + ¼ phân vi sinh cho tỉ lệ cây con đạt 90% ( Hoàng
Ngọc Thuận, 2006) [11]
Theo Lê Kim Hoàn và cộng sự [12]. Môi trường tạo callus MS + 0,1
NAA + 0.25 mg/l TD.
- Môi trường nhân chồi ( nhân nhanh ) : MS + 2mg/l Ki + 0,01 mg/l
NAA + 0,05mg/l TD
- Môi trường tạo cây con hoàn chỉnh: ½ MS + 0,1mg/l IAA
- Nên tạo rễ ẽvitro đối với hoa đồng tiền kép sẽ thu được lượng rễ nhiều
hơn, và đặc biệt giá thành cho một cay con rẻ hơn so với cho ra rễ invitro.
Liều lượng xử lý ra rễ thích hợp với hoa đồng tiền kép là 1000 ppm IBA.
Đặng Văn đông và cộng sự (2007) [13] đã nghiên cứu một số biện
pháp kỹ thuật thâm canh tiên tiến sản xuất hoa đồng tiền tại miền bắc Việt
Nam cho biết:
- Thời vụ thích hợp trồng hoa đồng tiền là vào tháng 3 và tháng 9
16
- Khoảng cách trồng thích hợp nhất là cây cách cây 30cm, hàng cách
hàng 35cm, tương đương với mật độ là 5 – 6 vạn cây/ha
Tưới nước bằng hệ thống nhỏ giọt, hai ngày một lần, mỗi lần 60 phút là
nhập nội từ Hà Lan.
3.1.2.Vật liệu dùng cho thí nghiệm gồm 4 loại phân bón lá là: Atonik,
Thiên Nông, Đầu trâu, phân NPK Trung quốc.
Phân bón lá:
1) Phân Atonik là hợp chất kích thích sinh trưởng gồm “sidium-S-
Nitrogualacolate 0.03 + sodium-O- Nitrophenolete 0.06% + sodium-P-
Nitrophenolete 0.09%”. cây trồng sử dụng trên lúa, cây ăn trái rau màu và
hoa cây kiểng. Nồng độ phun 10ml/8l nước.
+ công dụng : Phun tưới trên cây con, cây đã trưởng thành làm cho cây
con, cây trưởng thành phát triển khỏe mạnh, phục hồi nhanh chóng sau khi
trồng và cho hoa. kích thích sự sinh trưởng phát triển, tạo điều kiện tốt cho
quá trình trao đổi chất của cây, kết quả là có thể thu hoạch sớm với năng suất
cao và chất lượng tốt.
2) phân bón lá Thiên Nông là hợp chất kích thích sinh trưởng cây trồng
có thành phần tổng hợp giữa Alpha-Naphthalene Acetic Acid 2%, Beta-
Naphtoxy Acetic Acid 0.5%, Gibberrellic Acid GA-3 0.1%. Nồng độ phun
10ml/8l nước.
+ Công dụng: Giúp cây trổ sớm, nhiều hoa, kết nhiều trái; trái có phẩm
chất tốt, ngăn ngừa rụng trái non. Lúa trổ sớm, bông lúa dài, chắc, nhiều hạt;
cây đâm rễ nhanh, mộng mọc sớm và dài hơn. Đối với hoa và cây cảnh giúp
cho cây phát triển tốt, nhiều hoa, hoa to, màu sắc đẹp…
Copyright: Tài liệu đại học ©