ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
CHU THỊ BÍCH THỦY
ĐÁNH GIÁ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÒ CHƠI
ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ CHO TRẺ MẪU GIÁO
Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ TỈNH PHÚ THỌ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2016
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
CHU THỊ BÍCH THỦY
ĐÁNH GIÁ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÒ CHƠI
ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ CHO TRẺ MẪU GIÁO
Ở MỘT SỐ TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 60140114
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
phạm Thái Nguyên đã tận tình giảng dạy quan tâm và giúp đỡ tôi trong quá trình học
tập và nghiên cứu luận văn này.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp ở các trường
mầm non trên địa bàn thành phố Việt Trì - tỉnh Phú Thọ đã tạo điều kiện, giúp tôi triển
khai nghiên cứu luận văn.
Dù đã có rất nhiều những cố gắng trong quá trình thực hiện đề tài, song do điều
kiện thời gian và năng lực của bản thân chắc chắn luận văn của tôi không thể tránh khỏi
những khiếm khuyết. Kính mong nhận được sự góp ý quý báu của các thầy giáo, cô
giáo và các bạn đồng nghiệp.
Thái Nguyên, ngày
tháng 7 năm 2016
Tác giả luận văn
Chu Thị Bích Thủy
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN ..................................... iv
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ ...................................................................................... v
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
iii
1.4.3. Các nguyên tắc và yêu cầu chung của việc đánh giá tổ chức hoạt động trò
chơi đóng vai theo chủ đề .................................................................................. 22
1.4.4. Biện pháp đánh giá tổ chức hoạt động trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ
mẫu giáo ............................................................................................................. 24
1.5. Hiệu trưởng trường mầm non với việc chỉ đạo đánh giá tổ chức hoạt động
trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ mẫu giáo ................................................. 28
1.5.1. Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường mầm non công lập .............. 28
1.5.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường mầm non tư thục ................. 29
1.5.2. Vai trò chỉ đạo của hiệu trưởng các trường mầm non trong đánh giá tổ chức
hoạt động TCĐVTCĐ cho trẻ mẫu giáo ............................................................ 29
1.5.3. Mối quan hệ chỉ đạo của hiệu trưởng với các bộ phận chức năng trong đánh
giá tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ cho trẻ mẫu giáo ......................................... 30
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc đánh giá tổ chức hoạt động trò chơi đóng vai
theo chủ đề ......................................................................................................... 31
1.6.1. Các yếu tố chủ quan .......................................................................................... 31
1.6.2. Các yếu tố khách quan ...................................................................................... 33
Tiểu kết chương 1 ....................................................................................................... 35
Chương 2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VÀ ĐÁNH GIÁ TỔ
CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÒ CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀCHO
TRẺ MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ,
TỈNH PHÚ THỌ .............................................................................................. 36
2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng ......................................................................... 36
2.1.1. Quá trình thành lập, bộ máy, cán bộ giáo viên, cơ sở vật chất,một số thành tựu .... 36
2.1.2. Về đội ngũ giáo viên của 6 trường ................................................................... 39
trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ mẫu giáo ................................................. 56
2.3.6. Đánh giá chung về thực trạng đánh giá tổ chức hoạt động trò chơi ĐVTCĐ
cho trẻ mẫu giáo ................................................................................................. 57
2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc đánh giá tổ chức hoạt động trò chơi đóng vai
theo chủ đề ......................................................................................................... 58
Chương 3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐÁNH GIÁ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
TRÒ CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở
TRƯỜNG MẦM THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ TỈNH PHÚ THỌ ................... 62
3.1. Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp .................................................................. 62
3.1.1. Nguyên tắ c đảm bảo tính mu ̣c tiêu ................................................................... 62
3.1.2. Nguyên tắc kế thừa ........................................................................................... 62
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diê ̣n .................................................................. 62
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ...................................................................... 64
3.2. Đề xuất các biện pháp .......................................................................................... 64
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ giáo viên về tầm quan trong
của việc xây dựng kế hoạch đánh giá hoạt động tổ chức trò chơi đóng vai
theo chủ đề cho trẻ mẫu giáo cụ thể sát thực ở mỗi trường. .............................. 64
3.2.2. Biện pháp 2: Chỉ đạo thực hiện có hiệu quả việc đánh giá tổ hoạt động trò
chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ mẫu giáo ở các loại hình trường nhằm
nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác đánh giá .............................. 66
3.2.3. Biện pháp 3: Thực hiện tốt nhất nhiệm vụ của một người quản lý trong việc
đánh giá tổ chức hoạt động trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ mẫu giáo ở mỗi
trường.................................................................................................................. 69
3.2.4. Biện pháp 4: Kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm kịp thời trong tổ chức
hoạt động trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ mẫu giáo ................................ 71
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
v
CÁC CHỮ VIẾT TẮT
1.
CBQL
-
Cán bộ quản lý
2.
CĐ
-
Cao đẳng
3.
CSVC
-
Cơ sở vật chất
4.
ĐG
GV
-
Giáo viên
9.
HT
-
Hiệu trưởng
10.
LLCT
-
Lý luận chính trị
11.
MG
-
Mẫu giáo
Quản lý nhà nước
16.
TC
-
Trung cấp
17.
TCĐVTCĐ
-
Trò chơi đóng vai theo chủ đề
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
iv
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Bảng:
Bảng 2.1.
Bảng 2.2.
Tổng hợp số lượng và trình độ đội ngũ giáo viên ................................. 39
Kết quả đánh giá việc thành lập các ban đánh giá và tổ chức thực
hiện các khâu đánh giá .......................................................................... 53
Bảng 2.10.
Kết quả chỉ đạo đánh giá tổ chức hoạt động trò chơi đóng vai theo
chủ đề .................................................................................................... 55
Kết quả kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò
chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ ......................................................... 56
Kết quả đánh giá của các khách thể về ảnh hưởng các yếu tố đến
đánh giá tổ chức hoạt động trò chơi đóng vai theo chủ đề ................... 59
Bảng 2.11.
Bảng 2.12.
Bảng 3.1.
Nhận thức về mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp
đánh giá tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ cho trẻ ................................... 80
Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1: Kết quả thực nghiệm đánh giá tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ cho
trẻ mẫu giáo qua trò chơi “Bác sỹ” ....................................................... 84
Sơ đồ:
Sơ đồ 3.1:
Sơ đồ 3.2:
Sơ đồ về mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất ................................ 78
Tương quan giữa các nội dung thực nghiệm đánh giá tổ chức hoạt
động TCĐVTCĐ cho trẻ mẫu giáo qua trò chơi “Bác sỹ” ................... 85
gia Angela Uchoa Branco, trường đại học Brasilia, Brazil nói rằng, “Tầm quan trọng
của trò chơi đóng vai đối với sự phát triển của trẻ là một điều rất đáng ghi nhận” nhà
nghiên cứu Arve Gunnestad, đã mô tả việc chơi trò đóng vai giống như là một “lộ trình
quý giá để học tập”. Chính vì lẽ đó, nhiều nhà giáo dục đã gọi “trò chơi là trường học
của cuộc sống” trẻ cần chơi như cần ăn no cần mặc ấm và cần được yêu thương. Trò
chơi nuôi dưỡng tâm hồn trẻ mà không gì có thể thay thế được.
1
1.4. Đánh giá hoạt động tổ chức TCĐVTCĐ là một trong những yêu cầu quan
trọng trong hoạt động quản lý nhà trường mầm non, việc đánh giá nhằm chỉ ra những
ưu điểm, hạn chế phát huy những kết quả đạt được, khắc phục và điều chỉnh những mặt
chưa làm được, điều đó sẽ góp phần quan trọng vào việc tổ chức TCĐVTCĐ một cách
có hiệu quả. Tuy nhiên, hiện này giáo dục mầm non còn rất ít nghiên cứu về vấn đề
này, do vậy giáo dục mầm non còn thiếu những phương pháp, biện pháp để có thể quản
lý tốt TCĐVTCĐ, nhằm làm cho trẻ phát triển một cách toàn diện về nhân cách. Chính
vì vậy phải có những nghiên cứu sâu về đánh giá hoạt động tổ chức TCĐVTCĐ cho
trẻ mẫu giáo.
Từ những cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tác giả chọn đề tài: “Đánh giátổ chức
hoạt động trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ mẫu giáo ở một số trường mầm
nonThành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ” làm đề tài luận văn.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận và thực tiễn về tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề và đánh
giá tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ trong trường mầm non cho trẻ mẫu giáo trong trường
mầm non, đề xuất biện pháp đánh giá tổ chức hoạt động TCĐVTCĐcho trẻ mẫu giáo
trường mầm non góp phần nâng cao kết quả đánh giátổ chức trò chơi đóng vai theo chủ
đề, qua đó góp phần nâng cao kết quả tổ chức hoạt động trò chơi đóng vai theo chủ đề
cho trẻ.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Trường mầm non công lập: 86 cán bộ giáo viên
Trường mầm non tư thục: 68 cán bộ giáo viên
6.3. Giới hạn địa bàn
Trường mầm non công lập: Hoa Hồng; Dữu Lâu.
Trường mầm non tư thục: Hướng Dương; Ban Mai Xanh, Sóc Nâu,Hải Hà.
6.4. Giới hạn thời gian: Hai năm học 2014-2016.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp luận
7.1.1. Nguyên tắc tiếp cận hoạt động
7.1.2. Nguyên tắc tiếp cận hệ thống
7.1.3. Nguyên tắc tiếp cận phát triển
7.2. Các phương pháp cụ thể
7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Thu thập và đọc các tài liệu lý luận, các văn bản, các công trình nghiên cứu khoa
học về tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ và đánh giá tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ. Từ
đó xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.
3
7.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp chuyên gia: Trao đổi, xin ý kiến các đồng chí chuyên viên phòng
giáo dục, các đồng chí cán bộ quản lí, đội ngũ các thầy cô giáo giảng dạy lâu năm có
nhiều kinh nghiệm ở các trường về biện pháp đánh giá tổ chức hoa ̣t đô ̣ng TCĐVTCĐ
cho trẻ mẫu giáo.
- Phương pháp điểu tra bằng bảng hỏi.
+ Bảng hỏi dành cho cán bộ quản lý,giáo viên hai nhóm trường mầm non công
lập và tư thục về thực trạng tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ cho trẻ mẫu giáo và những
biện pháp đánh giá tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ cho trẻ mẫu giáo ở hai loại hình trường
mầm non.
- Phương pháp quan sát:Quan sát giáo viên tổ chức thực hiện hoạt động
1.1.1. Nghiên cứu ở nước ngoài
Vấn đề quản lý hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo, nhất là trò chơi đóng vai
theo chủ đề đã thu hút, lôi cuốn sự quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc
các lĩnh vực khác nhau như: sinh học, xã hội học, tâm lý học, giáo dục học…
Trong nghiên cứu “Trẻ em chơi và học”, tác giả người Mỹ chuyên nghiên
cứu về giáo dục trẻ mầm non là Penny Warner đã xây dựng 150 trò chơi cho trẻ mẫu
giáo từ 3-6 tuổi, trong đó có các trò chơi đóng vai cho trẻ mẫu giáo nhỏ, mẫu giáo
nhỡ và mẫu giáo lớn, đồng thời chỉ ra những cách hữu hiệu để quản lý, đánh giá
việc tổ chức các hoạt động TCĐVTCĐ nhằm kích thích trẻ mẫu giáo của bạn học
tập và phát triển [27].
Năm 2008, một nhóm các nhà khoa học người Anh đã xuất bản công trình “Phát
triển và Quản lý hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo”, trong chương 6 với tiêu đề
“Quản lý hoạt động vui chơi của trẻ em, tình cảm và vấn đề học tập”, tác giả đã chỉ ra
nguyên nhân của vấn đề, và xây dựng chiến lược quản lý hoạt động vui chơi của trẻ em
một cách khá chi tiết và cụ thể [28].
Trong nghiên cứu của các giả Derek Hughes về “Chiến lược Quản lý lớp học
Mẫu giáo” (2011), tác giả đã đưa ra một số cách hữu ích để quản lý các hoạt động của
trẻ trong lớp học mẫu giáo, kiểm soát hoạt động vui chơi của trẻ với các chiến lược
quản lý hữu ích [33].
Tác giả người Mỹ Kim Peterson (2012), qua việc khảo sát hoạt động vui chơi
của trẻ ở nhiều nơi và qua thu thập dữ liệu từ các trang các trang web, blog,... ông nhận
thấy hoạt động vui chơi của trẻ có thể đối mặt với những nguy hiểm, từ đó ông đi đến
xuất bản công trình “50 hoạt động và trò chơi ứng phó với sự rủi ro”.Tác giả đã chỉ ra
5
những cách thức quản lý trẻ trong 50 hoạt động vui chơi, đảm bảo sự an toàn, tránh
được các rủi do trong quá trình chơi của trẻ [34].
Gần đây, một số tác giả người nước ngoài đã xây dựng một trang web với tiêu
đề “Quản lý các hoạt động vui chơi cho trẻ em”. Các tác giả đã đưa ra những lời khuyên
pháp quản lý tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ ở các trường mầm non quận 5, Thành
phố Hồ Chí Minh” [21]. Trong nghiên cứu này, tác giả cho rằng hiệu quả quản lý tổ
chức hoạt động trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ còn bộc lộ một số hạn chế, như
chưa chú trọng vào quản lý hứng thú chơi, quản lý sự hình thành kỹ năng chơi cho trẻ.
Nguyễn Hồng Yến Phương trong nghiên cứu “Thực trạng tổ chức hoạt động
giáo dục trẻ mẫu giáo của giáo viên ở một số trường mầm non ở Quận 5, Thành phố
Hồ Chí Minh” [17], tác giả đã chỉ ra các hoạt động giáo dục trẻ mẫu giáo của GV. Về
Các hoạt động giáo dục trẻ mẫu giáo của GV như nhiệm vụ giáo dục trẻ các kĩ năng
như tự phục vụ, nề nếp sinh hoạt, lao động phù hợp với sức của trẻ hoặc kĩ năng làm
việc nhóm được GV thực hiện rất tốt, tuy nhiên một số hoạt động như ghép hình,
đóng kịch, các trò chơi học tập chưa được tổ chức thường xuyên. Về hình thức tổ
chức giáo dục được thực hiện khá tốt, Về phương pháp giáo dục, đa số các phương
pháp được sử dụng khá hiệu quả, nhưng việc sử dụng phương pháp nêu gương của
GV chưa được tốt. Về cơ sở vật chất phần lớn chưa đáp ứng được nhu cầu giáo dục
trẻ [17].
Cùng với những tác giả nghiên cứu thực tiễn về TCĐVTCĐ và quản lý hoạt
động TCĐVTCĐ, có một số tác giả nghiên cứu cơ sở lý luận tâm lý học, giáo dục học
về tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ như tác giả Nguyễn Ánh Tuyết, Phạm Thị Châu, Trần
Thị Sinh, Nguyễn Thị Như Mai, Dương Diệu Hoa, Nguyễn Thị Mùi... và đi đến nhận
xét chung để tổ chức tốt hoạt động TCĐVTCĐ cho trẻ mẫu giáo, cần quản lý tốt các
hoạt động chơi của trẻ theo đúng quy trình.
Tóm lại, trò chơi ĐVTCĐ và tổ chức trò chơi ĐVTCĐ rất được chú trọng. Tuy
nhiên, việc nghiên cứu chưa có hệ thống. Đặc biệt chưa có một công trình nghiên cứu
kỹ về đánh giá tổ chức TCĐVTCĐ cho trẻ mẫu giáo. Chính vì thế việc nghiên cứu vấn
đề này càng trở nên cần thiết, góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi của giáo
viên, góp phần hình thành nhân cách cho trẻ em từ lứa tuổi mầm non.
1.2. Một số vấn đề lý luận cơ bản về trò chơi đóng vai theo chủ đề
7
8
Bản chất của TCĐVCCĐ thể hiện trong nội dung của trò chơi, mang tính mô
phỏng, tượng trưng một cách sinh động đa dạng, sáng tạo một số hoạt động của con
người, phản ánh cách thức lao động, hoạt động của người lớn. Chẳng hạn như trò chơi
bán hàng, trò chơi bác sỹ với bệnh nhân, qua đó trẻ “chơi mà học, học mà chơi”...
Bản chất TCĐVCCĐ ở tuổi mầm non giúp trẻ tập sắm vai nhân cách - chủ thể
của các hoạt động chơi mô phỏng hoạt động thực của người lớn, có tính tượng trưng
chơi mà học để thỏa mãn các nhu cầu chơi, qua đó giúp trẻ hình thành các cấu trúc tâm
lý mới phù hợp với tuổi mầm non.
Khi tham gia vào TCĐVCCĐ, trẻ phải biết chơi cùng nhau, phải biết hợp tác với
nhau trong quan hệ thực và quan hệ chơi trong một “xã hội trẻ em”. Thông qua đó các kỹ
năng xã hội được hình thành và phát triển.ở TCĐVCCĐ, hành động của trẻ chủ yếu thể
hiện mối quan hệ xã hội giữa các vai chơi. Vì thế TCĐVTCĐ có tính xã hội cao.
Từ những phân tích trên cho thấy, bản chất của TCĐVCCĐ là sự mô phỏng một
số hoạt động của người lớn trong cuộc sống. Mối quan hệ xã hội của người lớn được
trẻ được trẻ thể hiện, mô phỏng trong trò chơi, nhằm thỏa mãn nhu cầu được tham gia
vào các hoạt động sống như người lớn của trẻ mẫu giáo. Việc khẳng định bản chất của
TCĐVCCĐ có ý nghĩa quan trọng trong khi xác định vai trò của người lớn (giáo viên
mầm non) trong việc tổ chức cho trẻ chơi nói chung cũng như tổ chức cho trẻ chơi
TCĐVCCĐ.
1.2.3. Cấu trúc TCĐVTCĐ
Cấu trúc của TCĐVCCĐ bao gồm các thành tố sau: Chủ đề chơi; nội dung chơi;
vai chơi; hành động chơi; luật chơi; đồ chơi, vật liệu, trang thiết bị chơi; địa điểm
chơi; tình huống tưởng tượng; mối quan hệ của trẻ trong khi chơi.
- Chủ đề chơi: Đó là “mảng hiện thực được phản ánh vào các trò chơi trẻ em” [7,
tr.5]. Phạm vi hiện thực mà trẻ được tiếp xúc càng rộng thì các chủ đề của trò chơi càng
nhiều hình nhiều vẻ. Trong khi chơi, mọi hành động của trẻ đều xoay quanh chủ đề.
- Nội dung chơi: Là những hành động, hành vi ứng xử, các mối quan hệ xã hội
trong hoàn cảnh đó khi chơi. Thực ra, không chỉ thao tác chơi không trùng khớp với
hành động chơi sinh ra hoàn cảnh tưởng tượng mà cả tính chất khái quát của hành động
chơi cũng quy định hoàn cảnh tưởng tượng. Tuy nhiên, trong quá trình chơi, trẻ không
hành động đúng như hành động của người lớn mà chúng hành động một cách rút gọn,
khái quát.
Các thành tố này có liên hệ mật thiết với nhau và bổ sung cho nhau trong đó vai
chơi và hoàn cảnh tưởng tượng là hai thành tố đặc biệt quan trọng.
10
- Mối quan hệ của trẻ trong khi chơi: Trong TCĐVCCĐ có hai loại quan hệ qua
lại: quan hệ thực và quan hệ chơi [7].
+ Quan hệ thực: Đó là mối quan hệ qua lại giữa các trẻ cùng tham gia vào trò
chơi - một hoạt động chung: trẻ cùng thỏa thuận về chủ đề chơi, nội dung chơi và việc
phân vai chơi hay thỏa thuận, dàn xếp những vấn đề nảy sinh trong quá trình chơi.
Trong trò chơi, xuất hiện những hình thức giao tiếp nhất định ở trẻ. Để thiết lập và duy
trì mối quan hệ thực trong trò chơi cũng như duy trì trò chơi nói chung, đòi hỏi trẻ phải
có những phẩm chất: óc sáng tạo, tính cởi mở, dễ gần, biết lắng nghe, chia sẻ với bạn,
biết điều chỉnh ý thích của mình, có khả năng phối hợp hành động của mình với hành
động của bạn cùng chơi, v.v...
+ Quan hệ chơi: Đó là những mối quan hệ đợc thiết lập theo chủ đề và vai chơi,
mối quan hệ này tạo nên “ý” của trò chơi. Việc thực hiện các vai chơi và thiết lập mối
quan hệ giữa các vai chơi theo đúng nguyên tắc xã hội quy định cho các vai đó đã tạo
cho TCĐVCCĐ mang màu sắc đặc trưng: phản ánh xã hội người lớn theo cách của trẻ.
Mối quan hệ chơi đợc bắt đầu khi trẻ nhận cho mình vai chơi, hành động theo vai chơi
và duy trì cho đến khi kết thúc trò chơi.
Các thành phần phần trong cấu trúc của TCĐVCCĐ cho trẻ mẫu giáo có mối
quan hệ gắn bó mật thiết, để có thể tạo nên một trò chơi hoàn chỉnh cho trẻ, giúp trẻ
lĩnh hội được tri thức, kinh nghiệm về thế giới xung quanh.
1.2.4. TCĐVTCĐ đối với sự phát triển của trẻ
sóc giáo dục trẻ ngày càng đạt kết quả tốt hơn.
1.3. Tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ
1.3.1. Khái niệm tổ chức hoạt động TCĐVTCĐ
* Khái niệm tổ chức
Về vấn đề “tổ chức” có rất nhiều định nghĩa khác nhau:
Theo Từ điển tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học thì tổ chức là 1) sắp xếp, bố
trí cho thành một chỉnh thể, có cấu tạo, một cấu trúc và những chức năng chung nhất
định; 2) sắp xếp, bố trí cho thành có trật tự, có nền nếp; 3) làm những gì cần thiết để
tiến hành một hoạt động nào đó nhằm có được hiệu quả tốt nhất [22, tr.1558].
Theo từ Đại từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên thì tổ chức có các
nghĩa sau đây: Sắp xếp, bố trí thành các bộ phận để cùng thực hiện một nhiệm vụ
hoặc cùng một chức năng chung; 2) Sắp xếp, bố trí để làm cho có trật tự, nền nếp [26,
tr.1662].
Dưới góc độ quản trị: “Tổ chức có nghĩa là quá trình sắp xếp và bố trí các công
việc, giao quyền hạn và phân phối các nguồn lực của tổ chức sao cho chúng đóng góp
một cách tích cực và có hiệu quả vào mục tiêu chung” [29].
12
Một định nghĩa khác cho rằng: “Tổ chức là sự tập hợp nhiều người một cách có
ý thức để hoàn thành các mục tiêu chung” [30].
Có thể dẫn ra nhiều quan niệm, định nghĩa khác nhau về tổ chức. Tuy nhiên, từ
những định nghĩa như trên, có thể hiểu: “Tổ chức có nghĩa là quá trình sắp xếp và bố
trí các công việc để hoàn thành các mục tiêu chung”.
* Khái niệm về tổ chức hoạt động
Trước khi đi vào khái niệm tổ chức hoạt động, có thể tìm hiểu về khái niệm hoạt
động:
Theo Đại từ điển tiếng Việt cho rằng: “Hoạt động là làm những việc khác nhau
với mục đích nhất định trong đời sống xã hội” [26, tr.827].
Có tác giả đưa ra quan niệm: Hoạt động là sự tiêu hao năng lượng thần kinh và
tính nghề nghiệp. khi trẻ chơi là trẻ từng bước học làm người. Khi trẻ nhập vai chơi do
nhu cầu muốn bắt chước cho giống thật nên trẻ cố gắng thể hiện các hành động, ứng
xử, tình cảm, thái độ,… phù hợp với vai trẻ đóng. Trong quá trình chơi,bằng cách nhập
vai chơi trẻ học được cách ứng xử, giao tiếp thấu cảm được tình người của con người
đối với con người, con người đối với thiên nhiên, con người đối với đồ vật… góp phần
hình thành hành vi xã hội của bản thân trẻ. Thông qua đóng vai theo chủ đề trẻ bắt
chước lao động của người lớn, dần dần trẻ nắm được một số kĩ năng lao động đơn giản.
- Dạy trẻ tập sắm vai (nhập vai) chơi với tư cách là chủ thể các quan hệ chơi, trẻ
nhập vai, ướm thử vị trí của người lớn và tập thể hiện các hành động, công việc, cách
ứng xử, đời sống tình cảm… tương ứng với vị trí của họ trong xã hội. Đồng thời, thông
qua đóng vai theo chủ đề trẻ bắt chước lao động của người lớn,dần dần trẻ nắm được
một số kĩ năng lao động đơn giản.
- Giúp trẻ bộc lộ các đặc điểm tâm lí trong vai chơi. Việc tham gia vào
TCĐVTCĐ đòi hỏi trẻ phải có hiểu biết về đặc điểm tâm lí, nghề nghiệp của chính vai
mà trẻ đóng, và khi nhập vai cũng là khi trẻ từng bước được trải nghiệm với những cảm
xúc cũng như đời sống tâm lí thực tế của nhân vật trải nghiệm đó. Trong trò chơi trẻ đã
thể hiện được tình người, như thái độ chu đáo, ân cần, sự đồng cảm, tinh thần tương
trợ và một số phẩm chất đạo đức khác.
- Giúp trẻ rèn luyện, hình thành một số phẩm chất lâm lí qua vui chơi. Trong
quá trình chơi, bằng cách nhập vai chơi trẻ học được cách ứng xử, giao tiếp thấu cảm
được tình người của con người đối với con người, con người đối với thiên nhiên,con
14
người đối với đồ vật… góp phần hình thành hành vi xã hội của bản thân trẻ trong mối
quan hệ với thế giới xung quanh.
- Giúp trẻ xây dựng mối quan hệ hợp tác với các bạn, với cô giáo trong nhóm
bạn chơi. Trò chơi đóng vai theo chủ đề chứa đựng hai mối quan hệ: quan hệ chơi và
quan hệ thực. Quan hệ chơi là quan hệ giữa các vai chơi với nhau khi trẻ nhập vai trong