ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
________________________________________
PHẠM DUY PHƢƠNG
QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
QUẬN 6 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
________________________________________
PHẠM DUY PHƢƠNG
QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
QUẬN 6 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14
Ngƣời hƣớng dẫn khoa ho ̣c: TS. NGUYỄN VĂN TẤN
1.2.2. Kỹ năng sống......................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Giáo dục kỹ năng sống .......................... Error! Bookmark not defined.
1.2.4. Quản lý, quản lý GDKNS cho học sinh THPTError! Bookmark not defined.
1.3. Một số vấn đề về GDKNS cho HSTHPT Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPTError! Bookm
1.3.2. Mục tiêu của giáo dục kỹ năng sống cho HS THPTError! Bookmark not defined
1.3.3. Các kỹ năng sống cần giáo dục cho học sinh THPTError! Bookmark not defined
1
1.3.4. Các phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinhError! Bookmark not defin
1.3.5. Các hình thức giáo dục kỹ năng sống cho học sinhError! Bookmark not defined.
1.4. Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPTError! Bookmark not defined.
1.4.1. Mục tiêu quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ
thông ................................................................ Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Nội dung quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinhError! Bookmark not defin
1.4.3. Phương pháp quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinhError! Bookmark not d
1.4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục kỹ năng sống cho học sinhError! Bookmark
Kết luận chƣơng 1 ............................................. Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC
KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG QUẬN 6, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHError! Bookmark not define
2.1. Vài nét khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục của Quận 6,
thành phố Hồ Chí Minh................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội của Quận 6 và tác động của nó đến công tác
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ............... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Giáo dục và Đào tạo Quận 6 ................. Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Giáo dục trung học phổ thông quận 6, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark n
2.2. Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường THPT Quận
kỹ năng sống.................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Cải tiến nội dung, đổi mới phương pháp, đa dạng hóa hình thức tổ chức
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPT .... Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp trong giáo dục kỹ
năng sống cho học sinh các trường THPT ...... Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Nâng cao vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên trong công tác giáo dục
kỹ năng sống cho học sinh THPT ................... Error! Bookmark not defined.
3.2.5. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường - gia đình và xã hội trong việc
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPT .... Error! Bookmark not defined.
3.2.6. Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị và nâng cao hiệu quả sử dụng
chúng trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPTError! Bookmark not defined.
3.2.7. Đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, đánh giá, thi đua khen thưởng công tác
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPT .... Error! Bookmark not defined.
3.3. Mối liên hệ giữa các giải pháp ................. Error! Bookmark not defined.
3.4. Khảo sát sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp quản lý nhằm nâng
cao công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở các trường THPT Quận 6,
thành phố Hồ Chí Minh................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 3 ............................................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .......................... Error! Bookmark not defined.
1. Kết luận ....................................................... Error! Bookmark not defined.
2. Kiến nghị ..................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 8
3
PHỤ LỤC ........................................................... Error! Bookmark not defined.
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sự phát triển nhanh chóng của các lĩnh vực kinh tế - xã hội và hội nhập quốc
Hiện nay để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng
nguồn nhân lực phục vụ xã hội hiện đại, giáo dục phổ thông đã và đang được đổi
mới mạnh mẽ, theo bốn trụ cột của giáo dục thế kỷ XXI, mà thực chất là cách tiếp
cận kỹ năng sống, đó là: Học để biết, Học để làm, Học để tự khẳng định mình và
Học để cùng chung sống. Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh được triển
khai thông qua tích hợp và liên môn các môn học, nhất là các môn học có tiềm năng
như: GDCD, Sinh học, Ngữ Văn, Địa lí… và đặc biệt là thông qua nội dung hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phổ
thông còn được thể hiện thông qua các chương trình, dự án, các chuyên đề của
Đoàn thanh niên: Giáo dục vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và phòng
chống biến đổi khí hậu, giáo dục phòng chống HIV/AIDS, giáo dục phòng chống
ma tuý, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục tư vấn sức khoẻ sinh sản vị thành
niên… Đặc biệt, việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh được xác định là một
trong năm nội dung cơ bản của Phong trào thi đua ”Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực" trong các trường phổ thông, giai đoạn 2008- 2013 do Bộ Giáo
dục và Đào tạo chỉ đạo.
Tuy nhiên, nhận thức về kỹ năng sống, cũng như việc thể chế hoá giáo dục
kỹ năng sống trong giáo dục phổ thông ở Việt Nam chưa thật cụ thể, nhất là việc
hướng dẫn tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở các cấp, bậc học còn hạn
chế; Việc áp dụng và giáo dục kỹ năng sống của giáo viên còn gặp nhiều khó khăn
và lúng túng; giáo dục kỹ năng sống cũng như quản lý giáo dục kỹ năng sống cho
học sinh ở trường trung học phổ thông Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng còn khá
mới mẻ. Mặt khác, đã có nhiều công trình nghiên cứu về việc quản lý hoạt động dạy
và học của giáo viên và học sinh cũng như quản lý các hoạt động giáo dục khác,
nhưng nghiên cứu về giáo dục kỹ năng sống và nhất là việc giáo dục kỹ năng sống
cho học sinh THPT còn rất ít. Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tính đến nay
vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này. Xuất phát từ những lý do
trên, là một cán bộ Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, tôi mạnh dạn
chọn đề tài: "Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trƣờng THPT
Quận 6 - Thành phố Hồ Chí Minh" làm đề tài nghiên cứu.
trường. Đề tài này khảo sát trên các khách thể gồm: CBQL, GVCN, GVBM, Bí thư
Đoàn thanh niên – trợ lý thanh niên.
6
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đọc, phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá các tài liệu liên quan đến đề tài.
Tiếp cận các đề tài, công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài để
xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi; quan sát; trao đổi, phỏng vấn, tham
khảo ý kiến chuyên gia.
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm; nghiên cứu sản phẩm.
7.3. Phương pháp bổ trợ
Thống kê toán học để xử lý số liệu thu được.
8. Những đóng góp của đề tài
- Về mặt lý luận củng cố thêm lý luận về giáo dục kỹ năng sống ở bậc THPT,
bổ sung thêm những kiến thức hiểu biết cho giáo viên
- Về mặt thực tiễn : làm phong phú hơn các biện pháp giáo dục và quản lý
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THPT đặc biệt mang lại những tác động tích
cực trong giáo dục kỹ năng sống, giúp các em hoà nhập với cuộc sống xung quanh.
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệu hữu ích cho giáo viên, cán bộ
quản lý giáo dục các cấp.
9. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và khuyến nghị, phần nội dung của đề tài
gồm 3 Chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
trường THPT.
12. Nguyễn Thị Doan, Đỗ Minh Cƣơng, Phƣơng Kỳ Sơn (1996), Các học thuyết
quản lý, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
13. Nguyễn Huy Du (2000), Trò chuyện với tuổi trẻ về chìa khóa vạn năng, NXB
Thanh niên.
14. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện ĐH Đại biểu toàn quốc lần thứ XI,
NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, Hà Nội.
8
15. Nguyễn Minh Đạo (1996), Cơ sở khoa học quản lý, NXB Chính trị Quốc gia,
Hà Nội.
16. Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh - Đài Tiếng nói Việt Nam - Ban biên
tập phát thanh thanh Thiếu nhi (2004), Sổ tay hướng dẫn thanh niên về ứng xử
trong cuộc sống hiện đại, NXB Thanh niên.
17. Trần Thị Minh Đức (chủ biên) (2009), Giáo trình tư vấn tâm lý.
18. Giáo dục KNS cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn (2006), NNXB Chính trị
Quốc gia.
19. Nguyễn Thị Mai Hà (2007), Bài viết tìm hiểu một vài khái niệm liên quan đến
giáo dục kỹ năng sống ở một số nước trên thế giới.
20. Nguyễn Thị Hƣờng, Lê Công Phƣợng (2009), Giáo dục sống khỏe mạnh và
Kỹ năng sống trong dạy học Tự nhiên Xã hội ở trường tiểu học, NXB Giáo dục
Hà Nội.
21. Hồ Chí Minh (1997), Về vấn đề giáo dục, NXB Giáo dục.
22. Phan Trọng Ngọ (2005), Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường,
NXB Đại học Sư phạm.
23. Nhiều tác giả (2005), Giáo dục kỹ năng sống ở Việt Nam, Viện chiến lược và
chương trình Giáo dục.
24. Nhiều tác giả (2007), Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo,
Học viện Quản lý giáo dục.
thông thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, Luận án tiến sĩ Giáo dục
học, Đại học Thái Nguyên.
39. Nguyễn Bình Xuân (1997), Tuổi trẻ sự nghiệp và tình yêu, NXB Giáo dục.
10