Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

Trên thế giới hiện nay có rất nhiều doanh nhân thành đạt trở thành tỷ phú và thống trị
nhiều lĩnh vực khác nhau. Và những doanh nhân đó để lại nhiều bài học về thành
công cho lớp trẻ sau này. Một trong những doanh nhân đến từ Trung Quốc đó là Jack
Ma, người thành lập nên Tập đoàn thương mại điện tử khổng lồ Alibaba. Trong một
bài phỏng vần về mình, tỷ phú Jack Ma đã đưa ra 7 chia sẻ thú vị về thành công của
ông ngày hôm nay.
1. Học tiếng Anh hàng ngày
Khi còn trẻ, để học được tiếng Anh, Jack Ma đã phải đến trước khách
sạn Shangri-La vào mọi buối sáng để đón khách du lịch phương Tây và tình nguyện
làm hướng dẫn viên du lịch cho những người khách này tới thành phố quê hương
Hàng Châu của ông.
Để có được những bài học tiếng Anh và được thực hành nói tiếng Anh, Jack Ma
đã tình nguyện làm công việc này suốt 9 năm liền dù nắng hay mưa.
2. Không từ bỏ
"Từ chối" là điều tỉ phú Jack Ma rất quen thuộc, thậm chí ông còn không cảm
thấy buồn lòng khi phải đối mặt với những lời từ chối.
Ông đã trượt kỳ thi tuyển sinh đại học 3 lần. Ông gửi đơn xin 30 công việc đều bị
từ chối. Một điều thú vị chính là khi ông nộp đơn xin việc vào một cửa hàng KFC
cùng 23 người khác. Cuối cùng, cửa hàng KFC đó nhận tất cả 23 người trừ ông.
Không chỉ vậy, ông xin vào Đại học Harvard 10 lần và cả 10 lần đều bị từ chối.
Khi được hỏi về những lá đơn xin học thất bại ở trường Harvard trong suốt cuộc
phỏng vấn, ông trả lời: "một ngày nào đó, tôi phải dạy học ở đây".
3. Chủ động và biến mọi thứ có thể xảy ra
Từ đầu tiên mà Jack Ma tìm trên internet trong suốt 90 giây đầu tiên là "bia". Khi
ông nhìn thấy tất cả các loại bia xuất hiện trên mạng, thì từ thứ hai ông tiếp tục tìm là
từ "Trung Quốc" và không nhận được kết quả tìm kiếm nào. Điều này khiến ông nảy
sinh ý tưởng bắt đầu nghiệp kinh doanh internet.

Qua câu chuyện và những chia sẻ thú vị của vị tỷ phú Jack Ma và những thành công
của tập đoàn thương mại điện tử Alibaba, chúng em muốn tìm hiểu nhiều về phong
cách lãnh đạo của Jack Ma, điều gì đã đưa con người này trở thành tỷ phú và thành
lập nên tập đoàn thành công đến như vậy. Và vì những điều đó chúng em đã chọn đề
tài cho bài báo cáo của mình “Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá về phong cách lãnh
đạo của Jack Ma tại tập đoàn Alibaba”.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Nhóm 6

2


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
-

Tìm hiểu phong cách lãnh đạo của Jack Ma
Đề xuất giải pháp hoàn thiện phong cách lãnh đạo
3. Phạm vi nghiên cứu
Tập đoàn Alibaba
Lãnh đạo công ty CEO Jack Ma
Phong cách quản trị doanh nghiệp và văn hóa làm việc của tập đoàn Alibaba
4. Phương pháp nghiên cứu
Thống kê, thu thập các tài liệu liên quan

Bố cục của bài tiểu luận
Chương 1: Cơ sở lý luận và giới thiệu về tập đoàn Alibaba
Chương 2: Phong cách lãnh đạo của Jack Ma
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện phong cách lãnh đạo của Jack Ma

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ GIỚI THIỆU VỀ TẬP ĐOÀN ALIBABA


Hệ thống 1: Kiểu lãnh đạo ‘quyết đoán - áp chế’. Các nhà quản trị loại này chuyên quyền
cao độ, có ít lòng tin vào cấp dưới, thúc đẩy người ta bằng sự đe doạ và trừng phạt với
những phần thưởng hiếm hoi, tiến hành thông tin từ trên xuống dưới và giới hạn việc ra
quyết định ở cấp cao nhất.

•

Hệ thống 2: Kiểu lãnh đạo ‘quyết đoán - nhân từ’, các nhà quản trị loại này có lòng tin của
cấp trên và tin vào cấp dưới, thúc đẩy bằng khen thưởng và kích thích, chấp nhận một số
thông tin từ cấp dưới. Cho phép một phần ra quyết định của cấp dưới.

•

Hệ thống 3: Kiểu lãnh đạo ‘tham vấn’, thể hiện tin tưởng và hy vọng ở cấp dưới, trước khi
quyết định một vấn đề nào đó thường có tham khảo ở cấp dưới.

•

Hệ thống 4: Kiểu lãnh đạo ‘tham gia theo nhóm’. Thể hiện tin tưởng, hy vọng cấp dưới, tổ
chức cho đối tượng tham gia ý kiến theo nhóm.

Hình 1: Bốn hệ thống phong cách quản trị theo Likert
Nhóm 6

4


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
Tiếp cận dựa trên quyền lực quản trị, ta có các phong cách lãnh đạo như sau:



Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
Ngày 11 tháng 8 năm 2005, Alibaba và Yahoo! tuyên bố một thỏa thuận về việc thành lập
một đối tác chiến lược lâu dài tạiTrung Quốc. Theo đó, Yahoo! sẽ đóng góp phần thương mại
của Yahoo! Trung Quốc cho Alibaba và hai bên sẽ làm việc cùng nhau như các đối tác độc
quyền để thúc đẩy chi nhánh Yahoo! ở Trung Quốc. Thêm vào đó, Yahoo! sẽ đầu tư 1
tỉ USDmua cổ phần của Alibaba, tương đương khoảng 40% cổ phần với 35% quyền biểu
quyết, khiến cho Yahoo! trở thành nhà đầu tư chiến lược lớn nhất của Alibaba. Năm 2012,
Alibaba chi 7 tỉ USD mua lại 20% cổ phần của Yahoo.
Tính đến tháng 1 năm 2007, Alibaba Group gồm có 5 công ty:
1. Alibaba.com: Website thương mại quốc tế phục vụ các doanh nghiệp vừa và nhỏ
2. Đào Bảo - Đối thủ chính của eBay ở Trung Quốc về đấu giá trực tuyến. Hiện tại Đào

Bảo đã có trên 65% thị trường đấu giá
3. Yahoo! Trung Quốc - Dịch vụ tìm kiếm trực tuyến của Trung Quốc
4. Chi Phó Bảo – Đối thủ chính của PayPal về thanh toán trực tuyến ở Trung Quốc
5. Phần mềm A Lý - Hoạt động từ tháng 1 năm 2007, Alisoft cung cấp các dịch vụ web

cho thị trường các doanh nghiệp vừa và nhỏ
Alibaba.com cũng là một trang web đối tác GlobalTrade.net cùng với Bộ Thương mại Hoa
Kỳ [3]
Trong năm 2012, hai trong số các cổng thông tin của Alibaba xử lý 1,1 nghìn tỷ nhân dân
tệ (170 tỷ USD) doanh số bán hàng. Công ty chủ yếu hoạt động ở Cộng hòa Nhân dân Trung
Hoa.
Ngày 19 tháng 9 năm 2014, tập đoàn Alibaba chính thức phát hành cổ phiếu lần đầu tài Sở
giao

dịch


ngoài Trung Quốc.
Nhóm 6

6


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
-

Sứ mệnh kinh doanh: “Làm cho việc kinh doanh trên toàn thế giới trở nên dễ dàng hơn.”
1.2.3. Giới thiệu vài nét về lãnh đạo công ty
Những quan điểm lãnh đạo nổi bật của tập đoàn Alibaba

-

Doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ cũng cần xây dựng thật tốt hệ thống quản lý. Bởi vì, “một hệ

-

thống quản lý kém hiệu quả sẽ làm thui chột cả những nhân viên xuất sắc nhất”.
Chiến lược “Cưỡi trên vai người khổng lồ”: đi trước đón đầu thời đại, là công ty đầu tiên ở

-

Trung Quốc hoạt động trên lĩnh vực internet.
Nhà lãnh đạo phải là tấm gương sáng cho nhân viên: đạo đức, phong cách hành xử của nhà
lãnh đạo có ảnh hưởng quan trọng đến môi trường trong doanh nghiệp, bởi vậy, mỗi nhà
quản trị phải là một tấm gương sáng cho nhân viên của mình.
- Tuyển người phù hợp chứ không tuyển người giỏi: nhà lãnh đạo Jack Ma cho
rằng việc bỏ số tiền lớn thuê những chuyên gia hàng đầu về lãnh đạo công ty không phải là ý


8


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
Jack Ma được sinh ra vào ngày 10 tháng 9 năm 1964 tại Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung
Quốc. Tên thật của ông là Mã Vân.
Xuất thân trong một gia đình bình dân, cha mẹ ông đều là nghệ sĩ biểu diễn bình đàn – một
loại hình nghệ thuật dân gian của Trung Quốc. Điều kiện kinh tế của gia đình ông cũng
không mấy khá giả và cha mẹ ông không có nhiều tiền dành cho con cái.
Hồi còn nhỏ Jack Ma học không giỏi Toán, nhưng lại yêu thích tiếng Anh. Vì vậy, khi còn
nhỏ ông đã không ngại đạp xe đạp tới một khách sạn để được học và đàm thoại tiếng Anh
với người nước ngoài. Khi đó ông thường tình nguyện làm hướng dẫn viên cho các du khách
nước ngoài.
Sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông, ông thi vào Đại học Quốc Gia Trung Quốc. Tuy
nhiên ông đã bị trượt tới 2 lần, mãi tới lần thứ ba ông mới đậu vào khoa tiếng Anh trường
ĐH Sư phạm Hàng Châu.
Năm 1988, Jack Ma tốt nghiệp ĐH Sư phạm Hàng Châu. Sau khi tốt nghiệp, ông phải rất vất
vả mới có thể tìm cho mình một công việc. Ông cũng khá lận trong việc tìm kiếm việc làm,
sau khi tốt nghiệp Jack Ma nộp đơn xin việc tới hàng chục công ty nhưng đều bị họ từ chối.
Ngay cả cửa hàng thức ăn nhanh KFC tại Trung Quốc cũng từ chối nhận Jack Ma vào làm.
Ông chia sẻ: "Thời đó 50 người xin nộp KFC thì 49 người được nhận, và tôi là người còn
lại"
Cuối cùng ông cũng tìm được cho mình một công việc dạy tiếng Anh ở Viện Kỹ thuật điện
tử Hàng Châu với mức lương ít ỏi.
Năm 1995 Jack Ma có chuyến công tác tại Mỹ để làm phiên dịch viên. Con đường từ một
giáo viên tiếng Anh với mức lương ít ỏi trở thành một tài phiệt công nghệ bắt đầu từ khi một
người bạn của ông chỉ cho ông cách lên mạng Internet tìm kiếm thông tin. Ông đã thử tìm
kiếm với từ khóa về bia Trung Quốc. Tuy nhiên ông lại không nhận được bất kỳ một thông
tin nào về từ khóa bia Trung Quốc ấy. Trong khi đó Yahoo lại gợi ý cho ông biết rất nhiều

phong cách thuyết trình đầy “lửa” và những mục tiêu hết sức táo bạo, nhiều phóng viên đã
gọi ông là “Crazy Jack”.
Đến năm 2013, Jack Ma đã chính thức từ chức CEO và tập trung vào vị trí Chủ tịch. Và tất
nhiên ông vẫn là chiến lược gia trưởng tại trang thương mại điện tử Alibaba đồng thời ông
cũng là bộ mặt đại diện của công ty. Tháng 9 năm 2014, Jack Ma đã trở thành người giàu
nhất Trung Quốc với khối tài sản lên tới 25 tỷ USD.

Nhóm 6

10


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
Hiện tại Alibaba là một công ty toàn cầu với số lượng nhân viên đông đảo. Số lượng nhân
viên của Alibaba là 22.000 người và hiện nay tập đoàn này có tới 90 văn phòng trên khắp thế
giới. Taobao và Tmall là hai website phổ biến nhất của hãng, đồng thời hai website này đóng
góp 80% doanh thu ngành bán lẻ trực tuyến tại Trung Quốc.
Tháng 12 năm 2014 Jack Ma đã trở thành người giàu nhất Châu Á với khối tài sản là 28,6 tỷ
USD.
Ngày 29/1/2015 ông đã mất đến 1,4 tỷ USD do cổ phiếu Alibaba giảm mạnh. Tuy nhiên ông
cũng may mắn lấy lại được và ngày 2/2/2015 ông đã tái chiếm ngôi vị giàu nhất Châu Á với
số tài sản là 36,4 tỷ USD.

2.2. Quan điểm quản trị của Jack Ma

1. Về niềm tin
"Hôm nay đầy rẫy những khó khăn, và ngày mai cũng không có điều gì dễ dàng. Nhưng sau
ngày mai, mọi thứ sẽ trở nên tốt đẹp"
Nhóm 6


7. Về cạnh tranh
"Chúng tôi luôn học hỏi từ đối thủ, về mọi thứ có thể học hỏi được, nhưng chúng tôi không
bao giờ đi sao chép. Với chúng tôi, sao chép có nghĩa là chết. Cạnh tranh cũng giống như

Nhóm 6

12


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
chơi một ván cờ. Khi chúng ta thua, chúng ta có thể chơi lại một ván cờ khác. Cả hai người
chơi đừng nên chiến đấu triệt hạ lẫn nhau"
8. Về dự định IPO lần đầu tiên năm 2007
"Alibaba không chỉ là một nơi làm việc, Alibaba còn là một giấc mơ, một nơi khởi đầu cho
những thành công mới. Và hãy để các nhà đầu tư phố Wall nguyền rủa chúng tôi, nếu họ
muốn".
9. Về thành lập công ty mới
"Nếu bạn muốn phát triển, hãy tìm kiếm một cơ hội thật tốt. Nếu bạn muốn có một công ty
lớn, bạn hãy nghĩ đến những vấn đề mà bạn phải đối mặt trước khi nghĩ đến thành công"
10. Về lợi ích của việc "mù" công nghệ
"Những người thông minh sẽ cần tìm kẻ ngu ngốc để lãnh đạo. Khi nhóm tất cả các nhà
khoa học trong cùng một đội, cách tốt nhất để quản lý họ chính là tìm ra một người lãnh đạo
trong số họ. Người lãnh đạo bắt buộc phải nghĩ khác mọi người. Và cách duy nhất để thành
công đó là mỗi người nhìn vấn đề ở một khía cạnh khác nhau".
11. Về phát triển
"Trong ngành thương mại điện tử, điều quan trọng nhất là bạn làm mọi thứ với niềm đam mê
và luôn duy trì niềm đam mê ấy đến cuối cùng".
2.3. Phân tích thực trạng phong cách lãnh đạo của Jack Ma
2.3.1. Nguyên nhân dẫn đến phong cách lãnh đạo của Jack Ma


4. Đánh giá và sử dụng về Tài năng khác biệt
5. Tư duy vượt trội, khác thường về tiền bạc
6. Biến những điều phức tạp trở thành vô cùng đơn giản
Thứ hai:
Sinh ra và lớn lên ở TRUNG QUỐC

Nhóm 6

14


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
Trong lĩnh vực IT, chỉ có 2 quốc gia là Mỹ và Trung Quốc là có thể sản sinh ra các tỷ phú,
thành công một cách nhanh chóng và vượt trội. Lý do là Mỹ và Trung Quốc là 2 quốc gia có
qui mô dân số và kinh tế lớn gấp nhiều lần các quốc gia còn lại, nên các sản phẩm/giải pháp
IT sẽ có giá trị rất lớn khi được sử dụng rộng dãi.
2.3.2. Thực trạng phong cách lãnh đạo của Jack Ma
Tỷ phú Jack Ma, nhà sáng lập và là nguyên Giám đốc điều hành Alibaba Group. Ông cũng là
một trong những doanh nhân công nghệ thành công nhất của Trung Quốc, cũng như thị
trường châu Á. Sau kết quả IPO thành công trên thị trường chứng khoán New York, ông trở
thành tỷ phú giàu nhất Trung Quốc và đứng thứ 70 của thế giới.
Ông đã chia sẻ những kinh nghiệm sâu sắc nhất của mình về cuộc sống và nghiệp doanh
nhân.
1. Tôi luôn tin vào 2 nguyên tắc:
•

Thái độ của bạn sẽ quan trọng hơn khả năng của bạn.

•


vào chính trị. Khi tiền bạc đụng đến chính trị, nó giống như bạn đụng đến một quả mìn nổ
chậm, nó chỉ chực chờ bùng nổ.
5. Bốn câu hỏi chính yếu mà thế hệ trẻ nên tự hỏi

– Thất bại là gì? Bỏ cuộc là sự thất bại lớn nhất.
– Ứng biến là gì? Chỉ khi bạn trải qua những gian khó cùng cực, những thất vọng vô bờ
bến, khi đấy bạn mới hiểu cái gọi là ứng biến.
– Nghĩa vụ của bạn là gì: Là cần cù, chăm chỉ, và tham vọng hơn tất cả.
– Chỉ những đứa ngốc mới thích dùng miệng để thể hiện. Người đàn ông thông minh sẽ sử
dụng trí não, và người uyên bác sẽ thể hiện bằng trái tim của anh ấy.
6. Chúng ta sinh ra để được sống và thưởng thức cuộc sống này

Tôi luôn tự nói với bản thân tôi rằng chúng ta sinh ra không phải để cắm cúi làm việc, mà
sinh ra để thưởng thức cuộc sống. Chúng ta tạo ra những điều tốt đẹp hơn cho cuộc sống.
Nếu bạn muốn giành toàn bộ cuộc đời bạn chỉ để làm việc, sẽ có ngày bạn phải hối tiếc.
Không cần biết bạn thành công đến đâu trên con đường sự nghiệp, bạn phải luôn nhớ rằng
chúng ta có mặt ở đây là để tận hưởng cuộc sống.
7. Sự cạnh tranh và tranh đấu lẫn nhau

– Những người cạnh tranh gay gắt lẫn nhau là những người ngốc nghếch.
– Nếu bạn xem mọi người là kẻ thù, thì những người xung quanh bạn sẽ trở thành kẻ thù
của bạn.
– Khi bạn cạnh tranh bình đẳng với những đối thủ khác, đừng để xuất hiện sự ghen tức. Sự
ghen tức nhỏ nhoi sẽ chỉ làm hại bạn về sau.
– Cạnh tranh cũng giống như chơi một ván cờ. Khi chúng ta thua, chúng ta có thể chơi lại
một nước cờ khác. Cả hai người chơi đừng nên chiến đấu triệt hạ lẫn nhau.
– Một người làm kinh doanh hay một doanh nhân chân chính sẽ không có kẻ thù. Chỉ khi
anh ta hiểu được điều này, anh ta mới nhận ra cơ hội luôn luôn rộng mở với tất cả mọi người.
8. Đừng để phàn nàn trở thành thói quen


chưa có kinh nghiệm.
Điều thú vị và khá độc đạo ở phương pháp mà Jack Ma sử dụng để quản lý bộ máy điều
hành công ty đó là “hình thức nhóm”. Nói cách khác, nếu một doanh nghiệp kinh doanh ở
phương Tây chỉ có 2-3 nhà sáng lập thì ở Alibaba là con số 18.
Không nhất thiết tuyển dụng nhân viên hoàn hảo tuyệt đối
Nhóm 6

17


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
Vấn đề quan trọng là tìm ra một đội ngũ nhân viên có khả năng làm việc tốt cùng nhau thay
vì tuyển dụng một đội ngũ tập hợp toàn ngôi sao với CV đẹp. “Jack Ma đã thử tuyển dụng và
đào tạo một nhóm nhân viên bằng cấp cao và có CV hoàn hảo nhưng rồi họ lại không thể
làm việc hiệu quả như một team”.
Cách đối nhân xử thế
Khi Porter gia nhập công ty, anh mang theo tư tưởng quản lý hướng tới sự hoàn hảo của
phương Tây nhưng Jack Ma đã khiến Porter thay đổi. Ông nói nhân viên Alibaba luôn đùa
rằng: “Bên Tây chỉ biết chú trọng phân tích, suốt ngày tổng hợp thông tin rồi lại phân tích
mà quên luôn cả hành động. Trong khi đó, người Trung Quốc coi hành động và kết quả quan
trọng hơn”. Đúng như câu tục ngữ: Nói ít làm nhiều.
2.4. Đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma giai đoạn 1999-2016
2.4.1. Ưu điểm trong phong cách lãnh đạo của Jack Ma
Văn hóa pha trộn Đông Tây
Jack Ma vốn là một giáo viên và điều này đã ảnh hưởng không nhỏ tới phong cách quản lý
của ông. Ông ấy “rất cởi mở nhưng những lúc cần lại cũng rất nghiêm khắc”. Jack Ma được
đánh giá là nhà lãnh đạo hoàn hảo cho đội ngũ nhân viên chưa có kinh nghiệm – mục tiêu
của ông là giúp họ trở thành những nhà quản lý tuyệt vời”.
Nếu nhìn vào Alibaba có thể thấy rõ phong cách quản lý định hướng theo nhóm nhiều hơn so
với phương Tây. Ví dụ điển hình là các công ty phương Tây thường có 2 nhà sáng lập còn

Ví dụ: Khi một đồng sáng lập được giao phụ trách mảng bán hàng tại Thượng Hải, tôi nghĩ
anh ấy có lẽ là người bán hàng tồi nhất trong văn phòng, đây có thể là dấu chấm hết cho sự
nghệp của người đó. Nhưng Jack Ma lại tìm ra được lĩnh vực mà anh này làm tốt và chuyển
sang phụ trách website tiếng Trung của công ty. Và anh ấy nhanh chóng tham gia vào hàng
ngũ lãnh đạo và đạt danh hiệu “nhân viên của năm”.
Rất khó khi bạn cứ mãi đi trên một con đường mà không thể thành công. Trong trường hợp
như vậy, hầu hết các công ty sẽ sa thải nhân viên. Nhưng thật đáng tiếc khi để mất một nhân
viên tài năng chỉ vì bố trí sai vị trí công việc. Chính vì vậy, một trong những giá trị cốt lõi
của Alibaba mà bất kỳ ai cũng luôn tâm niệm đó là “cởi mở với thay đổi”.
2.4.2. Ngược điểm trong phong cách lãnh đạo của Jack Ma
Dù là nhà sáng lập của trang mạng thương mại điện tử lớn nhất thế giới Alibaba nhưng tỉ
phú Jack Ma không hề biết về ngôn ngữ lập trình.
Sai lầm lớn nhất của Jack Ma là tạo ra Alibaba
Nhóm 6

19


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
"Có lẽ sai lầm lớn nhất cuộc đời tôi là tạo ra Alibaba", Jack Ma cho biết. "Tôi chưa bao giờ
nghĩ rằng điều này đã thực sự thay đổi cuộc đời của mình. Tôi chỉ đơn giản là tạo ra một
công ty nhỏ, và phát triển nó thành một thứ gì đó lớn hơn. Thế nhưng sự lớn mạnh của nó
mang đến cho tôi quá nhiều trách nhiệm và rắc rối".
Tỷ phú giàu nhất Trung Quốc chia sẻ: "Mỗi ngày của tôi bận rộn không khác gì một vị tổng
thống, nhưng lại chẳng hề có quyền lực. Và rồi tôi cũng chẳng hề có cuộc sống riêng của
mình, bởi mỗi ngày trôi qua thì tôi cũng chẳng còn hơi sức để làm gì nữa."
Jack Ma còn cho biết: "Nếu có kiếp sau, tôi sẽ không bao giờ trở thành một doanh nhân nữa.
Tôi sẽ là chính tôi, và tận hưởng cuộc sống của mình."
Đánh giá nhân viên theo Tiêu chuẩn Riêng của mình
Mỗi người đều có quan điểm, tiêu chuẩn riêng của mình, điều mình cho là đúng chưa chắc

thể giúp những nhân viên này bằng cách trao cho họ những công việc quan trọng, cho họ
những lời khuyên hoặc chê ít, khen nhiều để kích thích sự tự tin của họ.

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA
JACK MA
3.1. Mục tiêu các giải pháp hoàn thiện đối với phong cách lãnh đạo của Jack Ma

Nhóm 6

21


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
Khi thành lập Alibaba, Mã Vân đã xác định 3 mục tiêu: Thứ nhất, xây dựng một công ty
thương mại điện tử có thể tồn tại 120 năm; thứ hai, xây dựng một công ty thương mại điện tử
phục vụ các doanh nghiệp vừa và nhỏ; thứ ba, xây dựng một công ty thương mại điện tử
nằm trong top 10 trang web lớn nhất toàn cầu. Đó là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của
Alibaba từ khi thành lập đến tận ngày hôm nay.
Nếu đa phần mọi người nghĩ làm ăn lớn là phải hướng đến những “con cá voi”, tức những
doanh nghiệp lớn với thực lực hùng hậu, thì Mã Vân lại tập trung vào những doanh nghiệp
vừa và nhỏ. Với anh, “doanh nghiệp vừa và nhỏ giống như những viên cuội nhỏ trên bãi đá,
và internet thì giống như xi măng. Những viên cuội được gắn kết bằng xi măng sẽ vô cùng
vững chắc”.
Lý tưởng đó của Mã Vân hình thành từ những hiểu biết và dự đoán của anh đối với tình hình
phát triển internet tại Trung Quốc. Trong khi nhiều người hoài nghi về khả năng thành công
của Alibaba, Mã Vân vẫn luôn kiên định với niềm tin của mình.
Năm 2003, anh đặt ra mục tiêu Alibaba phải đạt lợi nhuận 100 triệu nhân dân tệ. Vào thời
điểm đó, đây là một con số mà không phải ai cũng dám mạnh miệng tuyên bố. Đến cuối
năm, con số tưởng chừng bất khả thi này đã được hoàn thành vượt kỳ vọng. Năm 2004, anh
đặt chỉ tiêu cao hơn, mỗi ngày doanh thu phải đạt một triệu nhân dân tệ. Năm 2005, Mã Vân

là công cụ marketing tuyệt vời.
Thuê nhân viên không dựa trên hồ sơ đẹp
Jack Ma đã nửa đùa, nửa thật khi nói rằng những người xây dựng nên Alibaba không hề
thông minh. Bản thân Jack Ma là một giáo viên tiếng Anh và ông có rất ít kiến thức nền tảng
để hỗ trợ cho vị trí CEO một hãng công nghệ. Nhiều nhà đồng sáng lập của Alibaba cũng có
xuất phát điểm như vậy.
Ban đầu, Jack Ma đã sai lầm khi thuê hàng loạt nhà quản lý mới có CV đẹp và tốt nghiệp từ
những trường “đỉnh”. Tuy nhiên, đáng tiếc những người này không thể làm việc cùng nhau.
Khi sa thải những người này, đội ngũ nhà sáng lập cũ quay lại kiểm soát Alibaba và họ nhận
ra rằng mọi thứ trơn tru hơn mặc dù hồ sơ của họ không được đẹp như những người trước
đó.
Khi cân nhắc thuê người mới cho một công ty khởi nghiệp cũng vậy, bạn cần phải nhớ rằng
mức độ phù hợp với văn hóa công ty là yếu tố quan trọng nhất. Dĩ nhiên, tài năng của ứng
viên cũng là điều quan trọng. Tuy nhiên, sự thật là một nhóm nhân viên không quá xuất sắc
có thể làm việc cùng nhau và giải quyết vấn đề sẽ tốt hơn một nhóm gồm những nhân viên
tốt nghiệp từ các trường đại học đỉnh cao nhưng lại không thể đồng nhất về quan điểm.
Chia sẻ tài sản

Nhóm 6

23


Đề tài: Tìm hiểu/ phân tích/ đánh giá phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại Alibaba
Giống như tất cả các công ty khởi nghiệp, Alibaba bắt đầu tư một công ty nhỏ. Tuy nhiên
vào thời điểm họ sẵn sàng cho việc IPO Alibaba.com vào năm 2007, công ty đã phải thuê cả
một hội trường lớn chỉ để đủ chỗ cho những nhân viên đồng thời là cổ đông của họ tham dự.
Jack Ma rất rộng lượng với các nhân viên của công ty bởi ông biết rằng trong dài hạn, nếu
mọi người có cảm giác được sở hữu một phần trong sự thành công của công ty, họ sẽ làm
việc chăm chỉ hơn và từ đó mang lại thành công cho công ty. Bản thân sự rộng lượng của

không cần đến tiền thì liệu công ty của ông có thể sống sót qua thời kỳ bong bóng internet bị
vỡ hay không?
Dĩ nhiên, nói như vậy không có nghĩa là các công ty khởi nghiệp “mù quáng” và chấp nhận
bất kỳ khoản đầu tư, tại bất kỳ thời điểm nào. Tuy nhiên, nếu muốn bảo vệ công ty mình ở
ngưỡng an toàn, hãy chuẩn bị thật kỹ cho tương lai với suy nghĩ rằng: Rất có thể mọi thứ sẽ
thay đổi.
Jack Ma cho rằng chủ doanh nghiệp không cần những người xuất chúng nhất, mà chỉ cần
những người phù hợp với văn hóa công ty và đáng tin cậy.
Để minh họa nguyên tắc "năng lực không quan trọng bằng thái độ", ông chủ tập đoàn thương
mại điện tử Alibaba kể một sai lầm lớn trong sự nghiệp kinh doanh.
"Vào năm 2001, tôi mắc một sai lầm. Tôi nói với 18 cộng sự trong công ty rằng họ không đủ
năng lực để đảm đương những vị trí quản lý cấp cao", ông nói.
Với suy nghĩ như thế, Jack Ma thuê người ngoài công ty vào những vị trí như phó chủ tịch
tập đoàn, giám đốc các bộ phận. Sau vài năm, tất cả những người đó đều ra đi vì không thể
đảm đương công việc hoặc không cùng chí hướng với Jack Ma. Trong khi đó,những cộng sự
mà ông nghi ngờ năng lực quản lý dần trở thành các phó chủ tịch và giám đốc.
"Tôi tin vào hai nguyên tắc. Thứ nhất, thái độ của bạn quan trọng hơn năng lực. Thứ hai,
quyết định của bạn quan trọng hơn năng lực", ông thổ lộ.
Ngoài nguyên tắc "thái độ quan trọng hơn năng lực", Jack Ma còn tỏ ra tâm đắc với vài
nguyên tắc khác trong nghệ thuật dùng người.

Nhóm 6

25